<![CDATA[Dwutygodnik, strona kultury - wydanie]]> http://www.dwutygodnik.com/rss/wydanie/ Wed, 23 Jun 2021 07:34:14 +0200 Zend Framework Zend_Feed pl-pl http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss <![CDATA[Numer 2021/310]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/310

Film

Między wyskokiem a upadkiem (Iwona Kurz)

Vinterberg demonstruje współudział kina w piciu – może kamera nie bywa pijana, ale obraz filmowy stale zachęca do rauszu

Jak być kochaną (Michał Walkiewicz)

Pytanie, które w „Sweat” Magnusa von Horna będzie powracać i do którego grająca trenerkę Magdalena Koleśnik potrafi sprowokować jednym spojrzeniem, dotyczy moralności: czy Sylwia wie, że sprzedaje blagę?

Literatura

Trywialne iluminacje (Agata Pyzik)

„Tęsknota za lepszym światem” najlepiej pokazuje skalę możliwości Ottessy Moshfegh – zaskakujące zaangażowanie ciała, wchłaniania i wydalania, rozkładu, starzenia się, fizjologii i struktury ludzkiego pragnienia, które rzadko wygląda estetycznie

Generowanie błędów (Maciej Jakubowiak)

W „Małych rączkach” i „Świetlistej republice” Andrés Barba bawi się językiem jak dziecko, niefrasobliwie, nieodpowiedzialnie i niebezpiecznie. Pokazuje przy tym, że to, co jest narzędziem okrucieństwa, jest też siłą napędową literatury

Media

Kolekcjonując internet (Ewa Drygalska)

Kiedy Beeple sprzedał cyfrową wersję swojej pracy za 69 millionów dolarów, internet i rynek sztuki zawrzały. To nie pomyłka, za JPG-a zapłacono 15 milionów dolarów więcej niż za „Nimfy” Moneta. Czym właściwie jest kryptoart?

Obyczaje

Rewolucja i depresja (J. Szpilka)

Transpłciowość Paula Preciado opisana w „Testo ćpunie” to projekt czerpiący obficie z technoutopijnych koncepcji cyberfeminizmu. Zgodnie z nimi nowe technologie dostarczają narzędzi do przezwyciężenia porządku płci i cielesności

Własna historia (Aleksandra Boćkowska)

Pięć lat temu byłoby niemożliwe mieć numer po numerze znaną pisarkę, bardzo znaną aktywistkę, znaną feministkę, znanego dziennikarza. Nie odważyliby się na publiczny coming out – mówią redaktorzy magazynu „Replika”

Sztuka

W poszukiwaniu komunikacji (Marta Czyż)

Każdy profesor ma swój sposób i szablon na produkcję artysty, tylko po jakimś czasie on się wyczerpuje. Ilu jest nam potrzebnych następnych młodych artystów od Tarasa, Bałki czy Kowala? – mówią studenci i studentki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

Kochajcie go (Anna Pajęcka)

Rzeczywistość opisywana w pracach Pawła Żukowskiego jest niegramotna, dziwaczna, wyciągnięta ze śmietnika. Albo po prostu z polskiej rzeczywistości, która nie jest o ładnych rzeczach, chyba że na pocztówkach

Teatr

Zwykłość (Agata Becher)

W „Odysei. Historii dla Hollywoodu” Krzysztof Warlikowski pozostawia nas w wiecznej męce niejednoznaczności

Wiersze

wiersze (Monika Gromala)

Ziemia

Niejedni (Agata Szydłowska)

Kolonie mikroorganizmów zasiedlają środowisko wewnątrz nas. Naszymi miękkimi wnętrznościami otulamy inne habitaty. Jesteśmy porowaci, przepuszczalni, niedomknięci – o potrzebie rozszczelnienia mentalnych granic między człowiekiem a światem

Mieszko i inni (Stanisław Łubieński)

Drzewa w naszej okolicy traktujemy jak coś oczywistego, codziennego, niezmiennego – zupełnie jak kamienice, ulice czy latarnie. A przecież każde z nich jest wyjątkowe i niepowtarzalne

]]>

Film

Między wyskokiem a upadkiem (Iwona Kurz)

Vinterberg demonstruje współudział kina w piciu – może kamera nie bywa pijana, ale obraz filmowy stale zachęca do rauszu

Jak być kochaną (Michał Walkiewicz)

Pytanie, które w „Sweat” Magnusa von Horna będzie powracać i do którego grająca trenerkę Magdalena Koleśnik potrafi sprowokować jednym spojrzeniem, dotyczy moralności: czy Sylwia wie, że sprzedaje blagę?

Literatura

Trywialne iluminacje (Agata Pyzik)

„Tęsknota za lepszym światem” najlepiej pokazuje skalę możliwości Ottessy Moshfegh – zaskakujące zaangażowanie ciała, wchłaniania i wydalania, rozkładu, starzenia się, fizjologii i struktury ludzkiego pragnienia, które rzadko wygląda estetycznie

Generowanie błędów (Maciej Jakubowiak)

W „Małych rączkach” i „Świetlistej republice” Andrés Barba bawi się językiem jak dziecko, niefrasobliwie, nieodpowiedzialnie i niebezpiecznie. Pokazuje przy tym, że to, co jest narzędziem okrucieństwa, jest też siłą napędową literatury

Media

Kolekcjonując internet (Ewa Drygalska)

Kiedy Beeple sprzedał cyfrową wersję swojej pracy za 69 millionów dolarów, internet i rynek sztuki zawrzały. To nie pomyłka, za JPG-a zapłacono 15 milionów dolarów więcej niż za „Nimfy” Moneta. Czym właściwie jest kryptoart?

Obyczaje

Rewolucja i depresja (J. Szpilka)

Transpłciowość Paula Preciado opisana w „Testo ćpunie” to projekt czerpiący obficie z technoutopijnych koncepcji cyberfeminizmu. Zgodnie z nimi nowe technologie dostarczają narzędzi do przezwyciężenia porządku płci i cielesności

Własna historia (Aleksandra Boćkowska)

Pięć lat temu byłoby niemożliwe mieć numer po numerze znaną pisarkę, bardzo znaną aktywistkę, znaną feministkę, znanego dziennikarza. Nie odważyliby się na publiczny coming out – mówią redaktorzy magazynu „Replika”

Sztuka

W poszukiwaniu komunikacji (Marta Czyż)

Każdy profesor ma swój sposób i szablon na produkcję artysty, tylko po jakimś czasie on się wyczerpuje. Ilu jest nam potrzebnych następnych młodych artystów od Tarasa, Bałki czy Kowala? – mówią studenci i studentki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

Kochajcie go (Anna Pajęcka)

Rzeczywistość opisywana w pracach Pawła Żukowskiego jest niegramotna, dziwaczna, wyciągnięta ze śmietnika. Albo po prostu z polskiej rzeczywistości, która nie jest o ładnych rzeczach, chyba że na pocztówkach

Teatr

Zwykłość (Agata Becher)

W „Odysei. Historii dla Hollywoodu” Krzysztof Warlikowski pozostawia nas w wiecznej męce niejednoznaczności

Wiersze

wiersze (Monika Gromala)

Ziemia

Niejedni (Agata Szydłowska)

Kolonie mikroorganizmów zasiedlają środowisko wewnątrz nas. Naszymi miękkimi wnętrznościami otulamy inne habitaty. Jesteśmy porowaci, przepuszczalni, niedomknięci – o potrzebie rozszczelnienia mentalnych granic między człowiekiem a światem

Mieszko i inni (Stanisław Łubieński)

Drzewa w naszej okolicy traktujemy jak coś oczywistego, codziennego, niezmiennego – zupełnie jak kamienice, ulice czy latarnie. A przecież każde z nich jest wyjątkowe i niepowtarzalne

]]>
Fri, 18 Jun 2021 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2021/309]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/309

Film

Wybory nieprzedstawione (Jakub Majmurek)

Jeśli filmowcy znad Wisły kierowali kamerę na wyborczą walkę, to na ogół po to, by powiedzieć widzom, że od polityki najlepiej trzymać się z daleka. Kino nie tylko przegapiło fascynujący temat, ale też zawiodło polską sferę publiczną

Otwarty horyzont (Jakub Socha)

Nakręcony przez Zhao z niespotykanym wyczuciem „Nomadland” opowiada o tej Ameryce, gdzie można patrzeć i jechać przed siebie do woli

Och, Żenia! (Bartosz Żurawiecki)

Najnowszemu filmowi Małgorzaty Szumowskiej najbardziej szkodzi „wszystkoizm”. Czegóż tu nie ma! Jest i satyra na mieszczaństwo, i dramat mistyczny, i dramat psychologiczny, są powidoki Kieślowskiego, są sztuczki magiczne i ożywające na ścianie obrazki

Stół, którego tu nie ma (Jakub Majmurek)

Zawarte w filmie „Oslo” pragnienie, by Izraelczycy i Palestyńczycy usiedli do stołu i wypracowali pokój, wydaje się tyleż zrozumiałe i szlachetne, ile naiwne, oderwane od tego, jak wyglądają dziś konflikt na Bliskim Wschodzie i jego polityka

Literatura

Zagadki i labirynty (Paulina Małochleb)

Wszyscy cierpimy na zatrucie historią, nigdy, w żadnej narracji o przeszłości jej nie pokonamy. Ona nas zawsze przeżuwa i wypluwa. Czasem w nowej formie, ale częściej jednak w postaci miazgi – mówi autor powieści „Pulverkopf”

Nie cierpię scen łóżkowych (Adam Pluszka)

Lubię tłumaczyć literaturę młodzieżową, bo częściej niż ta skierowana do innych odbiorców jest bezpretensjonalna, zabawna, daje pole do popisu w dialogach. Wiele z najwybitniejszych dzieł światowej literatury powstało dla dzieci i młodzieży

Muzyka

Jak się robi underground (Rafał Księżyk)

Jarocin był wtedy jak Facebook: jak cię tam nie było, to nikt o tobie nie wiedział  – rozmowa o muzyce i scenie alternatywnej czasów transformacji

Kim jest kobieta (Piotr Szwed)

Pięć lat po solidnym, ale i nieco bezbarwnym „Clashes” Monika Brodka wydaje znacznie ciekawszy album. Zdeformowanym brzmieniem, popowymi melodiami i niepokojącym wizerunkiem zarysowuje pytania dotyczące tożsamości

MUZYKA 2.1: Aleksandra Słyż (Jan Topolski)

Jej pierwszy album, „Human Glory”, wydany na kasecie w zeszłym roku, podbił krytykę muzyczną. Ale ta młoda kompozytorka i sound designerka ma już za sobą parę lat doświadczeń w elektronice, choreografii i instalacjach

Jeszcze więcej wszystkiego (Mateusz Witkowski)

Rozmach całego przedsięwzięcia jest dość imponujący, black midi zdają się mówić: „połknęliśmy całą muzykę i patrzcie, co nam wyszło”

Obyczaje

Nosy transformacji (Witold Mrozek)

Gipsowe nosy, dekoracyjne ananasy, zeszyty w myszkę miki, pożar GS-u i banknoty z Kopernikiem – rozmawiamy z artystkami i artystami, dla których transformacja była doświadczeniem dzieciństwa

Sztuka

Wytwarzanie muzeum (Adam Mazur)

Odkąd pracuję w muzeum, ciągle pytam o sens tej instytucji, o uzasadnienie jej istnienia – mówi  dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi

Teatr

Pułapka (Piotr Morawski)

„Serce” Wiktora Bagińskiego jest nie tyle narracją o rozpadzie, ile narracją rozpadu, dezintegracji i braku języka

Bryki i kleksy (Stanisław Godlewski)

Najbardziej uderzający w teatralnej realizacji „Akademii Pana Kleksa” jest brak jakiejkolwiek interpretacji. Całość toczy się zgodnie z literą tekstu

Chora na słowa (Julia Niedziejko)

W „4.48 Psychosis” Sarah Kane mamy do czynienia z paradoksem, bo zaczynamy rozumieć narratorkę dzięki jej niekomunikatywności.  Doskonale wychwytuje to Demirski, czyniąc właśnie tekst głównym bohaterem spektaklu

Wiersze

wiersze (Tomasz Bąk)

]]>

Film

Wybory nieprzedstawione (Jakub Majmurek)

Jeśli filmowcy znad Wisły kierowali kamerę na wyborczą walkę, to na ogół po to, by powiedzieć widzom, że od polityki najlepiej trzymać się z daleka. Kino nie tylko przegapiło fascynujący temat, ale też zawiodło polską sferę publiczną

Otwarty horyzont (Jakub Socha)

Nakręcony przez Zhao z niespotykanym wyczuciem „Nomadland” opowiada o tej Ameryce, gdzie można patrzeć i jechać przed siebie do woli

Och, Żenia! (Bartosz Żurawiecki)

Najnowszemu filmowi Małgorzaty Szumowskiej najbardziej szkodzi „wszystkoizm”. Czegóż tu nie ma! Jest i satyra na mieszczaństwo, i dramat mistyczny, i dramat psychologiczny, są powidoki Kieślowskiego, są sztuczki magiczne i ożywające na ścianie obrazki

Stół, którego tu nie ma (Jakub Majmurek)

Zawarte w filmie „Oslo” pragnienie, by Izraelczycy i Palestyńczycy usiedli do stołu i wypracowali pokój, wydaje się tyleż zrozumiałe i szlachetne, ile naiwne, oderwane od tego, jak wyglądają dziś konflikt na Bliskim Wschodzie i jego polityka

Literatura

Zagadki i labirynty (Paulina Małochleb)

Wszyscy cierpimy na zatrucie historią, nigdy, w żadnej narracji o przeszłości jej nie pokonamy. Ona nas zawsze przeżuwa i wypluwa. Czasem w nowej formie, ale częściej jednak w postaci miazgi – mówi autor powieści „Pulverkopf”

Nie cierpię scen łóżkowych (Adam Pluszka)

Lubię tłumaczyć literaturę młodzieżową, bo częściej niż ta skierowana do innych odbiorców jest bezpretensjonalna, zabawna, daje pole do popisu w dialogach. Wiele z najwybitniejszych dzieł światowej literatury powstało dla dzieci i młodzieży

Muzyka

Jak się robi underground (Rafał Księżyk)

Jarocin był wtedy jak Facebook: jak cię tam nie było, to nikt o tobie nie wiedział  – rozmowa o muzyce i scenie alternatywnej czasów transformacji

Kim jest kobieta (Piotr Szwed)

Pięć lat po solidnym, ale i nieco bezbarwnym „Clashes” Monika Brodka wydaje znacznie ciekawszy album. Zdeformowanym brzmieniem, popowymi melodiami i niepokojącym wizerunkiem zarysowuje pytania dotyczące tożsamości

MUZYKA 2.1: Aleksandra Słyż (Jan Topolski)

Jej pierwszy album, „Human Glory”, wydany na kasecie w zeszłym roku, podbił krytykę muzyczną. Ale ta młoda kompozytorka i sound designerka ma już za sobą parę lat doświadczeń w elektronice, choreografii i instalacjach

Jeszcze więcej wszystkiego (Mateusz Witkowski)

Rozmach całego przedsięwzięcia jest dość imponujący, black midi zdają się mówić: „połknęliśmy całą muzykę i patrzcie, co nam wyszło”

Obyczaje

Nosy transformacji (Witold Mrozek)

Gipsowe nosy, dekoracyjne ananasy, zeszyty w myszkę miki, pożar GS-u i banknoty z Kopernikiem – rozmawiamy z artystkami i artystami, dla których transformacja była doświadczeniem dzieciństwa

Sztuka

Wytwarzanie muzeum (Adam Mazur)

Odkąd pracuję w muzeum, ciągle pytam o sens tej instytucji, o uzasadnienie jej istnienia – mówi  dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi

Teatr

Pułapka (Piotr Morawski)

„Serce” Wiktora Bagińskiego jest nie tyle narracją o rozpadzie, ile narracją rozpadu, dezintegracji i braku języka

Bryki i kleksy (Stanisław Godlewski)

Najbardziej uderzający w teatralnej realizacji „Akademii Pana Kleksa” jest brak jakiejkolwiek interpretacji. Całość toczy się zgodnie z literą tekstu

Chora na słowa (Julia Niedziejko)

W „4.48 Psychosis” Sarah Kane mamy do czynienia z paradoksem, bo zaczynamy rozumieć narratorkę dzięki jej niekomunikatywności.  Doskonale wychwytuje to Demirski, czyniąc właśnie tekst głównym bohaterem spektaklu

Wiersze

wiersze (Tomasz Bąk)

]]>
Fri, 04 Jun 2021 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2021/308]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/308

Film

Bardzo dobry zły serial (Ewa Stusińska)

„Sexify” – jak na serial, który po raz pierwszy na taką skalę zmierzył się polską seksualną impotencją – może nie spełnia nagromadzonych oczekiwań, nie zachwyca progresywnością ani nie zawstydza śmiałością. Nie kończy się orgazmem, ale wypada nad wyraz przyzwoicie

Gniew (Agnieszka Jakimiak)

Serial w reżyserii Barry’ego Jenkinsa zwalnia tempo narzucone przez Whiteheada i inaczej rozkłada akcenty. Jest nie mniej brutalny, ale bardziej niż opowieścią o ucieczce jest historią o ziemi – o przynależności do gruntu i o krwi, która wsiąka w pola

Pułapka dioramy (Sebastian Smoliński)

Peck sugeruje, że jego serial „Wytępić to całe bydło” jest potrzebny, aby pokonać kolektywne wyparcie, przypomnieć mieszkańcom Zachodu o tych faktach, których nie chcą przyjąć do wiadomości. W pewnych aspektach dokument wyważa jednak otwarte drzwi

Instant zen (Darek Arest)

Obrazy pełne harmonii, kojący głos zza kadru, brak konfliktu i zero napięcia. Po dziesięciu 20-minutowych odcinkach medytacyjnego „Świata spokoju” mam ochotę gryźć i drapać

Proste historie (Marta Bałaga)

To, co inni nazwaliby pracą, w naszym przypadku oznacza po prostu gadanie o życiu, o naszych rodzinach i przyjaciołach – mówi stały scenarzysta Kelly Reichardt, jednej z najciekawszych amerykańskich reżyserek. Ich nowy film, „Pierwsza krowa”, można już oglądać w kinach

Literatura

Jak w chorobę (Adam Pluszka)

Kiedy zaczynałem, nie chodziło mi właściwie o to, żeby zrobić przekład tego i innych wierszy, których tytułów już nie pamiętam, ale żeby je przeczytać ze zrozumieniem – czyli napisać je sobie po polsku. Choć potem doszły inne motywy, tamto nastawienie właściwie towarzyszy mi do dzisiaj

Zbrodnicze marzenia (Jerzy Jarniewicz)

W „Między światem a mną” Ta-Nehisi Coates pisze nie o teoriach, ale o „batach powozowych, kleszczach, pogrzebaczach, piłach”. To jest nagi leksykon amerykańskiego rasizmu. A może prościej: to jest amerykański rasizm

Wolność prasy (George Orwell)

Naszym prawdziwym wrogiem jest umysł działający jak gramofon, niezależnie od tego, czy pasuje mu płyta, która leci w danym momencie – pisze autor „Folwarku zwierzęcego” w przedmowie pierwszy raz publikowanej w języku polskim

Muzyka

Romantyczność (Jakub Orzeszek)

Nowy album Marianne Faithfull stawiam obok „You Want It Darker” Leonarda Cohena, „Blackstar” Davida Bowiego czy „Ghosteen” Bad Seedsów. Wszystkie na swój sposób przetwarzają żałobę na język muzyki

Zły Karol (Adam Wiedemann)

Nigdy jeszcze nie spotkałem się z biografią, której bohater byłby obiektem aż tak wielkiej niechęci badacza. Danuta Gwizdalanka trochę za bardzo przejęła się swoim wstępnym założeniem, że będzie postać Karola Szymanowskiego „odbrązawiać”, i czyni to z ogromnym zaangażowaniem emocjonalnym

Energia i anarchia (Marcin Bogucki)

Trendy tegorocznego konkursu Eurowizji: silna kobiecość i nietoksyczna męskość. Pod względem wizualnym był to pojedynek srebrnych sukienek, synchronicznych układów tanecznych i neonowych napisów w wizualizacjach, a pod względem muzycznym instrumentów dętych oraz wysokich głosów

Rewanż nerdów (Sebastian Rerak)

Otwartość, z jaką girl in red podejmuje tematy depresji i seksualności, sprawia, że w jej piosenkach echa własnych doświadczeń znajduje cały tabun millenialsów i przedstawicieli pokolenia Z. Artystek, które w ostatnich latach podbój sceny muzycznej zaczęły z własnej sypialni, jest jednak więcej

Tworzenie euforii (Maciej Krawiec)

Nie można mówić o Sons of Kemet bez wspomnienia o barbadoskiej tradycji ulicznych imprez w stylu soca, nowoorleańskich orkiestrach dętych, londyńskiej scenie klubowej. Jazzowy kwartet wplata ich język do swoich kompozycji. Ten taneczny żywioł zniewala

Obyczaje

Wirusy i ludzie (Jakub Socha)

Zero gonzo, nieznośnego pompowania własnego ego. Ani słowa o psychologii. Mało o krajobrazie. David Quammen biegnie w „Zarazie” za wiedzą

Sztuka

Wiele perspektyw (Karol Sienkiewicz)

Agata Bogacka nie zatrzymuje się na powierzchni. Często powtarza, że jej obrazy to wyraz przepracowywania emocji, relacji międzyludzkich. Abstrakcja czyni je bardziej uniwersalnymi

Wystawianie się (Paulina Domagalska)

„Świat wzorcowy” – wystawa prac Katarzyny Kozyry – to odejście od retrospektywy jako chronologicznego łańcucha prac, który zawsze w podobny sposób ciągnie się przez białe ściany muzeum

Człowiek sam jest stwórcą (Till Briegleb)

Beuys sprzątał las ze swoimi studentami w ramach protestu przeciwko rzekomej „dyktaturze partii” w RFN, a także prowokował demonstracjami i pochodami karnawałowymi wymierzonymi przeciwko zakupowi jego własnych dzieł

Obecność (Karolina Plinta)

Ponoć większość ludzi ma tak, że przyjeżdża do Michałowic tylko na kilka dni, po czym przedłuża pobyt o tydzień, dwa, miesiąc. Albo w ogóle zostaje, znajdując tu sobie schronienie na czas nieokreślony

Teatr

Pas transmisyjny (Katarzyna Niedurny)

Jest dobry moment na poszukiwanie nowych środków przekazu, czy też nowych sposobów pisania. I emocje mogą stać się przydatnym punktem wyjścia do myślenia o tym, jak odświeżyć dostępne nam formuły – rozmowa krytyków teatralnych

Decyzje montażowe (Aleksandra Boćkowska)

„Dialog” jest po to, by się zaopiekować dramatem. To jest gatunek wrażliwy jak roślinki. A przy tym chwyta swój czas szybciej niż beletrystyka i co innego wydobywa – mówią redaktorzy miesięcznika

Wiersze

wiersze (Patrycja Sikora)

Ziemia

O umieraniu roślin i zwierząt (Robert Pucek)

Nawet w przypadku niższych zwierząt człowiek nie potrafi się oprzeć pokusie antropomorfizacji. W tym przypadku antropomorfizacji agonii. A przecież „rzeź” trutni możemy potraktować jako złuszczanie martwego naskórka

]]>

Film

Bardzo dobry zły serial (Ewa Stusińska)

„Sexify” – jak na serial, który po raz pierwszy na taką skalę zmierzył się polską seksualną impotencją – może nie spełnia nagromadzonych oczekiwań, nie zachwyca progresywnością ani nie zawstydza śmiałością. Nie kończy się orgazmem, ale wypada nad wyraz przyzwoicie

Gniew (Agnieszka Jakimiak)

Serial w reżyserii Barry’ego Jenkinsa zwalnia tempo narzucone przez Whiteheada i inaczej rozkłada akcenty. Jest nie mniej brutalny, ale bardziej niż opowieścią o ucieczce jest historią o ziemi – o przynależności do gruntu i o krwi, która wsiąka w pola

Pułapka dioramy (Sebastian Smoliński)

Peck sugeruje, że jego serial „Wytępić to całe bydło” jest potrzebny, aby pokonać kolektywne wyparcie, przypomnieć mieszkańcom Zachodu o tych faktach, których nie chcą przyjąć do wiadomości. W pewnych aspektach dokument wyważa jednak otwarte drzwi

Instant zen (Darek Arest)

Obrazy pełne harmonii, kojący głos zza kadru, brak konfliktu i zero napięcia. Po dziesięciu 20-minutowych odcinkach medytacyjnego „Świata spokoju” mam ochotę gryźć i drapać

Proste historie (Marta Bałaga)

To, co inni nazwaliby pracą, w naszym przypadku oznacza po prostu gadanie o życiu, o naszych rodzinach i przyjaciołach – mówi stały scenarzysta Kelly Reichardt, jednej z najciekawszych amerykańskich reżyserek. Ich nowy film, „Pierwsza krowa”, można już oglądać w kinach

Literatura

Jak w chorobę (Adam Pluszka)

Kiedy zaczynałem, nie chodziło mi właściwie o to, żeby zrobić przekład tego i innych wierszy, których tytułów już nie pamiętam, ale żeby je przeczytać ze zrozumieniem – czyli napisać je sobie po polsku. Choć potem doszły inne motywy, tamto nastawienie właściwie towarzyszy mi do dzisiaj

Zbrodnicze marzenia (Jerzy Jarniewicz)

W „Między światem a mną” Ta-Nehisi Coates pisze nie o teoriach, ale o „batach powozowych, kleszczach, pogrzebaczach, piłach”. To jest nagi leksykon amerykańskiego rasizmu. A może prościej: to jest amerykański rasizm

Wolność prasy (George Orwell)

Naszym prawdziwym wrogiem jest umysł działający jak gramofon, niezależnie od tego, czy pasuje mu płyta, która leci w danym momencie – pisze autor „Folwarku zwierzęcego” w przedmowie pierwszy raz publikowanej w języku polskim

Muzyka

Romantyczność (Jakub Orzeszek)

Nowy album Marianne Faithfull stawiam obok „You Want It Darker” Leonarda Cohena, „Blackstar” Davida Bowiego czy „Ghosteen” Bad Seedsów. Wszystkie na swój sposób przetwarzają żałobę na język muzyki

Zły Karol (Adam Wiedemann)

Nigdy jeszcze nie spotkałem się z biografią, której bohater byłby obiektem aż tak wielkiej niechęci badacza. Danuta Gwizdalanka trochę za bardzo przejęła się swoim wstępnym założeniem, że będzie postać Karola Szymanowskiego „odbrązawiać”, i czyni to z ogromnym zaangażowaniem emocjonalnym

Energia i anarchia (Marcin Bogucki)

Trendy tegorocznego konkursu Eurowizji: silna kobiecość i nietoksyczna męskość. Pod względem wizualnym był to pojedynek srebrnych sukienek, synchronicznych układów tanecznych i neonowych napisów w wizualizacjach, a pod względem muzycznym instrumentów dętych oraz wysokich głosów

Rewanż nerdów (Sebastian Rerak)

Otwartość, z jaką girl in red podejmuje tematy depresji i seksualności, sprawia, że w jej piosenkach echa własnych doświadczeń znajduje cały tabun millenialsów i przedstawicieli pokolenia Z. Artystek, które w ostatnich latach podbój sceny muzycznej zaczęły z własnej sypialni, jest jednak więcej

Tworzenie euforii (Maciej Krawiec)

Nie można mówić o Sons of Kemet bez wspomnienia o barbadoskiej tradycji ulicznych imprez w stylu soca, nowoorleańskich orkiestrach dętych, londyńskiej scenie klubowej. Jazzowy kwartet wplata ich język do swoich kompozycji. Ten taneczny żywioł zniewala

Obyczaje

Wirusy i ludzie (Jakub Socha)

Zero gonzo, nieznośnego pompowania własnego ego. Ani słowa o psychologii. Mało o krajobrazie. David Quammen biegnie w „Zarazie” za wiedzą

Sztuka

Wiele perspektyw (Karol Sienkiewicz)

Agata Bogacka nie zatrzymuje się na powierzchni. Często powtarza, że jej obrazy to wyraz przepracowywania emocji, relacji międzyludzkich. Abstrakcja czyni je bardziej uniwersalnymi

Wystawianie się (Paulina Domagalska)

„Świat wzorcowy” – wystawa prac Katarzyny Kozyry – to odejście od retrospektywy jako chronologicznego łańcucha prac, który zawsze w podobny sposób ciągnie się przez białe ściany muzeum

Człowiek sam jest stwórcą (Till Briegleb)

Beuys sprzątał las ze swoimi studentami w ramach protestu przeciwko rzekomej „dyktaturze partii” w RFN, a także prowokował demonstracjami i pochodami karnawałowymi wymierzonymi przeciwko zakupowi jego własnych dzieł

Obecność (Karolina Plinta)

Ponoć większość ludzi ma tak, że przyjeżdża do Michałowic tylko na kilka dni, po czym przedłuża pobyt o tydzień, dwa, miesiąc. Albo w ogóle zostaje, znajdując tu sobie schronienie na czas nieokreślony

Teatr

Pas transmisyjny (Katarzyna Niedurny)

Jest dobry moment na poszukiwanie nowych środków przekazu, czy też nowych sposobów pisania. I emocje mogą stać się przydatnym punktem wyjścia do myślenia o tym, jak odświeżyć dostępne nam formuły – rozmowa krytyków teatralnych

Decyzje montażowe (Aleksandra Boćkowska)

„Dialog” jest po to, by się zaopiekować dramatem. To jest gatunek wrażliwy jak roślinki. A przy tym chwyta swój czas szybciej niż beletrystyka i co innego wydobywa – mówią redaktorzy miesięcznika

Wiersze

wiersze (Patrycja Sikora)

Ziemia

O umieraniu roślin i zwierząt (Robert Pucek)

Nawet w przypadku niższych zwierząt człowiek nie potrafi się oprzeć pokusie antropomorfizacji. W tym przypadku antropomorfizacji agonii. A przecież „rzeź” trutni możemy potraktować jako złuszczanie martwego naskórka

]]>
Fri, 21 May 2021 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2021/307]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/307

Film

Raga Sharada (Jakub Socha)

W indyjskim „Uczniu” jest coś niespotykanego: to całkiem inna opowieść o stawaniu się artystą

Reset (Marta Bałaga)

Mam takie podejście, że eliminuję siebie. Sama reżyseria to wystarczająca ingerencja w rzeczywistość, którą filmuję. Jestem w kącie i jestem niewidoczny – mówi jeden z najciekawszych polskich dokumentalistów. Jego najnowszy film, „1970”, właśnie otrzymał nagrodę na festiwalu Visions du Réel

HISTORIE LUDOWE: (Nie)umarła klasa (Jakub Majmurek)

Historii robotników nie da się zamknąć w getcie „historii społecznej”. Nie da się jej opowiedzieć, nie opowiadając przy tym historii powszechnej XIX i XX wieku. Robotnik, klasa robotnicza i kwestia robotnicza stanowią jej centralny punkt

Literatura

SAMOTNOŚĆ: Czytanie w myślach (Ilona Wiśniewska)

Na początku pandemii fabuły przypominały nam, jaki był świat chwilę wcześniej. Teraz, kiedy czytam o uściskach dłoni, pocałunkach w policzek, jedyne, co mi przychodzi do głowy, to niestosowność

Próba przyjaźni (Monika Ochędowska)

„Cicho, cichutko” Ignacego Karpowicza nie uprawia miłości. Bawi się za to historią erotycznych toposów oraz ich złożoną gramatyką, sugerując, że jest to zajęcie tyleż rozkoszne, co głęboko raniące

Kotłowanie zdań (Weronika Murek)

Ben Blatt forsuje teorię, według której istnieją czasowniki częściej przypisywane kobietom niż mężczyznom. W książkach pisanych przez mężczyzn kobiety krzyczą w proporcji sześć razy na 10 tysięcy słów

Forma, która słucha (Joanna Mąkowska)

Pozornie ruch nie sprzyja uważności. Potrzebujemy się zatrzymać, żeby zauważyć świat. Jednak Małgorzata Lebda wypracowuje poetykę, w której ruch jest sprzężony z otwieraniem się na innych, ludzkich i pozaludzkich

Z Poego się nie wyrasta (Zofia Zaleska)

Edgar Allan Poe uważał się przede wszystkim za poetę. Ale pisaniem musiał zarabiać na utrzymanie, to dlatego sięgnął po prozę gotycką – mówi autor nowych przekładów „Opowiadań” amerykańskiego klasyka literatury grozy

Muzyka

Światło LED w tunelu (Jakub Knera)

U Marty Forsberg kompozycje tlą się zaledwie i niemal zastygają. Przełamanie następuje czasem dopiero w piętnastej minucie utworu. Idealne ćwiczenie z uważności

Superbohaterki i buntownicy (Wioleta Żochowska)

Na tegorocznym Festiwalu Prawykonań szukałam diagnoz zmieniającej się codzienności, ale nie byłam w stanie nic wyczytać. W niespokojnym czasie chętniej powraca się do tego, co rozpoznane i przyswojone – wygląda na to, że ta zależność dotyczy też kompozytorek i kompozytorów

Obyczaje

SAMOTNOŚĆ: Całun w spirytusie (Katarzyna Boni)

Choć od roku trudniej nam od śmierci uciekać, to czasem mam poczucie, że zamiast uczyć się o niej mówić, uczymy się o niej nie mówić w nowy sposób

Jak trzeba opowiadać historię (Renata Lis)

Joanna Ostrowska poświęciła „Onym” 10 lat. Trudno uwierzyć, ale 75 lat po wojnie jest to na gruncie polskim praca pionierska

HISTORIE LUDOWE: Bicie i czas (Jakub Zgierski)

Gdy doznajemy traumy, której nie potrafimy udźwignąć, nasze ciało oddziela nas od samych siebie. To może tłumaczyć, dlaczego nie tylko historycy, ale cała polska kultura unika spoglądania na stulecia eksploatacji

HISTORIE LUDOWE: Bujać, bajać (Antonina Tosiek)

Po co tworzyć reportaż o własnym szlachectwie w drugiej dekadzie XXI wieku, kiedy odczarowania wymaga cały paradygmat historii wielkich wydarzeń i wielkich postaci? Michał P. Garapich i Maciej Łubieński udzielają na to pytanie diametralnie różnych odpowiedzi

HISTORIE LUDOWE: Brzuch (Maciej Jakubowiak)

Historię – nie tylko ludową, po prostu: ludzkości – można opowiadać na różne sposoby, ale ostatecznie chodzi o jedzenie i głód. Ostatecznie chodzi o brzuch

HISTORIE LUDOWE: Bugs (Weronika Murek)

Skoro otwarty bunt wobec pana nie przyniósłby żadnej korzyści, stosowano techniki sabotażu: pracowano wolniej, mniej dokładnie, proste czynności zajmowały dwa razy więcej czasu. A pan nie miał wątpliwości: chłop wolny, bo głupi, chłop źle pracuje, bo tępy

HISTORIE LUDOWE: Przeciw podróżowaniu (Małgorzata Sadowska)

Ledwie tu przyjechałam, a już groziło mi ugrzęźnięcie w średnim mieście, które dopiero co wydawało mi się miastem bardzo dużym. Znów trzeba było wsiąść do pociągu, najlepiej pospiesznego, koniecznie do Warszawy

Sztuka

Zasada naczyń połączonych (Anna Pajęcka)

Nowe obrazy Bogny Burskiej to kompozycje zbudowane tak, jakby artystka wiele razy malowała na tym samym płótnie, dbając o to, żeby poprzednie kształty przebijały spod kolejnej warstwy farb. Czerwonych, jak krew, różowych jak skóra

Teatr

HISTORIE LUDOWE: Awans (Witold Mrozek)

W opowieściach o awansie kluczowe są szczegóły, bolesne migawki. Konkretne kompleksy, konkretne rzeczy, których się wstydzimy i wstydziliśmy. Historię swojego obciachu też można kapitalizować

Wiersze

wiersze (Grzegorz Wróblewski)

Ziemia

HISTORIE LUDOWE: Wyklęty lud i Ziemia (Katarzyna Czeczot)

Opisywanie dziejów klas podporządkowanych bez uwzględnienia mechanizmu podporządkowania natury nie ma szans w pełni wyjaśnić procesów historycznych. Zwierzęta, lasy, lodowce i oceany wciągnięte są w ten sam system dominacji

]]>

Film

Raga Sharada (Jakub Socha)

W indyjskim „Uczniu” jest coś niespotykanego: to całkiem inna opowieść o stawaniu się artystą

Reset (Marta Bałaga)

Mam takie podejście, że eliminuję siebie. Sama reżyseria to wystarczająca ingerencja w rzeczywistość, którą filmuję. Jestem w kącie i jestem niewidoczny – mówi jeden z najciekawszych polskich dokumentalistów. Jego najnowszy film, „1970”, właśnie otrzymał nagrodę na festiwalu Visions du Réel

HISTORIE LUDOWE: (Nie)umarła klasa (Jakub Majmurek)

Historii robotników nie da się zamknąć w getcie „historii społecznej”. Nie da się jej opowiedzieć, nie opowiadając przy tym historii powszechnej XIX i XX wieku. Robotnik, klasa robotnicza i kwestia robotnicza stanowią jej centralny punkt

Literatura

SAMOTNOŚĆ: Czytanie w myślach (Ilona Wiśniewska)

Na początku pandemii fabuły przypominały nam, jaki był świat chwilę wcześniej. Teraz, kiedy czytam o uściskach dłoni, pocałunkach w policzek, jedyne, co mi przychodzi do głowy, to niestosowność

Próba przyjaźni (Monika Ochędowska)

„Cicho, cichutko” Ignacego Karpowicza nie uprawia miłości. Bawi się za to historią erotycznych toposów oraz ich złożoną gramatyką, sugerując, że jest to zajęcie tyleż rozkoszne, co głęboko raniące

Kotłowanie zdań (Weronika Murek)

Ben Blatt forsuje teorię, według której istnieją czasowniki częściej przypisywane kobietom niż mężczyznom. W książkach pisanych przez mężczyzn kobiety krzyczą w proporcji sześć razy na 10 tysięcy słów

Forma, która słucha (Joanna Mąkowska)

Pozornie ruch nie sprzyja uważności. Potrzebujemy się zatrzymać, żeby zauważyć świat. Jednak Małgorzata Lebda wypracowuje poetykę, w której ruch jest sprzężony z otwieraniem się na innych, ludzkich i pozaludzkich

Z Poego się nie wyrasta (Zofia Zaleska)

Edgar Allan Poe uważał się przede wszystkim za poetę. Ale pisaniem musiał zarabiać na utrzymanie, to dlatego sięgnął po prozę gotycką – mówi autor nowych przekładów „Opowiadań” amerykańskiego klasyka literatury grozy

Muzyka

Światło LED w tunelu (Jakub Knera)

U Marty Forsberg kompozycje tlą się zaledwie i niemal zastygają. Przełamanie następuje czasem dopiero w piętnastej minucie utworu. Idealne ćwiczenie z uważności

Superbohaterki i buntownicy (Wioleta Żochowska)

Na tegorocznym Festiwalu Prawykonań szukałam diagnoz zmieniającej się codzienności, ale nie byłam w stanie nic wyczytać. W niespokojnym czasie chętniej powraca się do tego, co rozpoznane i przyswojone – wygląda na to, że ta zależność dotyczy też kompozytorek i kompozytorów

Obyczaje

SAMOTNOŚĆ: Całun w spirytusie (Katarzyna Boni)

Choć od roku trudniej nam od śmierci uciekać, to czasem mam poczucie, że zamiast uczyć się o niej mówić, uczymy się o niej nie mówić w nowy sposób

Jak trzeba opowiadać historię (Renata Lis)

Joanna Ostrowska poświęciła „Onym” 10 lat. Trudno uwierzyć, ale 75 lat po wojnie jest to na gruncie polskim praca pionierska

HISTORIE LUDOWE: Bicie i czas (Jakub Zgierski)

Gdy doznajemy traumy, której nie potrafimy udźwignąć, nasze ciało oddziela nas od samych siebie. To może tłumaczyć, dlaczego nie tylko historycy, ale cała polska kultura unika spoglądania na stulecia eksploatacji

HISTORIE LUDOWE: Bujać, bajać (Antonina Tosiek)

Po co tworzyć reportaż o własnym szlachectwie w drugiej dekadzie XXI wieku, kiedy odczarowania wymaga cały paradygmat historii wielkich wydarzeń i wielkich postaci? Michał P. Garapich i Maciej Łubieński udzielają na to pytanie diametralnie różnych odpowiedzi

HISTORIE LUDOWE: Brzuch (Maciej Jakubowiak)

Historię – nie tylko ludową, po prostu: ludzkości – można opowiadać na różne sposoby, ale ostatecznie chodzi o jedzenie i głód. Ostatecznie chodzi o brzuch

HISTORIE LUDOWE: Bugs (Weronika Murek)

Skoro otwarty bunt wobec pana nie przyniósłby żadnej korzyści, stosowano techniki sabotażu: pracowano wolniej, mniej dokładnie, proste czynności zajmowały dwa razy więcej czasu. A pan nie miał wątpliwości: chłop wolny, bo głupi, chłop źle pracuje, bo tępy

HISTORIE LUDOWE: Przeciw podróżowaniu (Małgorzata Sadowska)

Ledwie tu przyjechałam, a już groziło mi ugrzęźnięcie w średnim mieście, które dopiero co wydawało mi się miastem bardzo dużym. Znów trzeba było wsiąść do pociągu, najlepiej pospiesznego, koniecznie do Warszawy

Sztuka

Zasada naczyń połączonych (Anna Pajęcka)

Nowe obrazy Bogny Burskiej to kompozycje zbudowane tak, jakby artystka wiele razy malowała na tym samym płótnie, dbając o to, żeby poprzednie kształty przebijały spod kolejnej warstwy farb. Czerwonych, jak krew, różowych jak skóra

Teatr

HISTORIE LUDOWE: Awans (Witold Mrozek)

W opowieściach o awansie kluczowe są szczegóły, bolesne migawki. Konkretne kompleksy, konkretne rzeczy, których się wstydzimy i wstydziliśmy. Historię swojego obciachu też można kapitalizować

Wiersze

wiersze (Grzegorz Wróblewski)

Ziemia

HISTORIE LUDOWE: Wyklęty lud i Ziemia (Katarzyna Czeczot)

Opisywanie dziejów klas podporządkowanych bez uwzględnienia mechanizmu podporządkowania natury nie ma szans w pełni wyjaśnić procesów historycznych. Zwierzęta, lasy, lodowce i oceany wciągnięte są w ten sam system dominacji

]]>
Fri, 07 May 2021 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2021/306]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/306

Film

Nie stawiaj oporu! (Bartosz Żurawiecki)

Film Piątka idealnie trafia w czas, gdy de facto dopiero odzyskujemy język buntu. Uczymy się go pospiesznie i być może z niewesołą refleksją, że jest już za późno

Pozwól, że opowiem ci o naszej planecie (Marcin Stachowicz)

W globalnym kompleksie filmu przyrodniczego zmieniło się niewiele – wystarczy krótka wycieczka po Netfliksie, żeby przekonać się o niesłabnącej hegemonii białych opowiadaczy i monumentalnych kadrów

Odbicia i pętelki (Jakub Socha)

Reżyser rozłożył matrioszkę, złożył matrioszkę. „Czarny niedźwiedź” to dobra zabawa, zabawa dla inteligentnych, inteligentna zabawa, co samo w sobie nie jest niczym złym, ale równocześnie kusi człowieka, żeby ten rodzaj zabawy trochę obśmiać

Literatura

Ochłapy dziejów (Zofia Król)

Czyta się „Kierunek zwiedzania” z narastającym wrażeniem, że Marcin Wicha napisał tym razem nie książkę, ale budynek

Wielkie pustki (Adam Woźniak)

Tematem „Czarnolasu” jest utrata. Autorce udało się z nim wytrzymać przez 88 stron. Może to właśnie w sam raz? Na książce znać ślady walki. Samotne zdania sprawiają wrażenie wyrwanych pustce

Gorączka (Klara Cykorz)

W „Dziewczynie, kobiecie, innej” Bernardine Evaristo tworzy swoją Wielką Narrację poprzez opowiadanie o ludziach, którzy sami się z wielkimi narracjami zmagają, grzebią w nich, odrzucają je, współtworzą. Opowiada o próbach wykrzyczenia doświadczenia, sprzecznościach aktywizmu

Rzeczy w mroku (Marek Zaleski)

