English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

materiały teatru

„Ziemia obiecana”, musical Kościelniaka

Marta Bryś

„Ziemia obiecana” mogła być dla Kościelniaka idealnym tematem. Niestety, zabrakło pomysłu i radykalizmu, który wyniósłby przedstawienie ponad fabularną kopię filmu Wajdy

Wojciech Kościelniak jest obecnie jedynym artystą, realizującym musicale w oparciu o teksty, których sam wybór jest sporym ryzykiem. Jego spektakle odnosiły niezaprzeczalne sukcesy („Kombinat”, „Opera za trzy grosze”, „Mandarynki i pomarańcze”), ale zdarzały mu się też sceniczne koszmary („Śmierdź w górach”).

Adaptacja powieści Reymonta jest odwzorowaniem jej filmowej wersji, brak w niej jakichkolwiek przesunięć czy zmian. Zachowawcza inscenizacja nie sugeruje również żadnej interpretacji, dlatego widz, który mniej więcej zna przebieg akcji powieści, nie dostaje zbyt wiele. Żaden z tematów nie jest przez reżysera pogłębiany – zapętlenie Karola Borowieckiego (Rafał Szumera) w pościgu za fortuną wydaje się zbiegiem okoliczności, Lucy Zuber (Katarzyna Zawiślak-Dolny) ugania się za nim w namiętnym szale, rzuca na szyję w każdej chwili osobności, Anka z Kurowa (Karolina Kazoń) w białej sukni zachowuje wobec niego przyzwoity dystans, w wolnych chwilach na wsi gra na fortepianie lub karmi kury, jeżdżący na wózku bezwzględny właściciel fabryki Buholz (Tomasz Wysocki) mówi niskim głosem, często krzyczy lub zanosi się rubasznym śmiechem. Każda postać określana jest przez kilka gestów lub kostium, a aktorzy nie wychodzą poza konwencję.

W. Reymont „Ziemia obiecana”, reż. W. Kościelniak
Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie,
premiera 26 września 2011Zmiany przestrzeni również rozegrane zostały konwencjonalnie – scenom w fabryce towarzyszą fragmenty rur wystające z boków sceny, mieszkania wyznaczają kwadraty światła, potajemne schadzki Borowieckiego z Lucy odbywają się przy fontannie sikającego chłopca, a wieś symbolizują biały garnitur i słomkowy kapelusz Borowieckiego. Bogaty dom Mullera (Krzysztof Jędrysek) został zmieniony w kartonowe pudła, jakby świat spektaklu był tylko wyobrażeniem, zaklinaniem rzeczywistości. To wyobrażenie dopada jednak Borowieckiego w finale spektaklu, gdy zmuszony do ożenienia się z córką Mullera, Madą (Barbara Garstka), szamoce się po scenie w kartonie, aż w końcu przegrany upada na ziemię. W scenie śmierci Boholza, Bum-Bum (Grzegorz Łukawski) wyciąga z jego spodni niebieską nitkę. W drugiej części spektaklu, rozciągnięte wzdłuż i w poprzek sceny, symbolizują zapętlenie i nadchodzącą katastrofę. Zanim jednak fabryka spłonie, robotnicy oraz właściciele firmy Borowiecki i spółka wznoszą wspólnie toast kieliszkiem wina za nowe miejsca pracy i finansowy sukces.

Kościelniak zupełnie nie wykorzystał potencjału młodych artystów (w większości jeszcze studentów PWST): choreografię przyciął do minimum, nie zaproponował mocnych obrazów, płynnie przechodząc przez kolejne sceny. W spektaklu brak scen zbiorowych, zarówno dramatycznych, jak i śpiewanych. A przecież nie można odmówić Kościelniakowi błyskotliwych pomysłów, wystarczy przypomnieć jego fenomenalny spektakl-koncert „Kombinat” po śmierci Grzegorza Ciechowskiego.

materiały teatru

Robotnicy, którzy w powieści Reymonta stanowią wyraźne tło wydarzeń, a ich ciężka nie opłacana praca bezpośrednio odnosi się do tytułu powieści, nie mają w spektaklu głosu, są niemal niewidoczni. Tematy masowego wyzysku, upokorzenia czy pozbawienia wszelkich praw pracowniczych, nie są tu obecne. Jeśli przyjmiemy taką strategię za świadome działanie reżysera, trudno powiedzieć, czemu miałaby ona służyć. Chęć zwrócenia uwagi widza na indywidualne rozterki postaci i ich upadek to chyba za mało.

Marta Bryś, doktorantka na wydziale teatrologii Uniwersytetu Jagiellońskiego; pracuje w Ośrodku Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora „Cricoteka”.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.