English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

„Hadewijch”,
reż. Bruno Dumont

Bartosz Żurawiecki

Dumont opowiada niespiesznie, a na swoich bohaterów patrzy chłodno, wręcz z okrucieństwem – jak na zwierzątka szamoczące się w klatkach

Hadewijch była trzynastowieczną poetką i mistyczką, ale to nie o niej jest film Bruno Dumonta, lecz o dziewczynie współczesnej i niedzisiejszej zarazem. Celine (debiutująca Julie Sokolowski) pochodzi z zamożnego paryskiego domu. Ma tu wszelkie wygody, lecz nie znajduje – u obojętnych, gnuśnych, zajętych sobą rodziców – odpowiedzi na swe duchowe niepokoje. Te zaś wiodą ją na kraniec przeciwległy do burżuazyjnych luksusów. Celine zamyka się w klasztorze, przyjmuje imię Hadewijch i postanawia przebić nie tylko swoją poprzedniczkę, lecz także zakonne koleżanki, czyli zostać męczennicą. Wystaje godzinami na deszczu, leży krzyżem po nocach itp. W końcu więc wyrzucają ją z klasztoru, bo – jak trzeźwo zauważa matka przełożona – postawa Celine nie ma nic wspólnego z uwielbieniem Boga, jest wyłącznie ekspresją jej osobistych problemów. Dziewczyna z bezpiecznego, zamkniętego getta trafia znowu w bezładną, wielkomiejską rzeczywistość, w której nie potrafi się poruszać, nie umie odnaleźć swojego kierunku.

Kino Bruno Dumonta ciężko polubić i pewnie dlatego z trudem przebija się ono na polskie ekrany. Gdy w 1999 roku jego „L’humanite” dostało niespodziewanie trzy nagrody na festiwalu w Cannes, przyjęto to z drwiną i oburzeniem. Pamiętam też nerwowy pokaz na Nowych Horyzontach filmu „Twentynine Palms”, który ostatecznie wylądował na samym dole rankingu publiczności. O co chodzi? Chyba nie tylko o to, że Dumont opowiada niespiesznie, a na swoich bohaterów patrzy chłodno, wręcz z okrucieństwem– jak na zwierzątka szamoczące się w klatkach. Szeroka publiczność odrzuca jego filmy, bo nie dają one żadnej przyjemności, za to wprawiają w wewnętrzny dygot. Na własnej skórze czujemy napięcie, które targa bohaterami, jak również agresję przyczajoną w świecie wokół nich. Bardzo długo, do samego końca filmu nie znajduje ona ujścia. Dumont (z sadystyczną przyjemnością?) odwleka moment eksplozji, bawi się lękiem swoich postaci i naszym dyskomfortem. Tak to przynajmniej wygląda na pierwszy rzut oka.

Masochizm Celine alias Hadewijch odarty został z wszelkiego ekstatycznego czy mistycznego piękna. Niczemu nie służy, nawet zaspokajaniu cielesnych pragnień bohaterki. Dziewczyna całkowicie wypiera swoją seksualność, jej jedynym kochankiem jest Bóg. Gdy skulona idzie przez dzielnicę imigrantów, a chłopcy taksują ją wzrokiem i wolnym krokiem postępują za nią, czekamy na seksualną przemoc. W świecie Dumonta można być albo ofiarą, albo oprawcą – trzeciego wyjścia nie ma. Chyba, że – jak Hadewijch– połączy się obie te role. Nietrudno zgadnąć, że fanatyzm religijny zaprowadzi ją od katolicyzmu prosto w objęcia islamskich fundamentalistów.

„Hadewijch” reż. Bruno Dumont.
Francja 2009, w kinach od 7 stycznia 2011A jednak, pod tą niemal behawioralną narracją chowa Dumont głębokie współczucie dla swojej zagubionej i bezradnej bohaterki. Stawia także prowokujące pytania etyczne (to połączenie beznamiętności z moralitetem skłania zresztą krytyków do porównywania jego twórczości z kinem Roberta Bressona). „Hadewijch” ma dwa zakończenia. Jedno spodziewane i drugie – mniej efektowne, ale dużo bardziej zaskakujące. Znajduje w nim dopełnienie poboczny, z pozoru zbędny wątek poszukiwanego przez policję przestępcy. Przede wszystkim jednak, zostawia nas Dumont w stanie konsternacji i z dylematem w głowie – cóż wart jest, tak hołubiony w chrześcijańskiej ideologii, akt dobra, skoro jego konsekwencją będzie wielkie zło? Bez tego finału „Hadewijch” można odebrać jako nazbyt prostą opowieść o zależnościach między pustką duchową i ksenofobią zamożnej części społeczeństwa a religijnym ekstremizmem albo o tym, że „religia tak, wypaczenia nie”. Ostatnie sceny prześwietlają myślowe klisze, kwestionują to, co już sobie w głowie poukładaliśmy. I jak tu takiego Dumonta polubić?

Bartosz Żurawiecki, krytyk filmowy, pisarz. Współpracuje m.in. z „Filmem”, „Przekrojem”, „Repliką”, portalami wp.pl i onet.pl. Autor powieści „Trzech panów w łóżku, nie licząc kota” i „Ja, czyli 66 moich miłości”.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.