Powieść Stasiuka jest lamentem nad fiaskiem międzypokoleniowego porozumienia – nie można podzielić się pamięcią, tak jak nie można dzielić się bólem i doświadczeniem

Muzyka

Apokalipsa teraz (Tomasz Bąk)

Wizja końca czasów zaproponowana przez Godspeed You! Black Emperor tym razem niesie ze sobą duże pokłady nadziei. To być może najbardziej przystępny album w dyskografii Kanadyjczyków – pozbawiony ciągnących się w nieskończoność introdukcji i podskórnie przebojowy

Próba odpowiedzi na pytanie (Piotr Kowalczyk)

Jeśli możemy mówić o czymś takim jak pop pandemiczny, to Oxford Drama nagrali jego manifest. To właściwie dziewięć mgnień ostatnich 13 miesięcy, w których komunikacja wirtualna stała się z jednej strony wybawieniem, z drugiej – źródłem lęków

Obyczaje

SAMOTNOŚĆ: Rok bez miłości (Bartosz Sadulski)

29 marca 2020 roku Tinder zanotował największą liczbę przesunięć jednego dnia: 3 miliardy. Jakby całe Chiny i Indie w jednym momencie szukały miłości

Winda w chmurach (Iwona Kurz)

Aleksandra Zbroja przedstawia się jako DDZTKZMB: Dorosłe Dziecko Zapijaczonego Tatusia, Który Zrył Mi Banię. Przede wszystkim stara się jednak dotrzeć do istoty doświadczenia życia z pijącymi rodzicami i nie przykrywać go ready made hasłami i językami

SAMOTNOŚĆ: Sami przy stoliku (Aleksandra Boćkowska)

Twórczych baterii nie ładują zasięgi. Raczej kameralne sytuacje, w których wymienia się energię. Niezależnie od tego, czy chodzi o rozproszenie emocji po spektaklu, o merytoryczną rozmowę czy balangę po bandzie, muszą być w tym inni ludzie

DELFIN W MALINACH (odc. 12): Kultura dla klimatu (Agnieszka Słodownik)

O narracjach wokół kryzysu klimatycznego, materialności kultury cyfrowej i śladzie pracowniczym rozmawiamy w naszym podkaście z kolektywem „Kultura dla klimatu”

SAMOTNOŚĆ: Serduszka z Instagrama (Renata Lis)

Pojechałam do Łodzi specjalnie, żeby obejrzeć dwa filmy na dzień przed lockdownem. W końcu wyczerpałam wszystkie możliwości. Implozja świata zewnętrznego była faktem. Przestałam wstawać z łóżka

Sztuka

Bez duchownych i papieża (Paulina Domagalska)

Mówimy, że wszystko jest już stracone i jedyne, co można zrobić, to zatańczyć nad własnym grobem. Paradoksalnie taka apokaliptyczna narracja może zmotywować ludzi do działania – Kościół Nihilistów z orędziem do świata

Zazwyczaj maluję miłych ludzi (Arek Gruszczyński)

Jeden kolega zamawia u mnie portrety antybohaterów. Namalowałem Stanisława Dziwisza i Andrzeja Dudę. To jest ciekawa odmiana od malowania uśmiechniętych ludzi, których chciałbym lubić

Wiersze

wiersze (Osińska/Adamowicz)

Ziemia

Planeta na kozetce (Błażej Strzelczyk)

Zmiana klimatu ogromnie nakręca nierówności, a one już teraz są skandaliczne. Ja rozumiem, że ciągle zgłasza pan lęk. Ponieważ człowiek, który myśli, prędzej czy później dojdzie do wniosku, że to, co się dzieje z klimatem, jest potworne, ma prawo odczuwać silne emocje

]]>

Film

Nie stawiaj oporu! (Bartosz Żurawiecki)

Film Piątka idealnie trafia w czas, gdy de facto dopiero odzyskujemy język buntu. Uczymy się go pospiesznie i być może z niewesołą refleksją, że jest już za późno

Pozwól, że opowiem ci o naszej planecie (Marcin Stachowicz)

W globalnym kompleksie filmu przyrodniczego zmieniło się niewiele – wystarczy krótka wycieczka po Netfliksie, żeby przekonać się o niesłabnącej hegemonii białych opowiadaczy i monumentalnych kadrów

Odbicia i pętelki (Jakub Socha)

Reżyser rozłożył matrioszkę, złożył matrioszkę. „Czarny niedźwiedź” to dobra zabawa, zabawa dla inteligentnych, inteligentna zabawa, co samo w sobie nie jest niczym złym, ale równocześnie kusi człowieka, żeby ten rodzaj zabawy trochę obśmiać

Literatura

Ochłapy dziejów (Zofia Król)

Czyta się „Kierunek zwiedzania” z narastającym wrażeniem, że Marcin Wicha napisał tym razem nie książkę, ale budynek

Wielkie pustki (Adam Woźniak)

Tematem „Czarnolasu” jest utrata. Autorce udało się z nim wytrzymać przez 88 stron. Może to właśnie w sam raz? Na książce znać ślady walki. Samotne zdania sprawiają wrażenie wyrwanych pustce

Gorączka (Klara Cykorz)

W „Dziewczynie, kobiecie, innej” Bernardine Evaristo tworzy swoją Wielką Narrację poprzez opowiadanie o ludziach, którzy sami się z wielkimi narracjami zmagają, grzebią w nich, odrzucają je, współtworzą. Opowiada o próbach wykrzyczenia doświadczenia, sprzecznościach aktywizmu

Rzeczy w mroku (Marek Zaleski)

Powieść Stasiuka jest lamentem nad fiaskiem międzypokoleniowego porozumienia – nie można podzielić się pamięcią, tak jak nie można dzielić się bólem i doświadczeniem

Muzyka

Apokalipsa teraz (Tomasz Bąk)

Wizja końca czasów zaproponowana przez Godspeed You! Black Emperor tym razem niesie ze sobą duże pokłady nadziei. To być może najbardziej przystępny album w dyskografii Kanadyjczyków – pozbawiony ciągnących się w nieskończoność introdukcji i podskórnie przebojowy

Próba odpowiedzi na pytanie (Piotr Kowalczyk)

Jeśli możemy mówić o czymś takim jak pop pandemiczny, to Oxford Drama nagrali jego manifest. To właściwie dziewięć mgnień ostatnich 13 miesięcy, w których komunikacja wirtualna stała się z jednej strony wybawieniem, z drugiej – źródłem lęków

Obyczaje

SAMOTNOŚĆ: Rok bez miłości (Bartosz Sadulski)

29 marca 2020 roku Tinder zanotował największą liczbę przesunięć jednego dnia: 3 miliardy. Jakby całe Chiny i Indie w jednym momencie szukały miłości

Winda w chmurach (Iwona Kurz)

Aleksandra Zbroja przedstawia się jako DDZTKZMB: Dorosłe Dziecko Zapijaczonego Tatusia, Który Zrył Mi Banię. Przede wszystkim stara się jednak dotrzeć do istoty doświadczenia życia z pijącymi rodzicami i nie przykrywać go ready made hasłami i językami

SAMOTNOŚĆ: Sami przy stoliku (Aleksandra Boćkowska)

Twórczych baterii nie ładują zasięgi. Raczej kameralne sytuacje, w których wymienia się energię. Niezależnie od tego, czy chodzi o rozproszenie emocji po spektaklu, o merytoryczną rozmowę czy balangę po bandzie, muszą być w tym inni ludzie

DELFIN W MALINACH (odc. 12): Kultura dla klimatu (Agnieszka Słodownik)

O narracjach wokół kryzysu klimatycznego, materialności kultury cyfrowej i śladzie pracowniczym rozmawiamy w naszym podkaście z kolektywem „Kultura dla klimatu”

SAMOTNOŚĆ: Serduszka z Instagrama (Renata Lis)

Pojechałam do Łodzi specjalnie, żeby obejrzeć dwa filmy na dzień przed lockdownem. W końcu wyczerpałam wszystkie możliwości. Implozja świata zewnętrznego była faktem. Przestałam wstawać z łóżka

Sztuka

Bez duchownych i papieża (Paulina Domagalska)

Mówimy, że wszystko jest już stracone i jedyne, co można zrobić, to zatańczyć nad własnym grobem. Paradoksalnie taka apokaliptyczna narracja może zmotywować ludzi do działania – Kościół Nihilistów z orędziem do świata

Zazwyczaj maluję miłych ludzi (Arek Gruszczyński)

Jeden kolega zamawia u mnie portrety antybohaterów. Namalowałem Stanisława Dziwisza i Andrzeja Dudę. To jest ciekawa odmiana od malowania uśmiechniętych ludzi, których chciałbym lubić

Wiersze

wiersze (Osińska/Adamowicz)

Ziemia

Planeta na kozetce (Błażej Strzelczyk)

Zmiana klimatu ogromnie nakręca nierówności, a one już teraz są skandaliczne. Ja rozumiem, że ciągle zgłasza pan lęk. Ponieważ człowiek, który myśli, prędzej czy później dojdzie do wniosku, że to, co się dzieje z klimatem, jest potworne, ma prawo odczuwać silne emocje

]]>
Fri, 23 Apr 2021 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2021/305]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/305

Film

Jedna cholerna rzecz za drugą (Tomasz Bąk)

Historia przedstawiona w „Can’t Get You Out of My Head” to nie tylko ludzie pociągający za sznurki – to także substancje, które pozwalają im to robić, albo, częściej, sprawiają, że tego nie robią

Rok pandemicznego kina (Jakub Majmurek)

Kino czasów pandemii wydaje się wyjątkowo czułe na kruchość. A może to my jako odbiorcy się na nią uwrażliwiamy

Seriale i metoda (Agnieszka Jakimiak)

Przeglądam tytuły seriali, które migały mi przed oczyma z nadzwyczajną – jak na byłą serialową agnostyczkę – częstotliwością. Nie ma się co oszukiwać, w 2021 roku oglądam wszystko

Literatura

Tak dobrze, że nigdzie (Krzysztof Sztafa)

Zbiór opowiadań „O perspektywach rozwoju małych miasteczek” Małgorzaty Boryczki świetnie zdaje sprawę z nasycenia przedstawieniami plebejskimi w polskiej prozie. Wymagają one coraz bardziej charakternego punktu wyjścia

Przylgnąć do istnienia (Olga Drenda)

W miejscowościach turystycznych można natknąć się na atrakcje obiecujące „kino 7D”; obcowanie z filozoficzną wiśnią Jolanty Brach-Czainy przypomina właśnie taką wielowymiarową przygodę, tyle że naprawdę

Wydaję oświadczenie (Maciej Jakubowiak)

Jeżeli budujemy świat, który jest niesprawiedliwy, to musimy liczyć się z tym, że w pewnym momencie słabsi się ogarną i spalą nam chaty. Nie chodzi o miejsce, w którym się żyje, ale o to, jakie się buduje stosunki z osobami wokół – mówi autorka powieści „Łyski liczą do trzech”

Nie wiecie nawet połowy (Jakub Socha)

Gdyby szukać dla pisarstwa Kazuo Ishiguro odpowiednika na półkach w piekarni, byłby to staroświecki, dobrze wypieczony chleb baltonowski

Garwolin i z powrotem (Dariusz Sośnicki)

Skoro napisanie drugiej książki jest tak trudne, że prawie niemożliwe, można przecież znowu napisać pierwszą – o „Cukrach” Doroty Kotas

Przerobieni na fikcję (Renata Lis)

Stein i Toklas są najsłynniejszą parą tamtej epoki, w istocie jednak żyły obok lesbijskiego Paryża, wyraźnie odstając od dominujących w tym środowisku stylów

Media

Sobota, szósta rano (Aleksandra Boćkowska)

„Musimy patrzeć władzy na ręce. Może wychodzi z nas idealizm, ale w coś trzeba wierzyć. Z jakiegoś powodu znaleźliśmy się tutaj, na pewno nie tylko dla pieniędzy” – mówią zastępczyni i redaktor naczelny lubelskiego „Dziennika Wschodniego”, niedawno zwolnieni z pracy

Hetman na beznadziejnej pozycji (Paweł Kozioł)

Najnowsze programy szachowe uczą się grać, rozgrywając ze sobą miliony partii. Żaden człowiek im nie mówi, że hetman jest więcej wart niż pionek. W sumie nikt nie wie, czego właściwie się uczą

Muzyka

Różne bajki (Maciej Krawiec)

Tomasz Chyła zagrał va banque. Nowi muzycy, mnogość stylistyk, a do tego jeszcze teledysk, który wygląda jak fanowskie wideo zespołu Slipknot... Musiałby nastąpić cud, żeby na płycie „da Vinci” wszystko się artystycznie zgodziło

Piękny śmietnik świata (Piotr Szwed)

Nowa płyta Błażeja Króla to produkcja zrobiona z odpadków, ścinek, dźwiękowych rupieci. Na szczęście nie jest ona popowym dziadostwem. Stanowi raczej efektowny muzyczny trash-art

Obyczaje

Cisza po weselu (Filip Springer)

W pustych salach zamkniętych na głucho dla publiczności wiszą wymowne dowody zbrodni, jaką w ciągu ostatnich trzech dekad popełniono w Polsce na fotografii prasowej. I na jej odbiorcach

Sztuka

Z lasu (Anna Pajęcka)

Z monumentalną, samotną „Palmą” Przybyły w sali w BWA nie da się negocjować, bo uruchamia pierwotne tęsknoty, które każą po wyjściu z galerii gapić się i szukać podobnych konstrukcji w drzewach

Najczarniejsza noc (Jakub Bąk)

Trudno dziś powiedzieć, czy z covidowej nocy będzie serce. Wrocławska wystawa odnosi się do zjawisk wcześniejszych i ważniejszych niż sama pandemia

Teatr

Wyzwanie rzucone faktom (Witold Mrozek)

Czy spodoba się to lemomaniakom i lemologom? Tego nie wiem. Wiem za to, że „Kongres futurologiczny” Agnieszki Jakimiak to udane połączenie medytacji, stand-upu i terapii grupowej

Wiersze

wiersze (Łukasz Podgórni)

Ziemia

Uczciwa nadzieja pesymistów (Dawid Juraszek)

Uświadomienie sobie całego ogromu niebezpieczeństwa dla obecnego modelu cywilizacji, jakie przychodzi ze strony samego tego modelu, jest doświadczeniem transformującym – polemika z tekstem Kamila Fejfera

]]>

Film

Jedna cholerna rzecz za drugą (Tomasz Bąk)

Historia przedstawiona w „Can’t Get You Out of My Head” to nie tylko ludzie pociągający za sznurki – to także substancje, które pozwalają im to robić, albo, częściej, sprawiają, że tego nie robią

Rok pandemicznego kina (Jakub Majmurek)

Kino czasów pandemii wydaje się wyjątkowo czułe na kruchość. A może to my jako odbiorcy się na nią uwrażliwiamy

Seriale i metoda (Agnieszka Jakimiak)

Przeglądam tytuły seriali, które migały mi przed oczyma z nadzwyczajną – jak na byłą serialową agnostyczkę – częstotliwością. Nie ma się co oszukiwać, w 2021 roku oglądam wszystko

Literatura

Tak dobrze, że nigdzie (Krzysztof Sztafa)

Zbiór opowiadań „O perspektywach rozwoju małych miasteczek” Małgorzaty Boryczki świetnie zdaje sprawę z nasycenia przedstawieniami plebejskimi w polskiej prozie. Wymagają one coraz bardziej charakternego punktu wyjścia

Przylgnąć do istnienia (Olga Drenda)

W miejscowościach turystycznych można natknąć się na atrakcje obiecujące „kino 7D”; obcowanie z filozoficzną wiśnią Jolanty Brach-Czainy przypomina właśnie taką wielowymiarową przygodę, tyle że naprawdę

Wydaję oświadczenie (Maciej Jakubowiak)

Jeżeli budujemy świat, który jest niesprawiedliwy, to musimy liczyć się z tym, że w pewnym momencie słabsi się ogarną i spalą nam chaty. Nie chodzi o miejsce, w którym się żyje, ale o to, jakie się buduje stosunki z osobami wokół – mówi autorka powieści „Łyski liczą do trzech”

Nie wiecie nawet połowy (Jakub Socha)

Gdyby szukać dla pisarstwa Kazuo Ishiguro odpowiednika na półkach w piekarni, byłby to staroświecki, dobrze wypieczony chleb baltonowski

Garwolin i z powrotem (Dariusz Sośnicki)

Skoro napisanie drugiej książki jest tak trudne, że prawie niemożliwe, można przecież znowu napisać pierwszą – o „Cukrach” Doroty Kotas

Przerobieni na fikcję (Renata Lis)

Stein i Toklas są najsłynniejszą parą tamtej epoki, w istocie jednak żyły obok lesbijskiego Paryża, wyraźnie odstając od dominujących w tym środowisku stylów

Media

Sobota, szósta rano (Aleksandra Boćkowska)

„Musimy patrzeć władzy na ręce. Może wychodzi z nas idealizm, ale w coś trzeba wierzyć. Z jakiegoś powodu znaleźliśmy się tutaj, na pewno nie tylko dla pieniędzy” – mówią zastępczyni i redaktor naczelny lubelskiego „Dziennika Wschodniego”, niedawno zwolnieni z pracy

Hetman na beznadziejnej pozycji (Paweł Kozioł)

Najnowsze programy szachowe uczą się grać, rozgrywając ze sobą miliony partii. Żaden człowiek im nie mówi, że hetman jest więcej wart niż pionek. W sumie nikt nie wie, czego właściwie się uczą

Muzyka

Różne bajki (Maciej Krawiec)

Tomasz Chyła zagrał va banque. Nowi muzycy, mnogość stylistyk, a do tego jeszcze teledysk, który wygląda jak fanowskie wideo zespołu Slipknot... Musiałby nastąpić cud, żeby na płycie „da Vinci” wszystko się artystycznie zgodziło

Piękny śmietnik świata (Piotr Szwed)

Nowa płyta Błażeja Króla to produkcja zrobiona z odpadków, ścinek, dźwiękowych rupieci. Na szczęście nie jest ona popowym dziadostwem. Stanowi raczej efektowny muzyczny trash-art

Obyczaje

Cisza po weselu (Filip Springer)

W pustych salach zamkniętych na głucho dla publiczności wiszą wymowne dowody zbrodni, jaką w ciągu ostatnich trzech dekad popełniono w Polsce na fotografii prasowej. I na jej odbiorcach

Sztuka

Z lasu (Anna Pajęcka)

Z monumentalną, samotną „Palmą” Przybyły w sali w BWA nie da się negocjować, bo uruchamia pierwotne tęsknoty, które każą po wyjściu z galerii gapić się i szukać podobnych konstrukcji w drzewach

Najczarniejsza noc (Jakub Bąk)

Trudno dziś powiedzieć, czy z covidowej nocy będzie serce. Wrocławska wystawa odnosi się do zjawisk wcześniejszych i ważniejszych niż sama pandemia

Teatr

Wyzwanie rzucone faktom (Witold Mrozek)

Czy spodoba się to lemomaniakom i lemologom? Tego nie wiem. Wiem za to, że „Kongres futurologiczny” Agnieszki Jakimiak to udane połączenie medytacji, stand-upu i terapii grupowej

Wiersze

wiersze (Łukasz Podgórni)

Ziemia

Uczciwa nadzieja pesymistów (Dawid Juraszek)

Uświadomienie sobie całego ogromu niebezpieczeństwa dla obecnego modelu cywilizacji, jakie przychodzi ze strony samego tego modelu, jest doświadczeniem transformującym – polemika z tekstem Kamila Fejfera

]]>
Thu, 08 Apr 2021 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2021/304]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/304

Film

Raport o dobrach luksusowych (Marcin Adamczak)

Z raportu „Polacy o polskich filmach. Opinie Polaków o polskim kinie i ich postawy wobec polskiej produkcji filmowej” można dowiedzieć się, że rodakom w przedstawionych do oceny rodzimych filmach podoba się w zasadzie wszystko: reżyseria, scenariusz, zdjęcia, obsada aktorska, a nawet muzyka

Słoń a sprawa chińska (Jakub Socha)

Hu Bo nakręcił swój debiutancki film przed trzydziestką, niestety niedługo później odebrał sobie życie. Był filmowcem niespotykanie utalentowanym, nie dziwi, że został namaszczony przez samego Bélę Tarra

Literatura

Dużo mówić i śnić (Urszula Honek)

Zastanawiam się, jakim pisarzem byłby dzisiaj Mirosław Nahacz. Wyobrażam sobie, jak siedzi na ławce na dworcu autobusowym w Gorlicach. Dworzec wygląda tak samo, tylko dawniej autobusy miały drewniane tabliczki z wypisanymi farbą nazwami miejscowości: Uście Gorlickie, Sękowa, Brunary, Siary, Gładyszów

Nie do czytania (Mikołaj Spodaryk)

Kopiujemy i wklejamy dziś na potęgę, a o dobrym smaku decyduje umiejętność wyławiania co smakowitszych kąsków. Pisanie konceptualne wzoruje się na płynności języka w sieci

Uwaga, alegoryzowane (Rafał Wawrzyńczyk)

„Pół ciastka” Grzegorza Hetmana dałoby się opisać jako książkę o potrzebie wolności, o pracy, o wchodzeniu w dojrzałość, o życiowym kompromisie. Ale może wystarczy napisać, że autor, składając swoje frazy, po prostu zna się na rzeczy

Media

Pociąg z gwiazd (Kamil Fejfer)

Dzisiaj nad Ziemią krążą 1141 satelity Starlink należące do Elona Muska. Do 2027 roku ma ich być ponad 10 tysięcy. Czy wolne od satelitów nocne niebo jest takim dobrem jak czyste powietrze i czyste rzeki?

Życie ze szczególnym okrucieństwem (Aleksander Borszowski)

Zamiast odtwarzać naiwny technooptymizm lat 90., „Cruelty Squad” wtłacza nasze współczesne piekło w ramy wczesnych eksperymentów z 3D. Zobaczyliśmy już przyszłość – wygląda nie jak zaawansowane dema technologiczne, ale jak ułomności ich końcowych realizacji, które kiedyś chętnie ignorowaliśmy

Chcę ci coś powiedzieć (Paulina Domagalska)

„365 Stories I Want To Tell You Before We Both Die” Caveha Zahediego to szczery podkast o szczerości. Jego autotematyczność uzmysławia coś jeszcze – że podkasty są kolejnym internetowym narzędziem do konstruowania tożsamości

Muzyka

Seria zagadek (Piotr Kowalczyk)

Album „Legendo” brzmi, jakby nawiązywał do mitologii ludu, który narodził się gdzieś w głowie Lutto Lento podczas wertowania prac etnograficznych i zakupów na targach staroci

Czekam, co się stanie (Rafał Księżyk)

Zakładając słuchawki, włączając mikrofon, zanurzam się w rzeczywistość, która jest głęboka i otacza mnie z każdej strony. Nie potrzeba tu dalekich egzotycznych wypraw ani specjalistycznego sprzętu. Kluczowe jest chodzenie i słuchanie własnymi uszami

Obyczaje

Obóz bez końca (Iwona Kurz)

W książce „Pogłosy. Dzieci więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych” Marii Buko obóz i wojna nie są żadnym wyjaśnieniem. Osnuwają wszystko mrokiem, niepokojem, niepewnością

Cioty (Mateusz Sobczak)

A więc „ciota” wyparła „ciotę”. Homoseksualista zastąpił czarownicę. Nie tylko w małej wielkopolskiej wiosce leżącej nad Strugą Bawół w cieniu autostrady A2, ale również w słownikach

Nie mamy monopolu (Agata Sikora)

W pewnym momencie zdałyśmy sobie sprawę z tego, że jest taki poziom stygmatyzacji aborcji w Polsce, że musi zadziać się coś, po czym wszyscy będą zmuszeni mówić o niej inaczej niż do tej pory – mówią aktywistki współtworzące Aborcyjny Dream Team

Komuniści nie są z Marsa, a kobiety z Wenus (Kornelia Sobczak)

Książka „Kobiety w Polsce 1945-1989. Nowoczesność. równouprawnienie, komunizm” odwraca perspektywę – zamiast pytać, co komunizm i socjalizm zrobił z wizją i modelem kobiecości, można zapytać o to, czego nie zrobił z modelem męskości

Sztuka

Złożone tożsamości (Marta Czyż)

Sztuka Henryka Strenga dobrze pokazuje, jak modernizm bywał adaptowany w relacji do silnej kultury lokalnej, jak mieszały się ze sobą historia i tożsamość, splecione w doświadczeniach Holokaustu, nazizmu i stalinizmu. To są zawiłości, które powinniśmy spróbować rozsupłać

Materie (Anka Herbut)

Zastanawiałam się nad tym, na ile same materie pracowały z artystkami, które ich dotykały i odciskały na nich swój ślad. W dziełach sztuki zarchiwizowany jest dotyk i próby współbycia z materią

Teatr

Kij i marchewka (Witold Mrozek)

Wielka jest potęga Magdy Gessler. Bo choć obecny polski minister kultury ma czarny pas judo, profesurę z socjologii i stanowisko pierwszego wicepremiera – wolał jej zejść z drogi

Poza sieci współpracy (Łukasz Wójcicki)

System finansowania tańca i choreografii w Polsce w przeważającej mierze nagradza już nagrodzonych, ale jest na tyle skąpy, że i tak zmusza do ciągłej samopromocji

Lubię próbować rzeczy (Katarzyna Niedurny)

To, co się od zawsze dobrze w Polsce udawało, to przemoc. Kiedy wchodziłem na rynek, starsze pokolenia dosłownie oszalały z nienawiści do nas. Polacy bardzo brzydko się starzeją i atmosfera w teatrze jest tym nasiąknięta

Wiersze

wiersze (Marta Mitek)

Ziemia

W błoto się zamienisz (Marek Krajewski)

To pierwszy budulec i medium, w którym za pomocą glinianych tabliczek dotykano myśli. Z błota powstaliśmy nie tylko jako organizmy żywe, ale też jako specyficzny gatunek

Nadzieje antropocenu (Kamil Fejfer)

Technokrata Bill Gates pisze o kryzysie klimatycznym dla technokratów. Aktywiści Christina Figueres i Tom Rivett-Carnac dla aktywistów. I choć na horyzoncie widać płomienie, to w dłoniach mamy węże strażackie

]]>

Film

Raport o dobrach luksusowych (Marcin Adamczak)

Z raportu „Polacy o polskich filmach. Opinie Polaków o polskim kinie i ich postawy wobec polskiej produkcji filmowej” można dowiedzieć się, że rodakom w przedstawionych do oceny rodzimych filmach podoba się w zasadzie wszystko: reżyseria, scenariusz, zdjęcia, obsada aktorska, a nawet muzyka

Słoń a sprawa chińska (Jakub Socha)

Hu Bo nakręcił swój debiutancki film przed trzydziestką, niestety niedługo później odebrał sobie życie. Był filmowcem niespotykanie utalentowanym, nie dziwi, że został namaszczony przez samego Bélę Tarra

Literatura

Dużo mówić i śnić (Urszula Honek)

Zastanawiam się, jakim pisarzem byłby dzisiaj Mirosław Nahacz. Wyobrażam sobie, jak siedzi na ławce na dworcu autobusowym w Gorlicach. Dworzec wygląda tak samo, tylko dawniej autobusy miały drewniane tabliczki z wypisanymi farbą nazwami miejscowości: Uście Gorlickie, Sękowa, Brunary, Siary, Gładyszów

Nie do czytania (Mikołaj Spodaryk)

Kopiujemy i wklejamy dziś na potęgę, a o dobrym smaku decyduje umiejętność wyławiania co smakowitszych kąsków. Pisanie konceptualne wzoruje się na płynności języka w sieci

Uwaga, alegoryzowane (Rafał Wawrzyńczyk)

„Pół ciastka” Grzegorza Hetmana dałoby się opisać jako książkę o potrzebie wolności, o pracy, o wchodzeniu w dojrzałość, o życiowym kompromisie. Ale może wystarczy napisać, że autor, składając swoje frazy, po prostu zna się na rzeczy

Media

Pociąg z gwiazd (Kamil Fejfer)

Dzisiaj nad Ziemią krążą 1141 satelity Starlink należące do Elona Muska. Do 2027 roku ma ich być ponad 10 tysięcy. Czy wolne od satelitów nocne niebo jest takim dobrem jak czyste powietrze i czyste rzeki?

Życie ze szczególnym okrucieństwem (Aleksander Borszowski)

Zamiast odtwarzać naiwny technooptymizm lat 90., „Cruelty Squad” wtłacza nasze współczesne piekło w ramy wczesnych eksperymentów z 3D. Zobaczyliśmy już przyszłość – wygląda nie jak zaawansowane dema technologiczne, ale jak ułomności ich końcowych realizacji, które kiedyś chętnie ignorowaliśmy

Chcę ci coś powiedzieć (Paulina Domagalska)

„365 Stories I Want To Tell You Before We Both Die” Caveha Zahediego to szczery podkast o szczerości. Jego autotematyczność uzmysławia coś jeszcze – że podkasty są kolejnym internetowym narzędziem do konstruowania tożsamości

Muzyka

Seria zagadek (Piotr Kowalczyk)

Album „Legendo” brzmi, jakby nawiązywał do mitologii ludu, który narodził się gdzieś w głowie Lutto Lento podczas wertowania prac etnograficznych i zakupów na targach staroci

Czekam, co się stanie (Rafał Księżyk)

Zakładając słuchawki, włączając mikrofon, zanurzam się w rzeczywistość, która jest głęboka i otacza mnie z każdej strony. Nie potrzeba tu dalekich egzotycznych wypraw ani specjalistycznego sprzętu. Kluczowe jest chodzenie i słuchanie własnymi uszami

Obyczaje

Obóz bez końca (Iwona Kurz)

W książce „Pogłosy. Dzieci więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych” Marii Buko obóz i wojna nie są żadnym wyjaśnieniem. Osnuwają wszystko mrokiem, niepokojem, niepewnością

Cioty (Mateusz Sobczak)

A więc „ciota” wyparła „ciotę”. Homoseksualista zastąpił czarownicę. Nie tylko w małej wielkopolskiej wiosce leżącej nad Strugą Bawół w cieniu autostrady A2, ale również w słownikach

Nie mamy monopolu (Agata Sikora)

W pewnym momencie zdałyśmy sobie sprawę z tego, że jest taki poziom stygmatyzacji aborcji w Polsce, że musi zadziać się coś, po czym wszyscy będą zmuszeni mówić o niej inaczej niż do tej pory – mówią aktywistki współtworzące Aborcyjny Dream Team

Komuniści nie są z Marsa, a kobiety z Wenus (Kornelia Sobczak)

Książka „Kobiety w Polsce 1945-1989. Nowoczesność. równouprawnienie, komunizm” odwraca perspektywę – zamiast pytać, co komunizm i socjalizm zrobił z wizją i modelem kobiecości, można zapytać o to, czego nie zrobił z modelem męskości

Sztuka

Złożone tożsamości (Marta Czyż)

Sztuka Henryka Strenga dobrze pokazuje, jak modernizm bywał adaptowany w relacji do silnej kultury lokalnej, jak mieszały się ze sobą historia i tożsamość, splecione w doświadczeniach Holokaustu, nazizmu i stalinizmu. To są zawiłości, które powinniśmy spróbować rozsupłać

Materie (Anka Herbut)

Zastanawiałam się nad tym, na ile same materie pracowały z artystkami, które ich dotykały i odciskały na nich swój ślad. W dziełach sztuki zarchiwizowany jest dotyk i próby współbycia z materią

Teatr

Kij i marchewka (Witold Mrozek)

Wielka jest potęga Magdy Gessler. Bo choć obecny polski minister kultury ma czarny pas judo, profesurę z socjologii i stanowisko pierwszego wicepremiera – wolał jej zejść z drogi

Poza sieci współpracy (Łukasz Wójcicki)

System finansowania tańca i choreografii w Polsce w przeważającej mierze nagradza już nagrodzonych, ale jest na tyle skąpy, że i tak zmusza do ciągłej samopromocji

Lubię próbować rzeczy (Katarzyna Niedurny)

To, co się od zawsze dobrze w Polsce udawało, to przemoc. Kiedy wchodziłem na rynek, starsze pokolenia dosłownie oszalały z nienawiści do nas. Polacy bardzo brzydko się starzeją i atmosfera w teatrze jest tym nasiąknięta

Wiersze

wiersze (Marta Mitek)

Ziemia

W błoto się zamienisz (Marek Krajewski)

To pierwszy budulec i medium, w którym za pomocą glinianych tabliczek dotykano myśli. Z błota powstaliśmy nie tylko jako organizmy żywe, ale też jako specyficzny gatunek

Nadzieje antropocenu (Kamil Fejfer)

Technokrata Bill Gates pisze o kryzysie klimatycznym dla technokratów. Aktywiści Christina Figueres i Tom Rivett-Carnac dla aktywistów. I choć na horyzoncie widać płomienie, to w dłoniach mamy węże strażackie

]]>
Fri, 26 Mar 2021 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2021/303]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/303

Film

Zjadanie filmu (Marcin Stachowicz)

Struktura „Historii filmu awangardowego” jest wielkim garem, do którego cały czas wpadają nowe składniki: dadaiści mieszają się z symfonią wielkomiejską, Germaine Dulac tworzy gęsty sos pod pierzyną z queerów Jacka Smitha. Nie mówię, że to źle, raczej – średnio „ogarnialne”

Postaram się ująć to delikatnie (Mateusz Demski)

Mój film nie jest daleki od ideologicznego klimatu panującego w Rumunii. Moi rodacy potrafią obrócić dosłownie wszystko w teorię spiskową – rozmowa z reżyserem „Bad Luck Banging or Loony Porn”, filmu, który zdobył Złotego Niedźwiedzia na tegorocznym festiwalu w Berlinie

Tramwaj zwany pożegnaniem (Darek Arest)

„Zabij to i wyjedź z tego miasta” to pierwszy w historii animowany zwycięzca Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Film powstawał 14 lat i opowiada o świecie, którego już nie ma, a może nigdy nie było

Szczeliny (Klara Cykorz)

Oglądałam „Ethos” z poczuciem przełamywania jakichś gatunkowych klisz – to, co w sali kina studyjnego byłoby normą, na łączach Netflixa wydało się strategią niemal subwersywną

Masz wiadomość od Kassandry (Monika Talarczyk)

„Obiecująca. Młoda. Kobieta” to hybryda kina gwałtu i zemsty z komedią romantyczną. Obiektem eksploatacji nie są już brudne afekty, ale dziewczyńskie sentymenty i miłosne nadzieje

Literatura

Lawiranctwo (Paweł Kaczmarski)

Krzysztof Uniłowski doceniał pisarstwo niewygodne, ironiczne, podważające oczekiwania krytyki – a jednocześnie pokazywał społeczny konformizm dużej części nowej literatury, jej zbyt łatwe naginanie się do gotowych wzorców i lekturowych klisz

Piękna trwoga (Julia Fiedorczuk)

W przedłużającym się stanie wyjątkowym, w warunkach notorycznego przedawkowywania treści i głębokiego przemęczenia właśnie poezję udaje się czytać jako tako przytomnie – o tomach Genowefy Jakubowskiej-Fijałkowskiej, Cezarego Domarusa i Marcina Podlaskiego

Tarzanie w kurzu (Monika Ochędowska)

Historie Kazika i Dezertera to dwie alternatywne historie Polski. Takie podwójne scenariusze z muzyką w tle pokazują też Max Cegielski w „Prince Polonia” i Wojciech Kozielski w „Weltschmerz Hardcore”

Sagownia (Inga Iwasiów)

„Andreowia” Beaty Chomątowskiej to szopka krakowska, galop lajkonika, inscenizacja mogąca oszołomić i wciągnąć

Media

Klamra w klamrze (Mirosław Filiciak)

Gdy jedna z instalacji na wystawie „Ikony” panGeneratora każe mi uklęknąć przed ekranem, sam ten gest nie ma już mocy wstrząsu. Przed ekranem klęczę codziennie

Muzyka

Żadnej przyszłości niczego (Jakub Knera)

Moją pracą jest bycie artystą. Historie o amerykańskich muzykach awangardowych, którzy na co dzień pracują jako budowlańcy, a po godzinach z zaangażowaniem muzykują, nie są dla mnie inspirującym wzorcem

Paszoł won, Babilonie! (Konstanty Usenko)

Od weteranów radzieckiego rocka po nu-skoolowych raperów. Nowe rosyjskie protest songi są lustrem społecznych nastrojów

Moda na porażkę (Bartosz Chmielewski)

Gitarowa alternatywa od dłuższego czasu znajduje się na zupełnym marginesie rynku muzycznego. Debiutancki album poznańskiej grupy pies to jednak kolejny sygnał, że na polskiej scenie indierockowej znów jest coraz więcej jakości

Pieśni prorocze (Philip Sherburne)

W pierwszych, niepewnych tygodniach kwarantanny zwróciłem się ku ambientowym abstrakcjom – nie tyle nawet dla pociechy, ile żeby pojąć znany świat, który raptem stał się obcy

Obyczaje

Minął rok (Redakcja)

Minął rok od momentu, kiedy opublikowaliśmy pierwszy tekst o trwającej pandemii

Rok w trumnie (Michał R. Wiśniewski)

Facebook rozpoczął retransmisję początków; czytam wspomnienia sprzed roku, śmiejąc się przez łzy, jacy byliśmy wtedy jeszcze pełni nadziei i w dobrych humorach

DELFIN W MALINACH (odc. 11): Polska bez kościoła katolickiego (Maciej Jakubowiak, Agnieszka Słodownik)

„W pewnym sensie laicyzacja w Polsce jest nieuchronna” – mówi autor tekstu „Czy możliwa jest Polska bez Kościoła katolickiego?”. W podkaście rozmawiamy o pokoleniowej zmianie, kulturze obłudy i nowych świeckich rytuałach

Sztuka

W gabinecie osobliwości (Stach Szabłowski)

Zrobienie wystawy o rzeźbie wyabstrahowanej z politycznego kontekstu tej dyscypliny jest nie lada sztuką, szczególnie kiedy wystawę robi się w Zachęcie – w instytucji, którą raptem dwadzieścia lat temu jedna rzeźba niemal wysadziła w powietrze

Odzyskać spojrzenie (Anna Pajęcka)

Społeczeństwo Romów przeszło długą drogę emancypacji, dziś funkcjonuje na innych zasadach niż jeszcze trzy dekady temu. Mirga-Tas jest ich narratorką, ale pozostaje też czułą opiekunką pamięci

Dowód w sprawie (Łukasz Gorczyca, Adam Mazur)

Bartecka i Rusznica oswajają grozę archiwum, przekładając ją na inny język – rozmowę o mrokach historii zamieniają w dyskusję o uwodzącej i zwodniczej naturze fotografii

Łono (Maria Poprzęcka)

Rajkowska w życiu wśród korzeni zobaczyła schronienie dla ludzi uchodzących przed planetarną katastrofą

Teatr

Operacje na mózgu (Witold Mrozek)

W spektaklu „Klątwa rodziny Kennedych” makabryczno-slapstickowy łańcuch karier i śmierci pozostaje w cieniu, na front wysuwa się to, co w mroku dotąd pozostawało

Rączka (Katarzyna Niedurny)

Ponad rok temu o mobbing i molestowanie oskarżony został ówczesny dyrektor Teatru Bagatela. Aż chciałoby się zapytać: na pół roku i na rok przed jakimi kolejnymi aferami z cyklu #metoo jesteśmy?

Trening przed katastrofą (Anka Herbut)

„Moje postaci były gotowe na nadejście katastrofy, zanim jeszcze przyszła pandemia, bo brały już udział w nudnych scenach, grały razem muzykę albo zostawały po prostu w domu razem” – mówi reżyser „Crash Park. Z życia wyspy”

Zombie-teatr (Piotr Morawski)

Żywe trupy są bohaterami Strzępki i Demirskiego chyba od zawsze. Wyprute z osobowości, bo kapitalizm zabrał im dusze, są chodzącym wkurwem

Wiersze

wiersze (Jerzy Jarniewicz)

Ziemia

Ciut mniejszy pesymizm (Filip Springer)

Miliarderzy pokroju Muska i Gatesa ciągle próbują nas podkarmiać pomysłami ratowania świata zbudowanymi na starych fundamentach. Do głosu zaczyna jednak dochodzić generacja badaczy, którzy widzą, że tak dłużej się nie da

]]>

Film

Zjadanie filmu (Marcin Stachowicz)

Struktura „Historii filmu awangardowego” jest wielkim garem, do którego cały czas wpadają nowe składniki: dadaiści mieszają się z symfonią wielkomiejską, Germaine Dulac tworzy gęsty sos pod pierzyną z queerów Jacka Smitha. Nie mówię, że to źle, raczej – średnio „ogarnialne”

Postaram się ująć to delikatnie (Mateusz Demski)

Mój film nie jest daleki od ideologicznego klimatu panującego w Rumunii. Moi rodacy potrafią obrócić dosłownie wszystko w teorię spiskową – rozmowa z reżyserem „Bad Luck Banging or Loony Porn”, filmu, który zdobył Złotego Niedźwiedzia na tegorocznym festiwalu w Berlinie

Tramwaj zwany pożegnaniem (Darek Arest)

„Zabij to i wyjedź z tego miasta” to pierwszy w historii animowany zwycięzca Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Film powstawał 14 lat i opowiada o świecie, którego już nie ma, a może nigdy nie było

Szczeliny (Klara Cykorz)

Oglądałam „Ethos” z poczuciem przełamywania jakichś gatunkowych klisz – to, co w sali kina studyjnego byłoby normą, na łączach Netflixa wydało się strategią niemal subwersywną

Masz wiadomość od Kassandry (Monika Talarczyk)

„Obiecująca. Młoda. Kobieta” to hybryda kina gwałtu i zemsty z komedią romantyczną. Obiektem eksploatacji nie są już brudne afekty, ale dziewczyńskie sentymenty i miłosne nadzieje

Literatura

Lawiranctwo (Paweł Kaczmarski)

Krzysztof Uniłowski doceniał pisarstwo niewygodne, ironiczne, podważające oczekiwania krytyki – a jednocześnie pokazywał społeczny konformizm dużej części nowej literatury, jej zbyt łatwe naginanie się do gotowych wzorców i lekturowych klisz

Piękna trwoga (Julia Fiedorczuk)

W przedłużającym się stanie wyjątkowym, w warunkach notorycznego przedawkowywania treści i głębokiego przemęczenia właśnie poezję udaje się czytać jako tako przytomnie – o tomach Genowefy Jakubowskiej-Fijałkowskiej, Cezarego Domarusa i Marcina Podlaskiego

Tarzanie w kurzu (Monika Ochędowska)

Historie Kazika i Dezertera to dwie alternatywne historie Polski. Takie podwójne scenariusze z muzyką w tle pokazują też Max Cegielski w „Prince Polonia” i Wojciech Kozielski w „Weltschmerz Hardcore”

Sagownia (Inga Iwasiów)

„Andreowia” Beaty Chomątowskiej to szopka krakowska, galop lajkonika, inscenizacja mogąca oszołomić i wciągnąć

Media

Klamra w klamrze (Mirosław Filiciak)

Gdy jedna z instalacji na wystawie „Ikony” panGeneratora każe mi uklęknąć przed ekranem, sam ten gest nie ma już mocy wstrząsu. Przed ekranem klęczę codziennie

Muzyka

Żadnej przyszłości niczego (Jakub Knera)

Moją pracą jest bycie artystą. Historie o amerykańskich muzykach awangardowych, którzy na co dzień pracują jako budowlańcy, a po godzinach z zaangażowaniem muzykują, nie są dla mnie inspirującym wzorcem

Paszoł won, Babilonie! (Konstanty Usenko)

Od weteranów radzieckiego rocka po nu-skoolowych raperów. Nowe rosyjskie protest songi są lustrem społecznych nastrojów

Moda na porażkę (Bartosz Chmielewski)

Gitarowa alternatywa od dłuższego czasu znajduje się na zupełnym marginesie rynku muzycznego. Debiutancki album poznańskiej grupy pies to jednak kolejny sygnał, że na polskiej scenie indierockowej znów jest coraz więcej jakości

Pieśni prorocze (Philip Sherburne)

W pierwszych, niepewnych tygodniach kwarantanny zwróciłem się ku ambientowym abstrakcjom – nie tyle nawet dla pociechy, ile żeby pojąć znany świat, który raptem stał się obcy

Obyczaje

Minął rok (Redakcja)

Minął rok od momentu, kiedy opublikowaliśmy pierwszy tekst o trwającej pandemii

Rok w trumnie (Michał R. Wiśniewski)

Facebook rozpoczął retransmisję początków; czytam wspomnienia sprzed roku, śmiejąc się przez łzy, jacy byliśmy wtedy jeszcze pełni nadziei i w dobrych humorach

DELFIN W MALINACH (odc. 11): Polska bez kościoła katolickiego (Maciej Jakubowiak, Agnieszka Słodownik)

„W pewnym sensie laicyzacja w Polsce jest nieuchronna” – mówi autor tekstu „Czy możliwa jest Polska bez Kościoła katolickiego?”. W podkaście rozmawiamy o pokoleniowej zmianie, kulturze obłudy i nowych świeckich rytuałach

Sztuka

W gabinecie osobliwości (Stach Szabłowski)

Zrobienie wystawy o rzeźbie wyabstrahowanej z politycznego kontekstu tej dyscypliny jest nie lada sztuką, szczególnie kiedy wystawę robi się w Zachęcie – w instytucji, którą raptem dwadzieścia lat temu jedna rzeźba niemal wysadziła w powietrze

Odzyskać spojrzenie (Anna Pajęcka)

Społeczeństwo Romów przeszło długą drogę emancypacji, dziś funkcjonuje na innych zasadach niż jeszcze trzy dekady temu. Mirga-Tas jest ich narratorką, ale pozostaje też czułą opiekunką pamięci

Dowód w sprawie (Łukasz Gorczyca, Adam Mazur)

Bartecka i Rusznica oswajają grozę archiwum, przekładając ją na inny język – rozmowę o mrokach historii zamieniają w dyskusję o uwodzącej i zwodniczej naturze fotografii

Łono (Maria Poprzęcka)

Rajkowska w życiu wśród korzeni zobaczyła schronienie dla ludzi uchodzących przed planetarną katastrofą

Teatr

Operacje na mózgu (Witold Mrozek)

W spektaklu „Klątwa rodziny Kennedych” makabryczno-slapstickowy łańcuch karier i śmierci pozostaje w cieniu, na front wysuwa się to, co w mroku dotąd pozostawało

Rączka (Katarzyna Niedurny)

Ponad rok temu o mobbing i molestowanie oskarżony został ówczesny dyrektor Teatru Bagatela. Aż chciałoby się zapytać: na pół roku i na rok przed jakimi kolejnymi aferami z cyklu #metoo jesteśmy?

