English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

„Wino truskawkowe”, reż. Dariusz Jabłoński

Błażej Hrapkowicz

„Wino truskawkowe” Jabłońskiego zanurza Stasiuka w sosie realizmu magicznego, mitologizuje Europę Środkową i z powodzeniem opowiada o obecności śmierci

Związki literatury i filmu – a może raczej literatów i filmowców – bywają burzliwe. Harmonia owocnej współpracy ginie czasem w zwarciu silnych osobowości. Stephen King obraził się na Stanleya Kubricka za „Lśnienie”, które odebrał jako gwałt na książce. Według Stanisława Lema Andriej Tarkowski nie zrozumiał „Solaris”, Rosjanin zaś uważał, że to Lem nie rozumie języka filmu. Pośród tego zamętu głos Andrzeja Stasiuka brzmi jak deklaracja rozejmu. Pisarz twierdzi, że reżyser Dariusz Jabłoński ustawił kamerę dokładnie tam, gdzie rodziły się „Opowieści galicyjskie”, tworząc adaptację bez „twórczej zdrady”. I tak mogło być w istocie, gdyż Jabłoński dojrzał to, co autor pierwowzoru – Europę Środkową.

Stasiuk jest jednym z głównych orędowników rzeczonej kategorii, toteż „Wino truskawkowe” w gruncie rzeczy niczego nie problematyzuje. Natychmiast ustala przestrzeń Europy Środkowej, otwierając ją panoramicznymi ujęciami przepastnego krajobrazu, usłanego polami i lasami. Centrum Starego Kontynentu to prowincja. Oddychająca urokiem przyrody, kojąca szumem górskiego potoku, ale przytłoczona ciężarem historii i ludzkiego grzechu. Sielanka i mrok wsi spokojnej, wsi wesołej.

„Wino truskawkowe”, reż. Dariusz Jabłoński.
Polska, Słowacja 2008, w kinach od 8 maja 2009Uniwersum, jakie stworzył za Stasiukiem Jabłoński, sytuuje się tyleż w namacalnym, zmysłowym konkrecie, co w mitologicznym „wiecznym teraz”. Obcy, który wkracza w hermetyczne środowisko (dubbing Jiříego Macháčka to – nawiasem mówiąc – okropieństwo), przechodzi inicjację w eklektyczną kulturę. Europę Środkową definiują tutaj dualizmy: ciała i duszy, empirii i metafizyki, magii i religii. Wszelkie antynomie wygładza jednak aura nieokreślonej „słowiańskości”: osobliwie chwiejnej, pogańsko-katolickiej, stopionej z krwawą przeszłością zaborów.

Można się oczywiście zżymać, że zanadto wątpliwy to amalgamat: irracjonalny, podatny na krytykę, będący – rzekłby pewnie Ludwik Stomma – złudzeniem. Aliści pod ręką Jabłońskiego wypada przekonująco – jeśli nie od strony intelektualnej, to artystycznej. „Wino truskawkowe” czerpie z estetyki realizmu magicznego i – wyjąwszy chwile, gdy wywija sakralną maczugą – uwodzi świetlnymi refleksami, bawi soczystymi epizodami, porusza czułe struny moralnych niepokojów. Rezerwuar klasycznych tematów – miłość, zbrodnia, wina, pokuta – posłużył do wykreowania jednorodnej wizji, w której piękno, także erotyczne, naznaczone jest śmiercią. Dyskretnie obecną, akceptowaną, bo naturalną. Bardzo iwaszkiewiczowską.

Błażej Hrapkowicz, recenzent filmowy, student Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego; współpracuje m.in. z „Kinem”, „Filmem”, „Machiną”; fan Manchesteru United i kina wszelkiego sortu.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.