English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

„Preparaty” Przemysława Witkowskiego

Aldona Kopkiewicz

W „Preparatach” Przemysław Witkowski analizuje siebie z czułością naukowca; zamiast patrzeć w lustro, ogląda fragmenty „ja” przez mikroskop

O debiutanckim tomie wierszy Przemysława Witkowskiego „Preparaty” można powiedzieć aż za wiele, rozwijając kłębek skojarzeń, zawartych w samym tytule książki. Autor zresztą sam przywiązuje do tytułu dużą wagę. W wywiadach wyjaśnia, że preparat kojarzy mu się z martwym, wystawionym na pokaz zwierzęciem, które jego ojciec, z zawodu ichtiolog, trzymał w swoim gabinecie; z drugiej strony preparat jest także formą, poprzez którą wiersz przechowuje esencję chwili, konserwuje emocję czy zdarzenie. Dzięki temu można je badać i analizować.

Przemysław Witkowski, „Preparaty”. Biuro Literackie,
Wrocław, 44 strony, w księgarniach od stycznia 2010Witkowski daje nam lekcję anatomii momentu, struktury sytuacji, w których usiłuje przyłapać elementy składające się na „ja”. Rozkłada na czynniki pierwsze własne doświadczenia: w tle przewijają się migawki z dzieciństwa, obce w swojej fotograficznej płaskości; mierzy się z napięciem, które powstaje ze spotkania z rzeczywistością i z drugim człowiekiem. Gdzieś w środku tych ram znajduje się podmiot, który swoje emocje i przeżycia przesuwa w metonimie ciała: drobnych ran, otarć, zadraśnięć, a w końcu i lekkich zakrztuszeń, spowodowanych kurzem, pyłem i niewidzialnymi organicznymi drobinkami, które łączą nas ze światem bardziej, niż byśmy sobie tego życzyli. „Najgorsze skaleczenia to przecież te drobne”.

Witkowski analizuje siebie z czułością naukowca; zamiast patrzeć w lustro, ogląda fragmenty „ja” przez mikroskop. W wielu tekstach przyznaje się do odczuwania wewnętrznego chłodu. W otwierającym książkę „powierzchownym napięciu” pisze: „tak niewiele przeciekło przez palce / a chłód zaczyna znów gościć”, potem zaś pyta: „zamiast otworzyć usta, tyle przydawek, / przecinków. gdzie wyznaczyć linię podziału , // jak ważne jest, żeby w odpowiednim miejscu / się przejęzyczyć, zapomnieć?”. Witkowski nie potrafi ani przejęzyczyć się, ani zapomnieć, woli przyglądać się sobie i prowadzić skrupulatne notatki. Być może to solidniejsza droga, choć mało ekscytująca i niezbyt wywrotowa. Przywołując bliskich, badając własne ciało i czekając na rewolucyjne pęknięcie w zastanej rzeczywistości, poszukuje jednak utraconego ciepła. Tak jakby pisząc poezję, dążył do punktu, w którym odnajdzie wewnętrzny zapłon – dzięki niemu rozproszone „ja” znalazłoby swój koncentryczny, życiodajny punkt. „Ale teraz kroki brzmią, jakbym już chodził sam / po drugiej stronie. pustka. czuć dym, // ogień musi być gdzieś blisko” („fotografie w sepii”).

Mimo wszystko pozostaje „żołnierzykiem w śniegu”. Talent Witkowskiego polega na tym, że jego żołnierzyk „jest niepokojący”, choć powściągliwość emocjonalna przekłada się na zbyt surową formę wierszy. Poeta pokazuje swoje doświadczenia w formie sproszkowanej i tak je pozostawia. Być może chce zatrzymać doznania rozłożone na elementy pierwsze po to, by zawsze móc poskładać je od nowa. Patrzy na pierwiastki, z których składa się jego życie, ale powstrzymuje się przed związaniem, które nadałoby im jakiś sens.

Sama forma wiersza nie sprawi jednak, że w końcu się połączą. Trzymanie ich w formalinie i opisywanie z mechaniczną precyzją to dopiero wstęp do odnalezienia historii „ja”.

Aldona Kopkiewicz, doktorantka na Wydziale Polonistyki UJ, pisywała recenzje do „artPapieru”, „Dekady Literackiej”, „Opcji”, „Rity Baum”.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.