Trening przed katastrofą (Anka Herbut)

„Moje postaci były gotowe na nadejście katastrofy, zanim jeszcze przyszła pandemia, bo brały już udział w nudnych scenach, grały razem muzykę albo zostawały po prostu w domu razem” – mówi reżyser „Crash Park. Z życia wyspy”

Zombie-teatr (Piotr Morawski)

Żywe trupy są bohaterami Strzępki i Demirskiego chyba od zawsze. Wyprute z osobowości, bo kapitalizm zabrał im dusze, są chodzącym wkurwem

Wiersze

wiersze (Jerzy Jarniewicz)

Ziemia

Ciut mniejszy pesymizm (Filip Springer)

Miliarderzy pokroju Muska i Gatesa ciągle próbują nas podkarmiać pomysłami ratowania świata zbudowanymi na starych fundamentach. Do głosu zaczyna jednak dochodzić generacja badaczy, którzy widzą, że tak dłużej się nie da

]]>
Fri, 12 Mar 2021 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2021/302]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/302

Film

Prowincjonalne centrum świata (Sebastian Smoliński)

„Udawaj, że to miasto” stanowi zapis specyficznej mentalności, którą możemy określić jako nowojorskie poczucie wyjątkowości. To nic nowego – ślady tego sposobu myślenia znajdziemy w niezliczonych tekstach i filmach o tym mieście

Cichy świat (Piotr Mirski)

Reżyser „Sound of Metal” ma temperament dokumentalisty: jest bardziej obserwatorem niż sztukmistrzem. Pomimo tego – albo właśnie dzięki temu – kolejne sceny mają niebagatelną siłę wyrazu

Literatura

Maskowanie próżni (Łukasz Najder)

W pół wieku od wydania mamy ten luksus, że nie musimy wiernie odczytywać książki Joan Didion jako zapisu pewnego momentu amerykańskiej historii czy też stanu kalifornijsko-nastoletniej świadomości doby Johnsona i Nixona

Teraz na serio (Maciej Libich)

„Utrata” to chyba najbardziej pesymistyczna książka Adama Kaczanowskiego. Jedyną możliwością działania okazuje się tu, paradoksalnie, bezczynność. Nie pozostało nam nic innego jak tylko czekać, aż system rozpadnie się sam

Nie baśń (Paulina Małochleb)

„Szalej” Moniki Drzazgowskiej to nie jest studium męskiej tyranii, ale opowieść o społecznie akceptowanych praktykach dyscyplinowania słabszych. Bite dzieci znęcają się nad zwierzętami, kobiety bite w dzieciństwie przez ojców ślepo poddają się woli i przemocy mężów

Przepędzony duch (Adrian Stachowski)

Kiedy Zygmunt Bauman pisał o prekaryzacji, o ludziach odpadach, boomersi wzruszali ramionami, że to taka sentymentalna lewicowość. Ale młodzi wiedzieli, że mówił o nich, o ich doświadczeniu – mówi autor „Wygnańca”

Media

W katodowej ramie (Ewa Drygalska)

Podczas pandemii zniknęli studenci, ukryci za czarnymi kwadratami, i zniknęło doświadczenie akademickiej przestrzeni. W takich warunkach musieliśmy totalnie przedefiniować, czym jest studiowanie i jaka właściwie ma być akademia

Pamięć i strach (Konrad Janczura)

„The Medium” ambiwalentnie rozgrywa swoją lokalność. Wyraziście prezentują się tu artefakty jak z „Duchologii” Olgi Drendy, które farbują klasyczną horrorową rzeczywistość na niespotykane dotąd odcienie logo „Teraz Polska”

Muzyka

Chochoły (Piotr Weltrowski)

Sabbathowskie riffy, dubowe pochody basu, improwizacje i struktura psychodramy. W nowym albumie Furia odchodzi od black metalu w stronę eksperymentów. Warto poświęcić tej płycie więcej czasu

Złodziej w domu (Piotr Kowalczyk)

Płyta „Ignorance” The Weather Station mogłaby być ślicznym, kameralnym i budzącym uczucie beztroski albumem. Takim, którego najlepiej posłuchać w samochodzie ze znajomymi w drodze na jakiś festiwal. Jest jednak czymś zgoła przeciwnym

Czaruje, uwodzi, porywa (Bartosz Nowicki)

Parafrazując powiedzenie o chłopie i wsi: „człowiek może wyjść z Lado ABC, ale Lado ABC z człowieka nie wyjdzie nigdy”. Album „Requiem pour Satana” projektu Magneto jest hołdem dla złotego okresu tej jednej z najważniejszych polskich wytwórni niezależnych

Ocal się sam (Rafał Księżyk)

Utwory takiego kalibru jak „Rewolucjaaa” Morświn Orkiestry rzadko przydarzają się w polskiej muzyce. To poemat dźwiękowy dotykający najbardziej zaognionych punktów rzeczywistości, stworzony przez wielopokoleniową międzymiastówkę odciętych w lockdownie artystów

Obyczaje

Alkowirus (Iwona Kurz)

Można by uznać, że chodzi o to, by nie pić do lustra, ale w gruncie rzeczy to przecież lustro podwójne: pije się do kamerki i do odbicia nas w oczach innych. Ważne, że widzą, że nie pijemy sami

Czy możliwa jest Polska bez Kościoła katolickiego? (Andrzej Leder)

Pytania są dwa. Po pierwsze, czy Polska może istnieć bez Kościoła katolickiego? Po drugie, dlaczego w ogóle stawiamy sobie takie pytanie, zamiast odpowiedzieć: oczywiście, może

Siłowa perswazja i kurs na zwyczajność (Naava Smolash)

Nasze codzienne relacje mogą być grą o stawki wyższe, niż się nam wydaje. Kultywowanie związków, w których dbamy o wzajemne zaufanie, może nie tylko gwarantować bezpieczeństwo w ramach codziennych interakcji, może też chronić przed systemowym totalitaryzmem

Partyzant (Mateusz Marczewski)

Więzienie Fox na Manus zostało zamknięte w 2017 roku pod wpływem protestów społecznych. Boochani odegrał w jego zamknięciu poważną rolę. Gdyby nie podjął walki, być może siedziałby tam do dziś, czekając, aż my, tutaj, zrozumiemy, w jaki sposób odbywa się globalna dystrybucja równości

Odpowiedni moment (Aleksandra Lipczak)

Historia Hudy Szarawi idzie pod prąd obiegowej wizji, że kobiety z krajów arabskich nie były i nie są zaangażowane w życie publiczne i nie mają żadnych praw

Szynka wyborcza (Jakub Socha)

Autor „Cyrku polskiego” ślizga się po powierzchni. Kręci się wokół PR-owców, gapiów, lokalnych polityków. Tu zamieni słowo z wójtem, tu z panią z koła gospodyń wiejskich, tu z chłopakiem, który nie lubi wsi. Młodego reportera wyraźnie ściąga w stronę Charliego LeDuffa, autora „Detroit” i „Shitshow!”

Sztuka

Zdjęcia do czytania (Aleksandra Boćkowska)

Nasze zdjęcia nie powstają po to, żeby podobały się nam, ale po to, żeby ludzie mogli z nich czerpać, żebyśmy mogli wspierać postulaty narzędziami, którymi dysponujemy – mówi Rafał Milach, współtwórca Archiwum Protestów Publicznych i „Gazety Strajkowej”

Łysogórski cudotwórca (Lidia Pańków)

Na początku lat 50. Kamionka przechodzi do ofensywy. Łysa Góra, niewielka wieś położona między Tarnowem a Krakowem, zmienia się w prężny ośrodek, w którym kolejno ruszają zakłady ceramiczne, warsztaty szewskie, krawieckie, ślusarskie i tkackie

Emigrant serca (Marta Czyż)

Życzyłbym sobie, aby moje nazwisko było pisane poprawnie. O tym jest jedna z moich ostatnich prac. A tak już bardzo na poważnie, to chciałbym, aby nasza działalność, artystów i artystek zagranicznych w Polsce, nie stawiała nas w roli ofiar ani nie robiła z nas egzotycznej atrakcji

Teatr

Inna instytucja jest możliwa (Zofia Dworakowska)

Nasze pomysły i formaty są podkradane, artyści, których odkrywamy, potem są zapraszani na duże sceny. To naturalny krwiobieg. Ważne, żeby nasza rola była doceniana – rozmowa ze współtwórczyniami teatrów niezależnych Studio Alta z Pragi, Sophiensäle z Berlina oraz Komuna Warszawa

Wiersze

miniatury (Robert Bolesto)

Ziemia

Metamorfoza (Justyna Skolicka)

Namysł nad tym, czym mogłaby być ekologia queer – ekologia dziwności i piękna – pozwala na nowo zapytać o naturę. Podobne pomysły pojawiały się już w XVII wieku w pracach Marii Sybylli Merian, kiedy przedstawiała przyrodę zanurzoną w czasie, nieskończenie złożoną, relacyjną

]]>

Film

Prowincjonalne centrum świata (Sebastian Smoliński)

„Udawaj, że to miasto” stanowi zapis specyficznej mentalności, którą możemy określić jako nowojorskie poczucie wyjątkowości. To nic nowego – ślady tego sposobu myślenia znajdziemy w niezliczonych tekstach i filmach o tym mieście

Cichy świat (Piotr Mirski)

Reżyser „Sound of Metal” ma temperament dokumentalisty: jest bardziej obserwatorem niż sztukmistrzem. Pomimo tego – albo właśnie dzięki temu – kolejne sceny mają niebagatelną siłę wyrazu

Literatura

Maskowanie próżni (Łukasz Najder)

W pół wieku od wydania mamy ten luksus, że nie musimy wiernie odczytywać książki Joan Didion jako zapisu pewnego momentu amerykańskiej historii czy też stanu kalifornijsko-nastoletniej świadomości doby Johnsona i Nixona

Teraz na serio (Maciej Libich)

„Utrata” to chyba najbardziej pesymistyczna książka Adama Kaczanowskiego. Jedyną możliwością działania okazuje się tu, paradoksalnie, bezczynność. Nie pozostało nam nic innego jak tylko czekać, aż system rozpadnie się sam

Nie baśń (Paulina Małochleb)

„Szalej” Moniki Drzazgowskiej to nie jest studium męskiej tyranii, ale opowieść o społecznie akceptowanych praktykach dyscyplinowania słabszych. Bite dzieci znęcają się nad zwierzętami, kobiety bite w dzieciństwie przez ojców ślepo poddają się woli i przemocy mężów

Przepędzony duch (Adrian Stachowski)

Kiedy Zygmunt Bauman pisał o prekaryzacji, o ludziach odpadach, boomersi wzruszali ramionami, że to taka sentymentalna lewicowość. Ale młodzi wiedzieli, że mówił o nich, o ich doświadczeniu – mówi autor „Wygnańca”

Media

W katodowej ramie (Ewa Drygalska)

Podczas pandemii zniknęli studenci, ukryci za czarnymi kwadratami, i zniknęło doświadczenie akademickiej przestrzeni. W takich warunkach musieliśmy totalnie przedefiniować, czym jest studiowanie i jaka właściwie ma być akademia

Pamięć i strach (Konrad Janczura)

„The Medium” ambiwalentnie rozgrywa swoją lokalność. Wyraziście prezentują się tu artefakty jak z „Duchologii” Olgi Drendy, które farbują klasyczną horrorową rzeczywistość na niespotykane dotąd odcienie logo „Teraz Polska”

Muzyka

Chochoły (Piotr Weltrowski)

Sabbathowskie riffy, dubowe pochody basu, improwizacje i struktura psychodramy. W nowym albumie Furia odchodzi od black metalu w stronę eksperymentów. Warto poświęcić tej płycie więcej czasu

Złodziej w domu (Piotr Kowalczyk)

Płyta „Ignorance” The Weather Station mogłaby być ślicznym, kameralnym i budzącym uczucie beztroski albumem. Takim, którego najlepiej posłuchać w samochodzie ze znajomymi w drodze na jakiś festiwal. Jest jednak czymś zgoła przeciwnym

Czaruje, uwodzi, porywa (Bartosz Nowicki)

Parafrazując powiedzenie o chłopie i wsi: „człowiek może wyjść z Lado ABC, ale Lado ABC z człowieka nie wyjdzie nigdy”. Album „Requiem pour Satana” projektu Magneto jest hołdem dla złotego okresu tej jednej z najważniejszych polskich wytwórni niezależnych

Ocal się sam (Rafał Księżyk)

Utwory takiego kalibru jak „Rewolucjaaa” Morświn Orkiestry rzadko przydarzają się w polskiej muzyce. To poemat dźwiękowy dotykający najbardziej zaognionych punktów rzeczywistości, stworzony przez wielopokoleniową międzymiastówkę odciętych w lockdownie artystów

Obyczaje

Alkowirus (Iwona Kurz)

Można by uznać, że chodzi o to, by nie pić do lustra, ale w gruncie rzeczy to przecież lustro podwójne: pije się do kamerki i do odbicia nas w oczach innych. Ważne, że widzą, że nie pijemy sami

Czy możliwa jest Polska bez Kościoła katolickiego? (Andrzej Leder)

Pytania są dwa. Po pierwsze, czy Polska może istnieć bez Kościoła katolickiego? Po drugie, dlaczego w ogóle stawiamy sobie takie pytanie, zamiast odpowiedzieć: oczywiście, może

Siłowa perswazja i kurs na zwyczajność (Naava Smolash)

Nasze codzienne relacje mogą być grą o stawki wyższe, niż się nam wydaje. Kultywowanie związków, w których dbamy o wzajemne zaufanie, może nie tylko gwarantować bezpieczeństwo w ramach codziennych interakcji, może też chronić przed systemowym totalitaryzmem

Partyzant (Mateusz Marczewski)

Więzienie Fox na Manus zostało zamknięte w 2017 roku pod wpływem protestów społecznych. Boochani odegrał w jego zamknięciu poważną rolę. Gdyby nie podjął walki, być może siedziałby tam do dziś, czekając, aż my, tutaj, zrozumiemy, w jaki sposób odbywa się globalna dystrybucja równości

Odpowiedni moment (Aleksandra Lipczak)

Historia Hudy Szarawi idzie pod prąd obiegowej wizji, że kobiety z krajów arabskich nie były i nie są zaangażowane w życie publiczne i nie mają żadnych praw

Szynka wyborcza (Jakub Socha)

Autor „Cyrku polskiego” ślizga się po powierzchni. Kręci się wokół PR-owców, gapiów, lokalnych polityków. Tu zamieni słowo z wójtem, tu z panią z koła gospodyń wiejskich, tu z chłopakiem, który nie lubi wsi. Młodego reportera wyraźnie ściąga w stronę Charliego LeDuffa, autora „Detroit” i „Shitshow!”

Sztuka

Zdjęcia do czytania (Aleksandra Boćkowska)

Nasze zdjęcia nie powstają po to, żeby podobały się nam, ale po to, żeby ludzie mogli z nich czerpać, żebyśmy mogli wspierać postulaty narzędziami, którymi dysponujemy – mówi Rafał Milach, współtwórca Archiwum Protestów Publicznych i „Gazety Strajkowej”

Łysogórski cudotwórca (Lidia Pańków)

Na początku lat 50. Kamionka przechodzi do ofensywy. Łysa Góra, niewielka wieś położona między Tarnowem a Krakowem, zmienia się w prężny ośrodek, w którym kolejno ruszają zakłady ceramiczne, warsztaty szewskie, krawieckie, ślusarskie i tkackie

Emigrant serca (Marta Czyż)

Życzyłbym sobie, aby moje nazwisko było pisane poprawnie. O tym jest jedna z moich ostatnich prac. A tak już bardzo na poważnie, to chciałbym, aby nasza działalność, artystów i artystek zagranicznych w Polsce, nie stawiała nas w roli ofiar ani nie robiła z nas egzotycznej atrakcji

Teatr

Inna instytucja jest możliwa (Zofia Dworakowska)

Nasze pomysły i formaty są podkradane, artyści, których odkrywamy, potem są zapraszani na duże sceny. To naturalny krwiobieg. Ważne, żeby nasza rola była doceniana – rozmowa ze współtwórczyniami teatrów niezależnych Studio Alta z Pragi, Sophiensäle z Berlina oraz Komuna Warszawa

Wiersze

miniatury (Robert Bolesto)

Ziemia

Metamorfoza (Justyna Skolicka)

Namysł nad tym, czym mogłaby być ekologia queer – ekologia dziwności i piękna – pozwala na nowo zapytać o naturę. Podobne pomysły pojawiały się już w XVII wieku w pracach Marii Sybylli Merian, kiedy przedstawiała przyrodę zanurzoną w czasie, nieskończenie złożoną, relacyjną

]]>
Fri, 26 Feb 2021 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2021/301]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/301

Film

Postscriptum do nocy (Piotr Mirski)

Trudno nie zastanawiać się, na jakie recenzje liczył Levinson, realizując „Malcolma i Marie”. Prawdopodobnie wymarzył sobie nagłówek: „Coś więcej niż suma części składowych. Film jednocześnie skromny i epicki”

Lat siedemnaście (Klara Cykorz)

Autumn nie urodziła się w Polsce w pierwszej dekadzie XXI wieku i nawet nie musi przebijać się przez mur kryminalizujących ją uprzedzeń; urodziła się w świecie, w którym aborcja niby jest legalna, tyle że niekoniecznie łatwo dostępna dla osób biednych, nieletnich i z prowincji

Telenowela dla boomersów (Bartosz Żurawiecki)

Skoro bohaterka jest pasywna, skoro bohaterowie to nudnawi panowie o znanych nazwiskach, skoro scenariusz sprowadza się do odhaczania kolejnych faktów z biografii Osieckiej i skoro wszystko to zostało pokazane bez przekonania, to co wybija się tutaj na plan pierwszy? Otóż to co zwykle. Oczywiście Polska

Bárbara Lennie – boisz się ją spotkać (Adam Kruk)

„Time’s up” – mówi Lennie niemal w każdym swoim filmie: czas nadużyć się skończył, pora wyrównać rachunki. Jej postaci uosabiają walkę z takimi czy innymi „dziadersami” próbującymi objaśniać świat tym, którzy znają go dużo lepiej

Literatura

Z ukrycia (Mateusz Skucha)

Antologia „Dezorientacje”, przez zebranie i opisanie polskiej literatury queer, ustanawia nową przestrzeń. I staje się lekcją wszelkiej odmienności. Nie da się wymienić wszystkich pisarek i pisarzy, poetek i poetów, których utwory zostały tu przedrukowane

Złe życie (Monika Ochędowska)

W „Bestiariuszu nowohuckim” Elżbiety Łapczyńskiej i „Halnym” Igora Jarka oglądamy twarze, na których „odbiło się złe życie”, oraz te, które już nie wyrażają niczego. Nowa Huta wabi ciepłem, ale to ciepło raczej topi, niż grzeje

Bękarty sztetla (Piotr Sadzik)

„Golem” Macieja Płazy to nie tylko rozmowa ze Stryjkowskim, ale też spekulacja, jak mogłaby wyglądać polska powieść napisana przez żydowskich klasyków: braci Singerów, Szaloma Asza czy Icchoka Pereca. To powtórzenie nie książki Meyrinka, ale nienapisanej książki z lat nastych XX wieku

Obcowanie (Esther Kinsky)

Jak jasny lub ciemny staje się mój „czerwony”, gdy dowiaduję się, że w innym języku nazywa się on red lub rouge? Jak wątłe lub rozłożyste staje się nagle moje „drzewo” jako tree lub arbre? Świadomość istnienia tego, co inne, wytwarza za każdym razem dystans do tego, co własne

Saga o ludziach późnego antropocenu (Andrzej Marzec)

W swojej ekologicznej trylogii Maja Lunde rezygnuje z prostej apokaliptycznej opowieści o rozwoju i upadku ludzkiej cywilizacji. Pokazuje za to, że świat kończy się i zaczyna na nowo każdego dnia, a porażka nie czeka na nas gdzieś w przyszłości, lecz jest chlebem powszednim

Metamorfozy nasze powszednie (Michał Czajkowski)

W kolejnych powieściach graficznych Nicolas Presl sięga do coraz głębszych warstw rzeczywistości, żeby pokazać, jak bardzo się mylimy, kiedy sądzimy, że mamy nad czymkolwiek kontrolę

Patrz, czy się złamie (Marta Koronkiewicz i Paweł Kaczmarski)

„W języku grać można o wszystko, wszystkie elementy konstrukcji językowej mogą być użyte w służbie ekspresji i konstrukcji znaczeń. Musimy pamiętać, że istnieją inne sposoby myślenia, postrzegania, życia i działania w świecie” – mówią poetki i poeci w dyskusji o eksperymentowaniu

Media

Pozory niezakłóconej wolności (Paulina Domagalska)

Pod koniec lipca niemal cała redakcja popularnego węgierskiego serwisu informacyjnego Index.hu odeszła z pracy. Ta śmierć nadchodziła latami – w dniu protestu wolnych mediów przypominamy rozmowę o tym, jak rozmontowano media w Węgrzech

Ławica (Tomasz Bąk)

Styczniowa batalia na Wall Street była wydarzeniem bez precedensu, najprawdziwszym czarnym łabędziem i, być może, momentem zwrotnym w historii branży finansowej. Niekoniecznie musi to być dobra wiadomość

Muzyka

Przerwana historia (Marceli Szpak)

Drzwi otwarte przez Sophie pokazały nam pop przyszłości. Producentka muzyki elektronicznej zginęła pod koniec stycznia w nieszczęśliwym wypadku. Nawet okoliczności jej śmierci były poetyckie – artystka spadła z wysokości, gdy chciała popatrzeć na księżyc w pełni

Szalone hałasy i dziwaczne memy (Jakub Bożek)

Hyperpop to nie tylko, nawet nie przede wszystkim, styl muzyczny. W tworzeniu bezpiecznej przestrzeni dla nastolatków, samotnych i dziwnych, podobny jest do ruchu riot grrrl z jego wczesnych lat. Tu nie chodzi o rewolucję w popie, tylko o życie

MUZYKA 2.1: Ryszard Lubieniecki (Jan Topolski)

Jak brzmi free improvisation na portatywie, czyli przenośnych średniowiecznych organach? I jak może się udać utwór oparty na dawnym traktacie muzycznym, recytowanym na magnetofonie? Ryszard Lubieniecki udowadnia, że całkiem nieźle, a to nie wszystkie pola jego aktywności

Obyczaje

Synteza życia rodzinnego (Marta Bałaga)

Siła materiałów Polskiego Archiwum Filmów Domowych polega na ich kompletnej bezinteresowności. Od obserwacji dokumentalnej różni je brak spojrzenia „z zewnątrz”: nikt tu nie gra, a wszystko odbywa się poza jakąkolwiek kontrolą

Robert Makłowicz na YouTubie, czyli jak być kochanym (Artur Hellich)

Nadal pozostaje jednym z niewielu Polaków lubianych naprawdę powszechnie, bodaj jedynym niebędącym skoczkiem narciarskim

5 rzeczy Jana Sochaczewskiego (Agnieszka Słodownik)

List do Jaśnie Wielmożnego Ojca, pamiętnik wyklejanka, kartonikowy bilet na pociąg z Gdyni do Warszawy i plan pierwszego polskiego 105-tysięcznika. Im bardziej wsiąkam w tego człowieka, tym bardziej jest mi on obcy – może właśnie dlatego chcę wyciągnąć do niego rękę

DELFIN W MALINACH (odc. 10): Nienawidzenia (Agnieszka Słodownik)

Dlaczego ludzie nienawidzą siebie, kręcą nienawistne filmiki? Dlaczego tak nas wkurzają pozostawione gdzie bądź elektryczne hulajnogi? Dlaczego marki stały się głównym narzędziem regulowania relacji międzyludzkich? Jak pielęgnowanie przydomowego ogródka może być przejawem biofobii? W podkaście rozmowa z Markiem Krajewskim

Łzy Klaudii Figury (Marta Bałaga)

Zamiast nieustannie szukać praktyk przemocowych, warto spojrzeć na porno również jako coś przyjemnego, radosnego, ekscytującego. Obecna dyskusja wyklucza tego typu doświadczenie. Chciałam dać mu wyraz – mówi autorka książki „Miła robótka”

Sztuka

Muzeum na rynku (Arek Gruszczyński)

We Francji dotarło do mnie, że tam instytucje publiczne stawiają sobie za główny cel edukowanie, nawet kosztem scenografii. Ekspercką wiedzę mamy przekładać na język publiczności, to nasze zadanie – rozmowa z nową dyrektorką Muzeum Warszawy

Teatr

Cielecka w Strzelcach Opolskich (Stanisław Godlewski)

Spektakl „Wstyd” Wdowik jest autentycznie poruszający. Artystce udaje się uchwycić coś tak powszechnego i nieefektownego, że niemal niedostrzegalnego

Wiersze

wiersze (Ewelina Krupska)

Ziemia

Jak rzep na łonowych włosach (Justyna Bargielska)

„Wypowiedział się w kontekście mojej książki rzecznik komendy głównej polskiej policji – seks w lesie jest w Polsce jeszcze legalny”. Autor książki „Seks w wielkim lesie” odpowiada na pytania Justyny Bargielskiej

]]>

Film

Postscriptum do nocy (Piotr Mirski)

Trudno nie zastanawiać się, na jakie recenzje liczył Levinson, realizując „Malcolma i Marie”. Prawdopodobnie wymarzył sobie nagłówek: „Coś więcej niż suma części składowych. Film jednocześnie skromny i epicki”

Lat siedemnaście (Klara Cykorz)

Autumn nie urodziła się w Polsce w pierwszej dekadzie XXI wieku i nawet nie musi przebijać się przez mur kryminalizujących ją uprzedzeń; urodziła się w świecie, w którym aborcja niby jest legalna, tyle że niekoniecznie łatwo dostępna dla osób biednych, nieletnich i z prowincji

Telenowela dla boomersów (Bartosz Żurawiecki)

Skoro bohaterka jest pasywna, skoro bohaterowie to nudnawi panowie o znanych nazwiskach, skoro scenariusz sprowadza się do odhaczania kolejnych faktów z biografii Osieckiej i skoro wszystko to zostało pokazane bez przekonania, to co wybija się tutaj na plan pierwszy? Otóż to co zwykle. Oczywiście Polska

Bárbara Lennie – boisz się ją spotkać (Adam Kruk)

„Time’s up” – mówi Lennie niemal w każdym swoim filmie: czas nadużyć się skończył, pora wyrównać rachunki. Jej postaci uosabiają walkę z takimi czy innymi „dziadersami” próbującymi objaśniać świat tym, którzy znają go dużo lepiej

Literatura

Z ukrycia (Mateusz Skucha)

Antologia „Dezorientacje”, przez zebranie i opisanie polskiej literatury queer, ustanawia nową przestrzeń. I staje się lekcją wszelkiej odmienności. Nie da się wymienić wszystkich pisarek i pisarzy, poetek i poetów, których utwory zostały tu przedrukowane

Złe życie (Monika Ochędowska)

W „Bestiariuszu nowohuckim” Elżbiety Łapczyńskiej i „Halnym” Igora Jarka oglądamy twarze, na których „odbiło się złe życie”, oraz te, które już nie wyrażają niczego. Nowa Huta wabi ciepłem, ale to ciepło raczej topi, niż grzeje

Bękarty sztetla (Piotr Sadzik)

„Golem” Macieja Płazy to nie tylko rozmowa ze Stryjkowskim, ale też spekulacja, jak mogłaby wyglądać polska powieść napisana przez żydowskich klasyków: braci Singerów, Szaloma Asza czy Icchoka Pereca. To powtórzenie nie książki Meyrinka, ale nienapisanej książki z lat nastych XX wieku

Obcowanie (Esther Kinsky)

Jak jasny lub ciemny staje się mój „czerwony”, gdy dowiaduję się, że w innym języku nazywa się on red lub rouge? Jak wątłe lub rozłożyste staje się nagle moje „drzewo” jako tree lub arbre? Świadomość istnienia tego, co inne, wytwarza za każdym razem dystans do tego, co własne

Saga o ludziach późnego antropocenu (Andrzej Marzec)

W swojej ekologicznej trylogii Maja Lunde rezygnuje z prostej apokaliptycznej opowieści o rozwoju i upadku ludzkiej cywilizacji. Pokazuje za to, że świat kończy się i zaczyna na nowo każdego dnia, a porażka nie czeka na nas gdzieś w przyszłości, lecz jest chlebem powszednim

Metamorfozy nasze powszednie (Michał Czajkowski)

W kolejnych powieściach graficznych Nicolas Presl sięga do coraz głębszych warstw rzeczywistości, żeby pokazać, jak bardzo się mylimy, kiedy sądzimy, że mamy nad czymkolwiek kontrolę

Patrz, czy się złamie (Marta Koronkiewicz i Paweł Kaczmarski)

„W języku grać można o wszystko, wszystkie elementy konstrukcji językowej mogą być użyte w służbie ekspresji i konstrukcji znaczeń. Musimy pamiętać, że istnieją inne sposoby myślenia, postrzegania, życia i działania w świecie” – mówią poetki i poeci w dyskusji o eksperymentowaniu

Media

Pozory niezakłóconej wolności (Paulina Domagalska)

Pod koniec lipca niemal cała redakcja popularnego węgierskiego serwisu informacyjnego Index.hu odeszła z pracy. Ta śmierć nadchodziła latami – w dniu protestu wolnych mediów przypominamy rozmowę o tym, jak rozmontowano media w Węgrzech

Ławica (Tomasz Bąk)

Styczniowa batalia na Wall Street była wydarzeniem bez precedensu, najprawdziwszym czarnym łabędziem i, być może, momentem zwrotnym w historii branży finansowej. Niekoniecznie musi to być dobra wiadomość

Muzyka

Przerwana historia (Marceli Szpak)

Drzwi otwarte przez Sophie pokazały nam pop przyszłości. Producentka muzyki elektronicznej zginęła pod koniec stycznia w nieszczęśliwym wypadku. Nawet okoliczności jej śmierci były poetyckie – artystka spadła z wysokości, gdy chciała popatrzeć na księżyc w pełni

Szalone hałasy i dziwaczne memy (Jakub Bożek)

Hyperpop to nie tylko, nawet nie przede wszystkim, styl muzyczny. W tworzeniu bezpiecznej przestrzeni dla nastolatków, samotnych i dziwnych, podobny jest do ruchu riot grrrl z jego wczesnych lat. Tu nie chodzi o rewolucję w popie, tylko o życie

MUZYKA 2.1: Ryszard Lubieniecki (Jan Topolski)

Jak brzmi free improvisation na portatywie, czyli przenośnych średniowiecznych organach? I jak może się udać utwór oparty na dawnym traktacie muzycznym, recytowanym na magnetofonie? Ryszard Lubieniecki udowadnia, że całkiem nieźle, a to nie wszystkie pola jego aktywności

Obyczaje

Synteza życia rodzinnego (Marta Bałaga)

Siła materiałów Polskiego Archiwum Filmów Domowych polega na ich kompletnej bezinteresowności. Od obserwacji dokumentalnej różni je brak spojrzenia „z zewnątrz”: nikt tu nie gra, a wszystko odbywa się poza jakąkolwiek kontrolą

Robert Makłowicz na YouTubie, czyli jak być kochanym (Artur Hellich)

Nadal pozostaje jednym z niewielu Polaków lubianych naprawdę powszechnie, bodaj jedynym niebędącym skoczkiem narciarskim

5 rzeczy Jana Sochaczewskiego (Agnieszka Słodownik)

List do Jaśnie Wielmożnego Ojca, pamiętnik wyklejanka, kartonikowy bilet na pociąg z Gdyni do Warszawy i plan pierwszego polskiego 105-tysięcznika. Im bardziej wsiąkam w tego człowieka, tym bardziej jest mi on obcy – może właśnie dlatego chcę wyciągnąć do niego rękę

DELFIN W MALINACH (odc. 10): Nienawidzenia (Agnieszka Słodownik)

Dlaczego ludzie nienawidzą siebie, kręcą nienawistne filmiki? Dlaczego tak nas wkurzają pozostawione gdzie bądź elektryczne hulajnogi? Dlaczego marki stały się głównym narzędziem regulowania relacji międzyludzkich? Jak pielęgnowanie przydomowego ogródka może być przejawem biofobii? W podkaście rozmowa z Markiem Krajewskim

Łzy Klaudii Figury (Marta Bałaga)

Zamiast nieustannie szukać praktyk przemocowych, warto spojrzeć na porno również jako coś przyjemnego, radosnego, ekscytującego. Obecna dyskusja wyklucza tego typu doświadczenie. Chciałam dać mu wyraz – mówi autorka książki „Miła robótka”

Sztuka

Muzeum na rynku (Arek Gruszczyński)

We Francji dotarło do mnie, że tam instytucje publiczne stawiają sobie za główny cel edukowanie, nawet kosztem scenografii. Ekspercką wiedzę mamy przekładać na język publiczności, to nasze zadanie – rozmowa z nową dyrektorką Muzeum Warszawy

Teatr

Cielecka w Strzelcach Opolskich (Stanisław Godlewski)

Spektakl „Wstyd” Wdowik jest autentycznie poruszający. Artystce udaje się uchwycić coś tak powszechnego i nieefektownego, że niemal niedostrzegalnego

Wiersze

wiersze (Ewelina Krupska)

Ziemia

Jak rzep na łonowych włosach (Justyna Bargielska)

„Wypowiedział się w kontekście mojej książki rzecznik komendy głównej polskiej policji – seks w lesie jest w Polsce jeszcze legalny”. Autor książki „Seks w wielkim lesie” odpowiada na pytania Justyny Bargielskiej

]]>
Thu, 11 Feb 2021 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2021/300]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/300

Film

300: Omieść, objąć, lustrować (Małgorzata Sadowska)

Kobiece, czyli jakie? Kobiece, czyli czyje? Czy każde spojrzenie kobiety jest „kobiecym spojrzeniem”? Czy mężczyźni też mogą uprawiać female gaze?

Literatura

300: Niby mała rzecz (Filip Łobodziński)

Po co tłumaczyć piosenki? By zasilić polszczyznę odmiennymi stanami wrażliwości, wsączyć do jej krwiobiegu nowe krwinki. Tłumaczymy Platona i Sylvię Plath – i po to samo tłumaczmy Leonarda Cohena, Céu i Seldę Bağcan. Nawet jeśli nikt ich nigdy po polsku nie zaśpiewa

300: Wyliczanka (Paweł Sołtys)

Są główne drogi, po których jeżdżą recenzenci wielkich pism, prorocy bestsellerów, wydawcy wpatrzeni w horyzont. I są pobocza, nieużytki, ze stadami gawronów, porzuconą felgą, kośćmi nie dość szybkich zwierząt. Trudno po nich iść

Media

Listy do redakcji (Michał R. Wiśniewski)

Trolle zamieszkują działy opinii pod artykułami na portalach. Nie zaradziły na nie opcje komentowania tylko dla prenumeratorów czy próby wymuszania pisania pod nazwiskiem. Dlatego tak lubię „Dwutygodnik”, w którym miejsca na komentarze po prostu nie ma

Muzyka

Śnienie na Jawie (Kasia Jaroch)

Kiedy tworzę jakąś muzykę, zwłaszcza gdy pracuję z głosem, sama doprowadzam się do stanu, który nazywam psychodelicznym. To może się kojarzyć z zażywaniem substancji psychoaktywnych, ale tak naprawdę istnieje wiele różnych metod na osiąganie podobnej kondycji

300: Tripraport LSO (Magdalena Koryntczyk)

LSO pozostawia odbiorców w osłupieniu: „Z czym właściwie tu obcujemy?”. Z genialnym Orciem, któremu jakiś wyższy byt dyktuje palimpsesty? Z rapową mindfulness ekopoezją? Jurodiwym MC? Czy to fenomen duchologiczny? A może byt, który pokonał czas jako iluzję umysłu?

Obyczaje

Przygody Papcia (Szymon Holcman)

Chmielewski, tworząc swoich bohaterów, sięgnął do kanonów komedii, które doprawił absurdami życia w komunistycznej Polsce, i był w tym równie dobry jak Stanisław Bareja

Destylat gniewu (Agata Sikora)

„Obumarła” Anne Boyer to rzeź: na konwencjach gatunku, obiegowych mądrościach, zbiorowym wyparciu. Rzeź taka, jakiej chemia dokonała na ciele autorki; taka, jakiej neoliberalny kapitalizm w wydaniu amerykańskim dokonuje na chorych

DELFIN W MALINACH (odc. 9): Numer 300 (Agnieszka Słodownik)

O czytaniu pism, o byciu na ich łamach i trochę o podkastach – opowiadają w odcinku Jagoda Szelc, Anna Smolar, Paweł Sołtys i Karol Radziszewski – zespół redakcyjny 300. numeru Dwutygodnika

300: Pisząc do siebie (Katarzyna Bojarska i Weronika Szczawińska)

Pomyślałyśmy o 20 latach naszej znajomości i co się na nią składa, z czego my się składamy i jak to się w ogóle dzieje. Jak to dobrze mieć przyjaciółki i obchodzić jubileusze

300: Analiza przyjaźni (Ewa Modzelewska-Kossowska i Zbigniew Kossowski)

Przyjaźnie czasami się rozpadają. I to rozpadają się gwałtownie. Pojawiają się namiętności, ale w dużej mierze związane z rywalizacją, i chyba to pochodna tego, że przyjaciel w jakiejś mierze jest mną w podobieństwach, ale i nie jest mną we wszystkich różnicach

300: Dwa centymetry wyżej (Liliana Piskorska (Zeic))

Czuję się, jakby ludzie, których codziennie mijam na ulicy, mogli mnie nienawidzić. Mam ochotę zacząć się tłumaczyć, przytrzymać ich za rękaw, mówić, że nie jestem zarazą, pedofilką, zdrajczynią Polski

Sztuka

Przeżywanie (Anna Pajęcka)

„Przygoda” Brzeskiego to czysto estetyczna przyjemność, intelektualna zagadka odkrywania i nazywania kolejnych kształtów. Im bardziej abstrakcyjne rzeźby, tym bliżej im do weryzmu

300: Rozpaczliwie poszukując Chopina (Robert Kusek, Wojciech Szymański)

W queerowym dziedzictwie nie chodzi o rzeczy same w sobie, lecz o znaczenie, jakie tym rzeczom jesteśmy gotowi przypisywać jako członkowie rzeczywistych nieheteronormatywnych społeczności

300: Cipki i kutasy wyklęte (Dorota Sajewska i Karol Radziszewski)

Sztuka, która radykalnie eksploruje seksualność, staje się niemożliwa w świecie mediów społecznościowych. Do tej wygładzonej estetyki przyczynia się zarówno poprawność polityczna, jak i przymus digitalnej atrakcyjności

Teatr

300: Sheman (Katarzyna Niedurny)

Widowisko „Bruegel” Lisaboi Houbrechts stawia pytania o sposoby reprezentacji i ich ocenę przez pryzmat związków z rzeczywistością. W podobnych dyskusjach uczestniczymy cały czas, a kompromis wydaje się nie do osiągnięcia

300: Niezły mrok (Anka Herbut)

Spektakle Gisèle Vienne to mrok i makabra. Są niewygodne, czas się w nich rozrzedza i gęstnieje, dziwnie uwierają. Ludzie nie umieją tu być ze sobą. Ciała nie potrafią być blisko – czasem jedyny sposób na bliskość to przemoc

300: W cudzej skórze (Marta Keil)

Cała praca do wykonania w teatrze leży w zmianie struktur, warunków produkcji, przyzwyczajeń. Może więc nie tylko o female gaze tu chodzi, ale o feminist gaze, queer gaze i każde inne spojrzenie mniejszościowe

Wiersze

Inaczej nie będzie (Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki)

Ziemia

300: Przyjaźń w aktywizmie (Róża i Szymon)

Kiedy się jest w centrum wydarzeń, ludzie dookoła mają tę jedną wielką zaletę, że są dookoła, i nagle w prywatnym rankingu osób znajdują się totalnie na topie

]]>

Film

300: Omieść, objąć, lustrować (Małgorzata Sadowska)

Kobiece, czyli jakie? Kobiece, czyli czyje? Czy każde spojrzenie kobiety jest „kobiecym spojrzeniem”? Czy mężczyźni też mogą uprawiać female gaze?

Literatura

300: Niby mała rzecz (Filip Łobodziński)

Po co tłumaczyć piosenki? By zasilić polszczyznę odmiennymi stanami wrażliwości, wsączyć do jej krwiobiegu nowe krwinki. Tłumaczymy Platona i Sylvię Plath – i po to samo tłumaczmy Leonarda Cohena, Céu i Seldę Bağcan. Nawet jeśli nikt ich nigdy po polsku nie zaśpiewa

300: Wyliczanka (Paweł Sołtys)

Są główne drogi, po których jeżdżą recenzenci wielkich pism, prorocy bestsellerów, wydawcy wpatrzeni w horyzont. I są pobocza, nieużytki, ze stadami gawronów, porzuconą felgą, kośćmi nie dość szybkich zwierząt. Trudno po nich iść

Media

Listy do redakcji (Michał R. Wiśniewski)

Trolle zamieszkują działy opinii pod artykułami na portalach. Nie zaradziły na nie opcje komentowania tylko dla prenumeratorów czy próby wymuszania pisania pod nazwiskiem. Dlatego tak lubię „Dwutygodnik”, w którym miejsca na komentarze po prostu nie ma

Muzyka

Śnienie na Jawie (Kasia Jaroch)

Kiedy tworzę jakąś muzykę, zwłaszcza gdy pracuję z głosem, sama doprowadzam się do stanu, który nazywam psychodelicznym. To może się kojarzyć z zażywaniem substancji psychoaktywnych, ale tak naprawdę istnieje wiele różnych metod na osiąganie podobnej kondycji

300: Tripraport LSO (Magdalena Koryntczyk)

LSO pozostawia odbiorców w osłupieniu: „Z czym właściwie tu obcujemy?”. Z genialnym Orciem, któremu jakiś wyższy byt dyktuje palimpsesty? Z rapową mindfulness ekopoezją? Jurodiwym MC? Czy to fenomen duchologiczny? A może byt, który pokonał czas jako iluzję umysłu?

