English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

Jan Seghers, „Zbyt piękna dziewczyna”

Grzegorz Wysocki

Slavoj Žižek polubiłby kryminały Jana Seghersa. Albo już je lubi

Dwa lata temu ukazał się ranking Wojciecha J. Burszty i Mariusza Czubaja „Krwawa setka. 100 najważniejszych powieści kryminalnych” – kompendium wieloaspektowe i wielce pożyteczne. Autorzy twierdzą, że kryminały są jedną z ostatnich enklaw „czytania spontanicznego”, wynikającego z czystej fascynacji książką. Jeżeli poszukiwaliby Państwo jakiegoś świeżego tytułu pozwalającego na oddanie się takiej atawistycznej i krwawej, a przecież jednocześnie intelektualnej rozrywce, to polecam sięgnąć po „Zbyt piękną dziewczynę” Jana Seghersa.

Jan Seghers, „Zbyt piękna dziewczyna”.
Przeł. Elżbieta Kalinowska, Czarne, Wołowiec,
424 strony, w księgarniach od kwietnia 2009Pierwsza wydana u nas książka niemieckiego dziennikarza jest dowodem nie tylko na to, że powieść kryminalna przeżywająca w Polsce od kilku lat renesans w dalszym ciągu ma się dobrze. Także na to, że nawet dość powszechnie odsądzani od pisarskiego nerwu krytycy potrafią od czasu do czasu zaskoczyć pierwszorzędnie skrojoną literaturą. I nie osłabia tej pochwały fakt, że „Zbyt piękna dziewczyna” wykorzystuje wzorce znane doskonale miłośnikom „skandynawskiego kryminału” spod znaku Henninga Mankella.

Wpływ autora „Mordercy bez twarzy” czy „Psów z Rygi” na Seghersa jest niewątpliwy: począwszy od oszczędnego stylu tej prozy, przez charakterystyczny dla „europejskiej” odmiany kryminału wstręt do zbrodni i występków, po postać głównego bohatera. Komisarz Robert Marthaler szybko znalazłby wspólny język z kolegą po fachu Wallanderem. Obaj z rosnącym niezrozumieniem obserwują przemiany w swoich krajach, obaj brzydzą się upadkiem obyczajów, chamstwem i przemocą, obaj wypijają hektolitry kawy i coli, obaj budzą sympatię czytelników.

Mimo wszystkich wspomnianych „zapożyczeń” z północnej Europy, „Zbyt piękna dziewczyna” jest wciąż utworem oryginalnym i frapującym. Opowieść jest misternie skonstruowana, dynamicznie prowadzona, a przy tym wszystkim zagęszczona licznymi zapadającymi w pamięć postaciami epizodycznymi. Jest to kryminał na wskroś współczesny, na co wskazują bohaterowie tacy jak, przykładowo, niejedzący mięsa policjant, gej ochroniarz czy kolejni pojawiający się na kartach powieści imigranci z różnych stron świata.

Seghers sprawnie przeplata wątki dwojga głównych bohaterów, tj. komisarza Marthalera oraz niejakiej Manon, a więc tytułowej „zbyt pięknej dziewczyny”. Całość rozpoczyna się prasową notką donoszącą o tragicznym wypadku, by na kolejnych stronach przemienić się w idylliczną radosną baśń o dorastającej dziewczynie. Kilkadziesiąt stron dalej dokonuje Seghers – i, proszę mi wierzyć, że nie po raz ostatni – kolejnego fabularnego przewrotu, przenosząc nas w samo centrum mrożących krew w żyłach wydarzeń. Rasowy, klimatyczny, inkrustowany literackimi, muzycznymi czy malarskimi smaczkami (komisarz odpoczywa przy nokturnach Chopina, a wraz ze swoją nową znajomą porywa się nawet na interpretowanie malarstwa Goi itd.), trzymający w napięciu do ostatniej strony kryminał.

A skąd kryminalna propozycja dla jednego z najbardziej wpływowych współczesnych intelektualistów? Ano stąd oczywiście, że Žižek jest zafascynowany prozą Henninga Mankella i komisarzem Wallanderem. Nie od rzeczy więc będzie – za pośrednictwem „Dwutygodnika” – zachęcić go do sięgnięcia także po opowieść o jego młodszym niemieckim bracie. „Czytanie spontaniczne” gwarantuję jednakże wszystkim, nie tylko słoweńskiemu filozofowi.

Grzegorz Wysocki, ur. 1985, krytyk literacki, dziennikarz, felietonista. Publikował i publikuje w wielu pismach (m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, „Lampie”, „Res Publice Nowej”, „Twórczości”, „Ha!arcie”). Absolwent dziennikarstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Uzależniony od coca-coli, internetu i dobrych seriali. Woli czytać niż pisać o czytaniu. Walczy w ruchu oporu przeciwko dyktaturze skowronków.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.