English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

„Król Roger”
w Bonn

Agata Kwiecińska

Hans Hollmann skupił się na najciekawszym, jego zdaniem, homoerotycznym wątku opery Szymanowskiego i Iwaszkiewicza, bagatelizując pozostałe

Stworzoną przez Karola Szymanowskiego i Jarosława Iwaszkiewicza opowieść o Rogerze można interpretować na kilku płaszczyznach. Jako historię spotkania człowieka z bogiem. Jako konfrontację ziemskiego władcy z istotą silniejszą od siebie, której nie można ogarnąć rozumem. Wreszcie jako opowieść o tęsknocie za miłością (z homoerotycznym podtekstem).

Karol Szymanowski „Król Roger”.
Stefan Blunier (dyr.), Hans Hollmann (reż.).
Theater Bonn – Opernhaus, premiera 10 maja 2009Kim jest Roger? A kim Pasterz, który nagle pojawia się w życiu tytułowego bohatera? Austriak Hans Hollmann odpowiedź na te dwa ważne pytania znalazł szybko – chyba za szybko. Jego Roger to niby-król w papierowej koronie, zupełnie niezainteresowany urokami sprawowania władzy, tęskniący za innym życiem, ignorujący swoją żonę, odseparowany od świata, w którym żyje. Pasterz, który nieoczekiwanie pojawia się w jego życiu, staje się alter ego Rogera; alternatywną wersją jego losu. Symbolizuje marzenia i tęsknoty zagubionego króla, który mógłby żyć zupełnie inaczej, gdyby kiedyś podjął inne decyzje. Który śni o młodym chłopcu z rakietą tenisową (tę postać oglądamy na wielkim ekranie). Pasterz jest nawet ubrany jak Roger. Taka perspektywa interpretacyjna byłaby ciekawa, gdyby nie utonęła w inscenizacyjnym chaosie.

Hollmann, skupiony na najciekawszym – jego zdaniem – wątku homoerotycznym, zbagatelizował pozostałe treści obecne w operze Szymanowskiego i Iwaszkiewicza. Nie potrafił choćby znaleźć żadnego uzasadnienia dla wszystkich kontekstów religijnych, które pojawiają się w tym wielowarstwowym dziele, więc potraktował je zupełnie dosłownie.

W tym zestawieniu misternie skonstruowana myśl przewodnia stała się karykaturalna. Bo trudno zrozumieć, dlaczego w chwili, gdy Roger tęskni za nową, inną miłością, zostaje otoczony przez chór wiernych pod przewodnictwem wymachujących krzyżami księży. Trudno odgadnąć, dlaczego arcykapłan nosi na głowie monstrualnych rozmiarów tiarę, a Diakonissa jest siostrą zakonną z wielkimi nożycami. Nagromadzenie dosłowności osiąga apogeum w II akcie, kiedy to wezwane przez Rogera „straże” zakładają Pasterzowi kaftan bezpieczeństwa.

„Król Roger” trafił na deski Opery w Bonn dzięki szwajcarskiemu dyrygentowi Stefanowi Blunier, który od początku tego sezonu jest dyrektorem muzycznym teatru. Niestety, prowadzona przez niego orkiestra nie zawsze radziła sobie z niuansami partytury Szymanowskiego. Brakowało aury tajemnicy, napięcia i długo rozwijających się kulminacji, które są esencją tej muzyki. Nieoczekiwane kontrasty niczemu nie służyły, a monumentalne forte często zagłuszało śpiewaków i chór. Spośród solistów pochwalić można tylko odtwórcę roli tytułowej, Marka Morousa. Amerykański baryton co prawda nie najlepiej radził sobie z zadaniami aktorskim, ale śpiewał dobrze. Nic dobrego nie można, niestety, powiedzieć ani o fałszującym George’u Onianim (Pasterz), ani ledwo słyszalnej Aście Zubaite (Roksana).

copyright Thilo Beu

Coś jednak twórcom spektaklu w Bonn udało się znakomicie. To przygotowanie językowe spektaklu wystawianego w oryginalnej wersji. Język polski w ustach solistów i chóru był bowiem zaskakująco zrozumiały. Zarówno dykcji, jak i determinacji w przedzieraniu się przez polskie słowa nawet tu, nad Wisłą, możemy Niemcom pozazdrościć.

Opera Szymanowskiego na scenach europejskich jest wystawiana od ponad 80 lat. Pierwszy raz poza Polską pokazana została także w Niemczech – w Duisburgu – w 1928 roku (już w dwa lata po warszawskiej prapremierze), niedługo potem w Pradze (1932). Dziś „Król Roger” przeżywa renesans popularności. W zeszłym roku Mariusz Treliński pokazywał swoją inscenizację w Petersburgu i Edynburgu (dyrygował Valery Gergiev!). Po premierze w Bonn czas na Paryż (reż. Krzysztof Warlikowski, premiera 18 czerwca), Bregencję (23 lipca) i Barcelonę (2 listopada). Jest moda na Szymanowskiego. Nareszcie!

Agata Kwiecińska, ur. 1982, absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na UW, dziennikarka muzyczna, pracuje w Programie 2 Polskiego Radia.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.