English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

17 2009

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

rys. Tomasz Różycki

Notatki z miejsca postoju (17)

Tomasz Różycki

Dwóch z czterech braci Marsalisów (wszyscy są jazzmanami i wszyscy zdaje się saksofonistami, jak ich ojciec, Ellis Marsalis) – Wynton i Bradford, ale tym razem będzie o drugim: obaj grają na dęciakach.

Wpis siedemnasty: Marsalis

Trafiłem na tę płytę w Avignon, zdaje się w 1992 roku: pracowałem wtedy u Jacques'a przy gruszkach całe lato, razem z Aliną i Majonezem, a potem przyszły piękne dni w Avignon, zamieszkaliśmy u znajomej przy Place Pie, najbrudniejszym wówczas placu całego miasta. Były tam targi warzywne i kwiatowe, schodziło się tam najwięcej meneli i szwendających się bez celu imigrantów, wszystko miało zdecydowanie proletariacki charakter.

Anne mieszkała wówczas w pięknym mieszkaniu w obskurnej kamienicy przy uliczce szerokiej na wyciągnięcie ramion: to była jakaś zupełnie kosmiczna kamienica, nie mam pojęcia, czy nie średniowieczna, renesansowa albo niedaleko. Całe mieszkanie było kamienne – kamienne posadzki, kamienne stropy, kamienne ściany i kamienny kominek, a raczej ogromne palenisko. Podłogi tak wyślizgane, że aż wklęsłe. I ten taras – wychodziło się na oślepiające światło, z tarasu widać było Pałac Papieży. Samo mieszkanie, kamienne i zimne, dawało wspaniały chłodek podszyty kilkusetletnią wilgocią i grzybem. W zimie na pewno było tam strasznie. Ale w lecie, na te kilka dni, było cudownie.

Anne pracowała wieczorami w knajpie, żyła z napiwków. O, jak dobrze się żyje z napiwków w Avignon, ilu moich przyjaciół żyło z napiwków w knajpach w Avignon, szczególnie w czasie Festiwalu. Ale o tym kiedy indziej. Anne miała dużo muzyki, jej chłopak był argentyńskim gitarzystą i z kolegami grali tanga w okolicy. Dlatego na drugi czy trzeci dzień nagrałem u niej na czyste kasety dużo muzyki, w tym też Marsalisa. Miałem ze sobą już wtedy „Scenes in the City”, jeszcze z 1984 roku, które nagrał mi wcześniej w Opolu Marcin. To jemu zawdzięczam Marsalisów. Pamiętam, że Wynton nie zrobił na mnie wtedy takiego wrażenia, a nagrany po drugiej stronie drugi Marsalis musiał poczekać na swoją kolej i dopiero w Avignon nadeszła jego pora, kiedy u Anne zobaczyłem płytę na półce. Później słuchałem tego na walkmanie i nie mogłem się oderwać od chropawej, rwącej się jak kłębek włóczki trąbki, od tego „All that jazz” gdzieś w nowojorskich knajpach. Miałem wrażenie, że to muzyka do filmu, ale film rozgrywał się w mojej wyobraźni i mogłem wciąż brać na castingi nowych aktorów i statystów, ulice, drzewa, samochody, kieliszki i filiżanki, talerze, butelki i sierpień, kręcący się wokół jak szalony.

We FNAC-u trafiłem na więcej o nim i wkrótce miałem już w swojej kolekcji czarno-białą pocztówkę, na której on dmie w klarnet w wagonie nowojorskiego metra. Twarz taka, jaką sobie wyobrażałem, smukła, czarna, szlachetna. Tak, jest w tej muzyce coś, co można nazwać melancholią, jest jakiś splin, splin czarnego w Ameryce, ten blues. Ale jest też niesamowita energia, tak jak u czarnego w Ameryce, pulsowanie, tak jak u Gillespiego, Parkera, Colemana i Coltrane’a, jak u Davisa i wielu innych. Jest w tym także – paradoksalnie – coś podobnego do preludiów Chopina, tych zwłaszcza surowych, pozbawionych ornamentu, opartych na kilku przejmujących dźwiękach. Jest wreszcie seks.

W filmie w końcu następuje inna scena: do knajpy, w której już zaczynają sprzątać, wreszcie wchodzi ona, żeby napić się ostatniego wina albo drinka. Jest bardzo późno, ale jeszcze nie za późno. Właściwie pusto, tylko ona i ty. Ten film nie może nie skończyć się happy endem, po długiej rozmowie nadchodzi czas na puste, zasłane ulotkami wąskie ulice w świetle księżyca, kręte schody i chłód kamiennego wnętrza. I ranek, jego oślepiające światło, kiedy wychodzicie na taras napić się kawy.

Tomasz Różycki, ur. 1970, poeta, eseista, tłumacz, romanista. Laureat Nagrody Kościelskich za poemat „Dwanaście stacji” (2004). Mieszka w Opolu.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.

Wydanie: 17
Data: 11/2009