English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

Virginia Woolf „Noc i dzień”

Paweł Soszyński

Styl Woolf jest irytujący i rewelacyjny, jej pisarstwo jest niedoskonałe – pełne przesady i afektacji. Ta przesada doznań podporządkowana jest w jej książkach bezustannemu procesowi rozpadu

„Noc i dzień” to brakujące ogniwo w polskiej recepcji powieściowej twórczości Virginii Woolf. Choć nie jest to powieść szczególnie udana, to rozpoznajemy w niej podstawowe cechy stylu jednej z największych pisarek/pisarzy XX wieku. Narracja rozproszonej uwagi, rozprzęgniętych zmysłów – to specjalność Woolf, nadzwyczajna, ciężka do uchwycenia właściwość jej pióra.

Virginia Woolf „Noc i dzień”. Przeł.
Anna Kołyszko, Magda Heydel, Wydawnictwo
Literackie, Kraków, 592 stron,
w księgarniach od listopada 2010Styl Woolf jest irytujący i rewelacyjny, wymaga wyjątkowego skupienia, a jednocześnie odwołuje się do prywatnej, intymnej wrażliwości czytelnika. Pisarstwo Woolf jest niedoskonałe, pełne przesady i afektacji – pełno tu fraz nosowych i zbyt śpiewnych – i choćby dlatego jest to literatura-żywioł, rezygnująca z bezpiecznego umiaru i roządku, zgadzająca się na ryzyko literackiego stylu. A styl powstaje w stanie wrzenia, kiedy uwalniamy – także formalne – demony. Tych demonów autorka „Fal” wyswobadza w swoich powieściach mnóstwo: rozedrgane pasaże splecione z kwiatów, diamentowej rosy i gwiazd, melancholijne panoramy Londynu zanurzone w świetle o wszystkich możliwych stanach skupienia, poetyckie wykrzykniki.

Ta przesada doznań podporządkowana jest bezustannemu procesowi rozpadu. Pajęczyny lśnią jak diamentowe kolie, ale tylko dlatego, że eksponowane są na tle ciemności, która za chwile je pożre. Londyn drży w słońcu i jest w tym drżeniu zapowiedź bliskiej ślepoty. Świadomość narratora wyciska ze świata zmysłową pełnię, bo jego spojrzenie dobiega z nicości. „Chwile istnienia są krótkie” – zdaje się mówić Woolf, a ich długości nie liczymy wcale w latach życia, a w sekundach, w mgnieniach oka, kiedy pusty fotel podskoczy i błyśnie na peryferiach naszego spojrzenia, z głębi lustra wystrzeli niepokojący refleks, a krwistość wołowiny ciętej na obiad odnajdziemy również w pulchnej twarzy kucharki. Żyć pełnią życia, bez względu na konwenanse (artystyczne też) – tego chce Woolf.

Tego chce bohaterka „Nocy i dnia”, a poligonem dla jej pragnień staje się instytucja małżeństwa. To ona sprawia, że Katharine Hilbery musi wybierać między miłością do mężczyzny i miłością do matematyki, lub – szerzej – własnym życiem. Po lekturze tej powieści musimy dojść do wniosku, że wszyscy jesteśmy kobietami, bo wszyscy podlegamy wysoce sformalizowanym oczekiwaniom, jakie żywi wobec nas opinia publiczna. Te oczekiwania anonsowane w trakcie irytujących herbatek, balów debiutantek (świetnie je znamy) i proszonych obiadów skazują nas na rodzaj społecznego kieratu, w którym drepczemy po bezpiecznych ścieżkach, lubimy grzeczne, właściwe skojarzenia i powściągliwą leksykę.

W stylu Woolf znajdziemy tę samą żarliwą krytykę angielskiego społeczeństwa, którą śledzimy w fabule. Ten styl jest wyzwaniem, odczynianiem form towarzyskich za pomocą nieokiełznanego, często niepoprawnego żywiołu literackiego.

Paweł Soszyński, redaktor działu teatralnego w dwutygodnik.com.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.