Obyczaje

Przygody Papcia (Szymon Holcman)

Chmielewski, tworząc swoich bohaterów, sięgnął do kanonów komedii, które doprawił absurdami życia w komunistycznej Polsce, i był w tym równie dobry jak Stanisław Bareja

Destylat gniewu (Agata Sikora)

„Obumarła” Anne Boyer to rzeź: na konwencjach gatunku, obiegowych mądrościach, zbiorowym wyparciu. Rzeź taka, jakiej chemia dokonała na ciele autorki; taka, jakiej neoliberalny kapitalizm w wydaniu amerykańskim dokonuje na chorych

DELFIN W MALINACH (odc. 9): Numer 300 (Agnieszka Słodownik)

O czytaniu pism, o byciu na ich łamach i trochę o podkastach – opowiadają w odcinku Jagoda Szelc, Anna Smolar, Paweł Sołtys i Karol Radziszewski – zespół redakcyjny 300. numeru Dwutygodnika

300: Pisząc do siebie (Katarzyna Bojarska i Weronika Szczawińska)

Pomyślałyśmy o 20 latach naszej znajomości i co się na nią składa, z czego my się składamy i jak to się w ogóle dzieje. Jak to dobrze mieć przyjaciółki i obchodzić jubileusze

300: Analiza przyjaźni (Ewa Modzelewska-Kossowska i Zbigniew Kossowski)

Przyjaźnie czasami się rozpadają. I to rozpadają się gwałtownie. Pojawiają się namiętności, ale w dużej mierze związane z rywalizacją, i chyba to pochodna tego, że przyjaciel w jakiejś mierze jest mną w podobieństwach, ale i nie jest mną we wszystkich różnicach

300: Dwa centymetry wyżej (Liliana Piskorska (Zeic))

Czuję się, jakby ludzie, których codziennie mijam na ulicy, mogli mnie nienawidzić. Mam ochotę zacząć się tłumaczyć, przytrzymać ich za rękaw, mówić, że nie jestem zarazą, pedofilką, zdrajczynią Polski

Sztuka

Przeżywanie (Anna Pajęcka)

„Przygoda” Brzeskiego to czysto estetyczna przyjemność, intelektualna zagadka odkrywania i nazywania kolejnych kształtów. Im bardziej abstrakcyjne rzeźby, tym bliżej im do weryzmu

300: Rozpaczliwie poszukując Chopina (Robert Kusek, Wojciech Szymański)

W queerowym dziedzictwie nie chodzi o rzeczy same w sobie, lecz o znaczenie, jakie tym rzeczom jesteśmy gotowi przypisywać jako członkowie rzeczywistych nieheteronormatywnych społeczności

300: Cipki i kutasy wyklęte (Dorota Sajewska i Karol Radziszewski)

Sztuka, która radykalnie eksploruje seksualność, staje się niemożliwa w świecie mediów społecznościowych. Do tej wygładzonej estetyki przyczynia się zarówno poprawność polityczna, jak i przymus digitalnej atrakcyjności

Teatr

300: Sheman (Katarzyna Niedurny)

Widowisko „Bruegel” Lisaboi Houbrechts stawia pytania o sposoby reprezentacji i ich ocenę przez pryzmat związków z rzeczywistością. W podobnych dyskusjach uczestniczymy cały czas, a kompromis wydaje się nie do osiągnięcia

300: Niezły mrok (Anka Herbut)

Spektakle Gisèle Vienne to mrok i makabra. Są niewygodne, czas się w nich rozrzedza i gęstnieje, dziwnie uwierają. Ludzie nie umieją tu być ze sobą. Ciała nie potrafią być blisko – czasem jedyny sposób na bliskość to przemoc

300: W cudzej skórze (Marta Keil)

Cała praca do wykonania w teatrze leży w zmianie struktur, warunków produkcji, przyzwyczajeń. Może więc nie tylko o female gaze tu chodzi, ale o feminist gaze, queer gaze i każde inne spojrzenie mniejszościowe

Wiersze

Inaczej nie będzie (Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki)

Ziemia

300: Przyjaźń w aktywizmie (Róża i Szymon)

Kiedy się jest w centrum wydarzeń, ludzie dookoła mają tę jedną wielką zaletę, że są dookoła, i nagle w prywatnym rankingu osób znajdują się totalnie na topie

]]>
Fri, 29 Jan 2021 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2021/299]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/299

Film

Bokser we mgle (Jakub Socha)

Książka Twardocha to spora cegła, ale czy naprawdę wymagała aż 8 odcinków? Niekoniecznie. Rozmyło się towarzyszące lekturze poczucie, że oto jesteśmy w świecie, którego dni zostały już policzone, wśród ludzi, którzy podświadomie oczekują na eksplozję

Wyporność stadna (Darek Arest)

Jak na produkcję Michaela Baya przystało, dzieje się tu jednocześnie bardzo mało i o wiele za dużo. „Songbird” ignoruje nudę jako podstawowe doświadczenie czasu zarazy i stawia na akcję, trochę przypadkowo staje się pandemicznym midnight movie

Gambia jest wszędzie (Przemysław Wielgosz)

Wyróżniony na Afrykamerze film Gosi Juszczak pt. „Stolen Fish. Kiedy zabraknie ryb” nie tylko dotyka istotnego wymiaru globalnego kapitalizmu w najnowszym wydaniu, ale i konsekwentnie oddaje głos tym, którzy ponoszą największe koszty jego ekspansji

Aberracja (Kasper Bajon)

„Patria” jest aż do bólu poprawna, centrystowska. Pod udawaną troską o mniejszość kryje się w niej apologia dominującego dyskursu, oczywiście – pozornie – właściwego i prawego

Pustkowie (Klara Cykorz)

„Atlantyda” nie jest opowieścią o odradzaniu się gdzieś życia, o budowaniu nowej rzeczywistości. Grunt został skażony, katastrofa już się wydarzyła

Skrępowane ruchy oporu (Adam Woźniak)

Może ikoną oporu powinien być ktoś o profilu zbliżonym raczej do zarządzającego skokiem na mennicę Profesora z serialu „Dom z papieru” niż Władysława Frasyniuka?

Literatura

Botoks i detoks (Natalia Sajewicz)

Wanda Hagedorn pisze, że „Twarz, brzuch, głowa” to jej intymna rewolta. Ale komiks narysowany przez Olę Szmidę ukazuje się w momencie, w którym kobiece barykady naprawdę powstają

Nikogo nie ma w domu (Jerzy Franczak)

David Vann jest następcą nowoczesnych pisarzy obłędu. Uważnie wsłuchuje się w mowę szaleństwa, ale umieszcza ją w konkretnym kontekście społecznym: prowincjonalnej Ameryki, którą rządzą autorytet tradycji i bezmierna nuda

Media

Szkoła czy więzienie (Krzysztof Katkowski)

Różne budynki, strasznie do siebie podobne. SCHOOL. PRISON. SCHOOL. SCHOOL. PRISON. Rzadko udaje mi się trafić więcej niż pięć poprawnych odpowiedzi z rzędu

Więcej niż propaganda (Piotr Fortuna)

Problem z trollami i fake newsami nie sprowadza się do tego, że część osób uznaje fałszywe wiadomości za prawdziwe. Skutkiem bardziej powszechnym jest neutralizacja faktów, poznawcza kapitulacja. Demobilizacja plasująca się gdzieś pomiędzy „coś w tym musi być” a „wszystko jedno”

Muzyka

Ta muzyka się unosi (Maciej Krawiec)

Walorem płyty jazzowego trębacza Piotra Damasiewicza i jego zespołu Into the Roots jest wiarygodność. Ludowe instrumentarium, po które sięgają na płycie „Śpiwle”, to nie chwytliwy rekwizyt, który ma nadać albumowi kategorię world music. Określiłbym tę twórczość raczej jako human music

Niełatwa robota (Jakub Bożek)

Nie interesuje mnie w muzyce filmowej myślenie ilustracyjne: temat śmieszny, temat smutny, temat grubasa, temat chudzielca. Lubię współkreować konstrukcję filmu, jego postaci, scenografię, napęd i ciężar. Chodzi o wymyślenie brzmienia na potrzeby unikalnego dwugodzinnego świata

Kto oczekuje szczerości? (J. Szpilka)

Zanim Against Me! stało się znane wśród punków jako „zespół transkobiety”, cieszyło się niesławą „zespołu, który się sprzedał”. Stąd też tytuł ukazujących się teraz w Polsce wspomnień Laury Jane Grace: „Trans. Wyznania anarchistki, która zdradziła punk rocka”

Biblioteka czarnego pokoju (Krzysztof Marciniak)

Jóżef Patkowski zapytał kiedyś w audycji, czy istnieje coś takiego jak estetyka Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia. Czegoś takiego jednak po prostu nie było. To był ośrodek rezydencyjny, a nie środowisko twórcze

Obyczaje

Dyskomfort (Magdalena Moskal)

Jeśli jesteśmy lubiani, jesteśmy lubiani pomimo naszej niepełnosprawności: „My nie traktujemy Emila jako niepełnosprawnego”. Jeśli jesteśmy wykluczani, to nigdy z jej powodu: „To mogło spotkać każde dziecko”, „Nikt nie został wykluczony”

DELFIN W MALINACH (odc. 8): Wypalenie aktywistyczne (Agnieszka Słodownik)

Strajk Kobiet – aktywistyczny maraton – trwa. Jak się w nim nie spalić i nadal działać? W podkaście rozmawiamy o tym, jak rozpoznać wypalenie aktywistyczne i jak mu przeciwdziałać

Sztuka

Kamera rodzaju żeńskiego (Iwona Kurz)

Słaba widoczność awangardowych działań w Polsce lat 70., redukowanych często do kilku grup czy nazwisk, szczególnie mocno uniewidacznia kobiety, również dlatego, że mniejsze były ich ówczesne możliwości funkcjonowania w obszarze sztuki

Teatr

Dyskomfort widowni (Witold Mrozek)

Nie tracę nadziei, że te metaforyczne piwnice, gdzie tańczyły, bluźniły, rozdzierały szaty i stroiły się polskie cioty, lesby, transy, jeszcze się kiedyś znajdą. Że były nie tylko na dolnym Manhattanie – mówi autorka „Odmieńczej rewolucji”

Wiersze

wiersze (Alicja Regiewicz)

Ziemia

Spieszmy się kochać lodowce (Renata Lis)

Drogą wyjścia z impasu wyobraźni nie jest powrót do archaicznych form współżycia człowieka z naturą i dawno wyczerpanych opowieści, lecz objaśnianie świata i miejsca człowieka poprzez fuzję wiedzy naukowej z twórczą wyobraźnią – tak jak to robią autorzy książki „Początek końca?”

]]>

Film

Bokser we mgle (Jakub Socha)

Książka Twardocha to spora cegła, ale czy naprawdę wymagała aż 8 odcinków? Niekoniecznie. Rozmyło się towarzyszące lekturze poczucie, że oto jesteśmy w świecie, którego dni zostały już policzone, wśród ludzi, którzy podświadomie oczekują na eksplozję

Wyporność stadna (Darek Arest)

Jak na produkcję Michaela Baya przystało, dzieje się tu jednocześnie bardzo mało i o wiele za dużo. „Songbird” ignoruje nudę jako podstawowe doświadczenie czasu zarazy i stawia na akcję, trochę przypadkowo staje się pandemicznym midnight movie

Gambia jest wszędzie (Przemysław Wielgosz)

Wyróżniony na Afrykamerze film Gosi Juszczak pt. „Stolen Fish. Kiedy zabraknie ryb” nie tylko dotyka istotnego wymiaru globalnego kapitalizmu w najnowszym wydaniu, ale i konsekwentnie oddaje głos tym, którzy ponoszą największe koszty jego ekspansji

Aberracja (Kasper Bajon)

„Patria” jest aż do bólu poprawna, centrystowska. Pod udawaną troską o mniejszość kryje się w niej apologia dominującego dyskursu, oczywiście – pozornie – właściwego i prawego

Pustkowie (Klara Cykorz)

„Atlantyda” nie jest opowieścią o odradzaniu się gdzieś życia, o budowaniu nowej rzeczywistości. Grunt został skażony, katastrofa już się wydarzyła

Skrępowane ruchy oporu (Adam Woźniak)

Może ikoną oporu powinien być ktoś o profilu zbliżonym raczej do zarządzającego skokiem na mennicę Profesora z serialu „Dom z papieru” niż Władysława Frasyniuka?

Literatura

Botoks i detoks (Natalia Sajewicz)

Wanda Hagedorn pisze, że „Twarz, brzuch, głowa” to jej intymna rewolta. Ale komiks narysowany przez Olę Szmidę ukazuje się w momencie, w którym kobiece barykady naprawdę powstają

Nikogo nie ma w domu (Jerzy Franczak)

David Vann jest następcą nowoczesnych pisarzy obłędu. Uważnie wsłuchuje się w mowę szaleństwa, ale umieszcza ją w konkretnym kontekście społecznym: prowincjonalnej Ameryki, którą rządzą autorytet tradycji i bezmierna nuda

Media

Szkoła czy więzienie (Krzysztof Katkowski)

Różne budynki, strasznie do siebie podobne. SCHOOL. PRISON. SCHOOL. SCHOOL. PRISON. Rzadko udaje mi się trafić więcej niż pięć poprawnych odpowiedzi z rzędu

Więcej niż propaganda (Piotr Fortuna)

Problem z trollami i fake newsami nie sprowadza się do tego, że część osób uznaje fałszywe wiadomości za prawdziwe. Skutkiem bardziej powszechnym jest neutralizacja faktów, poznawcza kapitulacja. Demobilizacja plasująca się gdzieś pomiędzy „coś w tym musi być” a „wszystko jedno”

Muzyka

Ta muzyka się unosi (Maciej Krawiec)

Walorem płyty jazzowego trębacza Piotra Damasiewicza i jego zespołu Into the Roots jest wiarygodność. Ludowe instrumentarium, po które sięgają na płycie „Śpiwle”, to nie chwytliwy rekwizyt, który ma nadać albumowi kategorię world music. Określiłbym tę twórczość raczej jako human music

Niełatwa robota (Jakub Bożek)

Nie interesuje mnie w muzyce filmowej myślenie ilustracyjne: temat śmieszny, temat smutny, temat grubasa, temat chudzielca. Lubię współkreować konstrukcję filmu, jego postaci, scenografię, napęd i ciężar. Chodzi o wymyślenie brzmienia na potrzeby unikalnego dwugodzinnego świata

Kto oczekuje szczerości? (J. Szpilka)

Zanim Against Me! stało się znane wśród punków jako „zespół transkobiety”, cieszyło się niesławą „zespołu, który się sprzedał”. Stąd też tytuł ukazujących się teraz w Polsce wspomnień Laury Jane Grace: „Trans. Wyznania anarchistki, która zdradziła punk rocka”

Biblioteka czarnego pokoju (Krzysztof Marciniak)

Jóżef Patkowski zapytał kiedyś w audycji, czy istnieje coś takiego jak estetyka Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia. Czegoś takiego jednak po prostu nie było. To był ośrodek rezydencyjny, a nie środowisko twórcze

Obyczaje

Dyskomfort (Magdalena Moskal)

Jeśli jesteśmy lubiani, jesteśmy lubiani pomimo naszej niepełnosprawności: „My nie traktujemy Emila jako niepełnosprawnego”. Jeśli jesteśmy wykluczani, to nigdy z jej powodu: „To mogło spotkać każde dziecko”, „Nikt nie został wykluczony”

DELFIN W MALINACH (odc. 8): Wypalenie aktywistyczne (Agnieszka Słodownik)

Strajk Kobiet – aktywistyczny maraton – trwa. Jak się w nim nie spalić i nadal działać? W podkaście rozmawiamy o tym, jak rozpoznać wypalenie aktywistyczne i jak mu przeciwdziałać

Sztuka

Kamera rodzaju żeńskiego (Iwona Kurz)

Słaba widoczność awangardowych działań w Polsce lat 70., redukowanych często do kilku grup czy nazwisk, szczególnie mocno uniewidacznia kobiety, również dlatego, że mniejsze były ich ówczesne możliwości funkcjonowania w obszarze sztuki

Teatr

Dyskomfort widowni (Witold Mrozek)

Nie tracę nadziei, że te metaforyczne piwnice, gdzie tańczyły, bluźniły, rozdzierały szaty i stroiły się polskie cioty, lesby, transy, jeszcze się kiedyś znajdą. Że były nie tylko na dolnym Manhattanie – mówi autorka „Odmieńczej rewolucji”

Wiersze

wiersze (Alicja Regiewicz)

Ziemia

Spieszmy się kochać lodowce (Renata Lis)

Drogą wyjścia z impasu wyobraźni nie jest powrót do archaicznych form współżycia człowieka z naturą i dawno wyczerpanych opowieści, lecz objaśnianie świata i miejsca człowieka poprzez fuzję wiedzy naukowej z twórczą wyobraźnią – tak jak to robią autorzy książki „Początek końca?”

]]>
Fri, 15 Jan 2021 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2021/298]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2021/298

Film

Taniec queerowego wojownika (Renata Lis)

„A potem tańczyliśmy” to potężny powiew wolności. To kino emancypacyjne bez żadnych przedrostków – mówiące o emancypacji, która nie jest marzeniem ani wspomnieniem, tylko wydarza się tu i teraz

Tragedia hetero­seksualności po polsku (Grzegorz Stępniak)

Uczuciowo-erotyczno-imprezowe perypetie bohaterów „Wszyscy moi przyjaciele nie żyją” podlane są obfitym sosem seksualnych frustracji, nieumiejętnych, wulgarnych podrywów, wzajemnych pretensji

Coś dobrego (Maciej Jakubowiak)

Jest dziewczyna, jest chłopak, podobają się sobie, to dlaczego nie mogą być razem? W „Normalnych ludziach” Sally Rooney mówi wcześniejszym romansom: „Jesteście jak małe dzieci, patrzcie”. A potem mnoży bez opamiętania przeszkody znacznie groźniejsze niż morskie potwory

Literatura

Podnawki (Olga Wróbel)

„Projekt” Anny Sudoł, który mógłby wydawać się zjadliwą, groteskową satyrą świata sztuki, ostatecznie lokuje się na półce z przykrym realizmem

Media

Spacery w Night City (Marzena Falkowska)

Pierwsza zasada papierowego „Cyberpunka” brzmiała: „Styl ponad treść”. Twórcy „Cyberpunka 2077” wzięli ją sobie mocno do serca – z całym dobrodziejstwem inwentarza. Zapewnili nam efektowne, ale w gruncie rzeczy zachowawcze doświadczenie

Muzyka

Praktyka duchologiczna (Kasia Jaroch)

Ukraińska wytwórnia Shukai przeczy opinii, że w ZSRR nie robiono ani muzyki współczesnej, ani eksperymentów elektroakustycznych. Większość takich projektów w obawie przed represjami po prostu nigdy wcześniej nie opuściła domowego studia

Zmień instrument, pożycz brzmienie (Bartosz Chmielewski)

Alfah Femmes swoim debiutem wpisują się w długą tradycję trójmiejskiej sceny muzycznej, na której zespoły zawsze grały po swojemu, w oderwaniu od mód i trendów panujących w reszcie kraju

Obyczaje

Rok nie tylko hibernacji (Jakub Majmurek)

W lockdownowej zamrażarce kulturę przekształcały nowe siły i wyzwolone przez pandemię procesy. Nie wszystkie wyłącznie negatywne

Wychodzę (Małgorzata Nocuń)

Protesty powinny wywołać rewolucję także poza granicami Białorusi. Powinny zmusić Zachód do zmiany myślenia o tamtejszym społeczeństwie. Bo dowiedzieliśmy się o nim czegoś, co długo było dla nas nieuchwytne

Pacjent nie leży POD respiratorem (Iwona Zielińska)

Codzienność na oddziale covidowym? AB  jest po dyżurze, zmęczona. Bardzo. Ale chce o tym opowiedzieć. Może ludzie COŚ zrozumieją

Sztuka

Pandemonium (Adam Mazur)

W 2020 roku zmniejszył się z pewnością ślad węglowy generowany przez art world. Również dzięki 2020 wiemy, jak może wyglądać świat bez publicznych instytucji sztuki

Think tank zbiorowych wyobrażeń (Stach Szabłowski)

W Labiryncie nie oglądamy społeczeństwa podzielonego na kobiety, heteroseksualnych i homoseksualnych mężczyzn, lecz wspólnotę seksualnie wyzwolonych osób

Nie było cięcia (Arek Gruszczyński)

Stosowanie kategorii moralnych w badaniach nad PRL-em, w tym sztuką tego okresu, prowadzi na manowce. Dlatego nie interesuje mnie moralna ocena artystów – rozmowa z autorem książki „Proteuszowe czasy. Rozpad państwowego systemu sztuki”

Teatr

Mogiła (Piotr Morawski)

Narracje Eribona i Louisa przychodzą z zewnątrz, ich bohaterami są francuscy intelektualiści. Trzeba było Tomaszewskiego, żeby temat stosunku do prowincji w polskim teatrze wywieść z samego centrum kultury polskiej – od Bogusławskiego

Uwolnić ciało (Piotr Morawski)

Aktorstwo dla mnie polega na zauważaniu struktur, kodów kulturowych, ram, w które jestem wtłaczany, i rozkminie, jak się z nich uwolnić

Wiersze

wiersze (Dominik Bielicki)

]]>

Film

Taniec queerowego wojownika (Renata Lis)

„A potem tańczyliśmy” to potężny powiew wolności. To kino emancypacyjne bez żadnych przedrostków – mówiące o emancypacji, która nie jest marzeniem ani wspomnieniem, tylko wydarza się tu i teraz

Tragedia hetero­seksualności po polsku (Grzegorz Stępniak)

Uczuciowo-erotyczno-imprezowe perypetie bohaterów „Wszyscy moi przyjaciele nie żyją” podlane są obfitym sosem seksualnych frustracji, nieumiejętnych, wulgarnych podrywów, wzajemnych pretensji

Coś dobrego (Maciej Jakubowiak)

Jest dziewczyna, jest chłopak, podobają się sobie, to dlaczego nie mogą być razem? W „Normalnych ludziach” Sally Rooney mówi wcześniejszym romansom: „Jesteście jak małe dzieci, patrzcie”. A potem mnoży bez opamiętania przeszkody znacznie groźniejsze niż morskie potwory

Literatura

Podnawki (Olga Wróbel)

„Projekt” Anny Sudoł, który mógłby wydawać się zjadliwą, groteskową satyrą świata sztuki, ostatecznie lokuje się na półce z przykrym realizmem

Media

Spacery w Night City (Marzena Falkowska)

Pierwsza zasada papierowego „Cyberpunka” brzmiała: „Styl ponad treść”. Twórcy „Cyberpunka 2077” wzięli ją sobie mocno do serca – z całym dobrodziejstwem inwentarza. Zapewnili nam efektowne, ale w gruncie rzeczy zachowawcze doświadczenie

Muzyka

Praktyka duchologiczna (Kasia Jaroch)

Ukraińska wytwórnia Shukai przeczy opinii, że w ZSRR nie robiono ani muzyki współczesnej, ani eksperymentów elektroakustycznych. Większość takich projektów w obawie przed represjami po prostu nigdy wcześniej nie opuściła domowego studia

Zmień instrument, pożycz brzmienie (Bartosz Chmielewski)

Alfah Femmes swoim debiutem wpisują się w długą tradycję trójmiejskiej sceny muzycznej, na której zespoły zawsze grały po swojemu, w oderwaniu od mód i trendów panujących w reszcie kraju

Obyczaje

Rok nie tylko hibernacji (Jakub Majmurek)

W lockdownowej zamrażarce kulturę przekształcały nowe siły i wyzwolone przez pandemię procesy. Nie wszystkie wyłącznie negatywne

Wychodzę (Małgorzata Nocuń)

Protesty powinny wywołać rewolucję także poza granicami Białorusi. Powinny zmusić Zachód do zmiany myślenia o tamtejszym społeczeństwie. Bo dowiedzieliśmy się o nim czegoś, co długo było dla nas nieuchwytne

Pacjent nie leży POD respiratorem (Iwona Zielińska)

Codzienność na oddziale covidowym? AB  jest po dyżurze, zmęczona. Bardzo. Ale chce o tym opowiedzieć. Może ludzie COŚ zrozumieją

Sztuka

Pandemonium (Adam Mazur)

W 2020 roku zmniejszył się z pewnością ślad węglowy generowany przez art world. Również dzięki 2020 wiemy, jak może wyglądać świat bez publicznych instytucji sztuki

Think tank zbiorowych wyobrażeń (Stach Szabłowski)

W Labiryncie nie oglądamy społeczeństwa podzielonego na kobiety, heteroseksualnych i homoseksualnych mężczyzn, lecz wspólnotę seksualnie wyzwolonych osób

Nie było cięcia (Arek Gruszczyński)

Stosowanie kategorii moralnych w badaniach nad PRL-em, w tym sztuką tego okresu, prowadzi na manowce. Dlatego nie interesuje mnie moralna ocena artystów – rozmowa z autorem książki „Proteuszowe czasy. Rozpad państwowego systemu sztuki”

Teatr

Mogiła (Piotr Morawski)

Narracje Eribona i Louisa przychodzą z zewnątrz, ich bohaterami są francuscy intelektualiści. Trzeba było Tomaszewskiego, żeby temat stosunku do prowincji w polskim teatrze wywieść z samego centrum kultury polskiej – od Bogusławskiego

Uwolnić ciało (Piotr Morawski)

Aktorstwo dla mnie polega na zauważaniu struktur, kodów kulturowych, ram, w które jestem wtłaczany, i rozkminie, jak się z nich uwolnić

Wiersze

wiersze (Dominik Bielicki)

]]>
Mon, 04 Jan 2021 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/297]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/297

Film

Małpa w cyrku (Jakub Socha)

Manka toczy robak przegrywu – pulsująca w jego głowie jak migrena skłonność do porażki, do zapicia się na śmierć, do zrażenia wszystkich dookoła, do odtrącenia rąk, które go karmią

Cienka granica (Marcin Stachowicz)

„Witamy w Czeczenii” nie oszczędza, a więc także – nie ostrzega. Nie wiemy, kiedy po cięciu nastanie ciemność, a z ciemności wyłonią się zdobyte przez aktywistów LGBTQ+ nagrania – zarejestrowane komórką obrazy nagiej przemocy

Godzina Wilka (Jakub Socha)

Jeśli tegoroczna nagroda rzeczywiście sprawi, że więcej ludzi zobaczy „Zabij to i wyjedź z tego miasta”, będzie to wystarczający argument za zorganizowaniem tegorocznego Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni

Wujaszek Allen (Bartosz Żurawiecki)

Najciekawszy w autobiografii Allena jest aspekt, z którego on sam zdaje się nie do końca zdawać sprawę, a przynajmniej nie poddaje go zanadto autokrytycznej refleksji. Mianowicie: aspekt klasowy. Wątek awansu społecznego i kulturowego

Literatura

Kuternoga (Aleksandra Lipczak)

Loca, travesti, trolo, marica, marimacho – mówił o sobie, przejmując najbardziej obraźliwe określenia homoseksualisty i osoby transpłciowej, którymi dysponuje chilijska hiszpańszczyzna. Pedro Lemebel, autor „Drżę o ciebie matadorze”, dorobił się po śmierci statusu niemal klasyka

Wyobcowany Pinokio, nieistniejący Fanelli (Łukasz Żurek)

Przedstawiając polskim czytelniczkom wiersze Petera Gizziego i Charlesa Bernsteina, Kacper Bartczak okrąża zasadniczy problem swojej poezji. Pyta, czy wiersz może utrzymywać kontakt z polityczną teraźniejszością i jednocześnie posiadać swoją własną przestrzeń

Akapit po akapicie (Weronika Murek)

Obraz Japonii to albo używane majtki, albo wyrafinowana estetyka. Brakuje kogoś, kto powie: to wszystko wcale nie jest takie dziwaczne, to wszystko da się zrozumieć. To nam przyświeca bardziej niż pokazywanie, że Japonia jest super – mówią założycielki wydawnictwa Tajfuny

Czarny humor (Adam Lipszyc)

W „Anatomii melancholii” Roberta Burtona, tym niekończącym się, niewiele wyjaśniającym i niewiele porządkującym, nieoryginalnym, pozszywanym z cytatów dyskursie dochodzi do głosu powszechny, wszechogarniający stan świata

Media

Kwestia statystyki (Mateusz Witczak)

Nawet wówczas, gdy Zachód nie upominał się jeszcze o chiński rynek, wydawano tytuły „zlokalizowane”. Tutaj mówi się na nie: 山赛游戏, czyli podrobione gry. Pierwowzory nigdy do Chin nie docierały i niektórzy odbiorcy nie mieli wręcz pojęcia, że obcują z kopią

Jej pół życia (Aleksander Borszowski)

„G String” – autorska totalna modyfikacja „Half-Life’a 2” – opowiada o rozpaczliwych próbach przetrwania zwykłej kobiety w świecie, którego czas nieuchronnie dobiega końca

Podkastynacja (Ewa Drygalska)

W mijającym roku wysłuchałam niemal 18 tysięcy minut podkastów. Ponad 12 dni ciągiem. Czyżbym zamiast żyć i pracować uprawiała zaawansowaną prokrastynację? Czy to normalne? Czy jestem już uzależniona? Czy inni też tak mają?

Muzyka

Jak będzie w czarnym wku**ie (Marceli Szpak)

Eklektyzmowi muzyki tajemniczego brytyjskiego kolektywu Sault towarzyszy absolutnie spójny przekaz. Na każdym kroku przypomina on, że rewolucja ciągle trwa. I tańczy

Tamta dziewczyna (Paweł Klimczak)

Muzyka Renaty Lewandowskiej, przypomniana po 40 latach niebytu w publicznej świadomości, nie potrzebuje dorabiania legendy w stylu filmowej historii Rodrigueza. Słuchając jej albumu „Dotyk”, obcujemy z wciąż wyraziście brzmiącymi piosenkami, a nie muzealnym zabytkiem

Obyczaje

Podsumowanie 2020 roku (Redakcja)

Życie na Zoomie, literatura na kartonach, performanse na ulicach, filmy za oknem, festiwale na kanapie, sztuka na proteście, koncerty w mieszkaniach – redakcja „Dwutygodnika” wskazuje najważniejsze trendy i wydarzenia mijającego roku

DELFIN W MALINACH (odc. 7): Podsumowanie 2020 i bajka o lepszym jutrze (Agnieszka Słodownik / Maria Magdalena Kozłowska)

Redakcja „Dwutygodnika” rozmawia w podkaście o tym, jak styczniowe przewidywania i prognozy mają się do roku pandemii i strajków

Sztuka

Reagować (Marta Czyż)

Przez cały lockdown, byłem jedną z niewielu osób, które mogły oglądać wystawę Moniki Sosnowskiej. Czułem się jak ekscentryczny kolekcjoner, który zainstalował wielką rzeźbę tylko po to, żeby samemu móc na nią patrzeć. Naprawdę dziwne uczucie, ta potężna stalowa konstrukcja w pustej przestrzeni i świadomość, że cały świat się właśnie zatrzymał

Teatr

Wybór Andy'ego (Katarzyna Niedurny)

471 sukienek, 38 peruk, 49 par butów, 56 nakryć głowy, 41 par rękawiczek, 7 parasolek, 18 boa, 7 peleryn, kilka kilogramów biżuterii – królowa polskiego dragu zmarła 18 grudnia

Wiersze

wiersze (Barbara Klicka)

]]>

Film

Małpa w cyrku (Jakub Socha)

Manka toczy robak przegrywu – pulsująca w jego głowie jak migrena skłonność do porażki, do zapicia się na śmierć, do zrażenia wszystkich dookoła, do odtrącenia rąk, które go karmią

Cienka granica (Marcin Stachowicz)

„Witamy w Czeczenii” nie oszczędza, a więc także – nie ostrzega. Nie wiemy, kiedy po cięciu nastanie ciemność, a z ciemności wyłonią się zdobyte przez aktywistów LGBTQ+ nagrania – zarejestrowane komórką obrazy nagiej przemocy

Godzina Wilka (Jakub Socha)

Jeśli tegoroczna nagroda rzeczywiście sprawi, że więcej ludzi zobaczy „Zabij to i wyjedź z tego miasta”, będzie to wystarczający argument za zorganizowaniem tegorocznego Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni

Wujaszek Allen (Bartosz Żurawiecki)

Najciekawszy w autobiografii Allena jest aspekt, z którego on sam zdaje się nie do końca zdawać sprawę, a przynajmniej nie poddaje go zanadto autokrytycznej refleksji. Mianowicie: aspekt klasowy. Wątek awansu społecznego i kulturowego

Literatura

Kuternoga (Aleksandra Lipczak)

Loca, travesti, trolo, marica, marimacho – mówił o sobie, przejmując najbardziej obraźliwe określenia homoseksualisty i osoby transpłciowej, którymi dysponuje chilijska hiszpańszczyzna. Pedro Lemebel, autor „Drżę o ciebie matadorze”, dorobił się po śmierci statusu niemal klasyka

Wyobcowany Pinokio, nieistniejący Fanelli (Łukasz Żurek)

Przedstawiając polskim czytelniczkom wiersze Petera Gizziego i Charlesa Bernsteina, Kacper Bartczak okrąża zasadniczy problem swojej poezji. Pyta, czy wiersz może utrzymywać kontakt z polityczną teraźniejszością i jednocześnie posiadać swoją własną przestrzeń

Akapit po akapicie (Weronika Murek)

Obraz Japonii to albo używane majtki, albo wyrafinowana estetyka. Brakuje kogoś, kto powie: to wszystko wcale nie jest takie dziwaczne, to wszystko da się zrozumieć. To nam przyświeca bardziej niż pokazywanie, że Japonia jest super – mówią założycielki wydawnictwa Tajfuny

Czarny humor (Adam Lipszyc)

W „Anatomii melancholii” Roberta Burtona, tym niekończącym się, niewiele wyjaśniającym i niewiele porządkującym, nieoryginalnym, pozszywanym z cytatów dyskursie dochodzi do głosu powszechny, wszechogarniający stan świata

Media

Kwestia statystyki (Mateusz Witczak)

Nawet wówczas, gdy Zachód nie upominał się jeszcze o chiński rynek, wydawano tytuły „zlokalizowane”. Tutaj mówi się na nie: 山赛游戏, czyli podrobione gry. Pierwowzory nigdy do Chin nie docierały i niektórzy odbiorcy nie mieli wręcz pojęcia, że obcują z kopią

Jej pół życia (Aleksander Borszowski)

„G String” – autorska totalna modyfikacja „Half-Life’a 2” – opowiada o rozpaczliwych próbach przetrwania zwykłej kobiety w świecie, którego czas nieuchronnie dobiega końca

Podkastynacja (Ewa Drygalska)

W mijającym roku wysłuchałam niemal 18 tysięcy minut podkastów. Ponad 12 dni ciągiem. Czyżbym zamiast żyć i pracować uprawiała zaawansowaną prokrastynację? Czy to normalne? Czy jestem już uzależniona? Czy inni też tak mają?

Muzyka

Jak będzie w czarnym wku**ie (Marceli Szpak)

Eklektyzmowi muzyki tajemniczego brytyjskiego kolektywu Sault towarzyszy absolutnie spójny przekaz. Na każdym kroku przypomina on, że rewolucja ciągle trwa. I tańczy

Tamta dziewczyna (Paweł Klimczak)

Muzyka Renaty Lewandowskiej, przypomniana po 40 latach niebytu w publicznej świadomości, nie potrzebuje dorabiania legendy w stylu filmowej historii Rodrigueza. Słuchając jej albumu „Dotyk”, obcujemy z wciąż wyraziście brzmiącymi piosenkami, a nie muzealnym zabytkiem

Obyczaje

Podsumowanie 2020 roku (Redakcja)

Życie na Zoomie, literatura na kartonach, performanse na ulicach, filmy za oknem, festiwale na kanapie, sztuka na proteście, koncerty w mieszkaniach – redakcja „Dwutygodnika” wskazuje najważniejsze trendy i wydarzenia mijającego roku

DELFIN W MALINACH (odc. 7): Podsumowanie 2020 i bajka o lepszym jutrze (Agnieszka Słodownik / Maria Magdalena Kozłowska)

Redakcja „Dwutygodnika” rozmawia w podkaście o tym, jak styczniowe przewidywania i prognozy mają się do roku pandemii i strajków

Sztuka

Reagować (Marta Czyż)

Przez cały lockdown, byłem jedną z niewielu osób, które mogły oglądać wystawę Moniki Sosnowskiej. Czułem się jak ekscentryczny kolekcjoner, który zainstalował wielką rzeźbę tylko po to, żeby samemu móc na nią patrzeć. Naprawdę dziwne uczucie, ta potężna stalowa konstrukcja w pustej przestrzeni i świadomość, że cały świat się właśnie zatrzymał

Teatr

Wybór Andy'ego (Katarzyna Niedurny)

471 sukienek, 38 peruk, 49 par butów, 56 nakryć głowy, 41 par rękawiczek, 7 parasolek, 18 boa, 7 peleryn, kilka kilogramów biżuterii – królowa polskiego dragu zmarła 18 grudnia

Wiersze

wiersze (Barbara Klicka)

]]>
Fri, 18 Dec 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/296]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/296

Film

BZIK: Cząstki elementarne (Michał Walkiewicz)

Zdarzało mi się sprzedawać sprzęty, które nie spełniały wyśrubowanych norm, porównywać barwę płomieni na kilku ekranach jednocześnie albo zasypiać przy filmikach o kontraście, nasyceniu barw oraz wyższości ekranów OLED na LED

Pod presją (Marta Bałaga)

U nas, w Białorusi, poluje się na dziennikarzy. Strzela do nich z pistoletów na gumowe kule, zatrzymuje – to bardzo konkretnie przeprowadzona akcja. Rząd nie chce, by inni wiedzieli, co się naprawdę dzieje – rozmowa z białoruską producentką

Literatura

BZIK: Wszystkie joble świata tego (Paweł Sołtys)

Wiedziałem dokładnie, dlaczego okładziny Sriver Butterfly są lepsze od Stigi czy Andry, kto gra na „świeżym kleju”, a kto „długimi czopami”, jakie deski najlepiej pasują do stylu obronnego, gdy gra się „aktywną przystawką”, jak mój idol Desmond Douglas

Polski jest dialektem śląskiego (Zbigniew Rokita)

Nie wiem, czy większość moich czytelników już się urodziła. Może Ślązacy będą to masowo czytać za osiemdziesiąt lat? Jeżeli się rozpłyniemy w polskości, to dobrze, żeby chociaż te przekłady zostały w bibliotekach, żeby coś po nas zostało, gdy my już przeminiemy

Media

BZIK: Jak zwiedzić świat, nie wychodząc z zooma (Weronika Murek)

W przeciągu jednego tygodnia udaje mi się zwiedzić dzielnicę Medellin, londyńskie ChinaTown oraz meksykańskie miasto umarłych i wiele innych miejsc

Cyberhajp (Michał R. Wiśniewski)

Nie trzeba mieć peceta ani konsoli, żeby brać udział w multimedialnym wydarzeniu, jakim jest premiera „Cyberpunka 2077”. Gra jest jedynie wisienką na torcie z oczekiwań, marketingu i nadziei

Muzyka

Wzrastanie (Jakub Orzeszek)

Od śmierci syna w 2015 roku twórczość Nicka Cave’a stała się rodzajem autoterapii. To twórczość ratownicza, która żąda przede wszystkim uczestnictwa. Uczestniczy się w niej tak, jakby się rzucało koło ratunkowe

Komponowanie na internet (Wioleta Żochowska)

Nie wiem, czy po pandemii chętnie wrócę do sali koncertowej, mając z tyłu głowy projekty pokazywane w ramach festiwalu Sacrum Profanum i obejrzane na ekranie laptopa. Chyba wolę siedzieć w internecie

Obyczaje

BZIK: Rejestracje (Kasper Bajon)

Niestety suma szczęścia w świecie zawsze równa się zero. Po dniach pomyślnych nadchodzą te mniej fortunne. Zwiastują je z całą swoją mocą rejestracje z Piaseczna (WPI). Ich częstotliwość antycypuje klęskę

BZIK: Sztuczny horyzont (Marcin Stachowicz)

Forum Polskich Wieżowców szybko stało się moim drugim domem, tajnym kościołem, sekciarskim sprzysiężeniem ludzi umęczonych polskim niezabudowaniem

BZIK: Drewniane mecze (Grzegorz Uzdański)

Kiedy kibice chcą pogardliwie powiedzieć o jakimś zawodniku, że nie ma techniki, to mówią, że jest ,,drewniany”. A moi zawodnicy są, jakby na to nie patrzeć, naprawdę drewniani

BZIK: Kulki, gumki i medale (Adam Pluszka)

Podnoszę rzeczy z ziemi, odkąd pamiętam. Kiedy chodzę i wiem którędy oraz dokąd, nie rozglądam się, patrzę pod nogi. Kiedyś myślałem, że ten mój spuszczony wzrok to nieśmiałość, ale przecież nie jestem nieśmiały

Strachy, lęki (Kornelia Sobczak)

Moje lęki są zatrważająco, wstydliwie prozaiczne. Boję się, że utknę w kotle i zmarznę. Boję się, że utknę w kotle i zacznę się bać, bo nie mam w sobie asertywności i zadziorności wobec służb mundurowych. Boję się, że okażę się potulna i uległa

BZIK: Rodzynki w serniku (Olga Drenda)

Trudno mowić o bziku paralotniarskim, rekonstruktorskim, perkusyjnym albo szachowym. To są wszak poważne sprawy. Kolekcjonowanie, owszem, ale raczej gazetek z supermarketu niż znaczków; podróżowanie, tak, ale nie w Himalaje ani Tatry, a raczej do Radomia

DELFIN W MALINACH (odc. 6): Bzik (Agnieszka Słodownik)

Każde z nas ma swojego bzika: coś, co odstaje – trochę wstydliwe, trochę głupie, śmiertelnie poważne. W 6. odcinku podkastu Grzegorz Uzdański opowiada o rozgrywaniu drewnianych meczy, a Kasper Bajon analizuje tablice rejestracyjne pojazdów

BZIK: Ludzie Koty (Maria Magdalena Kozłowska)

Którejś zimy grzaliśmy się niczym dawni chłopi, formując przy piecu ludzką kulę, kiedy błogą atmosferę wieczoru przerwał sygnał domofonu. Ludzie Koty rozpierzchli się

BZIK (Bartosz Sadulski)

Bzik to podwójna pułapka. Najpierw wpadamy w coś: musimy coś robić, tańczyć, czytać nekrologi, omijać ser szerokim łukiem. A potem nie można z tego wyjść, bo po drugiej stronie, bez bzika, kończy się radość, a może nawet sens

W PRL prostytucji nie było (Anna Pajęcka)

Trudno mi sobie wyobrazić, żeby feminizm mógł bronić prawa kobiet do decydowania o swoim ciele i do aborcji, ale wyjmował z tego prawo do podjęcia decyzji o świadczeniu usług seksualnych – rozmowa z autorką książki o pracy seksualnej w PRL

Dział komplementów (Paulina Domagalska, Kseniya Homel)

Każda dziewczyna o klientkach mówi to samo: wszystko jest super. Przychodzą do ciebie jak koleżanki, rozmawiacie sobie, a pod koniec wychodzą piękniejsze

Iskra i wiatru powiew (Marta Falecka)

Ochrona zdrowia jest z państwem w patorelacji, w której przemocowy partner znęca się psychicznie. Przy kamerach wjeżdża klaskanko, pochwały, obietnice, a jak to naprawdę wygląda, wiemy wszyscy. My, medycy, jesteśmy mięsem armatnim, które jest bez mrugnięcia okiem rzucane na szaniec

Szczodrość natychmiastowa (Marek Zaleski)

Marcin Król uważał, że jako ludzie nie zostaliśmy powołani do szczęścia, a tylko do wolności, nieustannie pytał, jak wolność chronić i jak ją wykorzystywać, liberalizm odwagi przeciwstawiał liberalizmowi strachu

Sztuka

Okiem w oko z policjantem (Łukasz Zaremba)

Przemoc zawieszona, czy przemoc wisząca w powietrzu, to zwykle przemoc niewidzialna – a to ją właśnie udaje się odsłonić na wystawie „Chronimy was przed wami samymi”

Wiersze

wiersze (Louise Glück)

]]>

Film

BZIK: Cząstki elementarne (Michał Walkiewicz)

Zdarzało mi się sprzedawać sprzęty, które nie spełniały wyśrubowanych norm, porównywać barwę płomieni na kilku ekranach jednocześnie albo zasypiać przy filmikach o kontraście, nasyceniu barw oraz wyższości ekranów OLED na LED

Pod presją (Marta Bałaga)

U nas, w Białorusi, poluje się na dziennikarzy. Strzela do nich z pistoletów na gumowe kule, zatrzymuje – to bardzo konkretnie przeprowadzona akcja. Rząd nie chce, by inni wiedzieli, co się naprawdę dzieje – rozmowa z białoruską producentką

