English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

24 2010

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

Beata Stasińska

NAJWAŻNIEJSZE CZYTAĆ:
Legenda o świętej Oprze

Beata Stasińska

Jest kilka wspólnych punktów. Na przykład Kościuszko. Bohater polski i amerykański. Jak na Polskę może nawet zbyt postępowy (ten Berek Joselewicz!), jak na Amerykę godzien tego, by jego imieniem nazywać miasta i wioski. W jednym z nich, w stanie Missisipi, będącym ostoją rasizmu, urodziła się ciemnoskóra Oprah, nieślubne dziecko pokojówki i marynarza.

Początek zdawałoby się ponurej historii, wartej Caldwella lub Steinbecka. W przypadku mniej uzdolnionych pisarzy materiał na sztampową literaturę zaangażowaną. Bo jeszcze babka-świniopaska, bo molestowanie przez kuzynów od dziewiątego roku życia, bo ciąża czternastolatki zakończona urodzeniem martwego płodu. Historia, która zdarzyła się w amerykańskim Kościuszku, mogła wydarzyć się w Małkini.

W życiu Opry jest jak z jej starotestamentowym imieniem Orpah. Zapisana w dokumentach literówka była jak kamień wrzucony pod koła wozu. Babka uczy wnuczkę czytać. Czteroletnia Oprah interpretuje przed kongregacją fragmenty Biblii. Przeskakuje z klasy do klasy. Mając 17 lat, wygrywa konkurs, który zapewnia jej pierwszą pracę lektora w lokalnym radio. A jeszcze wczoraj ojciec z macochą cudem ratują Oprę przed poprawczakiem. Wyrok jest surowy: dziewczyna musi czytać kilka książek tygodniowo i pisać z nich raporty.

Nie ma więcej punktów wspólnych: nikt nie przekręcił imienia dziewczyny z Małkini, nie ma babki czytającej Biblię, nie ma szczególnej kary za występek. Nie ma tej góry przeczytanych książek, które by wyniosły grzesznicę na szczyty sławy. A może góra nawet jest, tylko nikt nie dał wiary opowieściom białej Murzynki. Nikt nie dał się nabrać na tani pomysł, że książki czynią cuda, na przykład poprawiając wyniki finansowe rozgłośni i telewizji.

Oprah Winfrey stała się w mediach amerykańskich tym, kim Barack Obama w amerykańskiej polityce. Dwadzieścia lat przed pierwszym ciemnoskórym prezydentem. Czarnoskóra kobieta. The Oprah Winfrey Show, jej najsłynniejszy program, zakończył żywot przed 3 miesiącami. Prawa do nadawania były sprzedawane do 138 stacji. W 1986 Oprah zagrała w filmie opartym na jednej z jej ulubionych książek „Kolor purpury” Alice Walker. Kto zna książkę, ten wie dlaczego. W tym samym roku założyła HARPO Productions. W 1989 została prezesem firmy i tym samym jedyną Murzynką w USA posiadającą własne studio. W 1991 stworzyła radiowy klub czytelnictwa i szybko dowiodła, że z książki można zrobić medialne wydarzenie. Pięć lat później powstał Oprah Book Club, w którym Winfrey raz w miesiącu poleca wybrany przez siebie tytuł. W 2003 roku zaczęła nową akcję „Podróże z klasyką” promującą literaturę klasyczną. Sprawiła, że powieści Lwa Tołstoja w nowych przekładach ścigały się na listach bestsellerów ze współczesną produkcją literacką.

Polska biała Murzynka nie przestała czytać książek. Czasami próbuje opowiadać o nich mężowi, którego książki nudzą. Polska biała Murzynka nie lubi telewizji, czasami tylko, gdy rodzina śpi, szuka na którymś z kanałów filmów – jak to mówi – o życiu. Rok temu wygrała konkurs w jednym z portali internetowych na najlepszą recenzję.

Winfrey opowiada o książkach z taką samą werwą i przekonaniem jak o kolejnym prezydencie, życiu w slumsach, rasizmie, przemocy w rodzinie czy narkomanii. Dotyka wszystkiego, o czym mówi Ameryka małych miast. To z nią utożsamia się Oprah i z nią umie rozmawiać. Z kim utożsamia się biała Murzynka z Małkini i kogo to interesuje?

Jej amerykańska siostra przeznacza 10% swoich dochodów na cele charytatywne. Każdego roku rezerwuje pulę godzin na spotkania, wykłady, czytanie książek w schroniskach dla młodzieży, domach opieki i kościołach. Bezpłatnie.

Murzynka z Małkini odkłada w tajemnicy przed mężem pieniądze. To jest optymistyczna wersja legendy. Pieniądze są na książki.

Beata Stasińska, wydawca, redaktor, animator kultury.

NAJWAŻNIEJSZE CZYTAĆ:
Na wyspie

Z przekory, trochę terapeutycznie, trochę z ciekawości uciekłam na grecką wyspę

Czytaj dalej

NAJWAŻNIEJSZE CZYTAĆ:
Edukacja kulturalna, głupcze

Jedna ulica, dwie Polski. Adresu nawet nie trzeba zgadywać. Kapie deszcz. Po raz pierwszy od nie pamiętam ilu lat na dziedzińcu Pałacu Prezydenckiego będzie koncert

Czytaj dalej