English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

„The Allies” Jesse Aron Green (potrójny kadr) / fot. Maciej Landsberg, CSW

„The Allies ” Jesse Arona Greena

Iwona Kurz

Wystawa Jesse Greena to medytacja nad granicami performensu i niejawną partyturą ludzkich zachowań

„The Allies”, Jesse Aron Green, CSW, Warszawa, kuratorka: Marianna Dobkowska, wystawa otwarta do 18 września 2011

Główną częścią instalacji Jesse Greena jest trzykanałowa projekcja HD, przedstawiająca zapis szczególnej akcji performatywnej. Artysta zebrał grupę ochotników, z którymi przeprowadził warsztaty odczytywania i aktualizowania ciałem notacji ruchu. Następnie zaprosił ich do akcji, w której – bez widzów – na podstawie nieznanej im wcześniej partytury (zdjęcia jej fragmentów również są częścią wystawy), mieli odegrać wybrane aspekty bitwy pod Cambrai (przełom listopada i grudnia 1917 roku).

Projekt działa w kilku co najmniej wymiarach. Półgodzinny zapis staje się wypowiedzią o dawno minionej wojnie, o możliwości jej rekonstrukcji – i możliwości przedstawienia tej rekonstrukcji. Eksploruje granice samego performensu i jego technicznej rejestracji.

Kilka miesięcy temu grupa ochotników zgłosiła swój akces do projektu artystycznego – w 1914 roku ochotnicy tłoczyli się na dworcach Paryża, Berlina i Londynu, by z zapałem wyruszyć na wojnę. Dla nas nadal jest ona przede wszystkim cezurą niepodległościową; łatwo zapominamy, że pierwsze maki zrodzone z żołnierskiej krwi, wyrosły na polach Flandrii. W błyskotliwej interpretacji zaproponowanej przez Modrisa Eksteinsa w książce „Święto wiosny. Wielka wojna i narodziny nowego wieku”, wojna miała być krótka. Miała też uwolnić ciało i ducha z gorsetu kultury mieszczańskiej. Uwolnienie okazało się dość ostateczne. Eksteins pokazuje, w jaki sposób procesy, które wojna wydobyła na jaw, wcześniej zapowiedziane zostały w dziele Wielkiej Awangardy. Potem zresztą znalazły swój wyraz także w sztuce i literaturze, a także – w zmianie języka psychoanalizy.

fot. Maciej Landsberg, CSW

Green inspirował się między innymi pracami Wilfreda Biona – psychoanalityka, który poznał wojnę na własnej skórze (Freud z kolei zebrał wówczas bogate doświadczenie terapeutyczne). Wojna posłużyła mu przede wszystkim do sformułowania teorii dotyczącej działania w grupie, które zawsze ma przynajmniej dwa wymiary. Pierwszy wiąże się z bezpośrednim wykonywaniem otrzymanych zadań, drugi ujawnia podskórną, sprowadzalną do powtarzalnych „modułów” dynamikę relacji grupowej (np. rywalizację czy łączenie się w pary). Te procesy, niejako zredukowane do najprostszych gestów, ulegają odsłonięciu także w projekcie Greena. Sam artysta pełni tu funkcję „mózgu”, konceptualnego źródła praktyki.

Trzy kamery ustawione w Salach Redutowych Teatru Narodowego, gdzie projekt realizowano, dają obraz demonstrujący niemożliwość pełni. Trzy kadry – rozdzielone szczelinami, jak w komiksie – wskazują na nieuchronną fragmentaryczność oglądu. Nawet tam, gdzie obrazy nachodzą na siebie „na zakładkę” i pokazują ten sam – choć pod nieco innym kątem – fragment wojennej panoramy.

„The Allies” Jesse Aron Green (potrójny kadr)
/ fot. Maciej Landsberg, CSW

Dłuższy fragment bez obrazu podkreśla przejście między odtwarzaniem a powrotem do własnego ciała (nadal jednak prezentowanego w projekcie, przed kamerą), między martwą naturą a zorkiestrowanym, dynamicznym układem, a także niemożliwość ogarnięcia całości.

Kiedyś abstrakcyjna mapa bitwy kierowała działaniami konkretnych jednostek z krwi i kości, wytwarzała całą złożoność doświadczenia ciała własnego i ciała w grupie. Kiedyś bystry obserwator rzeczywistości dostrzegł pod chaosem zachowań powtarzalny wzór i uwierzył w ich redukcję do tego wzoru. Ochotnicy Greena ujawniają ten dwustronny proces, próbując na znaki notacji odpowiedzieć działaniem. Powstała medytacja nad granicami performensu i nad niejawną partyturą ludzkich zachowań – dla mnie, być może w sposób niezamierzony, odsłaniająca także nieoczekiwany absurd ludzkich usiłowań.

Iwona Kurz, wykłada w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się historią nowoczesnej kultury polskiej, antropologią kultury wizualnej oraz problematyką gender. Autorka książki „Twarze w tłumie” o wizerunkach gwiazd filmowych w Polsce lat 1955–1969 (2005).

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.