Literatura

BZIK: Wszystkie joble świata tego (Paweł Sołtys)

Wiedziałem dokładnie, dlaczego okładziny Sriver Butterfly są lepsze od Stigi czy Andry, kto gra na „świeżym kleju”, a kto „długimi czopami”, jakie deski najlepiej pasują do stylu obronnego, gdy gra się „aktywną przystawką”, jak mój idol Desmond Douglas

Polski jest dialektem śląskiego (Zbigniew Rokita)

Nie wiem, czy większość moich czytelników już się urodziła. Może Ślązacy będą to masowo czytać za osiemdziesiąt lat? Jeżeli się rozpłyniemy w polskości, to dobrze, żeby chociaż te przekłady zostały w bibliotekach, żeby coś po nas zostało, gdy my już przeminiemy

Media

BZIK: Jak zwiedzić świat, nie wychodząc z zooma (Weronika Murek)

W przeciągu jednego tygodnia udaje mi się zwiedzić dzielnicę Medellin, londyńskie ChinaTown oraz meksykańskie miasto umarłych i wiele innych miejsc

Cyberhajp (Michał R. Wiśniewski)

Nie trzeba mieć peceta ani konsoli, żeby brać udział w multimedialnym wydarzeniu, jakim jest premiera „Cyberpunka 2077”. Gra jest jedynie wisienką na torcie z oczekiwań, marketingu i nadziei

Muzyka

Wzrastanie (Jakub Orzeszek)

Od śmierci syna w 2015 roku twórczość Nicka Cave’a stała się rodzajem autoterapii. To twórczość ratownicza, która żąda przede wszystkim uczestnictwa. Uczestniczy się w niej tak, jakby się rzucało koło ratunkowe

Komponowanie na internet (Wioleta Żochowska)

Nie wiem, czy po pandemii chętnie wrócę do sali koncertowej, mając z tyłu głowy projekty pokazywane w ramach festiwalu Sacrum Profanum i obejrzane na ekranie laptopa. Chyba wolę siedzieć w internecie

Obyczaje

BZIK: Rejestracje (Kasper Bajon)

Niestety suma szczęścia w świecie zawsze równa się zero. Po dniach pomyślnych nadchodzą te mniej fortunne. Zwiastują je z całą swoją mocą rejestracje z Piaseczna (WPI). Ich częstotliwość antycypuje klęskę

BZIK: Sztuczny horyzont (Marcin Stachowicz)

Forum Polskich Wieżowców szybko stało się moim drugim domem, tajnym kościołem, sekciarskim sprzysiężeniem ludzi umęczonych polskim niezabudowaniem

BZIK: Drewniane mecze (Grzegorz Uzdański)

Kiedy kibice chcą pogardliwie powiedzieć o jakimś zawodniku, że nie ma techniki, to mówią, że jest ,,drewniany”. A moi zawodnicy są, jakby na to nie patrzeć, naprawdę drewniani

BZIK: Kulki, gumki i medale (Adam Pluszka)

Podnoszę rzeczy z ziemi, odkąd pamiętam. Kiedy chodzę i wiem którędy oraz dokąd, nie rozglądam się, patrzę pod nogi. Kiedyś myślałem, że ten mój spuszczony wzrok to nieśmiałość, ale przecież nie jestem nieśmiały

Strachy, lęki (Kornelia Sobczak)

Moje lęki są zatrważająco, wstydliwie prozaiczne. Boję się, że utknę w kotle i zmarznę. Boję się, że utknę w kotle i zacznę się bać, bo nie mam w sobie asertywności i zadziorności wobec służb mundurowych. Boję się, że okażę się potulna i uległa

BZIK: Rodzynki w serniku (Olga Drenda)

Trudno mowić o bziku paralotniarskim, rekonstruktorskim, perkusyjnym albo szachowym. To są wszak poważne sprawy. Kolekcjonowanie, owszem, ale raczej gazetek z supermarketu niż znaczków; podróżowanie, tak, ale nie w Himalaje ani Tatry, a raczej do Radomia

DELFIN W MALINACH (odc. 6): Bzik (Agnieszka Słodownik)

Każde z nas ma swojego bzika: coś, co odstaje – trochę wstydliwe, trochę głupie, śmiertelnie poważne. W 6. odcinku podkastu Grzegorz Uzdański opowiada o rozgrywaniu drewnianych meczy, a Kasper Bajon analizuje tablice rejestracyjne pojazdów

BZIK: Ludzie Koty (Maria Magdalena Kozłowska)

Którejś zimy grzaliśmy się niczym dawni chłopi, formując przy piecu ludzką kulę, kiedy błogą atmosferę wieczoru przerwał sygnał domofonu. Ludzie Koty rozpierzchli się

BZIK (Bartosz Sadulski)

Bzik to podwójna pułapka. Najpierw wpadamy w coś: musimy coś robić, tańczyć, czytać nekrologi, omijać ser szerokim łukiem. A potem nie można z tego wyjść, bo po drugiej stronie, bez bzika, kończy się radość, a może nawet sens

W PRL prostytucji nie było (Anna Pajęcka)

Trudno mi sobie wyobrazić, żeby feminizm mógł bronić prawa kobiet do decydowania o swoim ciele i do aborcji, ale wyjmował z tego prawo do podjęcia decyzji o świadczeniu usług seksualnych – rozmowa z autorką książki o pracy seksualnej w PRL

Dział komplementów (Paulina Domagalska, Kseniya Homel)

Każda dziewczyna o klientkach mówi to samo: wszystko jest super. Przychodzą do ciebie jak koleżanki, rozmawiacie sobie, a pod koniec wychodzą piękniejsze

Iskra i wiatru powiew (Marta Falecka)

Ochrona zdrowia jest z państwem w patorelacji, w której przemocowy partner znęca się psychicznie. Przy kamerach wjeżdża klaskanko, pochwały, obietnice, a jak to naprawdę wygląda, wiemy wszyscy. My, medycy, jesteśmy mięsem armatnim, które jest bez mrugnięcia okiem rzucane na szaniec

Szczodrość natychmiastowa (Marek Zaleski)

Marcin Król uważał, że jako ludzie nie zostaliśmy powołani do szczęścia, a tylko do wolności, nieustannie pytał, jak wolność chronić i jak ją wykorzystywać, liberalizm odwagi przeciwstawiał liberalizmowi strachu

Sztuka

Okiem w oko z policjantem (Łukasz Zaremba)

Przemoc zawieszona, czy przemoc wisząca w powietrzu, to zwykle przemoc niewidzialna – a to ją właśnie udaje się odsłonić na wystawie „Chronimy was przed wami samymi”

Wiersze

wiersze (Louise Glück)

]]>
Fri, 04 Dec 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/295]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/295

Film

Festiwal na kanapie (Jakub Socha)

Nikt nie syczał, nie patrzył z wyrzutem, gdy komuś wyrwał się jakiś komentarz. Nie było żadnych obostrzeń, można było rozmawiać na seansach, żywo komentować. Czasami wybuchały tak intensywne dyskusje, że przysłaniały film

Literatura

Za co ziemia nienawidzi nieba (Natalia Malek)

Po ogłoszeniu Nagrody Nobla dla Louise Glück roztrząsano, czy taneczny korowód porusza się do przodu czy do tyłu – nagroda dla 77-letniej kobiety, amerykańskiej poetki, jest progresywna? regresywna? A może jeszcze inaczej? A co, jeśli tylko zatoczyliśmy koło?

Kutuły rządzą światem (Kamila Dzika-Jurek)

„Ostatnia okazja” Zbigniewa Dmitrocy opisuje niepewny los dzisiejszego intelektualisty – modelowego prekariusza na jakichś „ćwierć etatach w WDK-ach”, śmiecioumowach przez internet

Media

Na martwej planecie nie będzie sztuki cyfrowej (Ewa Drygalska)

W pandemii przyspiesza proces nabywania technologicznych kompetencji, zmieniają się sposoby komunikacji, rozumienia rozrywki, ale i osadzenie w rzeczywistości. W jaki sposób środowiska twórców cyfrowych odpowiadają na to przyśpieszenie? – relacja z festiwali PatchLab i Digital Cultures

Chore, ale grzeje (Paulina Domagalska)

Tak, powtarza Matt Taibbi w książce „Nienawiść sp. z o.o.”, Trump jest okropny. Sprawia, że wszyscy jesteśmy głupsi. Ale odejdzie, a my zostaniemy z nieodwracalnie zmienionymi mediami. Z pustką, którą trzeba będzie czymś zapełnić

Mam tendencję do gadulstwa (Aleksandra Boćkowska)

„Dla osób głuchych język migowy jest pierwszym językiem i w nim chcą dostać tłumaczenie. Zwłaszcza że nie zawsze ćwiczą polski, niekoniecznie czytają książki i gazety” –mówi tłumaczka języka migowego

Muzyka

Zabieranie głosu (Karolina Kobielusz / Marta Konieczna)

Dla twórczyń transseksualnych i niebinarnych przekształcanie głosu w muzyce to nie tylko zabawa brzmieniem, ale nierzadko manifest – wygłaszany w imieniu setek tysięcy ludzi pozbawionych na co dzień innej możliwości wyrażenia siebie

Miłość dojrzała (Tomasz Gregorczyk i Janusz Jabłoński)

W Miłości sprawy zawodowe i emocjonalne mieszały się ze sobą i to sekciarstwo było z jednej strony niezwykłą mocą tego zespołu, ale z drugiej – jego tragedią – przedpremierowy fragment wywiadu-rzeki z Mikołajem Trzaską

MUZYKA 2.1: Anna Sowa (Krzysztof Marciniak)

Anna Sowa nie jest kompozytorką radykalną, nie eksperymentuje za wszelką cenę, a już z pewnością nie kosztem odbiorczyń. Jej muzyka silnie za to rezonuje z otaczającą rzeczywistością

Syreny wracają jak seriale (Jan Topolski)

Kolejny Auksodrone w Tychach, kolejny muzyczny dramat Alka Nowaka i Szczepana Twardocha. Kultura lubi powtórki, powtórki lubią syreny. Co nam dziś śpiewają?

Brzmiące ciała (Filip Lech)

Majewska, Masecki i Poniedziałek – wokalistka, pianista i kulturysta – czempionka i czempioni w swoich dziedzinach próbują przekroczyć granice swojego ciała, wykonać repertuar niedostosowany do ich możliwości fizycznych

Ludzie na pętli (Jakub Bożek)

Muzycy Lotto zamiast uczłowieczać loopy, odczłowieczają własne ręce i stopy – zmieniają je w perfekcyjne interfejsy pośredniczące między instrumentami a aparaturą studyjną

Obyczaje

O tym nie da się zrobić piosenki (Alex Freiheit)

Skoro dialog ma się opierać tylko na tym, że mniejszość musi naginać swój sposób myślenia, by przypadkiem druga strona nie musiała tego robić lub się denerwować, to nie jest to żaden dialog. A taka właśnie sytuacja obecnie się wydarza

Porwać kawiarnie (Aleksandra Boćkowska)

„Tu jest zapisane, że mam prawo protestować. Nic o nas bez nas” – Anna Łabuś wyjmuje z torebki Konstytucję. Zawsze ją nosi przy sobie. O ruchu Polskie Babcie

DELFIN W MALINACH (odc. 5): Areszt domowy (Agnieszka Słodownik)

W kolejnym odcinku naszego obyczajowego podkastu rozmawiamy o covidowej izolacji oraz wspominamy luksusowy obóz internowania dla kobiet w Gołdapi z okresu stanu wojennego

Przemoc i bunt (Agnieszka Haska)

Ludowa historia Polski, którą rekonstruują Adam Leszczyński i Michał Rauszer, to nie tylko opowieść o ciągłości władzy i niewoli, przemocy, niespełnianych obietnicach i przepaści pomiędzy elitami oraz ludem. To także – a może mimo wszystko – historia emancypacji

Żywot Świętego Dydaka z Lanús (Kasper Bajon)

Dziś cały świat go opłakuje. Niepotrzebne są to zgryzoty. Kult jego bowiem będzie się rozrastać. Już teraz poświęcone mu kapliczki – od Buenos Aires do Neapolu – jaśnieją tysiącami zniczy

Sztuka

Sen o Biennale (Stach Szabłowski)

Biennale „Wracając do przyszłości” jest imprezą świadomie i manifestacyjnie zielonogórską. Opiera się na miejscowej tradycji, która jednak nigdy nie była ciasna ani wsobna

Polska w wersji nightcore (Monika Borys)

Welur i poliester, organza i lateks, drapowania i gładkość, granat i tęcza. Materialność ubrań Tomasza Armady pokazywanych w Muzeum Etnograficznym nabiera politycznego charakteru

Teatr

Teatr idiotyczny (Joanna Krakowska)

Ridiculous to undergroundowy, a zarazem popkulturowy, anarchistyczny i zamordystyczny, perwersyjny i kompromitujący perwersję, ironiczny i sentymentalny styl teatralny

Męskie ciała (Piotr Morawski)

W spektaklu „Koniec z Eddym” Anny Smolar przyglądamy się demontażowi męskiej kultury ludowej

Wiersze

wiersze (Filip Matwiejczuk)

]]>

Film

Festiwal na kanapie (Jakub Socha)

Nikt nie syczał, nie patrzył z wyrzutem, gdy komuś wyrwał się jakiś komentarz. Nie było żadnych obostrzeń, można było rozmawiać na seansach, żywo komentować. Czasami wybuchały tak intensywne dyskusje, że przysłaniały film

Literatura

Za co ziemia nienawidzi nieba (Natalia Malek)

Po ogłoszeniu Nagrody Nobla dla Louise Glück roztrząsano, czy taneczny korowód porusza się do przodu czy do tyłu – nagroda dla 77-letniej kobiety, amerykańskiej poetki, jest progresywna? regresywna? A może jeszcze inaczej? A co, jeśli tylko zatoczyliśmy koło?

Kutuły rządzą światem (Kamila Dzika-Jurek)

„Ostatnia okazja” Zbigniewa Dmitrocy opisuje niepewny los dzisiejszego intelektualisty – modelowego prekariusza na jakichś „ćwierć etatach w WDK-ach”, śmiecioumowach przez internet

Media

Na martwej planecie nie będzie sztuki cyfrowej (Ewa Drygalska)

W pandemii przyspiesza proces nabywania technologicznych kompetencji, zmieniają się sposoby komunikacji, rozumienia rozrywki, ale i osadzenie w rzeczywistości. W jaki sposób środowiska twórców cyfrowych odpowiadają na to przyśpieszenie? – relacja z festiwali PatchLab i Digital Cultures

Chore, ale grzeje (Paulina Domagalska)

Tak, powtarza Matt Taibbi w książce „Nienawiść sp. z o.o.”, Trump jest okropny. Sprawia, że wszyscy jesteśmy głupsi. Ale odejdzie, a my zostaniemy z nieodwracalnie zmienionymi mediami. Z pustką, którą trzeba będzie czymś zapełnić

Mam tendencję do gadulstwa (Aleksandra Boćkowska)

„Dla osób głuchych język migowy jest pierwszym językiem i w nim chcą dostać tłumaczenie. Zwłaszcza że nie zawsze ćwiczą polski, niekoniecznie czytają książki i gazety” –mówi tłumaczka języka migowego

Muzyka

Zabieranie głosu (Karolina Kobielusz / Marta Konieczna)

Dla twórczyń transseksualnych i niebinarnych przekształcanie głosu w muzyce to nie tylko zabawa brzmieniem, ale nierzadko manifest – wygłaszany w imieniu setek tysięcy ludzi pozbawionych na co dzień innej możliwości wyrażenia siebie

Miłość dojrzała (Tomasz Gregorczyk i Janusz Jabłoński)

W Miłości sprawy zawodowe i emocjonalne mieszały się ze sobą i to sekciarstwo było z jednej strony niezwykłą mocą tego zespołu, ale z drugiej – jego tragedią – przedpremierowy fragment wywiadu-rzeki z Mikołajem Trzaską

MUZYKA 2.1: Anna Sowa (Krzysztof Marciniak)

Anna Sowa nie jest kompozytorką radykalną, nie eksperymentuje za wszelką cenę, a już z pewnością nie kosztem odbiorczyń. Jej muzyka silnie za to rezonuje z otaczającą rzeczywistością

Syreny wracają jak seriale (Jan Topolski)

Kolejny Auksodrone w Tychach, kolejny muzyczny dramat Alka Nowaka i Szczepana Twardocha. Kultura lubi powtórki, powtórki lubią syreny. Co nam dziś śpiewają?

Brzmiące ciała (Filip Lech)

Majewska, Masecki i Poniedziałek – wokalistka, pianista i kulturysta – czempionka i czempioni w swoich dziedzinach próbują przekroczyć granice swojego ciała, wykonać repertuar niedostosowany do ich możliwości fizycznych

Ludzie na pętli (Jakub Bożek)

Muzycy Lotto zamiast uczłowieczać loopy, odczłowieczają własne ręce i stopy – zmieniają je w perfekcyjne interfejsy pośredniczące między instrumentami a aparaturą studyjną

Obyczaje

O tym nie da się zrobić piosenki (Alex Freiheit)

Skoro dialog ma się opierać tylko na tym, że mniejszość musi naginać swój sposób myślenia, by przypadkiem druga strona nie musiała tego robić lub się denerwować, to nie jest to żaden dialog. A taka właśnie sytuacja obecnie się wydarza

Porwać kawiarnie (Aleksandra Boćkowska)

„Tu jest zapisane, że mam prawo protestować. Nic o nas bez nas” – Anna Łabuś wyjmuje z torebki Konstytucję. Zawsze ją nosi przy sobie. O ruchu Polskie Babcie

DELFIN W MALINACH (odc. 5): Areszt domowy (Agnieszka Słodownik)

W kolejnym odcinku naszego obyczajowego podkastu rozmawiamy o covidowej izolacji oraz wspominamy luksusowy obóz internowania dla kobiet w Gołdapi z okresu stanu wojennego

Przemoc i bunt (Agnieszka Haska)

Ludowa historia Polski, którą rekonstruują Adam Leszczyński i Michał Rauszer, to nie tylko opowieść o ciągłości władzy i niewoli, przemocy, niespełnianych obietnicach i przepaści pomiędzy elitami oraz ludem. To także – a może mimo wszystko – historia emancypacji

Żywot Świętego Dydaka z Lanús (Kasper Bajon)

Dziś cały świat go opłakuje. Niepotrzebne są to zgryzoty. Kult jego bowiem będzie się rozrastać. Już teraz poświęcone mu kapliczki – od Buenos Aires do Neapolu – jaśnieją tysiącami zniczy

Sztuka

Sen o Biennale (Stach Szabłowski)

Biennale „Wracając do przyszłości” jest imprezą świadomie i manifestacyjnie zielonogórską. Opiera się na miejscowej tradycji, która jednak nigdy nie była ciasna ani wsobna

Polska w wersji nightcore (Monika Borys)

Welur i poliester, organza i lateks, drapowania i gładkość, granat i tęcza. Materialność ubrań Tomasza Armady pokazywanych w Muzeum Etnograficznym nabiera politycznego charakteru

Teatr

Teatr idiotyczny (Joanna Krakowska)

Ridiculous to undergroundowy, a zarazem popkulturowy, anarchistyczny i zamordystyczny, perwersyjny i kompromitujący perwersję, ironiczny i sentymentalny styl teatralny

Męskie ciała (Piotr Morawski)

W spektaklu „Koniec z Eddym” Anny Smolar przyglądamy się demontażowi męskiej kultury ludowej

Wiersze

wiersze (Filip Matwiejczuk)

]]>
Fri, 20 Nov 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/294]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/294

Film

Pragnąc więcej (Marta Bałaga)

To prawdziwa tortura, gdy musisz ukrywać przed światem swój związek. Wiem, że sytuacja środowisk LGBTQ+ w Polsce jest straszna. Dlatego tak bardzo cieszę się, że „Świat, który nadejdzie” zostanie tu pokazany – mówi reżyserka filmu, który otworzy tegoroczny American Film Festival

Gimnastyka korekcyjna (Kornelia Sobczak)

Dokumenty o amerykańskich gimnastyczkach zaczęłam oglądać w czasie ukazywania się coming outów aktorek związanych z Gardzienicami, tym łatwiej było mi więc dostrzec pewne uniwersalne mechanizmy treningu i przemocy

Ocalenie przez szachy (Kasper Bajon)

Tym, co czyni „Gambit królowej” serialem wyjątkowym, nie są kompulsje protagonistki, ale szachy właśnie. Bo to one są tutaj równorzędnym bohaterem

Niby nic (Jakub Socha)

Bądźmy uczciwi, „Na lodzie” nie różni się aż tak bardzo od standardowych komedii romantycznych

Literatura

Świat pękł ze śmiechu (Michał Tabaczyński)

W „Calypso” David Sedaris wciska nam dowcipy, szafuje sarkazmem i tryska ironią, żeby stworzyć sobie bardziej kontrastowe tło dla opowieści o grozie świata

Trzy tygodnie, naprawdę (Maciej Libich)

Kłóciłem się z redaktorką o każde zdanie. „Po polsku tak się nie mówi” – krzyczała, a ja odpowiadałem: „Po hiszpańsku też się tak nie mówi”. Przecież u Borgesa każde zdanie ma być dla czytelnika zaskoczeniem. Straszne awantury z tego były

Biedny chrześcijanin patrzy na strajk kobiet (Michał Paweł Markowski)

Leszek Kołakowski był filozofem wybitnym, ale z jego wybitności wielkich pożytków mieć dziś nie możemy. Był niezbędny do rozbrajania komunizmu, dziś jednak mamy zupełnie innych wrogów niż pół wieku temu

Chór solistek (Tymoteusz Milas)

Młoda czeska poezja jest w pełni przekładalna. Nie mówię o języku, ale o doświadczeniu, o problemach, o wyzwaniach, które pojawiają się w dyskursach literackich. Rozumiemy się w każdym sensie, poza tym „językowym” – mówi twórczyni antologii „Sąsiadki. 10 poetek czeskich”

Rytmy życia (Magda Heydel)

Od chwili wyjazdu do Europy Katherine uwalnia się od ról przypisanych jej przez płeć, klasę, warunki ekonomiczne i kolonialne pochodzenie, by rozpocząć intensywny eksperyment, jakim było samodzielne, bezkompromisowe życie młodej pisarki w wielkim mieście

Strategie ocalania (Monika Świerkosz)

W „Czułym narratorze” Olga Tokarczuk konsekwentnie poszukuje w literaturze źródeł siły i ocalenia. Takiego, które nie tyle niweluje wszelkie ryzyko, ile akcentuje pozytywną rolę nieprzewidywalności, chaosu i przypadkowości

Muzyka

Oduczyłam się poprawności (Jakub Bożek)

Gry wideo to chyba najbardziej interaktywny ze sposobów obcowania z muzyką. W grze żyje ona swoim życiem, poniekąd jest tworzona przez gracza – rozmowa z wiolonczelistką, autorką muzyki do gry „Vampire: The Masquerade – Shadows of New York”

Nowa herstoria organów (Bartosz Nowicki)

Ożywienie we współczesnej muzyce komponowanej na organy piszczałkowe jest dość zaskakujące. To w końcu instrument bardzo elitarny. Grupa młodych kompozytorek, wymykających się gatunkowym podziałom, pisze od kilku lat nowy rozdział jego historii

Więzień miłości (Jakub Bożek)

Nie da się pisać „czystych piosenek o miłości” bez zmierzenia się z przemocową stroną uczucia. Pomimo sentymentalizmu i perspektywy zranionego wrażliwca „Something to Lose” Better Person, solowego projektu Adama Byczkowskiego, to znakomity album

Obyczaje

Ciasteczka w piramidkę (Magdalena Piekara)

Czym jest ten słynny „kompromis aborcyjny”? Czym jest to sformułowanie, które najczęściej bezrefleksyjnie powtarzamy, nie zdając sobie sprawy, że utrwalamy, każdym jego użyciem, jeśli nie paskudne kłamstwo, to przynajmniej manipulację językową?

Podniecenie i lęk (Michał Paweł Markowski)

Nikogo już ci z drugiej strony nie obchodzą i jedyne, co zostaje, to trzymać się swoich i pluć na innych. Tak umiera polityka rozumiana jako sprawiedliwa organizacja życia społecznego. Na tym polega sukces Donalda Trumpa, mimo że następnym prezydentem Stanów Zjednoczonych będzie Joe Biden

Patodeweloperka (Anna Pajęcka)

Deweloperzy sprzedają mieszkania pod hasłem „zamieszkaj w zen”, zabudowując kawał parku – rozmowa z autorką książki „Jesteśmy wreszcie we własnym domu”

Gorąca wojna (Paul B. Preciado)

Deklaracja konsensusu genewskiego, podpisana 22 października, jest aktem aneksji macic uznanych za terytoria, do których państwa narodowe roszczą sobie pełnię suwerennej władzy. To „przestrzenie życiowe”, wobec których używa się strategii okupacji

Poruszenie powiatu (Witold Mrozek)

Od jakiegoś czasu toczy się najważniejsza rewolucja, jaka miała miejsce na tej planecie. To znaczy rewolucja kobiet. To jest o kobietach

Sztuka

Nie przyszedłem z pomysłami na wystawy (Arek Gruszczyński)

Problemem instytucji kultury są ludzie, którzy z założenia uważają, że urzędnicy są głupi. I na odwrót. Tak się nie da dojść do porozumienia – mówi nowy dyrektor BWA Wrocław

Czy warto robić wystawy w trudnych czasach? (Stach Szabłowski)

Przed pandemią międzynarodowe imprezy artystyczne ścigały się w okazywaniu zatroskania współczesnymi kryzysami i w deklarowaniu zainteresowania lokalnym kontekstem. Były w tych deklaracjach mało wiarygodne. Lockdownowe Manifesta w Marsylii występuje przed Marsylią, dla Marsylii – i dobrze na tym wychodzi

Teatr

Chłopcy na ziółkach (Katarzyna Niedurny)

Dzięki szybkiej i pełnej zwrotów akcji, a przede wszystkim abstrakcyjnemu poczuciu humoru Weroniki Murek czteroodcinkowego podcastu „Familia” słucha się z rosnącą ciekawością

Ceremoniał sześciu ukłonów (Paweł Soszyński)

„Praca w kolektywie twórczym zwykle wzbogaca, ale musi być faktycznie pracą kolektywną, poza hierarchią, otwartą na różne dziedziny i doświadczenia” – mówi współautorka „Burzy” w reżyserii Grzegorza Jarzyny

Wiersze

wiersze (Krystyna Dąbrowska)

]]>

Film

Pragnąc więcej (Marta Bałaga)

To prawdziwa tortura, gdy musisz ukrywać przed światem swój związek. Wiem, że sytuacja środowisk LGBTQ+ w Polsce jest straszna. Dlatego tak bardzo cieszę się, że „Świat, który nadejdzie” zostanie tu pokazany – mówi reżyserka filmu, który otworzy tegoroczny American Film Festival

Gimnastyka korekcyjna (Kornelia Sobczak)

Dokumenty o amerykańskich gimnastyczkach zaczęłam oglądać w czasie ukazywania się coming outów aktorek związanych z Gardzienicami, tym łatwiej było mi więc dostrzec pewne uniwersalne mechanizmy treningu i przemocy

Ocalenie przez szachy (Kasper Bajon)

Tym, co czyni „Gambit królowej” serialem wyjątkowym, nie są kompulsje protagonistki, ale szachy właśnie. Bo to one są tutaj równorzędnym bohaterem

Niby nic (Jakub Socha)

Bądźmy uczciwi, „Na lodzie” nie różni się aż tak bardzo od standardowych komedii romantycznych

Literatura

Świat pękł ze śmiechu (Michał Tabaczyński)

W „Calypso” David Sedaris wciska nam dowcipy, szafuje sarkazmem i tryska ironią, żeby stworzyć sobie bardziej kontrastowe tło dla opowieści o grozie świata

Trzy tygodnie, naprawdę (Maciej Libich)

Kłóciłem się z redaktorką o każde zdanie. „Po polsku tak się nie mówi” – krzyczała, a ja odpowiadałem: „Po hiszpańsku też się tak nie mówi”. Przecież u Borgesa każde zdanie ma być dla czytelnika zaskoczeniem. Straszne awantury z tego były

Biedny chrześcijanin patrzy na strajk kobiet (Michał Paweł Markowski)

Leszek Kołakowski był filozofem wybitnym, ale z jego wybitności wielkich pożytków mieć dziś nie możemy. Był niezbędny do rozbrajania komunizmu, dziś jednak mamy zupełnie innych wrogów niż pół wieku temu

Chór solistek (Tymoteusz Milas)

Młoda czeska poezja jest w pełni przekładalna. Nie mówię o języku, ale o doświadczeniu, o problemach, o wyzwaniach, które pojawiają się w dyskursach literackich. Rozumiemy się w każdym sensie, poza tym „językowym” – mówi twórczyni antologii „Sąsiadki. 10 poetek czeskich”

Rytmy życia (Magda Heydel)

Od chwili wyjazdu do Europy Katherine uwalnia się od ról przypisanych jej przez płeć, klasę, warunki ekonomiczne i kolonialne pochodzenie, by rozpocząć intensywny eksperyment, jakim było samodzielne, bezkompromisowe życie młodej pisarki w wielkim mieście

Strategie ocalania (Monika Świerkosz)

W „Czułym narratorze” Olga Tokarczuk konsekwentnie poszukuje w literaturze źródeł siły i ocalenia. Takiego, które nie tyle niweluje wszelkie ryzyko, ile akcentuje pozytywną rolę nieprzewidywalności, chaosu i przypadkowości

Muzyka

Oduczyłam się poprawności (Jakub Bożek)

Gry wideo to chyba najbardziej interaktywny ze sposobów obcowania z muzyką. W grze żyje ona swoim życiem, poniekąd jest tworzona przez gracza – rozmowa z wiolonczelistką, autorką muzyki do gry „Vampire: The Masquerade – Shadows of New York”

Nowa herstoria organów (Bartosz Nowicki)

Ożywienie we współczesnej muzyce komponowanej na organy piszczałkowe jest dość zaskakujące. To w końcu instrument bardzo elitarny. Grupa młodych kompozytorek, wymykających się gatunkowym podziałom, pisze od kilku lat nowy rozdział jego historii

Więzień miłości (Jakub Bożek)

Nie da się pisać „czystych piosenek o miłości” bez zmierzenia się z przemocową stroną uczucia. Pomimo sentymentalizmu i perspektywy zranionego wrażliwca „Something to Lose” Better Person, solowego projektu Adama Byczkowskiego, to znakomity album

Obyczaje

Ciasteczka w piramidkę (Magdalena Piekara)

Czym jest ten słynny „kompromis aborcyjny”? Czym jest to sformułowanie, które najczęściej bezrefleksyjnie powtarzamy, nie zdając sobie sprawy, że utrwalamy, każdym jego użyciem, jeśli nie paskudne kłamstwo, to przynajmniej manipulację językową?

Podniecenie i lęk (Michał Paweł Markowski)

Nikogo już ci z drugiej strony nie obchodzą i jedyne, co zostaje, to trzymać się swoich i pluć na innych. Tak umiera polityka rozumiana jako sprawiedliwa organizacja życia społecznego. Na tym polega sukces Donalda Trumpa, mimo że następnym prezydentem Stanów Zjednoczonych będzie Joe Biden

Patodeweloperka (Anna Pajęcka)

Deweloperzy sprzedają mieszkania pod hasłem „zamieszkaj w zen”, zabudowując kawał parku – rozmowa z autorką książki „Jesteśmy wreszcie we własnym domu”

Gorąca wojna (Paul B. Preciado)

Deklaracja konsensusu genewskiego, podpisana 22 października, jest aktem aneksji macic uznanych za terytoria, do których państwa narodowe roszczą sobie pełnię suwerennej władzy. To „przestrzenie życiowe”, wobec których używa się strategii okupacji

Poruszenie powiatu (Witold Mrozek)

Od jakiegoś czasu toczy się najważniejsza rewolucja, jaka miała miejsce na tej planecie. To znaczy rewolucja kobiet. To jest o kobietach

Sztuka

Nie przyszedłem z pomysłami na wystawy (Arek Gruszczyński)

Problemem instytucji kultury są ludzie, którzy z założenia uważają, że urzędnicy są głupi. I na odwrót. Tak się nie da dojść do porozumienia – mówi nowy dyrektor BWA Wrocław

Czy warto robić wystawy w trudnych czasach? (Stach Szabłowski)

Przed pandemią międzynarodowe imprezy artystyczne ścigały się w okazywaniu zatroskania współczesnymi kryzysami i w deklarowaniu zainteresowania lokalnym kontekstem. Były w tych deklaracjach mało wiarygodne. Lockdownowe Manifesta w Marsylii występuje przed Marsylią, dla Marsylii – i dobrze na tym wychodzi

Teatr

Chłopcy na ziółkach (Katarzyna Niedurny)

Dzięki szybkiej i pełnej zwrotów akcji, a przede wszystkim abstrakcyjnemu poczuciu humoru Weroniki Murek czteroodcinkowego podcastu „Familia” słucha się z rosnącą ciekawością

Ceremoniał sześciu ukłonów (Paweł Soszyński)

„Praca w kolektywie twórczym zwykle wzbogaca, ale musi być faktycznie pracą kolektywną, poza hierarchią, otwartą na różne dziedziny i doświadczenia” – mówi współautorka „Burzy” w reżyserii Grzegorza Jarzyny

Wiersze

wiersze (Krystyna Dąbrowska)

]]>
Fri, 06 Nov 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/293]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/293

Film

Młodszy brat (Jakub Socha)

W filmie „Dick Johnson nie żyje” Kirsten Johnson próbuje zabić swojego starzejącego się ojca,  gdyż nie może pogodzić się, że śmierć zbliża się do niego wielkimi krokami

Pożegnanie z bajką (Bartosz Żurawiecki)

Rodzina Studia Filmów Rysunkowych – której członkowie niekoniecznie darzyli się miłością, ale która trzymała się dzięki etatom, sukcesom, nagrodom i regularnym dotacjom od państwa – w latach 90. zaczęła ulegać nieubłaganemu rozkładowi

Tu ziemia (Barbara Kosecka)

Trudno powstrzymać się od złośliwości, że „Polot” przypomina jeden ze skonstruowanych przez Karola prototypów: najpierw nie może wystartować, potem odrywa się od ziemi i wzbudza nadzieje, by w końcu, powolnym, acz nieuniknionym suwem w dół osiąść w scenariuszowych mieliznach

W pułapce religijnego literalizmu (Jakub Majmurek)

Dziś, gdy na ulicach polskich miast setki tysięcy ludzi protestują, sprzeciwiając się panowaniu fundamentalistycznej teologii nad ich ciałami i zdrowiem, gdy sypie się projekt katolickiego państwa narodu polskiego, filmy takie jak „Czyściec” ogląda się z poczuciem obcowania ze szczególnym kuriozum

Literatura

Nieczuła narratorka (Maciej Jakubowiak)

Przyjemność, jaką można czerpać z nowej powieści Zyty Rudzkiej, jest raczej perwersyjna i polega na przyglądaniu się powolnej, choć nieuchronnej dekompozycji. To nie przypadek, że sflaczałe tkanki męskie świetnie się nadają na materiał poglądowy w studiach nad śmiercią

Rel (Monika Ochędowska)

Debiutować poematem heroikomicznym – rzecz osobliwa, by nie powiedzieć pokręcona. W „Sromotnym przegrywie” Adrianny Alksnin substancje psychoaktywne rozwibrowują akcję, a pamięć układa ją potem w niespodziewane konstelacje

Media

Astrologowie ogłaszają: Trzeba grać (Krzysztof Cieślik)

Często nie znamy kontekstu, tłumaczymy, domyślając się, co tam może być. Im większe doświadczenie, tym częściej trafiamy. Ale też nie zawsze. Żeby dobrze tłumaczyć gry, powinno się być graczem – mówią dwaj najdłużej działający tłumacze gier komputerowych w Polsce

Muzyka

Gdynia nocą (Jakub Knera)

Co z zamkniętymi klubami, lockdownem, dystansem społecznym i ogólną blazą 2020 roku? Rapowy kolektyw Undadasea jakby nie chciał o tym pamiętać. Tym razem wydał poświęcony Gdyni album „Da Groovement”. Witajcie w strefie jarania i w strefie rymowania

Na żółto i na niebiesko (Marcin Bogucki)

„Werther” Jules’a Masseneta to spektakl miły dla ucha i oka. Werther został w nim potraktowany nie jako bohater romantyczny, lecz sentymentalny

Przez lustro i dalej (Rafał Wawrzyńczyk)

Mykietyn i Szymański dzielili nie tylko słownik gestów, ale też „duży plan” całej pisanej przez siebie muzyki, horyzont tego, co w niej mogło się wydarzyć, i tego, co w niej wydarzyć się nie mogło. Ogromnie kusi, żeby spojrzeć na ten temat z perspektywy politycznej

Człowiek i frajerzy (Bartosz Chmielewski)

W okresie transformacji ustrojowej gdyński zespół Apteka stał się uosobieniem wolności i nowego stylu życia opartego o imprezy i narkotyki. Dziś jego lider Jędrzej Kodymowski patrzy na świat z prawicowych pozycji. Przemianie tej przygląda się w książce „Psychodeliczni kowboje” Tomasz Lada

Wk*****ny karnawał (Piotr Szwed)

Żaden z wcześniejszych protestów w bogatej historii III Rzeczpospolitej nie miał tak różnorodnej i wyrazistej ścieżki dźwiękowej

Obyczaje

Tasiemiec i metafizyka (Justyna Jaworska)

Skrajną demagogią są okrzyki, że nie należy skazywać na śmierć chorych, bezbronnych i zdeformowanych embrionów. Żądanie od kobiet, by były bohaterkami, jest po prostu nie w porządku – przypominamy rozmowę o historii i polityce kontroli urodzeń w Polsce

Zrywamy z decorum (Katarzyna Niedurny)

Od lat debata o aborcji nie poszła do przodu. Buksujemy w tym samym błocie i nie damy rady z niego wyjść bez gwałtownej zmiany. Czas na rozwiązania siłowe

Chleb, krew i święta troska (Ewa Grochowska)

Bronia mieszkała na odludziu i samotnie opiekowała się głęboko upośledzoną siostrą. Z pobliskiego miasta wpadała czasem do nich córka tej siostry. Z gwałtu. Już dorosła. „Wyszła na ludzi”

Sztuka

Jak nie zdenerwować turysty (Aleksandra Boćkowska)

„Turyści najczęściej pytają o to, gdzie są Głowy Wawelskie. Następne w kolejności jest pytanie: «A co tu można zobaczyć?»” – mówią opiekunki ekspozycji w Zamku Królewskim na Wawelu

Odkrywanie ojczyste (Filip Springer)

Związki fotografii z krajoznawstwem sięgają korzeni obu tych dziedzin w Polsce. U Jana Bułhaka, twórcy fotografii ojczystej, wieś jest sielska, przyroda prawdziwa, a człowiek pozostaje zarządcą natury. W antropocenie takie pojmowanie krajobrazu nie jest już możliwe

Pożar, który nigdy nie zgasł (Zuzanna Kowalczyk)

Jak odpowiedzieć na doznawane krzywdy, gdy formy pokojowe nie przynoszą skutku? Jak sprzeciwić się opresji i walczyć o swoje prawa, jeśli nie radykalnym sprzeciwem? Wsparciem może być sztuka zaangażowana, choćby ta zgromadzona na wystawie „Płonący dom” w Muzeum Sztuki w Łodzi

Czas na nudę (Arek Gruszczyński)

Gdzie mamy się ścierać, dyskutować, słuchać drugiego człowieka, jeśli nie właśnie w kamienicy? Jak mamy się dogadać na poziomie politycznym, jeśli nie możemy się dogadać w bloku? W codzienności zawiera się przepis na to, jak ma wyglądać całe życie społeczne i polityczne

Teatr

Gardzienice. Coming outy [nowe głosy] (Aktorki „Gardzienic”)

Aktorki i współpracowniczki Gardzienic piszą o przemocy w legendarnym teatrze

Detal (Julia Niedziejko)

W Gombrowiczowskim „Ślubie” Radosław Rychcik przyłożył do siebie puzzle z różnych układanek i uznał, że skoro pasują kształtem, mogą być kompletem

Naśladowca głosów (Adam Lipszyc)

Mówi się, że Bernhard pisał sztuki tak, jak pisał, ponieważ chorował na płuca. I oddech, miara oddechu nadawała rytm jego pisaniu

Beton i mewy śmieszki (Witold Mrozek)

W „Rozmowie o drzewach” z Komuny Warszawa Szczawińska ze swoim performatywnym składem inscenizowali drzewa. W „Miejskim ptasiarzu” reżyserka idzie za ciosem – aktorzy grają nie tylko obserwatorów, ale i… ptaki

Wiersze

wiersze (Maria Halber)

]]>

Film

Młodszy brat (Jakub Socha)

W filmie „Dick Johnson nie żyje” Kirsten Johnson próbuje zabić swojego starzejącego się ojca,  gdyż nie może pogodzić się, że śmierć zbliża się do niego wielkimi krokami

Pożegnanie z bajką (Bartosz Żurawiecki)

Rodzina Studia Filmów Rysunkowych – której członkowie niekoniecznie darzyli się miłością, ale która trzymała się dzięki etatom, sukcesom, nagrodom i regularnym dotacjom od państwa – w latach 90. zaczęła ulegać nieubłaganemu rozkładowi

Tu ziemia (Barbara Kosecka)

Trudno powstrzymać się od złośliwości, że „Polot” przypomina jeden ze skonstruowanych przez Karola prototypów: najpierw nie może wystartować, potem odrywa się od ziemi i wzbudza nadzieje, by w końcu, powolnym, acz nieuniknionym suwem w dół osiąść w scenariuszowych mieliznach

W pułapce religijnego literalizmu (Jakub Majmurek)

Dziś, gdy na ulicach polskich miast setki tysięcy ludzi protestują, sprzeciwiając się panowaniu fundamentalistycznej teologii nad ich ciałami i zdrowiem, gdy sypie się projekt katolickiego państwa narodu polskiego, filmy takie jak „Czyściec” ogląda się z poczuciem obcowania ze szczególnym kuriozum

Literatura

Nieczuła narratorka (Maciej Jakubowiak)

Przyjemność, jaką można czerpać z nowej powieści Zyty Rudzkiej, jest raczej perwersyjna i polega na przyglądaniu się powolnej, choć nieuchronnej dekompozycji. To nie przypadek, że sflaczałe tkanki męskie świetnie się nadają na materiał poglądowy w studiach nad śmiercią

Rel (Monika Ochędowska)

Debiutować poematem heroikomicznym – rzecz osobliwa, by nie powiedzieć pokręcona. W „Sromotnym przegrywie” Adrianny Alksnin substancje psychoaktywne rozwibrowują akcję, a pamięć układa ją potem w niespodziewane konstelacje

Media

Astrologowie ogłaszają: Trzeba grać (Krzysztof Cieślik)

Często nie znamy kontekstu, tłumaczymy, domyślając się, co tam może być. Im większe doświadczenie, tym częściej trafiamy. Ale też nie zawsze. Żeby dobrze tłumaczyć gry, powinno się być graczem – mówią dwaj najdłużej działający tłumacze gier komputerowych w Polsce

Muzyka

Gdynia nocą (Jakub Knera)

Co z zamkniętymi klubami, lockdownem, dystansem społecznym i ogólną blazą 2020 roku? Rapowy kolektyw Undadasea jakby nie chciał o tym pamiętać. Tym razem wydał poświęcony Gdyni album „Da Groovement”. Witajcie w strefie jarania i w strefie rymowania

Na żółto i na niebiesko (Marcin Bogucki)

„Werther” Jules’a Masseneta to spektakl miły dla ucha i oka. Werther został w nim potraktowany nie jako bohater romantyczny, lecz sentymentalny

Przez lustro i dalej (Rafał Wawrzyńczyk)

Mykietyn i Szymański dzielili nie tylko słownik gestów, ale też „duży plan” całej pisanej przez siebie muzyki, horyzont tego, co w niej mogło się wydarzyć, i tego, co w niej wydarzyć się nie mogło. Ogromnie kusi, żeby spojrzeć na ten temat z perspektywy politycznej

Człowiek i frajerzy (Bartosz Chmielewski)

W okresie transformacji ustrojowej gdyński zespół Apteka stał się uosobieniem wolności i nowego stylu życia opartego o imprezy i narkotyki. Dziś jego lider Jędrzej Kodymowski patrzy na świat z prawicowych pozycji. Przemianie tej przygląda się w książce „Psychodeliczni kowboje” Tomasz Lada

