English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

25 2010

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

rys. Tomasz Różycki

Notatki z miejsca postoju (21)

Tomasz Różycki

W Tomi wino zaczyna rozmarzać, rozmarza też gruba powłoka lodu, odsłaniając ukryte dotąd i zamrożone pokłady psiego łajna, które zaczynają rozpływać się w południowym słońcu

Wpis dwudziesty pierwszy: ukryte pokłady

Całe miasto jest pokryte warstwą łajna. Przechodzień, oczywiście cały na biało, usiłuje znaleźć miejsce czyste, ale w mieście jest ich ledwie kilka.

Budynki uczelni zasługują na osobny poemat: jeden z nich był do niedawna szpitalem i pamiętam jeszcze sale, przepełnione korytarze z leżącymi wszędzie chorymi, ten specyficzny zapach i drogę po schodach do sali po to, by odwiedzić tamto łóżko, które okazuje się puste. Niedobre miejsce dla spokoju ducha. Niedobre miejsce dla uczenia. Ale może są lepsze: oto zaadaptowany dla uniwersytetu budynek koszar (teraz teologia, prawo i administracja): odrestaurowany i zupełnie przebudowany, ale dla mnie wciąż złowieszczy. Żadnych wspomnień nie mam: w mojej pamięci nie zapisało się nic związanego z tą budowlą, a jednak koszmar wisi w powietrzu, ściany przechowują pamięć jakiegoś szczególnego zła, poniżenia, opresji. Jeśli jednak komuś to przeszkadza, niech idzie do następnego budynku, niegdyś Domu Partii. Mieści się w nim – a jakże – wydział ekonomii.

Sam budynek jest ładny, jednak pomieszczenia wewnątrz, salki wykładowe zachowały jeszcze dawny układ: łazienka, kafelki na podłodze, dawne gabinety rządzących. Czuć w powietrzu coś – może to te odbywające się tu prelekcje, w których za dawnych dobrych czasów brali udział młodzi naukowcy i aktywiści dzisiejszego uniwersytetu: pamiętam ich wciąż jak dziś – obowiązkowe wyjście ze szkoły na odczyt i pogadankę propagandową prowadzoną przez późniejszego rektora, i poczucie obrzydzenia do dziś nie chce minąć. Wtedy wyjście na pokryte psimi kupami ulice staje się jednak jakimś rozwiązaniem.

Ale na pewno to coś jeszcze, coś gorszego, coś o wiele drastyczniejszego i perfidnego, co rozgrywało się tutaj właśnie, w tym klasycyzującym pałacyku, byłym Domu Partii. Dokąd pójść, aby znaleźć miejsce czyste?

Na wyspę, tam, gdzie kiedyś był Zamek i synagoga, a potem siedziba NSDAP? Czy może w stronę Dworca, obok byłego Gestapo? Czy niedaleko dzisiejszego banku, gdzie kiedyś bezpieka zakopywała zwłoki torturowanych i zabitych po kryjomu wrogów ludu? Tomi nie różni się od innych miejsc i miast – wszędzie czuć krew. Ale zostawmy historię, porzućmy ją wreszcie. Nie można pozwolić, by wciąż nas niewoliła. Wyjdźmy wreszcie z tej piwnicy, w której czuć krew. I wejdźmy w teraźniejszość. Wejdźmy w psie gówno.

Całe jego pokłady, zwały i hałdy – prawdziwe dobro narodowe, prawdziwy surowiec, chyba zresztą nasz jedyny, który można by gdzieś eksportować, na przykład do Arabii Saudyjskiej lub do Zjednoczonych Emiratów w zamian za, na przykład, ropę. Lub chociaż za piasek, którym przysypywano by te pokłady odchodów i po kilkudziesięciu latach mielibyśmy własną ropę na skutek pracy drobnoustrojów i transmutacji chemiczno-organicznej.

I kiedy już – cali na biało – przebrniemy przez wszystkie zwały i hałdy, wejdźmy na najwyższe piętro dawnego klasztoru-szpitala i popatrzmy na zachód: tam otwiera się perspektywa miasta, tych kilku jego wież, za nimi sina linia lasów i pól, na lewo płaskie zadrzewione wzniesienie, ciemnobure, szare pola i wyżej stalowa pierzasta konstrukcja chmur, przebita ostrą włócznią słońca.

Tomasz Różycki, ur. 1970, poeta, eseista, tłumacz, romanista. Laureat Nagrody Kościelskich za poemat „Dwanaście stacji” (2004). Mieszka w Opolu.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.

Wydanie: 25
Data: 03/2010

Czytaj też:

Literatura

Notatki z miejsca postoju

Tomasz Różycki

pokaż wszystkie

1 / 3