English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

Mikołaj Jazdon, „Kino dokumentalne Kazimierza Karabasza”

Jakub Socha

Karabasz ma szczęście, że ma Mikołaja Jazdona – inteligentnego, wnikliwego widza, filmoznawcę, że tak powiem, czułego, który nie boi się wyznać, jak wiele znaczą dla niego filmy mistrza

Mówiliśmy na niego „Karamba”. Bez dwóch zdań, mogliśmy się bardziej postarać. Ta ksywa nie pasowała do Karabasza. Kazimierz Karabasz, wiadomo – żywa legenda. Współtwórca szkoły polskiego dokumentu. Autor kilkudziesięciu filmów, w tym takich pereł jak „Muzykanci”, „Węzeł”, „Portret w kropli” czy „Przenikanie”; wychowawca kilku pokoleń filmowców, między innymi Kieślowskiego, Kamieńskiej, Wiszniewskiego, Łozińskiego, Packa, Szumowskiej.

Mikołaj Jazdon,
„Kino dokumentalne Kazimierza Karabasza”,
Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań,
283 strony, w księgarniach od marca 2010W 2002 roku reżyser zgodził się poprowadzić kurs wiedzy o filmie na poznańskim filmoznawstwie. Byliśmy jego pierwszym rocznikiem. Karabasz, zawsze w brązowych sztruksowych spodniach i w czarnym swetrze, był oazą spokoju. Nigdy nie rzucał w nas kredą. A i tak trochę się wobec niego buntowaliśmy. Mniej, gdy mówił, że dokumentalista przed przystąpieniem do pracy powinien sobie odpowiedzieć na pytanie: „w imię czego chcesz nakręcić ten film?”. Bardziej, gdy głosił, że autor filmu dokumentalnego nie ma prawa przedstawiać swoich bohaterów w złym świetle, nie wolno mu wkraczać z butami w rzeczywistość i nie może pozwolić sobie na żadną manipulację.

Mieliśmy już wtedy za sobą lektury filmów Moore’a czy Koszałki, i chyba wiedzieliśmy, że ci, którzy szli inną drogą niż Karabasz, też dochodzili do celu. A może po prostu nie umieliśmy albo nie mieliśmy cierpliwości, by dostrzec w jego filozofii kina czegoś więcej niż anachronizmu. Patrzyliśmy z lekkim dystansem na metodę „cierpliwego oka” i postawę „niespiesznego przechodnia”, zafascynowanego ludzką twarzą, z życzliwością patrzącego na świat, której hołdował autor „Spotkań”.

Nie chcę powiedzieć, że teraz czuję się już przekonany, że z wszystkim, o czym kiedyś mówił Karabasz, się zgadzam. To nie tak. Zawsze jednak gdy oglądam jakiś dokument, łapię się na tym, że patrzę na niego przez pryzmat tych kilku zasad obowiązujących dokumentalistę, o których mówił Profesor. Czytając książkę Mikołaja Jazdona „Kino dokumentalne Kazimierza Karabasza”, zdałem sobie sprawę, jak duży wpływ na kształt polskiego kina miał autor „Ludzi z pustego obszaru” i jak wiele to kino w gruncie rzeczy mu zawdzięcza.

Karabasz ma szczęście, że ma Mikołaja Jazdona – inteligentnego, wnikliwego widza, filmoznawcę, że tak powiem, czułego, który nie boi się wyznać, jak wiele znaczą dla niego jego filmy. Jazdon, jeden z najlepszych znawców filmu dokumentalnego w Polsce, przeczytał wszystko, co wiąże się z autorem „Muzykantów” (dotarł nawet do prywatnego archiwum dokumentalisty) i wszystko zobaczył (chociażby spektakle teatru telewizji, które realizował Karabasz, o czym mało kto wie). W tej książce, która jest efektem prawdziwie benedyktyńskiej pracy, znajdziemy zarówno klimat epoki, w której przyszło tworzyć Karabaszowi, jak i jego bohaterów – na przykład Franka Wróbla ze słynnego filmu „Rok Franka W.” oraz z nakręconej w 2006 roku swoistej kontynuacji, „Pana Franka”. Jazdon poświęca też sporo miejsca działalności teoretyczno-filmowej Karabasza oraz stara się dowieść, że jego wizja kina, wbrew temu, co powszechnie się sądzi, ciągle ewoluuje, czego dowodem są najnowsze filmy ponad 70-letniego reżysera, skręcające wyraźnie w kierunku formy pojemniejszej – trochę eseju, a trochę dziennika.

Dzisiaj Kazimierz Karabasz funkcjonuje na marginesie, jest outsiderem, realizującym samodzielnie i po cichu kolejne filmy małą cyfrową kamerą, którą się tak bardzo zachwycał podczas wykładów w Poznaniu. Jazdon nie ma ambicji, by swoją książką na siłę wprowadzić mistrza ponownie na świecznik, bo wie, że on by tego raczej nie chciał; pragnie tylko pokazać, jak wiele jego filmy ciągle mogą nam dać.

Fragmenty filmów Kazimierza Karabasza (prod. WFD) pochodzą z wydanego przez Narodowy Instytut Audiowizualny zbioru
w ramach serii „Polska Szkoła Dokumentu”.

pnbsp;tej książce, kt

Jakub Socha, redaktor działu filmowego w dwutygodnik.com.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.