Wk*****ny karnawał (Piotr Szwed)

Żaden z wcześniejszych protestów w bogatej historii III Rzeczpospolitej nie miał tak różnorodnej i wyrazistej ścieżki dźwiękowej

Obyczaje

Tasiemiec i metafizyka (Justyna Jaworska)

Skrajną demagogią są okrzyki, że nie należy skazywać na śmierć chorych, bezbronnych i zdeformowanych embrionów. Żądanie od kobiet, by były bohaterkami, jest po prostu nie w porządku – przypominamy rozmowę o historii i polityce kontroli urodzeń w Polsce

Zrywamy z decorum (Katarzyna Niedurny)

Od lat debata o aborcji nie poszła do przodu. Buksujemy w tym samym błocie i nie damy rady z niego wyjść bez gwałtownej zmiany. Czas na rozwiązania siłowe

Chleb, krew i święta troska (Ewa Grochowska)

Bronia mieszkała na odludziu i samotnie opiekowała się głęboko upośledzoną siostrą. Z pobliskiego miasta wpadała czasem do nich córka tej siostry. Z gwałtu. Już dorosła. „Wyszła na ludzi”

Sztuka

Jak nie zdenerwować turysty (Aleksandra Boćkowska)

„Turyści najczęściej pytają o to, gdzie są Głowy Wawelskie. Następne w kolejności jest pytanie: «A co tu można zobaczyć?»” – mówią opiekunki ekspozycji w Zamku Królewskim na Wawelu

Odkrywanie ojczyste (Filip Springer)

Związki fotografii z krajoznawstwem sięgają korzeni obu tych dziedzin w Polsce. U Jana Bułhaka, twórcy fotografii ojczystej, wieś jest sielska, przyroda prawdziwa, a człowiek pozostaje zarządcą natury. W antropocenie takie pojmowanie krajobrazu nie jest już możliwe

Pożar, który nigdy nie zgasł (Zuzanna Kowalczyk)

Jak odpowiedzieć na doznawane krzywdy, gdy formy pokojowe nie przynoszą skutku? Jak sprzeciwić się opresji i walczyć o swoje prawa, jeśli nie radykalnym sprzeciwem? Wsparciem może być sztuka zaangażowana, choćby ta zgromadzona na wystawie „Płonący dom” w Muzeum Sztuki w Łodzi

Czas na nudę (Arek Gruszczyński)

Gdzie mamy się ścierać, dyskutować, słuchać drugiego człowieka, jeśli nie właśnie w kamienicy? Jak mamy się dogadać na poziomie politycznym, jeśli nie możemy się dogadać w bloku? W codzienności zawiera się przepis na to, jak ma wyglądać całe życie społeczne i polityczne

Teatr

Gardzienice. Coming outy [nowe głosy] (Aktorki „Gardzienic”)

Aktorki i współpracowniczki Gardzienic piszą o przemocy w legendarnym teatrze

Detal (Julia Niedziejko)

W Gombrowiczowskim „Ślubie” Radosław Rychcik przyłożył do siebie puzzle z różnych układanek i uznał, że skoro pasują kształtem, mogą być kompletem

Naśladowca głosów (Adam Lipszyc)

Mówi się, że Bernhard pisał sztuki tak, jak pisał, ponieważ chorował na płuca. I oddech, miara oddechu nadawała rytm jego pisaniu

Beton i mewy śmieszki (Witold Mrozek)

W „Rozmowie o drzewach” z Komuny Warszawa Szczawińska ze swoim performatywnym składem inscenizowali drzewa. W „Miejskim ptasiarzu” reżyserka idzie za ciosem – aktorzy grają nie tylko obserwatorów, ale i… ptaki

Wiersze

wiersze (Maria Halber)

]]>
Fri, 23 Oct 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/292]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/292

Film

Powiedz, że się starał (Jakub Socha)

Domalewski jest zbyt dobrym reżyserem, by podróż, na którą wypuszcza Olę – nastolatkę z małego miasteczka, która oblała trzy razy egzamin na prawo jazdy – pogrzebać w stercie banałów na temat emigracji, prekariatu, różnic kulturowych i generacyjnych

Więzienie jest tutaj (Marcin Stachowicz)

„25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy” – świeży wytwór naszego małego realizmu filmowego – pokazuje sytuację przyswojenia wartości, zasad i wzorów zachowania więźniów, przez cały państwowy aparat przemocy

Głowa w piasek, woda w usta (Marta Bałaga)

Nie bardzo wierzę w „rzetelny” biografizm naukowy, bo tak czy owak niczego nie wiemy o życiu innego człowieka. Nawet ze sobą mamy problem – najnowszy film reżyserki, opowiadający historię uzdrowiciela Jana Mikoláška, właśnie trafił do kin

Literatura

Sytuacja pokusy (Monika Ochędowska)

„Dodatkowa dusza” Wioletty Grzegorzewskiej nie jest ani kadyszem za zmarłych, ani apologią świata sprzed Zagłady. To raczej próba sprawozdawczego zachowania jednostkowego sensu

Najsmutniejsza historia (Maria Karpińska)

W pisarstwie Sigrid Nunez żadna historia, nawet ta najbardziej intymna, nie może zostać opowiedziana bez szerokiego kontekstu. Każda śmierć zyskuje swój cień w postaci końca świata, który znamy

Media

ODBIORNIK (23): Empatia na Zoomie (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

„Enter Full Screen” to spektakl, który odbywa się w przestrzeni Zooma. Janek chodzi po podwarszawskiej Kobyłce, która jest jednym z miejsc deklarujących się jako strefy wolne od LGBT. W odcinku rozmawiamy z Wojtkiem Ziemilskim

Osobna planeta (Karolina Wasielewska)

Z Doliny Krzemowej pochodzą produkty, które kształtują nasze życie i decydują o naszej przyszłości. Pewnie dlatego chcemy traktować ich twórców jak proroków, którzy mają kontakt z niepojętym. Tymczasem to po prostu biznes, interesy robi się tu uczciwie albo nie

Twarze pod kontrolą (Piotr Fortuna)

Technologia rozpoznawania twarzy może wynieść mechanizmy nadzoru na kolejny poziom, segregując nas przy wejściu do sklepu czy restauracji, blokując wstęp na teren uczelni lub na osiedle mieszkalne. Policyjne technologie same mogą wykonywać policyjną pracę

Muzyka

Nie wiedzieli, że tak będzie (Marcin Flint)

„Ludzie nie akceptują naszych wyborów. Ciągle widzą nas takich jak za czasów «Skandalu». Dla nich nie powinniśmy wstawać z ławki. A tu Włodi ma rodzinę, Wilku firmę, a ja książkę i program. Hip-hop podsunął nam trampolinę” – mówią muzycy zespołu Molesta Ewenement

O czym zapomnieliśmy? (Sylwia Chutnik)

Kiedyś najinteligentniejsi ludzie szli do punk rocka, a teraz prowadzą kanał na YouTubie albo start-up. Atrakcyjność muzyki jako spoiwa więzi międzyludzkich minęła

Ucieczka z Postapolski (Jakub Bożek)

Na kasecie projektu Mchy i Porosty poznajemy historię punkowca, który przewrotnie realizuje hasło no future: Pakuje się do wehikułu czasu i podróżuje do 1987 roku, by w nim przeżywać nostalgię za lepszym jutrem

Człowiek z błyskiem w oku (Rafał Księżyk)

Paweł „Kelner” Rozwadowski był prawdziwym muzycznym agentem informacji, który w pionierskim geście wrzucał na nasz grunt czarne rytmy przefiltrowane przez nowofalową wrażliwość: reggae, punk, funk czy rap

Obyczaje

Do wszystkiego można przywyknąć (Marta Falecka)

Nawet nie wiadomo, kiedy skończyła się walka na pierwszej linii frontu z koronawirusem oraz zrzutki na sprzęt i darmowe obiady. Znowu, jako pracownicy ochrony zdrowia, wylądowaliśmy na końcu łańcucha pokarmowego

Adorowanie geosminy (Olga Wróbel)

W pierwszym roku sadzę warzywa i zapraszam znajomych. W drugim roku ograniczam wizyty i stawiam na łąki kwietne. W trzecim roku w samotności pcham kosiarkę przez chaszcze. Podstawową kategorią bycia na działkach nie jest relaks. Na działce się pracuje

DELFIN W MALINACH (odc. 4): Protesty (Agnieszka Słodownik)

W podkaście rozmawiamy z autorkami „Dwutygodnika”, Kają Puto, Klarą Cykorz oraz Agatą Sikorą, o formach protestów

Akwizytor oryginalności (Agata Sikora)

Nie ma znaczenia, ile stron Rutger Bregman poświęca w „Homo sapiens” opowieściom o solidarności, współdziałaniu i równości w społecznościach zbieracko-łowieckich, jeśli wywód prowadzi tak, jakby sam był genialnym solistą

I znów, i sinusoida (Witold Mrozek)

Czy pisane przeze mnie zdanie „Ojciec zmarł na COVID-19” jest prawdziwe? Choć zmarł w dniu rekordowych 132 koronawirusowych zgonów, jego śmierć nie wlicza się do tej statystyki

Sztuka

Zarządzanie strachem (Anna Pajęcka)

Podobnie jak rzeźba Jerzego Kaliny nadmiernie rozemocjonowała internetową bańkę, tak wystawa „Strach” w białostockiej galerii Arsenał znalazła się pod nieadekwatnym obstrzałem prawicowych mediów

Teatr

Coming out (Mariana Sadovska)

„Byłam pewna, że ta część mojego życia jest już zamknięta, że udało mi się poradzić sobie z nią na różnych poziomach, odwrócić tę stronicę, zapomnieć i zacząć nowy rozdział” – była aktorka „Gardzienic” pisze o panujących w nich nadużyciach

Za siedmioma Zoomami (Stanisław Godlewski)

Pytania, jakie pojawiają się przy okazji „Enter Full Screen” Wojtka Ziemilskiego, tylko pogłębiają od lat przegadywane wątpliwości, aż do granicy zupełnego zniechęcenia

Radosne cipkowanie (Katarzyna Niedurny)

W solo „Dzień, w którym V. dała mi do myślenia...” Bożek uprawia feminizm bardzo radosny i wyzwalający. Tymczasem feministyczna sztuka mówi zwykle o upokorzeniach i ograniczeniach

Pracę trzeba mieć (Witold Mrozek)

Zrównanie wynagrodzeń to temat-piekło. Kiedy mówię „piekło’’, mówię o piekle ustalonych hierarchii i zwyczajów, które są strasznie trudne do przesunięcia

Przemoc dzieje się w ciszy (Elżbieta Podleśna)

We wspomnieniu Mariany Sadowskiej pojawia się młoda aktorka, która w trakcie morderczej próby dostaje napadu drgawkowego. To ja jestem tą osobą

Zmienność wszystkiego (Agata Becher)

Zabrzańska „Królowa Śniegu” Podstawnego to przykład, że sceniczny przekaz dla dzieci i ich rodziców nie musi mieć formy infantylnego poklepywania po plecach w anturażu polsatowskiego kabaretonu

Wiersze

wiersze (Karolina Dzięciołowska)

]]>

Film

Powiedz, że się starał (Jakub Socha)

Domalewski jest zbyt dobrym reżyserem, by podróż, na którą wypuszcza Olę – nastolatkę z małego miasteczka, która oblała trzy razy egzamin na prawo jazdy – pogrzebać w stercie banałów na temat emigracji, prekariatu, różnic kulturowych i generacyjnych

Więzienie jest tutaj (Marcin Stachowicz)

„25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy” – świeży wytwór naszego małego realizmu filmowego – pokazuje sytuację przyswojenia wartości, zasad i wzorów zachowania więźniów, przez cały państwowy aparat przemocy

Głowa w piasek, woda w usta (Marta Bałaga)

Nie bardzo wierzę w „rzetelny” biografizm naukowy, bo tak czy owak niczego nie wiemy o życiu innego człowieka. Nawet ze sobą mamy problem – najnowszy film reżyserki, opowiadający historię uzdrowiciela Jana Mikoláška, właśnie trafił do kin

Literatura

Sytuacja pokusy (Monika Ochędowska)

„Dodatkowa dusza” Wioletty Grzegorzewskiej nie jest ani kadyszem za zmarłych, ani apologią świata sprzed Zagłady. To raczej próba sprawozdawczego zachowania jednostkowego sensu

Najsmutniejsza historia (Maria Karpińska)

W pisarstwie Sigrid Nunez żadna historia, nawet ta najbardziej intymna, nie może zostać opowiedziana bez szerokiego kontekstu. Każda śmierć zyskuje swój cień w postaci końca świata, który znamy

Media

ODBIORNIK (23): Empatia na Zoomie (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

„Enter Full Screen” to spektakl, który odbywa się w przestrzeni Zooma. Janek chodzi po podwarszawskiej Kobyłce, która jest jednym z miejsc deklarujących się jako strefy wolne od LGBT. W odcinku rozmawiamy z Wojtkiem Ziemilskim

Osobna planeta (Karolina Wasielewska)

Z Doliny Krzemowej pochodzą produkty, które kształtują nasze życie i decydują o naszej przyszłości. Pewnie dlatego chcemy traktować ich twórców jak proroków, którzy mają kontakt z niepojętym. Tymczasem to po prostu biznes, interesy robi się tu uczciwie albo nie

Twarze pod kontrolą (Piotr Fortuna)

Technologia rozpoznawania twarzy może wynieść mechanizmy nadzoru na kolejny poziom, segregując nas przy wejściu do sklepu czy restauracji, blokując wstęp na teren uczelni lub na osiedle mieszkalne. Policyjne technologie same mogą wykonywać policyjną pracę

Muzyka

Nie wiedzieli, że tak będzie (Marcin Flint)

„Ludzie nie akceptują naszych wyborów. Ciągle widzą nas takich jak za czasów «Skandalu». Dla nich nie powinniśmy wstawać z ławki. A tu Włodi ma rodzinę, Wilku firmę, a ja książkę i program. Hip-hop podsunął nam trampolinę” – mówią muzycy zespołu Molesta Ewenement

O czym zapomnieliśmy? (Sylwia Chutnik)

Kiedyś najinteligentniejsi ludzie szli do punk rocka, a teraz prowadzą kanał na YouTubie albo start-up. Atrakcyjność muzyki jako spoiwa więzi międzyludzkich minęła

Ucieczka z Postapolski (Jakub Bożek)

Na kasecie projektu Mchy i Porosty poznajemy historię punkowca, który przewrotnie realizuje hasło no future: Pakuje się do wehikułu czasu i podróżuje do 1987 roku, by w nim przeżywać nostalgię za lepszym jutrem

Człowiek z błyskiem w oku (Rafał Księżyk)

Paweł „Kelner” Rozwadowski był prawdziwym muzycznym agentem informacji, który w pionierskim geście wrzucał na nasz grunt czarne rytmy przefiltrowane przez nowofalową wrażliwość: reggae, punk, funk czy rap

Obyczaje

Do wszystkiego można przywyknąć (Marta Falecka)

Nawet nie wiadomo, kiedy skończyła się walka na pierwszej linii frontu z koronawirusem oraz zrzutki na sprzęt i darmowe obiady. Znowu, jako pracownicy ochrony zdrowia, wylądowaliśmy na końcu łańcucha pokarmowego

Adorowanie geosminy (Olga Wróbel)

W pierwszym roku sadzę warzywa i zapraszam znajomych. W drugim roku ograniczam wizyty i stawiam na łąki kwietne. W trzecim roku w samotności pcham kosiarkę przez chaszcze. Podstawową kategorią bycia na działkach nie jest relaks. Na działce się pracuje

DELFIN W MALINACH (odc. 4): Protesty (Agnieszka Słodownik)

W podkaście rozmawiamy z autorkami „Dwutygodnika”, Kają Puto, Klarą Cykorz oraz Agatą Sikorą, o formach protestów

Akwizytor oryginalności (Agata Sikora)

Nie ma znaczenia, ile stron Rutger Bregman poświęca w „Homo sapiens” opowieściom o solidarności, współdziałaniu i równości w społecznościach zbieracko-łowieckich, jeśli wywód prowadzi tak, jakby sam był genialnym solistą

I znów, i sinusoida (Witold Mrozek)

Czy pisane przeze mnie zdanie „Ojciec zmarł na COVID-19” jest prawdziwe? Choć zmarł w dniu rekordowych 132 koronawirusowych zgonów, jego śmierć nie wlicza się do tej statystyki

Sztuka

Zarządzanie strachem (Anna Pajęcka)

Podobnie jak rzeźba Jerzego Kaliny nadmiernie rozemocjonowała internetową bańkę, tak wystawa „Strach” w białostockiej galerii Arsenał znalazła się pod nieadekwatnym obstrzałem prawicowych mediów

Teatr

Coming out (Mariana Sadovska)

„Byłam pewna, że ta część mojego życia jest już zamknięta, że udało mi się poradzić sobie z nią na różnych poziomach, odwrócić tę stronicę, zapomnieć i zacząć nowy rozdział” – była aktorka „Gardzienic” pisze o panujących w nich nadużyciach

Za siedmioma Zoomami (Stanisław Godlewski)

Pytania, jakie pojawiają się przy okazji „Enter Full Screen” Wojtka Ziemilskiego, tylko pogłębiają od lat przegadywane wątpliwości, aż do granicy zupełnego zniechęcenia

Radosne cipkowanie (Katarzyna Niedurny)

W solo „Dzień, w którym V. dała mi do myślenia...” Bożek uprawia feminizm bardzo radosny i wyzwalający. Tymczasem feministyczna sztuka mówi zwykle o upokorzeniach i ograniczeniach

Pracę trzeba mieć (Witold Mrozek)

Zrównanie wynagrodzeń to temat-piekło. Kiedy mówię „piekło’’, mówię o piekle ustalonych hierarchii i zwyczajów, które są strasznie trudne do przesunięcia

Przemoc dzieje się w ciszy (Elżbieta Podleśna)

We wspomnieniu Mariany Sadowskiej pojawia się młoda aktorka, która w trakcie morderczej próby dostaje napadu drgawkowego. To ja jestem tą osobą

Zmienność wszystkiego (Agata Becher)

Zabrzańska „Królowa Śniegu” Podstawnego to przykład, że sceniczny przekaz dla dzieci i ich rodziców nie musi mieć formy infantylnego poklepywania po plecach w anturażu polsatowskiego kabaretonu

Wiersze

wiersze (Karolina Dzięciołowska)

]]>
Fri, 09 Oct 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/291]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/291

Film

Prawo do tradycji (Adam Kruk)

„A potem tańczyliśmy” opowiada tak naprawdę nie tylko o pierwszej miłości (a robi to przepięknie), ale przede wszystkim o prawie do historii, kultury, tradycji, którego nie można nikomu odmawiać

Co złego widzimy w ciele (Jakub Wencel)

Dla bohaterek „Gwiazdeczek” maszyna seksualizacji to element wymykającej się spod kontroli fantazji, niemogąca doczekać się realizacji obietnica, której spełnienie starają się przedwcześnie sprowokować

Ciężki kamień młyński (Jakub Socha)

„Interior” to dziwne kino. Dziwne i konsekwentne. Lechki nigdy nie gonił za modami, od lat, z większymi i mniejszymi przerwami, robi te swoje małe delikatne filmy. Bardziej introspekcyjne niż społeczne

Projekcja musi być na tip-top (Aleksandra Boćkowska)

„Najgorsze były płaczące filmy. Bo panie przychodziły wyszykowane jak na przyjęcie, a potem jak się zapłakały, to po seansie ustawiały się w kolejce do lustra, żeby poprawić makijaż. A ja czekałem godzinę, żeby zamknąć kino” – mówi kinooperator z kina Świt w Domu Kultury „Świt” na warszawskim Targówku

Literatura

I to przeminie (Jakub Zgierski)

Gdy tylko Ali Smith zaczęła jesienią 2015 roku pisać swój frywolny pastoralny projekt – zaczęło się. Trump, brexit, Grenfell, wirus, Black Lives Matter. Wszystko, zgodnie z założeniem autorki, przenikało do kolejnych tomów i je dociążało. Ale ich nie rozsadziło

Wojny, korupcja i AIDS (Aleksandra Kumala)

Narratorka powieści „Koniec świata, umyj okna” Agnieszki Jelonek cierpi na, jak sama je nazywa, „Te Stany”. Coś, co porządkuje jej rzeczywistość, jednocześnie rozsadza ją od środka

Zagraj to jeszcze raz (Maciej Libich)

W „Talicie” Pawła Huellego fakty mieszają się ze zmyśleniem, ale nie umniejsza to ich prawdziwości. Postaci stworzone na potrzeby opowieści z równym powodzeniem mogą świadczyć o rzeczywistych zbrodniach

Słowo oznaczające przemoc (Tomasz Swoboda)

Ananda Devi skutecznie rozprawia się z mitem słonecznych tropików, uczestniczy w procesie dekolonizacji wyobrażeń i przekonująco dowodzi, że kultura zachodnia nie ma monopolu na „realizm niemagiczny”

Media

Oniryzm za ścianą (Michał R. Wiśniewski)

Gdy chodziłem jako dziewczynka z anime po wirtualnym muzeum weneckiego festiwalu, widziałem innych zwiedzających, w równie nieadekwatnych awatarach. Spotkałem królika w pancerzu wspomaganym i Hot-Doga medytującego pod spisem atrakcji

Muzyka

Jak mróweczki (Rafał Księżyk)

Publikujemy przedpremierowy fragment książki „Dzika rzecz” Rafała Księżyka  o polskiej muzyce alternatywnej we wczesnych latach 90. Jowita Cieślikiewicz i Anna Miądowicz opowiadają historię trójmiejskiego zespołu Oczi Cziorne

Ciężkie marzenie (Rafał Księżyk)

Muzyka zespołu 1984 powstała tutaj. Ma swoje obce korzenie, ale jest specyficzna, bardzo polska. Rzeszowska. Jest w tym miejscu coś inspirującego. Ten świat, jaki jest tutaj, ciężko zastąpić

Niegotowi na Bowiego (Filip Lech)

Bowie zdążył zaśpiewać „Put on your red shoes and dance the blues” i wtedy do pokoju wszedł tata. Popatrzył w telewizor i powiedział: „Weź, synek, wyłącz tego pedała”

Kobiety wkręcające żarówkę (Filip Lech)

W przeciwieństwie do czasów młodości Krzysztofa Pendereckiego, dzisiejsze kompozytorki i kompozytorzy nie muszą od razu podbijać świata. Najpierw muszą znaleźć własne miejsce na mapie muzyki

Obyczaje

Jeśli ufamy instytucjom (Witold Mrozek)

„Obecnie efekt polityczny osiąga się poprzez rzucenie oskarżenia, zastosowanie środków przymusu bezpośredniego, nagłośnienie. Oczywiście to i tak się nie obroni w sądach, ale później nikt już się tym nie interesuje” – mówi ustępujący Rzecznik Praw Obywatelskich

Działania pozytywne (Anna Pajęcka)

Łatka głównej linii frontu w wojnie światopoglądowej bardzo mocno do Białegostoku przylgnęła. Musimy spodziewać się, że tak jak środowiska narodowe przyjeżdżają do Hajnówki, tak kibice będą zbierać się u nas – rozmowa ze stowarzyszeniem Tęczowy Białystok

Sztuka

Nietoksyczne i biodegradowalne (Stach Szabłowski)

Tegoroczne Triennale Młodych nie jest pomyślane jako fabryka gwiazd. Impreza nie odpowiada na pytanie, kto w Polsce robi najlepszą sztukę, lecz jak robić sztukę dobrze – i nie chodzi tu o warsztatowe kompetencje, a o kategorię etyczną

Teatr

Nieporuszone mimozy (Stanisław Godlewski)

Pomysł eksperymentu Klaudii Hartung-Wójciak był bardzo prosty: a gdyby „Święto wiosny” Igora Strawińskiego, legendarny balet, zatańczyły rośliny? Przecież właściwie ich „Święto wiosny” dotyczy

Garnitur i bambosze (Witold Mrozek)

Szyngierze udało się zrobić atrakcyjny spektakl nie tylko o jedzeniu, choć ten temat sprawnie w „Jedzonku” wyzyskała, ale też o poznaniu, o pojęciach „prawdy” i „faktu” oraz o ich kryzysie

Wszystkie odcienie czerni (Marta Zdanowska)

Jeśli opowiada się o egzorcyzmach w XXI wieku, pytając „skąd zło?” i pokazując otoczenie klasztoru oraz wzajemne uwikłanie w nieoczywiste relacje małej społeczności, nie warto udawać, że nie rządzą tutaj projekcje, stereotypy i lęki. O „Matce Joannie od Aniołów” Farugi

Epizod z życia (Katarzyna Niedurny)

Przełomem jest narzucone kobietom zadanie: „ruchajcie podłogę”. Dostaję ataku paniki, ale muszę przeżyć do przerwy. Odebranie przez agresora możliwości działania ofierze to istotna część jego roli. W „Trzech epizodach z życia” Öhrn robi to wyjątkowo podle

Prawo do reprezentacji (Piotr Morawski)

„Nana” w reżyserii Moniki Pęcikiewicz jest opowieścią o aktorce wykorzystywanej seksualnie w teatrze. Była więc szansą, by wypowiedzieć się w dyskusji na temat przemocy wobec aktorek

Wiersze

wiersze (Rafał Rutkowski)

Ziemia

Fatamorgana (Iza Klementowska)

Najpierw umarł ogromny buk. Wyrwa w obrazie była tak znacząca, że gdy pewnego dnia przyjechałam do rodziców, zobaczyłam zarys gór, oddalonych o trzydzieści kilometrów. Za bukiem umarł jesion. Po jesionie liście brzozy pożółkły już w połowie sierpnia

Nie skonsumować siebie (Tomasz Markiewka)

„Less is more” Hickla jest politycznym manifestem, „Klimat to my” Foera – duchową podróżą, ale obie książki zmierzają do podobnego celu: przekształcenia całych społeczeństw, tak aby zachować środowiskowe podstawy ludzkiej cywilizacji

]]>

Film

Prawo do tradycji (Adam Kruk)

„A potem tańczyliśmy” opowiada tak naprawdę nie tylko o pierwszej miłości (a robi to przepięknie), ale przede wszystkim o prawie do historii, kultury, tradycji, którego nie można nikomu odmawiać

Co złego widzimy w ciele (Jakub Wencel)

Dla bohaterek „Gwiazdeczek” maszyna seksualizacji to element wymykającej się spod kontroli fantazji, niemogąca doczekać się realizacji obietnica, której spełnienie starają się przedwcześnie sprowokować

Ciężki kamień młyński (Jakub Socha)

„Interior” to dziwne kino. Dziwne i konsekwentne. Lechki nigdy nie gonił za modami, od lat, z większymi i mniejszymi przerwami, robi te swoje małe delikatne filmy. Bardziej introspekcyjne niż społeczne

Projekcja musi być na tip-top (Aleksandra Boćkowska)

„Najgorsze były płaczące filmy. Bo panie przychodziły wyszykowane jak na przyjęcie, a potem jak się zapłakały, to po seansie ustawiały się w kolejce do lustra, żeby poprawić makijaż. A ja czekałem godzinę, żeby zamknąć kino” – mówi kinooperator z kina Świt w Domu Kultury „Świt” na warszawskim Targówku

Literatura

I to przeminie (Jakub Zgierski)

Gdy tylko Ali Smith zaczęła jesienią 2015 roku pisać swój frywolny pastoralny projekt – zaczęło się. Trump, brexit, Grenfell, wirus, Black Lives Matter. Wszystko, zgodnie z założeniem autorki, przenikało do kolejnych tomów i je dociążało. Ale ich nie rozsadziło

Wojny, korupcja i AIDS (Aleksandra Kumala)

Narratorka powieści „Koniec świata, umyj okna” Agnieszki Jelonek cierpi na, jak sama je nazywa, „Te Stany”. Coś, co porządkuje jej rzeczywistość, jednocześnie rozsadza ją od środka

Zagraj to jeszcze raz (Maciej Libich)

W „Talicie” Pawła Huellego fakty mieszają się ze zmyśleniem, ale nie umniejsza to ich prawdziwości. Postaci stworzone na potrzeby opowieści z równym powodzeniem mogą świadczyć o rzeczywistych zbrodniach

Słowo oznaczające przemoc (Tomasz Swoboda)

Ananda Devi skutecznie rozprawia się z mitem słonecznych tropików, uczestniczy w procesie dekolonizacji wyobrażeń i przekonująco dowodzi, że kultura zachodnia nie ma monopolu na „realizm niemagiczny”

Media

Oniryzm za ścianą (Michał R. Wiśniewski)

Gdy chodziłem jako dziewczynka z anime po wirtualnym muzeum weneckiego festiwalu, widziałem innych zwiedzających, w równie nieadekwatnych awatarach. Spotkałem królika w pancerzu wspomaganym i Hot-Doga medytującego pod spisem atrakcji

Muzyka

Jak mróweczki (Rafał Księżyk)

Publikujemy przedpremierowy fragment książki „Dzika rzecz” Rafała Księżyka  o polskiej muzyce alternatywnej we wczesnych latach 90. Jowita Cieślikiewicz i Anna Miądowicz opowiadają historię trójmiejskiego zespołu Oczi Cziorne

Ciężkie marzenie (Rafał Księżyk)

Muzyka zespołu 1984 powstała tutaj. Ma swoje obce korzenie, ale jest specyficzna, bardzo polska. Rzeszowska. Jest w tym miejscu coś inspirującego. Ten świat, jaki jest tutaj, ciężko zastąpić

Niegotowi na Bowiego (Filip Lech)

Bowie zdążył zaśpiewać „Put on your red shoes and dance the blues” i wtedy do pokoju wszedł tata. Popatrzył w telewizor i powiedział: „Weź, synek, wyłącz tego pedała”

Kobiety wkręcające żarówkę (Filip Lech)

W przeciwieństwie do czasów młodości Krzysztofa Pendereckiego, dzisiejsze kompozytorki i kompozytorzy nie muszą od razu podbijać świata. Najpierw muszą znaleźć własne miejsce na mapie muzyki

Obyczaje

Jeśli ufamy instytucjom (Witold Mrozek)

„Obecnie efekt polityczny osiąga się poprzez rzucenie oskarżenia, zastosowanie środków przymusu bezpośredniego, nagłośnienie. Oczywiście to i tak się nie obroni w sądach, ale później nikt już się tym nie interesuje” – mówi ustępujący Rzecznik Praw Obywatelskich

Działania pozytywne (Anna Pajęcka)

Łatka głównej linii frontu w wojnie światopoglądowej bardzo mocno do Białegostoku przylgnęła. Musimy spodziewać się, że tak jak środowiska narodowe przyjeżdżają do Hajnówki, tak kibice będą zbierać się u nas – rozmowa ze stowarzyszeniem Tęczowy Białystok

Sztuka

Nietoksyczne i biodegradowalne (Stach Szabłowski)

Tegoroczne Triennale Młodych nie jest pomyślane jako fabryka gwiazd. Impreza nie odpowiada na pytanie, kto w Polsce robi najlepszą sztukę, lecz jak robić sztukę dobrze – i nie chodzi tu o warsztatowe kompetencje, a o kategorię etyczną

Teatr

Nieporuszone mimozy (Stanisław Godlewski)

Pomysł eksperymentu Klaudii Hartung-Wójciak był bardzo prosty: a gdyby „Święto wiosny” Igora Strawińskiego, legendarny balet, zatańczyły rośliny? Przecież właściwie ich „Święto wiosny” dotyczy

Garnitur i bambosze (Witold Mrozek)

Szyngierze udało się zrobić atrakcyjny spektakl nie tylko o jedzeniu, choć ten temat sprawnie w „Jedzonku” wyzyskała, ale też o poznaniu, o pojęciach „prawdy” i „faktu” oraz o ich kryzysie

Wszystkie odcienie czerni (Marta Zdanowska)

Jeśli opowiada się o egzorcyzmach w XXI wieku, pytając „skąd zło?” i pokazując otoczenie klasztoru oraz wzajemne uwikłanie w nieoczywiste relacje małej społeczności, nie warto udawać, że nie rządzą tutaj projekcje, stereotypy i lęki. O „Matce Joannie od Aniołów” Farugi

Epizod z życia (Katarzyna Niedurny)

Przełomem jest narzucone kobietom zadanie: „ruchajcie podłogę”. Dostaję ataku paniki, ale muszę przeżyć do przerwy. Odebranie przez agresora możliwości działania ofierze to istotna część jego roli. W „Trzech epizodach z życia” Öhrn robi to wyjątkowo podle

Prawo do reprezentacji (Piotr Morawski)

„Nana” w reżyserii Moniki Pęcikiewicz jest opowieścią o aktorce wykorzystywanej seksualnie w teatrze. Była więc szansą, by wypowiedzieć się w dyskusji na temat przemocy wobec aktorek

Wiersze

wiersze (Rafał Rutkowski)

Ziemia

Fatamorgana (Iza Klementowska)

Najpierw umarł ogromny buk. Wyrwa w obrazie była tak znacząca, że gdy pewnego dnia przyjechałam do rodziców, zobaczyłam zarys gór, oddalonych o trzydzieści kilometrów. Za bukiem umarł jesion. Po jesionie liście brzozy pożółkły już w połowie sierpnia

Nie skonsumować siebie (Tomasz Markiewka)

„Less is more” Hickla jest politycznym manifestem, „Klimat to my” Foera – duchową podróżą, ale obie książki zmierzają do podobnego celu: przekształcenia całych społeczeństw, tak aby zachować środowiskowe podstawy ludzkiej cywilizacji

]]>
Fri, 25 Sep 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/290]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/290

Film

W jego głowie (Piotr Mirski)

„Może pora z tym skończyć” jest najbardziej ponurym filmem Kaufmana, nawet bardziej niż „Synekdocha, Nowy Jork” i „Anomalisa”, będące wiwisekcją melancholii. Tutaj melancholię zastępuje kliniczna depresja

Nie roznoszę chorób, tylko pomysły (Marta Bałaga)

Wiem, że toczy się teraz zażarta dyskusja na temat: kto może o czym opowiadać, kto może kogo zagrać. Ale sztuka powinna chyba być wolna – mówi chilijski reżyser, autor „Emy”, która właśnie wchodzi do kin

Czy świat zwariował? (Jakub Socha)

Jednym z najbardziej wstrząsających filmów tegorocznej edycji Millennium Docs Against Gravity był dokument „Witamy w Czeczenii” Davida France’a o bestialskich prześladowaniach mniejszości seksualnych w Czeczenii. Festiwal jeszcze się nie skończył, a jedynie płynnie przeszedł do sieci

Literatura

Kiyoko-san robi błąd w sokki (Sara Manasterska)

Jedynym punktem widzenia opisanym w powieści o Japonii jest punkt widzenia Europejczyków. W „Imperium chmur” Dukaj nie umie sobie wyobrazić, jak myśli ktoś, kto żyje wśród innych oczywistości

Życie na wyspie (Krzysztof Umiński)

Fuerta potrzebuje ukonstytuowania kulturowo-historycznego. Została naznaczona przez wiele złych rzeczy z kontynentu europejskiego i muszę pamiętać, że współczesność jest wypadkową tamtych zdarzeń

Niewielkie siły sprawcze (Przemysław Czapliński)

„Pokora” Szczepana Twardocha to opowieść o śląskim Zeligu, który podczas kontroli nie zdołał schować jednego z licznych dowodów osobistych. Cokolwiek robił, robił po to, by być bezpiecznym. Czyli niewidocznym

Jeden z nas (Tomasz Pstrągowski)

„Ciemności Smalandii” Henrika Bromandera to komiksowa kronika życia szwedzkiego rysownika komiksów, geja zafascynowanego włoskim faszyzmem, rozdartego między bezinteresowną empatią a skłonnością do przemocy

Media

Mrożone głowy (Mirosław Filiciak)

W książce „Być maszyną” Marka O’Connella bohaterowie snują mitomańskie opowieści godne korytarzowych dysput na przerwie w liceum albo planują kolejne rewolucyjne wszczepy, jak podskórne diody, które mają świecić, gdy dłoń wskaże kierunek północny

Muzyka

Uczyńmy techno czarnym znów (Łukasz Warna-Wiesławski)

W świecie muzyki elektronicznej rządzonym przez białych biznesmenów nie ma miejsca na pielęgnowanie czarnej tożsamości. Dopiero lockdown spowodował, że głos czarnych artystów wybrzmiał wystarczająco głośno: to my wynaleźliśmy muzykę klubową, oddajcie nam, co nasze

Ablinger YouTube party (Krzysztof Marciniak)

Peter Ablinger nie myśli o komponowaniu w kategoriach przysłowiowego stawiania kropek na pięciolinii. Na przekór tradycji tworzenie muzyki jest dla niego redukowaniem szumu, rzeźbieniem w dźwiękowym chaosie

Kosmos, a nie łąka (Maciej Krawiec)

Wrocławski zespół Błoto to na razie jedna z nielicznych polskich grup okołojazzowych, której przekaz w jakiejś mierze dotyka spraw ekologicznych. Jednak to nie ekologiczny aktywizm stanowi jej mocną stronę

Obyczaje

DELFIN W MALINACH (odc. 3): Depresja klimatyczna (Agnieszka Słodownik)

W podkaście rozmawiamy z Bartoszem Sadulskim o solastalgii i opowiadamy o słuchowisku „Chłopi 2050, czyli Agronauci w czasach katastrofy klimatycznej” Cezarego Zbierzchowskiego

Rest is drag (Bartosz Żurawiecki)

To właśnie RuPaul wypowiedział słynną sentencję, która ma już swoje miejsce w księdze najlepszych aforyzmów świata: „We’re born naked and the rest is drag” – „Urodziliśmy się nadzy, a reszta jest przebraniem”

Na rzęsach (Dorota Masłowska)

Skoro tak często świat jest psuty w sposób precyzyjny i zaplanowany, to może można równie precyzyjnie i systemowo zaplanować jego naprawianie, robienie czegoś dobrego – autorka „Jadłonomii po polsku” w rozmowie z Dorotą Masłowską

W krajobrazie trzeba się rozpychać (Marta Bałaga)

Zaczyna dziś dominować ogólne rozpoznanie pod hasłem „All monuments must fall”. Wszystkie pomniki muszą upaść. I to zasadniczo jest prawda! Pomniki w obecnym kształcie służą zakłamywaniu historii, wytwarzaniu autorytarnego kanonu

Porażka tłumacza (Paweł Mościcki)

Film Markusa Öhrna „Bergman w Ugandzie” zagadkę przekładu przemyca już w tytule. Co może mieć wspólnego szwedzki mistrz kina artystycznego z krajem we wschodniej Afryce?

Sztuka

Walka (Piotr Fortuna)

Cykl malarski „Hiacynt” Karola Radziszewskiego odnosi się do niesławnej akcji peerelowskiej milicji. Wystawa stawia pytanie o mito- i wspólnototwórczy potencjał zatrzymania Margot

Świeże powietrze (Adam Mazur)

Nigdy nie myślałam o celowym przeniesieniu swoich emocji do moich prac, a już broń Boże pokazaniu prawdziwych emocji ludzi, którzy są przed obiektywem. Bardziej interesuje mnie sztuczność niż naturalność

Teatr

Rozmiar 38 (Marta Zdanowska)

W monodramie Anny Gryszkówny o Ginczance wojenna groza wkrada się powoli, drobnymi krokami, w tanecznym rytmie. Jest jak niesprawiedliwość, która czeka tuż za rogiem

Może inaczej (Katarzyna Niedurny)

Okopaliśmy się na swoich wygodnych pozycjach i tak naprawdę chcemy w nich tkwić, choć twierdzimy, że jest inaczej. A dobrze by było zauważyć, że świat się zmienił, i nie możemy robić tego, co robiliśmy w teatrze 10 lat temu

Wiersze

wiersze (Wojciech Brzoska)

Ziemia

Ci wspaniali zdobywcy (Joanna Szczęsna)

„Zjadanie psów” migiem rozebrało moje dziewczęce fascynacje na czynniki pierwsze, wywołując poznawczy szok, emocjonalne rozedrganie. Nie, to nie tak, że teraz się zastanawiam, co też ja, na boga, w tych wszystkich podróżnikach i odkrywcach widziałam. Aż tak to nie

]]>

Film

W jego głowie (Piotr Mirski)

„Może pora z tym skończyć” jest najbardziej ponurym filmem Kaufmana, nawet bardziej niż „Synekdocha, Nowy Jork” i „Anomalisa”, będące wiwisekcją melancholii. Tutaj melancholię zastępuje kliniczna depresja

Nie roznoszę chorób, tylko pomysły (Marta Bałaga)

Wiem, że toczy się teraz zażarta dyskusja na temat: kto może o czym opowiadać, kto może kogo zagrać. Ale sztuka powinna chyba być wolna – mówi chilijski reżyser, autor „Emy”, która właśnie wchodzi do kin

Czy świat zwariował? (Jakub Socha)

Jednym z najbardziej wstrząsających filmów tegorocznej edycji Millennium Docs Against Gravity był dokument „Witamy w Czeczenii” Davida France’a o bestialskich prześladowaniach mniejszości seksualnych w Czeczenii. Festiwal jeszcze się nie skończył, a jedynie płynnie przeszedł do sieci

Literatura

Kiyoko-san robi błąd w sokki (Sara Manasterska)

Jedynym punktem widzenia opisanym w powieści o Japonii jest punkt widzenia Europejczyków. W „Imperium chmur” Dukaj nie umie sobie wyobrazić, jak myśli ktoś, kto żyje wśród innych oczywistości

Życie na wyspie (Krzysztof Umiński)

Fuerta potrzebuje ukonstytuowania kulturowo-historycznego. Została naznaczona przez wiele złych rzeczy z kontynentu europejskiego i muszę pamiętać, że współczesność jest wypadkową tamtych zdarzeń

Niewielkie siły sprawcze (Przemysław Czapliński)

„Pokora” Szczepana Twardocha to opowieść o śląskim Zeligu, który podczas kontroli nie zdołał schować jednego z licznych dowodów osobistych. Cokolwiek robił, robił po to, by być bezpiecznym. Czyli niewidocznym

Jeden z nas (Tomasz Pstrągowski)

„Ciemności Smalandii” Henrika Bromandera to komiksowa kronika życia szwedzkiego rysownika komiksów, geja zafascynowanego włoskim faszyzmem, rozdartego między bezinteresowną empatią a skłonnością do przemocy

Media

Mrożone głowy (Mirosław Filiciak)

W książce „Być maszyną” Marka O’Connella bohaterowie snują mitomańskie opowieści godne korytarzowych dysput na przerwie w liceum albo planują kolejne rewolucyjne wszczepy, jak podskórne diody, które mają świecić, gdy dłoń wskaże kierunek północny

Muzyka

Uczyńmy techno czarnym znów (Łukasz Warna-Wiesławski)

W świecie muzyki elektronicznej rządzonym przez białych biznesmenów nie ma miejsca na pielęgnowanie czarnej tożsamości. Dopiero lockdown spowodował, że głos czarnych artystów wybrzmiał wystarczająco głośno: to my wynaleźliśmy muzykę klubową, oddajcie nam, co nasze

Ablinger YouTube party (Krzysztof Marciniak)

Peter Ablinger nie myśli o komponowaniu w kategoriach przysłowiowego stawiania kropek na pięciolinii. Na przekór tradycji tworzenie muzyki jest dla niego redukowaniem szumu, rzeźbieniem w dźwiękowym chaosie

Kosmos, a nie łąka (Maciej Krawiec)

Wrocławski zespół Błoto to na razie jedna z nielicznych polskich grup okołojazzowych, której przekaz w jakiejś mierze dotyka spraw ekologicznych. Jednak to nie ekologiczny aktywizm stanowi jej mocną stronę

Obyczaje

DELFIN W MALINACH (odc. 3): Depresja klimatyczna (Agnieszka Słodownik)

W podkaście rozmawiamy z Bartoszem Sadulskim o solastalgii i opowiadamy o słuchowisku „Chłopi 2050, czyli Agronauci w czasach katastrofy klimatycznej” Cezarego Zbierzchowskiego

Rest is drag (Bartosz Żurawiecki)

To właśnie RuPaul wypowiedział słynną sentencję, która ma już swoje miejsce w księdze najlepszych aforyzmów świata: „We’re born naked and the rest is drag” – „Urodziliśmy się nadzy, a reszta jest przebraniem”

Na rzęsach (Dorota Masłowska)

Skoro tak często świat jest psuty w sposób precyzyjny i zaplanowany, to może można równie precyzyjnie i systemowo zaplanować jego naprawianie, robienie czegoś dobrego – autorka „Jadłonomii po polsku” w rozmowie z Dorotą Masłowską

W krajobrazie trzeba się rozpychać (Marta Bałaga)

Zaczyna dziś dominować ogólne rozpoznanie pod hasłem „All monuments must fall”. Wszystkie pomniki muszą upaść. I to zasadniczo jest prawda! Pomniki w obecnym kształcie służą zakłamywaniu historii, wytwarzaniu autorytarnego kanonu

Porażka tłumacza (Paweł Mościcki)

Film Markusa Öhrna „Bergman w Ugandzie” zagadkę przekładu przemyca już w tytule. Co może mieć wspólnego szwedzki mistrz kina artystycznego z krajem we wschodniej Afryce?

