English version Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

75 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

O „Autorze widmo” Polańskiego

Michał Walkiewicz

W „Autorze widmo” układ polityczny jest układem metafizycznym – wprawdzie za pośrednictwem mediów widać go „gołym okiem”, lecz dla śmiertelników pozostaje niedostępny, nieprzenikniony, groźny

„Autor Widmo”, reż.Roman Polański.
Francja-Niemcy-USA-Wielka Brytania
2010, w kinach od 19 lutego 2010Bohater „Autora widmo” ma charakter, nie ma jednak imienia. Przedstawia się jako „duch”, czym zwraca uwagę na swoją profesję, polegającą na pisaniu książek za kogoś.

Duch ma dokończyć biografię byłego premiera Wielkiej Brytanii, Adama Langa. By zebrać potrzebne materiały, pisarz leci do swojego nowego pracodawcy, który przebywa w Stanach Zjednoczonych. Pierwszym sygnałem dla bohatera, że za parawanem oficjalnej retoryki dzieją się rzeczy, o których nie śniło się filozofom, są niejasne okoliczności śmierci poprzedniego biografa Langa, McAry. Potem pojawiają się kolejne: związki McAry z przeciwnikiem politycznym premiera, niezgodności w biografii, niejasne motywy i niejasne decyzje. W ten sposób nakręca się spirala podejrzeń i strachu.

Kiedy w mediach pojawia się sensacja, że Trybunał w Hadze postanowił sądzić Langa za zbrodnie wojenne, olbrzymi, zlokalizowany na odciętej od świata, amerykańskiej wyspie dom byłego premiera od razu otacza chmara fotoreporterów. W tym samym momencie Polański włącza piąty bieg. Robi to, w czym przez lata się specjalizował: zamyka bohatera w klatce paranoi, zaś otaczającą go rzeczywistość demonizuje. Na potęgę. Przeszklony pokój, w którym pracuje Duch, wygląda tak, jakby był „otwarty” bezpośrednio na plażę. Szyba stanowi całą wysokość pokoju, nie ma progów i karniszy. Jednak udręka czeka na bohatera po obydwu stronach tej „niewidzialnej” szyby.

Kadr z filmu „Autor Widmo”, reż. Roman
Polański.Wykorzystując atrybuty stechnicyzowanego świata (jak telefon komórkowy, GPS, dysk przenośny) i konwencji dreszczowca (świat w strugach deszczu, klaustrofobiczne wnętrza i zamglone zewnętrza), reżyser zamienia obywatelski niepokój, związany z wieloaspektowym charakterem życia politycznego, w irracjonalny strach przed polityką jako taką, której medialnym emblematem są figuranci pokroju Langa. W podobnej optyce prawda jest czymś nie do zniesienia, a jej poszukiwanie to zajęcie dla głupców.

U Polańskiego układem metafizycznym jest układ polityczny – wprawdzie za pośrednictwem mediów widać go „gołym okiem”, ale pozostaje nieprzenikniony, zamknięty na zwykłych śmiertelników, groźny. Pytanie, czy pokazując życie polityczne jako enigmę, Polański zwalnia widza z odpowiedzialności za jego kształt, staje się bezzasadne, gdy spojrzymy na film przez pryzmat długiej kinowej tradycji, której hołduje autor „Chinatown”. To tradycja kina grozy, w której strach wydziera się spod podszewki nudnej codzienności. Taka konwencja nie realizuje założeń publicystycznych, nie spełnia też metafizycznej potrzeby kontaktu z Tajemnicą. Jej cele są wyłącznie estetyczne. I u Polańskiego właśnie forma wybija się na pierwszy plan. Jego utwór sprawia przyjemność, bo jest ilustracją rzeczywistości potencjalnej, poddanej hiperbolizacji i widzianej oczami bohatera, którego kamera nie spuszcza z oka ani na chwilę. Być może, wpadając w podobną matnię, patrzylibyśmy na polityków i politykę tak samo jak on.

Michał Walkiewicz, redaktor portalu „Filmweb”. Krytyk filmowy, absolwent filmoznawstwa UAM w Poznaniu, zwycięzca Konkursu im. Krzysztofa Mętraka (2008). Publikuje m.in. w „Filmie”, „Machinie”, „Tygodniku Powszechnym”, „PSX Extreme”.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.