Sztuka

Walka (Piotr Fortuna)

Cykl malarski „Hiacynt” Karola Radziszewskiego odnosi się do niesławnej akcji peerelowskiej milicji. Wystawa stawia pytanie o mito- i wspólnototwórczy potencjał zatrzymania Margot

Świeże powietrze (Adam Mazur)

Nigdy nie myślałam o celowym przeniesieniu swoich emocji do moich prac, a już broń Boże pokazaniu prawdziwych emocji ludzi, którzy są przed obiektywem. Bardziej interesuje mnie sztuczność niż naturalność

Teatr

Rozmiar 38 (Marta Zdanowska)

W monodramie Anny Gryszkówny o Ginczance wojenna groza wkrada się powoli, drobnymi krokami, w tanecznym rytmie. Jest jak niesprawiedliwość, która czeka tuż za rogiem

Może inaczej (Katarzyna Niedurny)

Okopaliśmy się na swoich wygodnych pozycjach i tak naprawdę chcemy w nich tkwić, choć twierdzimy, że jest inaczej. A dobrze by było zauważyć, że świat się zmienił, i nie możemy robić tego, co robiliśmy w teatrze 10 lat temu

Wiersze

wiersze (Wojciech Brzoska)

Ziemia

Ci wspaniali zdobywcy (Joanna Szczęsna)

„Zjadanie psów” migiem rozebrało moje dziewczęce fascynacje na czynniki pierwsze, wywołując poznawczy szok, emocjonalne rozedrganie. Nie, to nie tak, że teraz się zastanawiam, co też ja, na boga, w tych wszystkich podróżnikach i odkrywcach widziałam. Aż tak to nie

]]>
Fri, 11 Sep 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/289]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/289

Film

Ostatnie seanse filmowe (Marcin Adamczak)

Rynek filmowy ze skutków lockdownu będzie dźwigał się długo. A być może nie podniesie się z nich już nigdy, ulegając gruntownemu przeobrażeniu

Biegnąc rakiem (Jakub Socha)

W najnowszym filmie Christophera Nolana bohater grany przez Johna Davida Washingtona nazywany jest Protagonistą. Już to dużo mówi o „Tenecie”, filmie cokolwiek nabzdyczonym, choć, co trzeba przyznać, oszałamiającym

Partia nie ma poczucia humoru (Marta Bałaga)

Wielcy reżyserzy, Spielberg, Lucas, Besson, Cameron, jeździli do Chin i mówili: „Tutaj jest przyszłość kina”. To się skończyło, przynajmniej na tak dużą skalę – rozmowa o azjatyckim rynku filmowym, pandemii oraz konflikcie Chin i USA

POP-CORE: Martwe piksele (Michał Walkiewicz)

Jeżeli historia gier wideo czegoś nas nauczyła, to tego, że eksperymenty są opłacalne, silne osobowości bywają gwarancją finansowego sukcesu, a kontrowersyjne tematy mogą jednocześnie zachwycić krytyków, rozwścieczyć fanów i zabezpieczyć twórcom emerytury

Literatura

Ćwiczenia z patrzenia rowerowego (Piotr Kubkowski)

W „Premiach górskich” Jakub Kornhauser podejmuje próbę przełożenia na język literatury pracy ciała i zmysłowych wrażeń kolarza – a więc siebie samego, jak chcemy wierzyć, na własnym szosowym rowerze

Artystka przemienienia (Michał Paweł Markowski)

Bezsprzeczna wielkość Marii Janion tkwi nie w jakimkolwiek angażu społecznym, lecz w mocy narzucenia własnej tragicznej wizji świata swoim uczniom. Mocny podmiot? Jeden z najmocniejszych, jakie Polska wydała. Może za mocny jak na nasze czasy

Utrata granic (Anne Carson)

Czy to koincydencja, że poeci, którzy wynaleźli Erosa, czyniąc z niego bóstwo i literacką obsesję, byli również pierwszymi autorami, którzy pozostawili nam swoje wiersze w formie pisanej? Co erotycznego jest w posługiwaniu się alfabetem?

Paczenie (Maciej Jakubowiak)

„Kiedy czuję, że posługuję się kalką, kiedy słyszę kalkę we własnych ustach albo widzę ją w tekście, to jest to dla mnie dyshonor. Kalki to fałszywe myśli. Cheaty” – mówi nasza felietonistka

Media

Ukryte w danych (Ewa Drygalska)

Problem niewidzialności kobiet w danych występuje wszędzie tam, gdzie podrapiemy powierzchnię. Wszystko sprowadza się do założenia, że mężczyzn traktujemy jako po prostu ludzi, a mówiąc o kobietach, myślimy o czymś wystającym poza normę

Wizualizacje z czarnej skrzynki (Agnieszka Słodownik)

Beck opublikował zeszłoroczny album „Hyperspace” w formie wizualnej. Archiwa NASA częściowo przetworzył algorytm sztucznej inteligencji. Lepiej jednak doświadczyć owych archiwów w aplikacji polskiego studia „Apollo’s Moon Shot AR”

Antyfaszyzm, szampan i rock’n’roll (Piotr Fortuna)

Życzliwi porównują ją do Oscara Wilde’a, według złośliwych to raczej PewDiePie na szpilkach. „The New Yorker” opisał ją jako „jedną z niewielu osób na lewicy, które potrafią być zniuansowane bez popadania w nudę”. Sama Natalie określa swoją działalność jako reakcję immunologiczną na alt-rightowego YouTube’a

Muzyka

Wymyślanie awangardy (Antoni Michnik)

Fikcyjne archiwa tworzą równoległe historie muzyki eksperymentalnej oraz dźwiękowych poszukiwań. Współczesny zwrot w ich stronę wynika z marzenia o światach, które wyglądają i brzmią inaczej

Piosenki obowiązkowo (Piotr Szwed)

Współcześni nastolatkowie są znacznie bardziej otwarci na różnorodną muzykę niż wcześniejsze pokolenia. Może nigdy jeszcze gust tej grupy nie był tak zróżnicowany? Włączenie „piosenki literackiej” do listy lektur to akurat świetny pomysł twórców, często krytykowanej, podstawy programowej

Kolizje atomów (Bartosz Nowicki)

Płyta „The Tropisms of Spring” duetu Clinamen (Jakub Ziołek i Krzysztof Ostrowski) mogłaby powstać równo dwie dekady temu. W sypialni, na kupionym za ciężkie pieniądze pececie, z zainstalowaną Neostradą i crackami pierwszych wersji Fruity Loopsa czy Abletona

Sztuka

Potworna nuda w sztuce (Stach Szabłowski)

„Znaki Apokalipsy” to najciekawsza wystawa, jaką obejrzałem w ostatnich tygodniach. Czy najlepsza? Czy w ogóle dobra? Wolałbym na razie uchylić się od odpowiedzi na to pytanie, traktując toruńską wystawę jako bramę do równoległego świata

Mieszkanie na kościach (Kaja Puto)

Muranowska zieleń i beton kryją pod sobą okruchy czyichś sypialni i łazienek, towarów z okolicznych sklepików czy narzędzi z zakładów usługowych

Teatr

Fragmenty Puzyny (Katarzyna Niedurny)

„Mój stosunek do Keta jest dość problematyczny, ponieważ mam wrażenie, że on mnie jakoś pośmiertnie nie lubi. Nie powiem też, żebym ja go uwielbiała” – esej biograficzny w rocznicę śmierci Konstantego Puzyny

Czy polski taniec jest bezdomny? (Teresa Fazan)

Sytuacja ekonomiczna choreografów jest na tyle niepewna, że nierzadko artyści nie są w stanie powiedzieć, czy w kolejnym miesiącu nie będą musieli się spakować i przeprowadzić

Powiadom mnie o dostępności (Agata Becher)

Najnowszy spektakl TEATR POLIŻ, płynąc na fali popularności innych zapoznanych rewolucjonistek, jak Jaremianka, Ginczanka czy Berezowska, odkrywa życie i twórczość kolejnej niepokornej – Świrszczyńskiej

Spektakle bardzo non-fiction (Katarzyna Niedurny)

„Kluczowe jest to, aby dobierać produkty tak, żeby ich droga na nasz talerz nie powodowała spustoszenia gdzieś w świecie. Przemysł krewetkowy, jedzenie awokado bardziej szkodzą planecie niż jedzenie mięsa” – mówią twórcy „Jedzonka” przed piątkową premierą

Wiersze

wiersze (Natalia Malek)

]]>

Film

Ostatnie seanse filmowe (Marcin Adamczak)

Rynek filmowy ze skutków lockdownu będzie dźwigał się długo. A być może nie podniesie się z nich już nigdy, ulegając gruntownemu przeobrażeniu

Biegnąc rakiem (Jakub Socha)

W najnowszym filmie Christophera Nolana bohater grany przez Johna Davida Washingtona nazywany jest Protagonistą. Już to dużo mówi o „Tenecie”, filmie cokolwiek nabzdyczonym, choć, co trzeba przyznać, oszałamiającym

Partia nie ma poczucia humoru (Marta Bałaga)

Wielcy reżyserzy, Spielberg, Lucas, Besson, Cameron, jeździli do Chin i mówili: „Tutaj jest przyszłość kina”. To się skończyło, przynajmniej na tak dużą skalę – rozmowa o azjatyckim rynku filmowym, pandemii oraz konflikcie Chin i USA

POP-CORE: Martwe piksele (Michał Walkiewicz)

Jeżeli historia gier wideo czegoś nas nauczyła, to tego, że eksperymenty są opłacalne, silne osobowości bywają gwarancją finansowego sukcesu, a kontrowersyjne tematy mogą jednocześnie zachwycić krytyków, rozwścieczyć fanów i zabezpieczyć twórcom emerytury

Literatura

Ćwiczenia z patrzenia rowerowego (Piotr Kubkowski)

W „Premiach górskich” Jakub Kornhauser podejmuje próbę przełożenia na język literatury pracy ciała i zmysłowych wrażeń kolarza – a więc siebie samego, jak chcemy wierzyć, na własnym szosowym rowerze

Artystka przemienienia (Michał Paweł Markowski)

Bezsprzeczna wielkość Marii Janion tkwi nie w jakimkolwiek angażu społecznym, lecz w mocy narzucenia własnej tragicznej wizji świata swoim uczniom. Mocny podmiot? Jeden z najmocniejszych, jakie Polska wydała. Może za mocny jak na nasze czasy

Utrata granic (Anne Carson)

Czy to koincydencja, że poeci, którzy wynaleźli Erosa, czyniąc z niego bóstwo i literacką obsesję, byli również pierwszymi autorami, którzy pozostawili nam swoje wiersze w formie pisanej? Co erotycznego jest w posługiwaniu się alfabetem?

Paczenie (Maciej Jakubowiak)

„Kiedy czuję, że posługuję się kalką, kiedy słyszę kalkę we własnych ustach albo widzę ją w tekście, to jest to dla mnie dyshonor. Kalki to fałszywe myśli. Cheaty” – mówi nasza felietonistka

Media

Ukryte w danych (Ewa Drygalska)

Problem niewidzialności kobiet w danych występuje wszędzie tam, gdzie podrapiemy powierzchnię. Wszystko sprowadza się do założenia, że mężczyzn traktujemy jako po prostu ludzi, a mówiąc o kobietach, myślimy o czymś wystającym poza normę

Wizualizacje z czarnej skrzynki (Agnieszka Słodownik)

Beck opublikował zeszłoroczny album „Hyperspace” w formie wizualnej. Archiwa NASA częściowo przetworzył algorytm sztucznej inteligencji. Lepiej jednak doświadczyć owych archiwów w aplikacji polskiego studia „Apollo’s Moon Shot AR”

Antyfaszyzm, szampan i rock’n’roll (Piotr Fortuna)

Życzliwi porównują ją do Oscara Wilde’a, według złośliwych to raczej PewDiePie na szpilkach. „The New Yorker” opisał ją jako „jedną z niewielu osób na lewicy, które potrafią być zniuansowane bez popadania w nudę”. Sama Natalie określa swoją działalność jako reakcję immunologiczną na alt-rightowego YouTube’a

Muzyka

Wymyślanie awangardy (Antoni Michnik)

Fikcyjne archiwa tworzą równoległe historie muzyki eksperymentalnej oraz dźwiękowych poszukiwań. Współczesny zwrot w ich stronę wynika z marzenia o światach, które wyglądają i brzmią inaczej

Piosenki obowiązkowo (Piotr Szwed)

Współcześni nastolatkowie są znacznie bardziej otwarci na różnorodną muzykę niż wcześniejsze pokolenia. Może nigdy jeszcze gust tej grupy nie był tak zróżnicowany? Włączenie „piosenki literackiej” do listy lektur to akurat świetny pomysł twórców, często krytykowanej, podstawy programowej

Kolizje atomów (Bartosz Nowicki)

Płyta „The Tropisms of Spring” duetu Clinamen (Jakub Ziołek i Krzysztof Ostrowski) mogłaby powstać równo dwie dekady temu. W sypialni, na kupionym za ciężkie pieniądze pececie, z zainstalowaną Neostradą i crackami pierwszych wersji Fruity Loopsa czy Abletona

Sztuka

Potworna nuda w sztuce (Stach Szabłowski)

„Znaki Apokalipsy” to najciekawsza wystawa, jaką obejrzałem w ostatnich tygodniach. Czy najlepsza? Czy w ogóle dobra? Wolałbym na razie uchylić się od odpowiedzi na to pytanie, traktując toruńską wystawę jako bramę do równoległego świata

Mieszkanie na kościach (Kaja Puto)

Muranowska zieleń i beton kryją pod sobą okruchy czyichś sypialni i łazienek, towarów z okolicznych sklepików czy narzędzi z zakładów usługowych

Teatr

Fragmenty Puzyny (Katarzyna Niedurny)

„Mój stosunek do Keta jest dość problematyczny, ponieważ mam wrażenie, że on mnie jakoś pośmiertnie nie lubi. Nie powiem też, żebym ja go uwielbiała” – esej biograficzny w rocznicę śmierci Konstantego Puzyny

Czy polski taniec jest bezdomny? (Teresa Fazan)

Sytuacja ekonomiczna choreografów jest na tyle niepewna, że nierzadko artyści nie są w stanie powiedzieć, czy w kolejnym miesiącu nie będą musieli się spakować i przeprowadzić

Powiadom mnie o dostępności (Agata Becher)

Najnowszy spektakl TEATR POLIŻ, płynąc na fali popularności innych zapoznanych rewolucjonistek, jak Jaremianka, Ginczanka czy Berezowska, odkrywa życie i twórczość kolejnej niepokornej – Świrszczyńskiej

Spektakle bardzo non-fiction (Katarzyna Niedurny)

„Kluczowe jest to, aby dobierać produkty tak, żeby ich droga na nasz talerz nie powodowała spustoszenia gdzieś w świecie. Przemysł krewetkowy, jedzenie awokado bardziej szkodzą planecie niż jedzenie mięsa” – mówią twórcy „Jedzonka” przed piątkową premierą

Wiersze

wiersze (Natalia Malek)

]]>
Fri, 28 Aug 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/288]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/288

Film

Nasze globalne państwo duńskie (Jakub Majmurek)

„Rząd” ogląda się dziś trochę jak pamiątkę z politycznego świata, którego już nie ma, z ery przed wybuchem wielkich populizmów, z czasów, gdy polityczny standard wyznaczał raczej Barack Obama niż Viktor Orbán

Moje podejście jest inne (Marta Bałaga)

Spielberg i Lucas zniszczyli koncept filmów dla dojrzałego widza. Zabili go swoimi mechanicznymi zabawkami. Nagle okazało się, że to dzieci stanowią najlepszą widownię – rozmowa z autorem „Doliny Bogów”

Literatura

Odkopać kości (Aleksandra Wojtaszek)

Dla niektórych przeszłość jest tak dokuczliwie bolesna, że wciąż muszą opowiadać ją od nowa. Ważne, aby literatura obolałych narodów dostała swoją szansę na przekład – mówią tłumacze poezji bośniackiej i czarnogórskiej

Flashbacki mięszańca (Rafał Księżyk)

„Afrykańskie korzenie UFO” Anthony’ego Josepha ukazały się w przededniu globalnego boomu na afrofuturyzm, jednak autor zdołał wychwycić symptomy nowej mody i zawczasu zawadiacko ją poprzedrzeźniać

W strefie przekładu (Magda Heydel)

W dyskusji o tłumaczeniu i tłumaczach, ich roli i miejscu w kulturze stawką tak naprawdę jest prosta kwestia: kogo wpuszczamy do środka, komu każemy zostać na zewnątrz, kto nasz, kto obcy, komu zrobimy miejsce, a kogo za drzwi

Nie potrafię się zatrzymać (Aleksandra Boćkowska)

Znajoma, szykując kawę, powiedziała wiele lat temu: „Pamiętaj, jak się dużo wkłada, to się dużo wyjmuje”. Tak mniej więcej jest z tymi kwerendami – trzeba bardzo dużo z siebie dać, żeby coś znaleźć – mówi dokumentalistka pracująca przy książkach, filmach i wystawach

Listy do ciotki (Monika Ochędowska)

Powieść Anny Dziewit-Meller „Od jednego Lucypera” próbuje odczytać powojenną historię Polski bez klasycznego patriarchalnego klucza, zwracając polityczne emocje trzem pokoleniom kobiet

Ciągłość i zerwanie (Krzysztof Umiński)

Trzy lata temu nie potrafiłbym wymienić tytułu żadnej jego książki, chociaż po zastanowieniu przypomniałbym sobie esej „Głos Gombrowicza”. Zwierzam się ze swojej ignorancji, ponieważ zahacza ona o kwestię dla Karpińskiego zasadniczą: ciągłość w kulturze, czyli „cud wspólnoty, jedności dnia dzisiejszego z przeszłością, życie umarłych w nas”

Mózg Marii Janion (redakcja)

„Fenomen «janionizmu»: czy nie polegał na tym, że od pewnego momentu stał się nałogiem rozmontowywania wszelkich trwałych identyfikacji i utożsamień?” – wspominamy zmarłą w niedzielę Marię Janion

Media

Wtręty (Olga Drenda)

Blogowy lot brał się chyba częściowo z lekcji popkulturalnego absurdu lat dziewięćdziesiątych, z tych samych źródeł, co yass i Łyżka Czyli Chilli, co strategia „zlewu” Kazika i El Dupy

Muzyka

Zgromadzenie doświadczeń (Bartosz Nowicki)

Minęło raptem osiem miesięcy feralnego 2020 roku, a Wacław Zimpel ma już na koncie cztery premiery płytowe. Dwie solówki i dwie nagrane z wizjonerami eksperymentalnej muzyki elektronicznej. To z pewnością jeden z najbardziej spektakularnych momentów w karierze artysty

Jasna siostra (Piotr Kowalczyk)

Muzyka Julianny Barwick posiada fenomenalny potencjał ilustracyjny. Operuje prostymi środkami, najważniejszy jest w niej ludzki głos, i w niezobowiązujący sposób otwiera na myślenie o religii czy naturze

Obyczaje

Co znaczy flaga (Joanna Krakowska)

Zanim wszyscy przyobleczemy się w tęczę, schowajmy do kieszeni dobre rady, oceny, uprzedzenia, wyobrażenia, normy, mniemania i gusta, zwłaszcza na temat „niepotrzebnych prowokacji” i „przesadnego radykalizmu”. Odmieńczość to wyzwanie, piękne i trudne

Wieczorynki (Klara Cykorz)

Trudno jest opisać przemoc, której się było czy jest ofiarą lub świadkiem, przemoc rozrywa pamięć na strzępy, trudno to potem złożyć

Pasaż (Wojciech Nowicki)

Chodzę na targ, Stary Kleparz, idę tędy bezrozumnie, często tylko dlatego, że tu jest mój odpoczynek, tym kawałkiem się sycę. To jest mój wybieg i moja trasa, jak jedyne drzewo w okolicy, pod które wyprowadza się psa

Bezpieczniki (Kaja Puto)

Prawo, które w sposób rażący nie działa, w końcu samo zaczyna się delegitymizować i tracić szacunek społeczny. Gdy przestaje stanowić barierę dla przemocy, taką barierą stają się ciała opresjonowanych osób

Najgorsza jest dezinformacja (Kaja Puto)

Współczesna białoruska historia pokazuje, że łamania praw człowieka nie wolno bagatelizować. Ale oczywiście z białoruskiej perspektywy Polska wydaje się wspaniałym i sprawiedliwym krajem. To właśnie tu ucieknę, to właśnie tu chciałabym wywieźć moich rodziców

Mechanizmy szczucia (Izolda Kiec)

„Panna doktór Sadowska” Wojciecha Szota nie tyle jest biografią, ile nad wyraz aktualną opowieścią o mechanizmach funkcjonowania brukowej prasy. Pokazuje, że choć niewiele nauczyliśmy się w ciągu ostatnich stu lat, usprawniliśmy system opresji. Czy ta książka ma szanse to zmienić? Niestety nie

Kwestia smaku (Agata Sikora)

Członkinie Stop Bzdurom swoją odwagą, odżegnywaniem się od statusu ofiary, obojętnością na akceptację większości nadały tęczowym ruchom nową dynamikę. Przesunęły obowiązujące status quo sfery publicznej. Pozwoliły na ekspresję gniewu i poszerzyły pole solidarności

Przyszło to, co było (Paweł Mościcki)

Żyjemy w nowych czasach starych czasów. W jakiejś dziwnej mieszance, w której to, co swym nadejściem wzbudziło nasz strach, jest jedynie skupionym obrazem ostatnich dekad naszej historii

Dzikie zwierzęta (Małgorzata Rejmer)

Ekshibicjonista to zwierzę najczęściej występujące w tirańskim parku. Historia tego gatunku sięga czasów komunistycznych, gdy z powodu licznych seksualnych frustracji, narzucanych przez system zabraniający dostępu do pornografii, mężczyźni ruszyli ku parkom

Teatr

Odbijany (Anna Królica)

Wiele się ostatnio mówi o myśleniu wspólnotowym, lockdown był trudnym doświadczeniem dla całego społeczeństwa, ale w Operze Wrocławskiej kończy się współpracę z kierownikiem technicznym oraz nie kontynuuje świetnej współpracy z kadrą zarządzającą baletem

Omamienie (Stanisław Godlewski)

Bywa, że wywołane duchy dawnych przedstawień mówią nam coś ważnego o tu i teraz. Co właściwie mówi „Powrót Tamary” Buszewicza w reżyserii Tomaszewskiego?

Wiersze

wiersze (Tadeusz Dąbrowski)

Ziemia

Wchodzenie do szafy (Bartosz Sadulski)

Zmiany klimatu są jednym z największych zagrożeń dla zdrowia psychicznego w XXI wieku. To nie zbieg okoliczności, że najbardziej medialne przypadki depresji klimatycznej dotyczą dzieci

]]>

Film

Nasze globalne państwo duńskie (Jakub Majmurek)

„Rząd” ogląda się dziś trochę jak pamiątkę z politycznego świata, którego już nie ma, z ery przed wybuchem wielkich populizmów, z czasów, gdy polityczny standard wyznaczał raczej Barack Obama niż Viktor Orbán

Moje podejście jest inne (Marta Bałaga)

Spielberg i Lucas zniszczyli koncept filmów dla dojrzałego widza. Zabili go swoimi mechanicznymi zabawkami. Nagle okazało się, że to dzieci stanowią najlepszą widownię – rozmowa z autorem „Doliny Bogów”

Literatura

Odkopać kości (Aleksandra Wojtaszek)

Dla niektórych przeszłość jest tak dokuczliwie bolesna, że wciąż muszą opowiadać ją od nowa. Ważne, aby literatura obolałych narodów dostała swoją szansę na przekład – mówią tłumacze poezji bośniackiej i czarnogórskiej

Flashbacki mięszańca (Rafał Księżyk)

„Afrykańskie korzenie UFO” Anthony’ego Josepha ukazały się w przededniu globalnego boomu na afrofuturyzm, jednak autor zdołał wychwycić symptomy nowej mody i zawczasu zawadiacko ją poprzedrzeźniać

W strefie przekładu (Magda Heydel)

W dyskusji o tłumaczeniu i tłumaczach, ich roli i miejscu w kulturze stawką tak naprawdę jest prosta kwestia: kogo wpuszczamy do środka, komu każemy zostać na zewnątrz, kto nasz, kto obcy, komu zrobimy miejsce, a kogo za drzwi

Nie potrafię się zatrzymać (Aleksandra Boćkowska)

Znajoma, szykując kawę, powiedziała wiele lat temu: „Pamiętaj, jak się dużo wkłada, to się dużo wyjmuje”. Tak mniej więcej jest z tymi kwerendami – trzeba bardzo dużo z siebie dać, żeby coś znaleźć – mówi dokumentalistka pracująca przy książkach, filmach i wystawach

Listy do ciotki (Monika Ochędowska)

Powieść Anny Dziewit-Meller „Od jednego Lucypera” próbuje odczytać powojenną historię Polski bez klasycznego patriarchalnego klucza, zwracając polityczne emocje trzem pokoleniom kobiet

Ciągłość i zerwanie (Krzysztof Umiński)

Trzy lata temu nie potrafiłbym wymienić tytułu żadnej jego książki, chociaż po zastanowieniu przypomniałbym sobie esej „Głos Gombrowicza”. Zwierzam się ze swojej ignorancji, ponieważ zahacza ona o kwestię dla Karpińskiego zasadniczą: ciągłość w kulturze, czyli „cud wspólnoty, jedności dnia dzisiejszego z przeszłością, życie umarłych w nas”

Mózg Marii Janion (redakcja)

„Fenomen «janionizmu»: czy nie polegał na tym, że od pewnego momentu stał się nałogiem rozmontowywania wszelkich trwałych identyfikacji i utożsamień?” – wspominamy zmarłą w niedzielę Marię Janion

Media

Wtręty (Olga Drenda)

Blogowy lot brał się chyba częściowo z lekcji popkulturalnego absurdu lat dziewięćdziesiątych, z tych samych źródeł, co yass i Łyżka Czyli Chilli, co strategia „zlewu” Kazika i El Dupy

Muzyka

Zgromadzenie doświadczeń (Bartosz Nowicki)

Minęło raptem osiem miesięcy feralnego 2020 roku, a Wacław Zimpel ma już na koncie cztery premiery płytowe. Dwie solówki i dwie nagrane z wizjonerami eksperymentalnej muzyki elektronicznej. To z pewnością jeden z najbardziej spektakularnych momentów w karierze artysty

Jasna siostra (Piotr Kowalczyk)

Muzyka Julianny Barwick posiada fenomenalny potencjał ilustracyjny. Operuje prostymi środkami, najważniejszy jest w niej ludzki głos, i w niezobowiązujący sposób otwiera na myślenie o religii czy naturze

Obyczaje

Co znaczy flaga (Joanna Krakowska)

Zanim wszyscy przyobleczemy się w tęczę, schowajmy do kieszeni dobre rady, oceny, uprzedzenia, wyobrażenia, normy, mniemania i gusta, zwłaszcza na temat „niepotrzebnych prowokacji” i „przesadnego radykalizmu”. Odmieńczość to wyzwanie, piękne i trudne

Wieczorynki (Klara Cykorz)

Trudno jest opisać przemoc, której się było czy jest ofiarą lub świadkiem, przemoc rozrywa pamięć na strzępy, trudno to potem złożyć

Pasaż (Wojciech Nowicki)

Chodzę na targ, Stary Kleparz, idę tędy bezrozumnie, często tylko dlatego, że tu jest mój odpoczynek, tym kawałkiem się sycę. To jest mój wybieg i moja trasa, jak jedyne drzewo w okolicy, pod które wyprowadza się psa

Bezpieczniki (Kaja Puto)

Prawo, które w sposób rażący nie działa, w końcu samo zaczyna się delegitymizować i tracić szacunek społeczny. Gdy przestaje stanowić barierę dla przemocy, taką barierą stają się ciała opresjonowanych osób

Najgorsza jest dezinformacja (Kaja Puto)

Współczesna białoruska historia pokazuje, że łamania praw człowieka nie wolno bagatelizować. Ale oczywiście z białoruskiej perspektywy Polska wydaje się wspaniałym i sprawiedliwym krajem. To właśnie tu ucieknę, to właśnie tu chciałabym wywieźć moich rodziców

Mechanizmy szczucia (Izolda Kiec)

„Panna doktór Sadowska” Wojciecha Szota nie tyle jest biografią, ile nad wyraz aktualną opowieścią o mechanizmach funkcjonowania brukowej prasy. Pokazuje, że choć niewiele nauczyliśmy się w ciągu ostatnich stu lat, usprawniliśmy system opresji. Czy ta książka ma szanse to zmienić? Niestety nie

Kwestia smaku (Agata Sikora)

Członkinie Stop Bzdurom swoją odwagą, odżegnywaniem się od statusu ofiary, obojętnością na akceptację większości nadały tęczowym ruchom nową dynamikę. Przesunęły obowiązujące status quo sfery publicznej. Pozwoliły na ekspresję gniewu i poszerzyły pole solidarności

Przyszło to, co było (Paweł Mościcki)

Żyjemy w nowych czasach starych czasów. W jakiejś dziwnej mieszance, w której to, co swym nadejściem wzbudziło nasz strach, jest jedynie skupionym obrazem ostatnich dekad naszej historii

Dzikie zwierzęta (Małgorzata Rejmer)

Ekshibicjonista to zwierzę najczęściej występujące w tirańskim parku. Historia tego gatunku sięga czasów komunistycznych, gdy z powodu licznych seksualnych frustracji, narzucanych przez system zabraniający dostępu do pornografii, mężczyźni ruszyli ku parkom

Teatr

Odbijany (Anna Królica)

Wiele się ostatnio mówi o myśleniu wspólnotowym, lockdown był trudnym doświadczeniem dla całego społeczeństwa, ale w Operze Wrocławskiej kończy się współpracę z kierownikiem technicznym oraz nie kontynuuje świetnej współpracy z kadrą zarządzającą baletem

Omamienie (Stanisław Godlewski)

Bywa, że wywołane duchy dawnych przedstawień mówią nam coś ważnego o tu i teraz. Co właściwie mówi „Powrót Tamary” Buszewicza w reżyserii Tomaszewskiego?

Wiersze

wiersze (Tadeusz Dąbrowski)

Ziemia

Wchodzenie do szafy (Bartosz Sadulski)

Zmiany klimatu są jednym z największych zagrożeń dla zdrowia psychicznego w XXI wieku. To nie zbieg okoliczności, że najbardziej medialne przypadki depresji klimatycznej dotyczą dzieci

]]>
Fri, 14 Aug 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/287]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/287

Film

Nuda (Bartosz Żurawiecki)

Średniość antologii „W domu” jest odbiciem stanu, w jakim znaleźliśmy się po ogłoszeniu stanu epidemii. Miał być koniec świata, miały grzmieć trąby Jerycha, krew miała spływać rynsztokami. A przynajmniej miało zabraknąć papieru toaletowego. Tymczasem nic z tego

Smak cytryny (Paweł Soszyński)

W „Wielkiej” Rosja jest przerysowana, karykaturalna. W końcu opowiada o dzisiejszych politykach i ich zmanipulowanych ad absurdum imperiach

Obława (Jakub Socha)

Chińskie „Jezioro dzikich gęsi” to czarny kryminał bez kryminału i bez bohatera, za którym można by było iść. Tu bohaterem jest miasto o nieustalonym statusie

Historie wściekłości (Marcin Stachowicz)

Russell Crowe siedzi w samochodzie i dyszy, rzęzi, charczy, poci się, nerwowo przeszukuje schowki, w końcu aplikuje sobie zestaw piguł na uspokojenie. Wiadomo bez żadnych znaków drogowych, że potężnie zbudowany sadysta z „Nieobliczalnego” to wytwór alt-rightowego internetu oraz nienawistnej retoryki Donalda Trumpa

Rozpędzona kolejka (Jakub Socha)

Reżyserka „Babyteeth” wsadza nas na rollercoaster i od razu zwalnia dźwignię. Wagoniki jadą w kierunku wiadomego końca, ale sama jazda mimo wszystko sprawia frajdę, pozwala o nim zapomnieć

Literatura

Oparzenia zerowego stopnia (Michał Tabaczyński)

Gdyby w słowniku terminów literackich umieścić hasło „pisarz legenda”, życiorys Stiga Dagermana wystarczyłby za jego treść. Jest tu wszystko: od rewelacyjnego debiutu po samobójczą śmierć. W jego pisarstwie „Poparzone dziecko” cenione jest chyba najwyżej

Fikołki i figle (Zofia Król)

Dyskusja o kobietach eseistkach to znacznie więcej niż kwestia płci – to rozmowa o koniecznym rozszerzeniu eseistycznego doświadczenia. Poza dotychczasowe granice pochodzenia, perspektywy, tematu – przedpremierowy fragment książki „Prognoza niepogody”

Media

Wyprawa w kosmos (Mateusz Witczak)

W „If Found…” gracz nie tyle odsłania kolejne sceny i konteksty, ile chroni protagonistkę przed transfobią. Produkcja McGee to w istocie subwersyjny komiks

Amerykański Joe (Paulina Domagalska)

Prowadzi swój podkast od 2009 roku, w połowie lipca opublikował 1507 odcinek. Joe Rogan jest najpopularniejszym podkasterem w internecie. Dobór gości dobrze ilustruje jego podejście do wolności słowa: człowiek powinien móc powiedzieć wszystko

Rzeźnia numer 5.0 (Samuel Tchorek-Bentall)

Sfera prywatna kurczy się z każdym nowym odkryciem technologicznym, z każdym nowym portalem społecznościowym i z każdą nową inteligentną maszyną. Nadszedł czas, żeby wyobrazić sobie małżeństwo potwora z Doliny Krzemowej z potworem z Pekinu

Obyczaje

Derrida na Filtrowej (Renata Lis)

Trudno powiedzieć, co z tego wyniknie: zdziałamy coś, czy jednak zaczniemy emigrować. Jedno jest pewne: żyjemy w świecie nieodwracalnie pękniętym – przypominamy tekst o sporach, protestach i ruchu LGBTQ+

Małe kalwarie (Kasper Bajon)

W domu znajomych moich dziadków, wśród olejnych monachijskich obrazów i biedermeierowskich mebli, za szybą szklanej serwantki, pośród porcelany spoczywała czaszka. Biała i wypolerowana. Jeżeli dobrze pamiętam, należała do Pigmeja, ale nie mam pewności. Przyjechała z Afryki na początku wieku

Incel, twój brat (Marceli Szpak)

Czy mi się to podoba czy nie, z każdym kolejnym ujęciem i sceną film „TFW NO GF” staje się lustrem, w którym przegląda się kolejne pokolenie białych biedaków, znajduję w nim nowe kinderpanki

Najdalsza podróż świata (Roland Schimmelpfennig)

Wyjście za próg staje się przygodą, droga do supermarketu jest podróżą do innego świata. Ludzie mijają się na ulicy z przerażeniem w oczach – o podróżach w czasach zamknięcia pisze niemiecki dramaturg

Sztuka

Historie do opowiedzenia (Romuald Demidenko)

W pewnym sensie BaumgartBaumgart Studio zafunkcjonowało w chwili narodzin Agaty, a prace, w których nasz związek jest tematem, opowiadałyśmy przez lata. Na otwarte pytanie, które zadałam „Matką” z 1998 roku, Agata odpowiada poprzez „Love 404” dwie dekady później

Teatr

Polska po libańsku (Witold Mrozek)

„Sunny Sunday. Last But Not Last” to intensywny, pełen narracyjnych przewrotek godzinny performans z elementami stand-upu, storytellingu i performatywnego komiksu

Wiersze

Ptak za szybą (Adam Wiedemann)

Ziemia

Przyszłość to zużyte opony (Jola Janiczak, Grzegorz Stępniak)

Na własne oczy mogliśmy się przekonać, że śmieci to skarby, że butelki to klejnoty, że zużyte opony to jeden z najtrwalszych materiałów budowlanych, że można przeżyć miesiące w domu, nie wychodząc po jedzenie – relacja z utopijnego miasteczka w USA

Co nie istnieje (Ilona Wiśniewska)

Co to jest nic? Tym, którzy muszą wjechać na wysokość wiatraka, by zobaczyć horyzont, ogromne tereny wydają się czekać na zagospodarowanie. Jednak miejscowym niczego nie brakuje. Zgadzają się przecięcia linii, długości fal i światłocienie

]]>

Film

Nuda (Bartosz Żurawiecki)

Średniość antologii „W domu” jest odbiciem stanu, w jakim znaleźliśmy się po ogłoszeniu stanu epidemii. Miał być koniec świata, miały grzmieć trąby Jerycha, krew miała spływać rynsztokami. A przynajmniej miało zabraknąć papieru toaletowego. Tymczasem nic z tego

Smak cytryny (Paweł Soszyński)

W „Wielkiej” Rosja jest przerysowana, karykaturalna. W końcu opowiada o dzisiejszych politykach i ich zmanipulowanych ad absurdum imperiach

Obława (Jakub Socha)

Chińskie „Jezioro dzikich gęsi” to czarny kryminał bez kryminału i bez bohatera, za którym można by było iść. Tu bohaterem jest miasto o nieustalonym statusie

Historie wściekłości (Marcin Stachowicz)

Russell Crowe siedzi w samochodzie i dyszy, rzęzi, charczy, poci się, nerwowo przeszukuje schowki, w końcu aplikuje sobie zestaw piguł na uspokojenie. Wiadomo bez żadnych znaków drogowych, że potężnie zbudowany sadysta z „Nieobliczalnego” to wytwór alt-rightowego internetu oraz nienawistnej retoryki Donalda Trumpa

Rozpędzona kolejka (Jakub Socha)

Reżyserka „Babyteeth” wsadza nas na rollercoaster i od razu zwalnia dźwignię. Wagoniki jadą w kierunku wiadomego końca, ale sama jazda mimo wszystko sprawia frajdę, pozwala o nim zapomnieć

Literatura

Oparzenia zerowego stopnia (Michał Tabaczyński)

Gdyby w słowniku terminów literackich umieścić hasło „pisarz legenda”, życiorys Stiga Dagermana wystarczyłby za jego treść. Jest tu wszystko: od rewelacyjnego debiutu po samobójczą śmierć. W jego pisarstwie „Poparzone dziecko” cenione jest chyba najwyżej

Fikołki i figle (Zofia Król)

Dyskusja o kobietach eseistkach to znacznie więcej niż kwestia płci – to rozmowa o koniecznym rozszerzeniu eseistycznego doświadczenia. Poza dotychczasowe granice pochodzenia, perspektywy, tematu – przedpremierowy fragment książki „Prognoza niepogody”

Media

Wyprawa w kosmos (Mateusz Witczak)

W „If Found…” gracz nie tyle odsłania kolejne sceny i konteksty, ile chroni protagonistkę przed transfobią. Produkcja McGee to w istocie subwersyjny komiks

Amerykański Joe (Paulina Domagalska)

Prowadzi swój podkast od 2009 roku, w połowie lipca opublikował 1507 odcinek. Joe Rogan jest najpopularniejszym podkasterem w internecie. Dobór gości dobrze ilustruje jego podejście do wolności słowa: człowiek powinien móc powiedzieć wszystko

Rzeźnia numer 5.0 (Samuel Tchorek-Bentall)

Sfera prywatna kurczy się z każdym nowym odkryciem technologicznym, z każdym nowym portalem społecznościowym i z każdą nową inteligentną maszyną. Nadszedł czas, żeby wyobrazić sobie małżeństwo potwora z Doliny Krzemowej z potworem z Pekinu

Obyczaje

Derrida na Filtrowej (Renata Lis)

Trudno powiedzieć, co z tego wyniknie: zdziałamy coś, czy jednak zaczniemy emigrować. Jedno jest pewne: żyjemy w świecie nieodwracalnie pękniętym – przypominamy tekst o sporach, protestach i ruchu LGBTQ+

Małe kalwarie (Kasper Bajon)

W domu znajomych moich dziadków, wśród olejnych monachijskich obrazów i biedermeierowskich mebli, za szybą szklanej serwantki, pośród porcelany spoczywała czaszka. Biała i wypolerowana. Jeżeli dobrze pamiętam, należała do Pigmeja, ale nie mam pewności. Przyjechała z Afryki na początku wieku

Incel, twój brat (Marceli Szpak)

Czy mi się to podoba czy nie, z każdym kolejnym ujęciem i sceną film „TFW NO GF” staje się lustrem, w którym przegląda się kolejne pokolenie białych biedaków, znajduję w nim nowe kinderpanki

Najdalsza podróż świata (Roland Schimmelpfennig)

Wyjście za próg staje się przygodą, droga do supermarketu jest podróżą do innego świata. Ludzie mijają się na ulicy z przerażeniem w oczach – o podróżach w czasach zamknięcia pisze niemiecki dramaturg

Sztuka

Historie do opowiedzenia (Romuald Demidenko)

W pewnym sensie BaumgartBaumgart Studio zafunkcjonowało w chwili narodzin Agaty, a prace, w których nasz związek jest tematem, opowiadałyśmy przez lata. Na otwarte pytanie, które zadałam „Matką” z 1998 roku, Agata odpowiada poprzez „Love 404” dwie dekady później

Teatr

Polska po libańsku (Witold Mrozek)

„Sunny Sunday. Last But Not Last” to intensywny, pełen narracyjnych przewrotek godzinny performans z elementami stand-upu, storytellingu i performatywnego komiksu

Wiersze

Ptak za szybą (Adam Wiedemann)

Ziemia

Przyszłość to zużyte opony (Jola Janiczak, Grzegorz Stępniak)

Na własne oczy mogliśmy się przekonać, że śmieci to skarby, że butelki to klejnoty, że zużyte opony to jeden z najtrwalszych materiałów budowlanych, że można przeżyć miesiące w domu, nie wychodząc po jedzenie – relacja z utopijnego miasteczka w USA

Co nie istnieje (Ilona Wiśniewska)

Co to jest nic? Tym, którzy muszą wjechać na wysokość wiatraka, by zobaczyć horyzont, ogromne tereny wydają się czekać na zagospodarowanie. Jednak miejscowym niczego nie brakuje. Zgadzają się przecięcia linii, długości fal i światłocienie

]]>
Fri, 31 Jul 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/286]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/286

Film

Jak oni mieszkają (Jakub Socha)

Już słychać, jak formuje się fala filmów o izolacji. Jej pierwsze przebłyski pojawiły się właśnie pod postacią serialu „W domu” i filmu nowelowego „Homemade”

W kinie można wszystko (Agnieszka Jakimiak)

Nowe Horyzonty ruszają w trasę po kraju z trzema filmami. Dwa z nich – „Ema” Pablo Larraína i „Liberté” Alberta Serry – to portrety wolności seksualnej, najbardziej znienawidzonej i wypieranej przez konserwatywnych purytanów, którzy od lat dyktują reguły gry w naszej społecznej rzeczywistości

POP-CORE: Wiara czyni czuba? (Michał Walkiewicz)

Sercem jestem po stronie tych, którzy pokazują popkulturowym ekstremistom środkowy palec. Być może dlatego, że superfani psują wszystkim imprezę i zamieniają celebrację wspólnej pasji w nagonkę

Literatura

Powszechna dziwność (Bartosz Sadulski)

Arthur Machen wiedział, że tego, co niesamowite, nie trzeba pokazywać. Bohaterowie jego książek często wyruszają na poszukiwanie niesamowitości, które czają się wśród walijskich wzgórz, i ślad się po nich urywa. Nie da się dotknąć tajemnicy bez kary

Media

Jak uzasadnić jatkę (Marzena Falkowska)

„The Last of Us II” opowiada o tym, jak raz puszczona w ruch spirala przemocy wciąż się nakręca, pociągając za sobą kolejne ofiary. Ale to wciąż gra zaprojektowana tak, żeby zapewniać satysfakcję z celnego strzału w głowę

Muzyka

Za chińskim firewallem (Jakub Bożek)

W Chinach nie bardzo ceni się lokalną tradycję kulturową. Na akademiach obowiązuje zachodni program: kompozytorzy uczą się aranżować pop, pianiści ćwiczą Chopina. Często słuchałem amatorów występujących w parkach, by po chwili zorientować się, że rzekomo chińska melodia to temat z „Titanica”

Ewakuacja ze świata bez właściwości (Olga Drenda)

Nowego albumu Haim słucha się trochę tak jak słów osoby, która zdecydowała, że nie chce już więcej spełniać oczekiwań otoczenia. Trio robi mniej więcej to samo, tylko lepiej i przede wszystkim własnym głosem

Różowa rewolucja (Konstanty Usenko)

Różowe Czuby były projektem nieprawdopodobnym. Muzycy peerelowskiego mainstreamu, z Marylą Rodowicz na czele, stworzyli jednorazową kreację przypominającą, również z wyglądu, najśmielsze produkcje post-punkowego zespołu Devo. Pomysłodawcą był legendarny łódzki freak

Obyczaje

Wagina zniszczy to państwo (Renata Lis)

W listopadzie 2019 roku Julia Cwietkowa została aresztowana – za dwa internetowe projekty edukacyjne, amatorski spektakl teatralny oraz „subtelne rysunki waginy”. Napisany w jej obronie poemat Galiny Rymbu rozpalił do czerwoności rosyjski internet

Pucio, Pucio (Bartosz Żurawiecki)

W pozornie demokratycznym, ludowym i pozbawionym podziałów klasowych PRL-u nadmorskie kurorty dzieliły się na lepsze i gorsze. Te, do których jeździły elity, i te, do których trafiała gawiedź

Sztuka

Protest z wosku (Aleksandra Szczepan)

Kiedy na Taborze Pamięci odbierałam pozostałości rzeźby spod Borzęcina, podchodziło do mnie wielu Romów i pytało, co zamierzam zrobić z pociętymi postaciami. Traktowali te szczątki jak relikwie

Wiersze

wiersze (Wioletta Grzegorzewska)

Ziemia

Mała podróż (Esther Kinsky)

Węzeł ciasnoty rozplątał się w trakcie chodzenia. Świat znów się poszerzył. Teraz nadszedł wieczór, na wschodzie za górami niebo jest prawie zielone, na zachodzie pomarańczowe

Zmarszczki (Ilona Wiśniewska)

Bałtyk wcale nie umiera, tylko się zmienia. Ma coraz mniej słonych dopływów z Morza Północnego, a coraz więcej słodkich z Finlandii i Szwecji. Powoli będzie się stawał jeziorem

Koc w bagażniku (Adam Robiński)

Zawiniątko wygląda jak niemowlak zawinięty w pled. Nic tylko bujać biodrami i coś nucić. Ale kiedy je podnoszę, z nozdrzy uchodzą bąble piany. Składam borsuka na skraju pastwiska. Robaki będą miały czas, żeby zrobić swoje

]]>

Film

Jak oni mieszkają (Jakub Socha)

Już słychać, jak formuje się fala filmów o izolacji. Jej pierwsze przebłyski pojawiły się właśnie pod postacią serialu „W domu” i filmu nowelowego „Homemade”

W kinie można wszystko (Agnieszka Jakimiak)

Nowe Horyzonty ruszają w trasę po kraju z trzema filmami. Dwa z nich – „Ema” Pablo Larraína i „Liberté” Alberta Serry – to portrety wolności seksualnej, najbardziej znienawidzonej i wypieranej przez konserwatywnych purytanów, którzy od lat dyktują reguły gry w naszej społecznej rzeczywistości

POP-CORE: Wiara czyni czuba? (Michał Walkiewicz)

Sercem jestem po stronie tych, którzy pokazują popkulturowym ekstremistom środkowy palec. Być może dlatego, że superfani psują wszystkim imprezę i zamieniają celebrację wspólnej pasji w nagonkę

Literatura

Powszechna dziwność (Bartosz Sadulski)

Arthur Machen wiedział, że tego, co niesamowite, nie trzeba pokazywać. Bohaterowie jego książek często wyruszają na poszukiwanie niesamowitości, które czają się wśród walijskich wzgórz, i ślad się po nich urywa. Nie da się dotknąć tajemnicy bez kary

Media

Jak uzasadnić jatkę (Marzena Falkowska)

„The Last of Us II” opowiada o tym, jak raz puszczona w ruch spirala przemocy wciąż się nakręca, pociągając za sobą kolejne ofiary. Ale to wciąż gra zaprojektowana tak, żeby zapewniać satysfakcję z celnego strzału w głowę

Muzyka

Za chińskim firewallem (Jakub Bożek)

W Chinach nie bardzo ceni się lokalną tradycję kulturową. Na akademiach obowiązuje zachodni program: kompozytorzy uczą się aranżować pop, pianiści ćwiczą Chopina. Często słuchałem amatorów występujących w parkach, by po chwili zorientować się, że rzekomo chińska melodia to temat z „Titanica”

Ewakuacja ze świata bez właściwości (Olga Drenda)

Nowego albumu Haim słucha się trochę tak jak słów osoby, która zdecydowała, że nie chce już więcej spełniać oczekiwań otoczenia. Trio robi mniej więcej to samo, tylko lepiej i przede wszystkim własnym głosem

Różowa rewolucja (Konstanty Usenko)

Różowe Czuby były projektem nieprawdopodobnym. Muzycy peerelowskiego mainstreamu, z Marylą Rodowicz na czele, stworzyli jednorazową kreację przypominającą, również z wyglądu, najśmielsze produkcje post-punkowego zespołu Devo. Pomysłodawcą był legendarny łódzki freak

Obyczaje

Wagina zniszczy to państwo (Renata Lis)

W listopadzie 2019 roku Julia Cwietkowa została aresztowana – za dwa internetowe projekty edukacyjne, amatorski spektakl teatralny oraz „subtelne rysunki waginy”. Napisany w jej obronie poemat Galiny Rymbu rozpalił do czerwoności rosyjski internet

Pucio, Pucio (Bartosz Żurawiecki)

W pozornie demokratycznym, ludowym i pozbawionym podziałów klasowych PRL-u nadmorskie kurorty dzieliły się na lepsze i gorsze. Te, do których jeździły elity, i te, do których trafiała gawiedź

Sztuka

Protest z wosku (Aleksandra Szczepan)

Kiedy na Taborze Pamięci odbierałam pozostałości rzeźby spod Borzęcina, podchodziło do mnie wielu Romów i pytało, co zamierzam zrobić z pociętymi postaciami. Traktowali te szczątki jak relikwie

Wiersze

wiersze (Wioletta Grzegorzewska)

Ziemia

Mała podróż (Esther Kinsky)

Węzeł ciasnoty rozplątał się w trakcie chodzenia. Świat znów się poszerzył. Teraz nadszedł wieczór, na wschodzie za górami niebo jest prawie zielone, na zachodzie pomarańczowe

Zmarszczki (Ilona Wiśniewska)

Bałtyk wcale nie umiera, tylko się zmienia. Ma coraz mniej słonych dopływów z Morza Północnego, a coraz więcej słodkich z Finlandii i Szwecji. Powoli będzie się stawał jeziorem

Koc w bagażniku (Adam Robiński)

Zawiniątko wygląda jak niemowlak zawinięty w pled. Nic tylko bujać biodrami i coś nucić. Ale kiedy je podnoszę, z nozdrzy uchodzą bąble piany. Składam borsuka na skraju pastwiska. Robaki będą miały czas, żeby zrobić swoje

]]>
Fri, 17 Jul 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/285]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/285

Film

W polsko-polskich okopach (Jakub Majmurek)

Skromny, estetycznie surowy, świadomie sytuujący się na uboczu polskiego kina „Eastern”, przy wszystkich swoich zapożyczeniach, stanowi jeden z bardziej oryginalnych i niebanalnych debiutów ostatnich lat

Baranki i Ofelie (Klara Cykorz)

Scenariusz „Córki boga” uszyty został z klisz popularnych narracji o sektach, co samo w sobie nie jest jakąś wielką wadą. Chodzi przecież o to, aby Szumowska i Englert namalowali coś po swojemu, uzupełnili białe plamy feministycznej baśni

Literatura

Nieśpiesznie i pochmurno (Marek Zaleski)

Więc wyjechał najpierw do Kielc, a potem dalej. Widowisko pożegnało go na swój sposób, choć tym razem zrobił wiele, a nawet zrobił wszystko, co mógł, żeby zejść mu z oczu. Czy żegnały go dźwięki marszu w tonacji „Langsam und Trübe” praskiego rówieśnika Mozarta, z płyty, którą niegdyś wypatrzył w empiku?

Zmiana ogniskowej (Adam Pluszka)

Prawdziwa zabawa w przekład zaczyna się wtedy, gdy trzeba dogadać się z polszczyzną, żeby zechciała zrobić to, co nam po głowie chodzi, ale jednocześnie dogadać się ze sobą w sprawie: co ja tu w istocie czytam

Muzyka

Czarodziejka z Kazania (Kasia Jaroch)

Na „Room for the Moon” Kate NV zaprasza do gry w kalambury – wygrywa ten, kto dostrzeże więcej. Ale nawet dzieci, które nie mają klucza do świata kulturowych kontekstów, będą się świetnie bawić

Obyczaje

Czasami zapominam sobie przypomnieć (Szymon Adamczak)

Wiedziałem, że jest coś takiego jak leki na HIV i najprawdopodobniej nigdy nie doświadczę na własnej skórze powikłań, że nie będę miał AIDS, ale z jakiegoś powodu czułem złość

Koronawirus i (nie)konieczność filozofii (Tomasz Stawiszyński)

Jest specyficzną cechą filozofii – tej najbardziej dziwacznej, niejednorodnej spośród licznych odmian ludzkiej myśli – że w epoce pandemii wyprodukowała stanowiska radykalnie sobie przeciwstawne, niekiedy jawnie absurdalne

Maski opadły (Michał R. Wiśniewski)

Epidemia wyzwoliła wojnę kulturową, w której starła się polska zagrodowa szlacheckość, chińska tradycyjna medycyna i amerykańskie umiłowanie wolności. O co poszło? O maseczki

Sztuka

Sprzątanie pomników (Karol Sienkiewicz)

Dzięki globalnym protestom zaczęliśmy dostrzegać pomniki. I obserwujemy, jak łatwo można się ich pozbyć. Trudniejsze pytanie brzmi: czym je zastąpić?

Jak w związku (Paulina Domagalska)

Dla imigrantów, którzy głosują pod urzędem, to jest nie tylko udział w akcji artystycznej. W ten sposób mogą dać wyraz swojej woli. Przestrzeń sztuki pozwoliła, żeby w Polsce po raz pierwszy oddali głos

Cisza jest wskazana (Jakub Gawskowski)

Na Śląsku nie było muzeum, a ja do Krakowa nie jeździłam. Wcale nie znałam sztuki współczesnej. Pierwsza sztuka abstrakcyjna, którą zobaczyłam, to była pocztówka z Paryża, którą nam przysłał grafik z Warszawy

Powstawanie obrazu utopii (Marwa Arsanios)

Co oznaczałaby feministyczna, socjalistyczna utopia? Czy możemy zastanowić się nad takim wyobrażeniem? Czy taka utopia mogłaby istnieć na dużą skalę? W jaki sposób można by zorganizować autonomiczne strefy? 

Queerowa sztuka troski (Piotr Fortuna)

Nie sposób oglądać „Lezb” w oderwaniu od bieżących wydarzeń. Czułość Sobel jest odpowiedzią na narastającą homofobię, strefy wolne od LGBT czy kampanię nienawiści w mediach publicznych

Teatr

Stos ciągle płonie (Witold Mrozek)

Ostatnia ponoć w Europie kobieta spalona na stosie – Barbara Zdunk – zginęła w roku 1811. W „I tak nikt mi nie uwierzy” Rubin i Janiczak opowiadają o jej historii

Wiersze

wiersze (Maciej Libich)

Ziemia

Półwysep fok (Karolina Iwaszkiewicz/Adam Pluszka)

Poza sezonem miasto Hel jest opustoszałe. Budki, w których sprzedaje się pluszowe foki, egzotyczne muszle, zmiennobarwne pierścionki oraz magnesy i fajansowe kubki z seksistowskimi żartami, rozmontowane czekają za portem na lato

]]>

Film

W polsko-polskich okopach (Jakub Majmurek)

Skromny, estetycznie surowy, świadomie sytuujący się na uboczu polskiego kina „Eastern”, przy wszystkich swoich zapożyczeniach, stanowi jeden z bardziej oryginalnych i niebanalnych debiutów ostatnich lat

Baranki i Ofelie (Klara Cykorz)

Scenariusz „Córki boga” uszyty został z klisz popularnych narracji o sektach, co samo w sobie nie jest jakąś wielką wadą. Chodzi przecież o to, aby Szumowska i Englert namalowali coś po swojemu, uzupełnili białe plamy feministycznej baśni

Literatura

Nieśpiesznie i pochmurno (Marek Zaleski)

Więc wyjechał najpierw do Kielc, a potem dalej. Widowisko pożegnało go na swój sposób, choć tym razem zrobił wiele, a nawet zrobił wszystko, co mógł, żeby zejść mu z oczu. Czy żegnały go dźwięki marszu w tonacji „Langsam und Trübe” praskiego rówieśnika Mozarta, z płyty, którą niegdyś wypatrzył w empiku?

Zmiana ogniskowej (Adam Pluszka)

Prawdziwa zabawa w przekład zaczyna się wtedy, gdy trzeba dogadać się z polszczyzną, żeby zechciała zrobić to, co nam po głowie chodzi, ale jednocześnie dogadać się ze sobą w sprawie: co ja tu w istocie czytam

Muzyka

Czarodziejka z Kazania (Kasia Jaroch)

Na „Room for the Moon” Kate NV zaprasza do gry w kalambury – wygrywa ten, kto dostrzeże więcej. Ale nawet dzieci, które nie mają klucza do świata kulturowych kontekstów, będą się świetnie bawić

Obyczaje

Czasami zapominam sobie przypomnieć (Szymon Adamczak)

Wiedziałem, że jest coś takiego jak leki na HIV i najprawdopodobniej nigdy nie doświadczę na własnej skórze powikłań, że nie będę miał AIDS, ale z jakiegoś powodu czułem złość

Koronawirus i (nie)konieczność filozofii (Tomasz Stawiszyński)

Jest specyficzną cechą filozofii – tej najbardziej dziwacznej, niejednorodnej spośród licznych odmian ludzkiej myśli – że w epoce pandemii wyprodukowała stanowiska radykalnie sobie przeciwstawne, niekiedy jawnie absurdalne

Maski opadły (Michał R. Wiśniewski)

Epidemia wyzwoliła wojnę kulturową, w której starła się polska zagrodowa szlacheckość, chińska tradycyjna medycyna i amerykańskie umiłowanie wolności. O co poszło? O maseczki

Sztuka

Sprzątanie pomników (Karol Sienkiewicz)

Dzięki globalnym protestom zaczęliśmy dostrzegać pomniki. I obserwujemy, jak łatwo można się ich pozbyć. Trudniejsze pytanie brzmi: czym je zastąpić?

Jak w związku (Paulina Domagalska)

Dla imigrantów, którzy głosują pod urzędem, to jest nie tylko udział w akcji artystycznej. W ten sposób mogą dać wyraz swojej woli. Przestrzeń sztuki pozwoliła, żeby w Polsce po raz pierwszy oddali głos

Cisza jest wskazana (Jakub Gawskowski)

Na Śląsku nie było muzeum, a ja do Krakowa nie jeździłam. Wcale nie znałam sztuki współczesnej. Pierwsza sztuka abstrakcyjna, którą zobaczyłam, to była pocztówka z Paryża, którą nam przysłał grafik z Warszawy

Powstawanie obrazu utopii (Marwa Arsanios)

Co oznaczałaby feministyczna, socjalistyczna utopia? Czy możemy zastanowić się nad takim wyobrażeniem? Czy taka utopia mogłaby istnieć na dużą skalę? W jaki sposób można by zorganizować autonomiczne strefy? 

Queerowa sztuka troski (Piotr Fortuna)

Nie sposób oglądać „Lezb” w oderwaniu od bieżących wydarzeń. Czułość Sobel jest odpowiedzią na narastającą homofobię, strefy wolne od LGBT czy kampanię nienawiści w mediach publicznych

Teatr

Stos ciągle płonie (Witold Mrozek)

Ostatnia ponoć w Europie kobieta spalona na stosie – Barbara Zdunk – zginęła w roku 1811. W „I tak nikt mi nie uwierzy” Rubin i Janiczak opowiadają o jej historii

Wiersze

wiersze (Maciej Libich)

Ziemia

Półwysep fok (Karolina Iwaszkiewicz/Adam Pluszka)

Poza sezonem miasto Hel jest opustoszałe. Budki, w których sprzedaje się pluszowe foki, egzotyczne muszle, zmiennobarwne pierścionki oraz magnesy i fajansowe kubki z seksistowskimi żartami, rozmontowane czekają za portem na lato

]]>
Fri, 03 Jul 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/284]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/284

Film

Oko wieloryba (Jakub Socha)

Na Krakowskim Festiwalu Filmowym królowało tradycyjne kino dokumentalne. Nie temat, tylko bohater

Policzone dni (Piotr Mirski)

Jeśliby pokusić się o gatunkową klasyfikację „Naszego czasu” Carlosa Reygadasa, trzeba by uznać go za melodramat, i to z rodzaju tych jaskrawych oraz bezwstydnych

Prywatne podłoże mojej niechęci (Marcin Stachowicz)

Neflix przypomina wielką machinę psychoanalityczną. Model biznesowy giganta streamingowego to doskonałe odbicie Freudowskiej fazy analnej. I to w obu jej wersjach: sadystycznej i pasywnej

Literatura

Próba zamknięcia (Olga Wróbel)

Nie da się zrozumieć, jak z osobna zostało zabitych sześć milionów ludzi. I nie da się skonfrontować ze smutkiem, który po nich pozostał. Powoli zaczynam rozumieć, że może to, co robię, to sposób przeżywania żałoby – mówi autor „Poufnego”

Wiatr i kość (Eliot Weinberger)

Gdzieś pomiędzy klasycystami i awangardzistami, pomiędzy ascetami i hedonistami działa Liu Xie, którego książka „Umysł i rzeźbienie smoków”, pierwszy dłuższy chiński zbiór krytyki literackiej, opowiadała się za nowatorstwem osadzonym w pismach klasyków

Pas startowy do myślenia (Paweł Dunin-Wąsowicz)

Gdy bierzemy dziś do ręki literaturę faktu, traktujemy ją jak Pismo Święte, za to literatura piękna uznawana jest za bajdy. Ale ta pierwsza mówi prawdę tylko do pewnego stopnia. Dla mnie fakty są mniej ważne niż relacje

Masakra w domenie publicznej (Darek Arest)

„Sabrina” Nicka Drnaso, 30-latka z Chicago, jest pierwszym komiksem nominowanym do Nagrody Bookera

Muzyka

Widok z pociągu (Piotr Kowalczyk)

„Home”, drugi album Hani Rani, to muzyka pop, ale sygnalizująca wrażliwość i gotowość do introspekcji, więc trochę się tej łatki wstydząca. Niepotrzebnie. Hania Rani powinna jak najszybciej opuścić dość ciasną przegródkę modern classical

Na wyboistych drogach (Maciej Kaczmarski)

Żonglerka nazwami i nazwiskami, błyskotliwe napomknięcia i gry słowne, mniej lub bardziej czytelne, rzucane jakby od niechcenia sugestie – oto klucz do twórczości Boba Dylana. Właśnie wydał 39. album w trwającej niemal 60 lat karierze

Patos i humor (Maciej Krawiec)

Tytuł „Przyśpiewki” nadany wspólnemu albumowi duetu Diomede i perkusisty Huberta Zemlera jest mocno ironiczny. Przyśpiewki to w końcu proste ludowe piosenki wykonywane na weselach czy dożynkach. Tutaj mamy do czynienia z bardzo urozmaiconym, żywiołowym jazzowym graniem

Obyczaje

Tydzień po czasie (Marcin Wicha)

Przywykliśmy do pandemii, tak jak przywykliśmy do kryzysu klimatycznego, końca demokracji, końca świata. Koniec świata przechodzimy bezobjawowo. Tylko ludzie chorują coraz bardziej

Przecież nie będą zabijać (Agata Sikora)

Porażające obrazy stają się kamieniami milowymi w przemianach społecznej wrażliwości. To one prowadzą do prawnych i instytucjonalnych zmian. Filmy dokumentujące zabójstwo George’a Floyda już je uruchomiły

Narodziny murzyna (Wiktor Bagiński)

Murzyn to pewna forma obłędu, której ulegają biali ludzie. Ale właśnie tęczowo-czarne doświadczenie może się okazać dla nas bezcenne w świecie, wobec którego stoimy

Sztuka

Nowy rytm w trudnych warunkach (Jakub Socha)

Pracując nad wystawą, odnosiłam się do własnego doświadczenia. Starałam się jednak pozbawić je prywatnych szczegółów, zuniwersalizować, wyjąć z niego coś jakby rdzeń, który każdy może oblec w prywatne detale

Teatr

O bioróżnorodność w teatrze (Instytut Sztuk Performatywnych, Komuna // Warszawa)

Polskiego teatru w perspektywie najbliższych sezonów nie będzie już chyba stać na wygórowane stawki dla wąskiego grona kilkudziesięciu artystów. Trzeba w końcu powiedzieć, że pieniądze dla tych uprzywilejowanych nie biorą się znikąd

Wiersze

W domu nastaje prawdziwe święto (Dariusz Sośnicki)

Ziemia

Zapasy (Marta Sapała)

„Panika zakupowa” to określenie, z którym nie potrafię się polubić, może dlatego, że sugeruje patologię. A skrzętność, kontrola czy trwoga – niezależnie od pobudek, które je uruchamiają – są naturalnymi reakcjami na kryzys

]]>

Film

Oko wieloryba (Jakub Socha)

Na Krakowskim Festiwalu Filmowym królowało tradycyjne kino dokumentalne. Nie temat, tylko bohater

Policzone dni (Piotr Mirski)

Jeśliby pokusić się o gatunkową klasyfikację „Naszego czasu” Carlosa Reygadasa, trzeba by uznać go za melodramat, i to z rodzaju tych jaskrawych oraz bezwstydnych

Prywatne podłoże mojej niechęci (Marcin Stachowicz)

Neflix przypomina wielką machinę psychoanalityczną. Model biznesowy giganta streamingowego to doskonałe odbicie Freudowskiej fazy analnej. I to w obu jej wersjach: sadystycznej i pasywnej

Literatura

Próba zamknięcia (Olga Wróbel)

Nie da się zrozumieć, jak z osobna zostało zabitych sześć milionów ludzi. I nie da się skonfrontować ze smutkiem, który po nich pozostał. Powoli zaczynam rozumieć, że może to, co robię, to sposób przeżywania żałoby – mówi autor „Poufnego”

Wiatr i kość (Eliot Weinberger)

Gdzieś pomiędzy klasycystami i awangardzistami, pomiędzy ascetami i hedonistami działa Liu Xie, którego książka „Umysł i rzeźbienie smoków”, pierwszy dłuższy chiński zbiór krytyki literackiej, opowiadała się za nowatorstwem osadzonym w pismach klasyków

Pas startowy do myślenia (Paweł Dunin-Wąsowicz)

Gdy bierzemy dziś do ręki literaturę faktu, traktujemy ją jak Pismo Święte, za to literatura piękna uznawana jest za bajdy. Ale ta pierwsza mówi prawdę tylko do pewnego stopnia. Dla mnie fakty są mniej ważne niż relacje

Masakra w domenie publicznej (Darek Arest)

„Sabrina” Nicka Drnaso, 30-latka z Chicago, jest pierwszym komiksem nominowanym do Nagrody Bookera

Muzyka

Widok z pociągu (Piotr Kowalczyk)

„Home”, drugi album Hani Rani, to muzyka pop, ale sygnalizująca wrażliwość i gotowość do introspekcji, więc trochę się tej łatki wstydząca. Niepotrzebnie. Hania Rani powinna jak najszybciej opuścić dość ciasną przegródkę modern classical

Na wyboistych drogach (Maciej Kaczmarski)

Żonglerka nazwami i nazwiskami, błyskotliwe napomknięcia i gry słowne, mniej lub bardziej czytelne, rzucane jakby od niechcenia sugestie – oto klucz do twórczości Boba Dylana. Właśnie wydał 39. album w trwającej niemal 60 lat karierze

Patos i humor (Maciej Krawiec)

Tytuł „Przyśpiewki” nadany wspólnemu albumowi duetu Diomede i perkusisty Huberta Zemlera jest mocno ironiczny. Przyśpiewki to w końcu proste ludowe piosenki wykonywane na weselach czy dożynkach. Tutaj mamy do czynienia z bardzo urozmaiconym, żywiołowym jazzowym graniem

Obyczaje

Tydzień po czasie (Marcin Wicha)

Przywykliśmy do pandemii, tak jak przywykliśmy do kryzysu klimatycznego, końca demokracji, końca świata. Koniec świata przechodzimy bezobjawowo. Tylko ludzie chorują coraz bardziej

Przecież nie będą zabijać (Agata Sikora)

Porażające obrazy stają się kamieniami milowymi w przemianach społecznej wrażliwości. To one prowadzą do prawnych i instytucjonalnych zmian. Filmy dokumentujące zabójstwo George’a Floyda już je uruchomiły

Narodziny murzyna (Wiktor Bagiński)

Murzyn to pewna forma obłędu, której ulegają biali ludzie. Ale właśnie tęczowo-czarne doświadczenie może się okazać dla nas bezcenne w świecie, wobec którego stoimy

Sztuka

Nowy rytm w trudnych warunkach (Jakub Socha)

Pracując nad wystawą, odnosiłam się do własnego doświadczenia. Starałam się jednak pozbawić je prywatnych szczegółów, zuniwersalizować, wyjąć z niego coś jakby rdzeń, który każdy może oblec w prywatne detale

Teatr

O bioróżnorodność w teatrze (Instytut Sztuk Performatywnych, Komuna // Warszawa)

Polskiego teatru w perspektywie najbliższych sezonów nie będzie już chyba stać na wygórowane stawki dla wąskiego grona kilkudziesięciu artystów. Trzeba w końcu powiedzieć, że pieniądze dla tych uprzywilejowanych nie biorą się znikąd

Wiersze

W domu nastaje prawdziwe święto (Dariusz Sośnicki)

Ziemia

Zapasy (Marta Sapała)

„Panika zakupowa” to określenie, z którym nie potrafię się polubić, może dlatego, że sugeruje patologię. A skrzętność, kontrola czy trwoga – niezależnie od pobudek, które je uruchamiają – są naturalnymi reakcjami na kryzys

]]>
Fri, 19 Jun 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/283]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/283

Film

Całe życie (Agnieszka Jakimiak)

Od początku „Mrs. America” nie pozostawia wątpliwości, że walka Phyliis Schlafly (Cate Blanchett) nie jest utarczką o zakwestionowanie poprawki. To walka o władzę

Podróż za jeden uśmiech (Jakub Socha)

Jednym z hitów pandemii był emitowany na Netflixie serial dokumentalny o Chicago Bulls – pasjonująca historia o gwieździe, współczesnym sporcie i Ameryce

Literatura

Turysta (Olga Wróbel)

Może to wyglądać mało imponująco: nie ma wielkiego uleczenia, coś ledwo poskrobane, a potem wszystko wraca na swoje tory. Z wielkiej tajemnicy zostaje krótka wiadomość na messendżerze, którą ojciec przeczytał i wysłał serduszko – mówi autor „Krótkiej wycieczki na tamten świat”

Gdzieś za połową drogi (Renata Lis)

W „Argonautach” Maggie Nelson nie tworzy przypisów do Barthes’a, Wittgensteina czy Butler. Jej chodzi o życie i śmierć. Gra o wszystko, i to stąd bierze się moc, z jaką książka zasysa czytelniczkę

Media

Kultura w sieci (8) (Redakcja)

Festiwale filmowe online, pandemiczne rozluźnienie, gry, Antifa  – redaktorzy „Dwutygodnika” ostatni raz polecają najciekawsze wydarzenia w internecie

Pandemia archiwów (Marcin Wilkowski)

Dokumentowanie pandemii okazało się aktywnością kreatywną idealną dla czasu zamknięcia i ograniczeń. Piszemy pamiętniki i fotografujemy kolejki przed sklepami. W imię „przyszłych pokoleń”, ale tak naprawdę dla siebie

Muzyka

Pochody akordów (Jakub Bożek)

YouTube stał się najciekawszym miejscem dla krytyki muzycznej. Autorzy tam zebrani wypracowali sobie styl zupełnie inny niż w prasie muzycznej. Przykładem może być kanał 8-Bit Music Theory analizujący za pomocą muzykologicznych narzędzi ścieżki dźwiękowe gier wideo

Wirus nudy (Maciej Kaczmarski)

„Pozostaję taki sam, choć się zmieniłem” (eadem mutata resurgo) – to napis, który kazał sobie wyryć na nagrobku Jakob Bernoulli, XVII-wieczny szwajcarski matematyk. Doskonale pasuje on również do Kazika

Obyczaje

Czyli pewnie wielu z was (Kaja Puto)

Dla jednych ukraińskość to trzon artystycznej działalności, dla drugich – szufladka, z której jako wolne ptaki chcą uciec. Czy w obliczu różnorodności tej diaspory można mówić o czymś takim jak jedna ukraińska kultura w Polsce?

Maseczka z tukanem (Weronika Murek)

Zoom to jednak bardziej życie na motywach życia i ludzie jak z zupy na kościach ludzi: większość instytucji postanowiła przejść z trybu działań pozorowanych w tryb sprawiania zajętości – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Wirus, czipy i władza nad światem (Olga Drenda)

Ci, którzy na początku pandemii pytali: „Gdzie są teraz antyszczepionkowcy?”, musieli się wkrótce poważnie zakłopotać. Otóż antyszczepionkowcy – i zwolennicy innych teorii spiskowych – szybko zaczęli pojawiać się wszędzie

Gdynia. Realistyczny sen (Grzegorz Piątek)

Sukces Gdyni przyjęło się traktować jako romantyczny wyczyn, ułańską szarżę na spienione fale Bałtyku. Tymczasem budowa „miasta z morza i marzeń” była przedsięwzięciem do bólu racjonalnym i przyziemnym. Żadna utopia – czysta kalkulacja

Przejawy kiełkowania (Bettina Balàka)

Człowiek trochę wstydzi się tego, że on, który wydał tak wielką muzykę, wszystko przegrał i schrzanił. Kto ma ogród, ceni go szczególnie, kopie, pieli, sieje i sadzi – kolejny odcinek dzienników z czasu pandemii

Teatr

Wyobraź sobie samych w sejmie gejów (Witold Mrozek)

Wideoperformans Miętusa i Wasiewicza w dowcipnej kampowej formie dotyka poważnego kompleksu społecznego – napięcia między walką o pełną podmiotowość wszystkich obywateli i obywatelek a protekcjonalizmem mniej lub bardziej udanych projektów społecznej zmiany

Wiersze

wiersze (Zofia Bałdyga)

Ziemia

Święty las (Przemysław Witkowski)

Hitler i Himmler byli wegetarianami, miłośnikami mistycyzmu natury, a także stanowczo sprzeciwiali się wiwisekcji i okrucieństwu wobec zwierząt. Himmler założył nawet dla SS eksperymentalne farmy organiczne do uprawy ziół do celów leczniczych

Jak przetrwać katastrofę? (Tomasz Markiewka)

Społeczeństwa nie można z dnia na dzień przestawić na nowe tory. Ale jeśli sami nie dokonamy transformacji, zrobi to za nas zmieniający się klimat. Lepiej więc myśleć i działać z politycznym rozmachem już teraz

]]>

Film

Całe życie (Agnieszka Jakimiak)

Od początku „Mrs. America” nie pozostawia wątpliwości, że walka Phyliis Schlafly (Cate Blanchett) nie jest utarczką o zakwestionowanie poprawki. To walka o władzę

Podróż za jeden uśmiech (Jakub Socha)

Jednym z hitów pandemii był emitowany na Netflixie serial dokumentalny o Chicago Bulls – pasjonująca historia o gwieździe, współczesnym sporcie i Ameryce

Literatura

Turysta (Olga Wróbel)

Może to wyglądać mało imponująco: nie ma wielkiego uleczenia, coś ledwo poskrobane, a potem wszystko wraca na swoje tory. Z wielkiej tajemnicy zostaje krótka wiadomość na messendżerze, którą ojciec przeczytał i wysłał serduszko – mówi autor „Krótkiej wycieczki na tamten świat”

Gdzieś za połową drogi (Renata Lis)

W „Argonautach” Maggie Nelson nie tworzy przypisów do Barthes’a, Wittgensteina czy Butler. Jej chodzi o życie i śmierć. Gra o wszystko, i to stąd bierze się moc, z jaką książka zasysa czytelniczkę

Media

Kultura w sieci (8) (Redakcja)

Festiwale filmowe online, pandemiczne rozluźnienie, gry, Antifa  – redaktorzy „Dwutygodnika” ostatni raz polecają najciekawsze wydarzenia w internecie

Pandemia archiwów (Marcin Wilkowski)

Dokumentowanie pandemii okazało się aktywnością kreatywną idealną dla czasu zamknięcia i ograniczeń. Piszemy pamiętniki i fotografujemy kolejki przed sklepami. W imię „przyszłych pokoleń”, ale tak naprawdę dla siebie

Muzyka

Pochody akordów (Jakub Bożek)

YouTube stał się najciekawszym miejscem dla krytyki muzycznej. Autorzy tam zebrani wypracowali sobie styl zupełnie inny niż w prasie muzycznej. Przykładem może być kanał 8-Bit Music Theory analizujący za pomocą muzykologicznych narzędzi ścieżki dźwiękowe gier wideo

Wirus nudy (Maciej Kaczmarski)

„Pozostaję taki sam, choć się zmieniłem” (eadem mutata resurgo) – to napis, który kazał sobie wyryć na nagrobku Jakob Bernoulli, XVII-wieczny szwajcarski matematyk. Doskonale pasuje on również do Kazika

Obyczaje

Czyli pewnie wielu z was (Kaja Puto)

Dla jednych ukraińskość to trzon artystycznej działalności, dla drugich – szufladka, z której jako wolne ptaki chcą uciec. Czy w obliczu różnorodności tej diaspory można mówić o czymś takim jak jedna ukraińska kultura w Polsce?

Maseczka z tukanem (Weronika Murek)

Zoom to jednak bardziej życie na motywach życia i ludzie jak z zupy na kościach ludzi: większość instytucji postanowiła przejść z trybu działań pozorowanych w tryb sprawiania zajętości – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Wirus, czipy i władza nad światem (Olga Drenda)

Ci, którzy na początku pandemii pytali: „Gdzie są teraz antyszczepionkowcy?”, musieli się wkrótce poważnie zakłopotać. Otóż antyszczepionkowcy – i zwolennicy innych teorii spiskowych – szybko zaczęli pojawiać się wszędzie

Gdynia. Realistyczny sen (Grzegorz Piątek)

Sukces Gdyni przyjęło się traktować jako romantyczny wyczyn, ułańską szarżę na spienione fale Bałtyku. Tymczasem budowa „miasta z morza i marzeń” była przedsięwzięciem do bólu racjonalnym i przyziemnym. Żadna utopia – czysta kalkulacja

Przejawy kiełkowania (Bettina Balàka)

Człowiek trochę wstydzi się tego, że on, który wydał tak wielką muzykę, wszystko przegrał i schrzanił. Kto ma ogród, ceni go szczególnie, kopie, pieli, sieje i sadzi – kolejny odcinek dzienników z czasu pandemii

Teatr

Wyobraź sobie samych w sejmie gejów (Witold Mrozek)

Wideoperformans Miętusa i Wasiewicza w dowcipnej kampowej formie dotyka poważnego kompleksu społecznego – napięcia między walką o pełną podmiotowość wszystkich obywateli i obywatelek a protekcjonalizmem mniej lub bardziej udanych projektów społecznej zmiany

Wiersze

wiersze (Zofia Bałdyga)

Ziemia

Święty las (Przemysław Witkowski)

Hitler i Himmler byli wegetarianami, miłośnikami mistycyzmu natury, a także stanowczo sprzeciwiali się wiwisekcji i okrucieństwu wobec zwierząt. Himmler założył nawet dla SS eksperymentalne farmy organiczne do uprawy ziół do celów leczniczych

Jak przetrwać katastrofę? (Tomasz Markiewka)

Społeczeństwa nie można z dnia na dzień przestawić na nowe tory. Ale jeśli sami nie dokonamy transformacji, zrobi to za nas zmieniający się klimat. Lepiej więc myśleć i działać z politycznym rozmachem już teraz

]]>
Wed, 03 Jun 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/282]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/282

Film

POP-CORE: Kolor nieskończoności  (Michał Walkiewicz)

W kinie Lovecraft to wszechświat pełen beznamiętnych bóstw. To uśpione przez eony byty spod powierzchni mórz i oceanów, dla których pozostajemy galaktycznym planktonem. Lovecraft to macki, mnóstwo macek, ludzie-ryby, zielona poświata i mgła, która nigdy się nie rozrzedza

Za, a nawet przeciw (Bartosz Żurawiecki)

W „Hollywoodzie” Murphy wybiera stylistykę netfliksowej Biblii Pauperum. Mówi głośno, wyraźnie i bardzo dużymi literami. Kto gustuje w subtelnościach, ten może w czasie seansu zwijać się z bólu, jak przy każdym praniu mózgu

Literatura

Niezdrowy zawód w niezdrowych czasach (Sylwia Chutnik i Paweł Trzciński)

Porozmawiajmy o zdrowiu psychicznym autorek i autorów. Problemem jest błahość tematu: jak można rozprawiać o zranionym serduszku twórców, skoro ludzie umierają albo tracą pracę. Oraz konstytucja płonie

Szukanie żyły (Adam Pluszka)

Wygibasy językowe odwracają czasem uwagę od  braków innego rodzaju, ale i tak mnie to bardziej interesuje niż smutna, przytomna rzeczowość większości tego, co nazywamy dziś literaturą – rozmowa z tłumaczem

I tym razem się wymknę (Piotr Paziński)

Gdyby Robert Walser używał kolorowych kredek, „Zbój” przypominałby pstrokatą makatkę: jeden kolor dla zbója, drugi dla narratora, trzeci wspólny, plus kilka dla krewnych i znajomych ich obu. Tyle że Walser konsekwentnie trzymał się szarego ołówka

Czarny charakter (Marcin Zwierzchowski)

W komiksie „Judasz” Jeff Loveness dopisuje nową interpretację do historii „starej jak świat”. Jakub Rebelka ożywia zaś Piekło swoimi rysunkami

Muzyka

Apokaliptyczna lista przebojów (Rafał Księżyk)

Gra mi pod czaszką „muzyka na koniec świata”. Przypominają mi się kolejne apokaliptyczne przeboje. Pewnie przytrafia się to obecnie niejednemu pasjonatowi muzyki. To doświadczenie warte polecenia. Jest krzepiące. Uświadamiam sobie, że przeżyłem już kilka końców świata

Już tu nie mieszkamy (Jakub Orzeszek)

Bohaterem pierwszej od sześciu lat płyty Einstürzende Neubauten jest Berlin, miasto błąkających się duchów. Słyszymy ich lunatyczne pieśni, gdy snują się po swoich dawnych miejscach

Śmierć albumu (Mateusz Witkowski)

The 1975, czyli jeden z najważniejszych zespołów popowych drugiej dekady XXI wieku, chciał chyba, żeby „Notes on a Conditional Form” było jego opus magnum. Wyszło jednak silva rerum – miszmasz muzyczny i treściowy

Obyczaje

330 kilometrów (Piotr Paziński)

Od Świnoujścia do Helu (miasteczka) jest 330 kilometrów wybrzeża. Lepiej iść z zachodu na wschód, droga przyjemniej się układa, słońce dłużej grzeje w plecy, ucieka za ciebie, musisz odwrócić się, żeby je złapać, nim zatonie w siniejących falach

Patyki dla patyczaków (Justyna Bargielska)

Megalomania niestety ma też mroczną stronę. Dzisiaj myślę, czy ta pandemia to nie moja wina. Moja i takich jak ja – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Chappelle zmartwychwstały (Darek Arest)

Gdy był na szczycie popularności, zniknął na ponad dekadę tylko po to, by wrócić na swoich zasadach. Dave Chappelle znów jest na scenie, nadaje niczym jednoosobowa telewizja i jest fetowany jak powracający mesjasz

Kryzysowa koalicja (Anna Pajęcka)

„Głos Koalicji jest bodaj jedynym, który widzi wszystkie sektory, bo taka jest kultura samorządowa w swojej różnorodności” – w trzydziestolecie wyborów samorządowych rozmawiamy z przedstawicielami Koalicji Miast dla Kultury

DELFIN W MALINACH (odc. 2): Oklaski na czacie (Agnieszka Słodownik)

W podkaście rozmawiamy o koncertach do kamerki, głuchej ciszy zamiast oklasków, występach hologramów i fitnesie do dobrej muzyki. Jest też nieco literatury higienicznej

Praktyka rezygnacji (Daniel Wisser)

Rezygnacja nie jest niczym nieprzyjemnym, nie jest wyrzeczeniem, wręcz przeciwnie, to największy luksus, jaki istnieje na ziemi. Daje nam coś, czego niepodobna kupić: czas, spokój, miłość i jasność – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Szczęśliwe są jedynie psy (Adam Kruk)

Zaledwie trzy czwarte ankietowanych odpowiedziało, że w ich życiu w ogóle zaszły jakieś zmiany. Wśród nich tylko trzy czwarte w jakiś sposób na nie reaguje. Pandemia nie dla wszystkich była rewolucją, część osób nie dostrzega większych tąpnięć w życiu codziennym – rozmowa z autorami projektu „Życie codzienne w czasach pandemii”

Pochwała splątania (Agata Sikora)

„W Polsce, czyli wszędzie” Edwina Bendyka to projekt bezczelny w swoim intelektualnym rozmachu, a zarazem przeprowadzony z niezwykłą skromnością

Czas online (Grzegorz Uzdański)

Wszystko będzie tak samo, tylko jeszcze bardziej. Będziemy mieć jeszcze mniejszą kontrolę nad tym, co się dzieje – rozmowa z trójką nauczycieli o edukacji w czasach koronawirusa

Sztuka

Siedmioro wspaniałych (Maria Poprzęcka)

Artyści inicjujący akcję „List” nie tylko wyszli z bezpiecznej bańki „sztuka”, pod osłoną której swoje działania rozgrywał Kantor. Porzucili także ochronną formę wirtualnego performansu

Teatr

Uwierz w ducha (Teresa Fazan)

Rafał Urbacki „Solo” było ostatnią rzeczą, którą udało się pokazać w byłej siedzibie Komuny Warszawy: dwa dni później zawalił się dach remontowanego teatru; znajomi artysty żartowali, że była to reakcja ducha zmarłego tancerza na to, co zrobili z jego spektaklem

Wiersze

wiersze (Genowefa Jakubowska-Fijałkowska)

Ziemia

Może będzie tu szpital (Arek Gruszczyński)

Czy publiczne instytucje mogłyby zostawiać po sobie mniejszy ślad węglowy? I czy w Polsce w ogóle ktoś o tym myśli?

Rozmowa o śmieciach (Marta Sapała)

Boję się, że będziemy czuli, że po tym wszystkim, po pandemii coś nam się należy. Jakiś lizak za to, że byliśmy grzeczni. I nogi nas same zaniosą do sklepów – rozmowa z autorem „Książki o śmieciach”

]]>

Film

POP-CORE: Kolor nieskończoności  (Michał Walkiewicz)

W kinie Lovecraft to wszechświat pełen beznamiętnych bóstw. To uśpione przez eony byty spod powierzchni mórz i oceanów, dla których pozostajemy galaktycznym planktonem. Lovecraft to macki, mnóstwo macek, ludzie-ryby, zielona poświata i mgła, która nigdy się nie rozrzedza

Za, a nawet przeciw (Bartosz Żurawiecki)

W „Hollywoodzie” Murphy wybiera stylistykę netfliksowej Biblii Pauperum. Mówi głośno, wyraźnie i bardzo dużymi literami. Kto gustuje w subtelnościach, ten może w czasie seansu zwijać się z bólu, jak przy każdym praniu mózgu

Literatura

Niezdrowy zawód w niezdrowych czasach (Sylwia Chutnik i Paweł Trzciński)

Porozmawiajmy o zdrowiu psychicznym autorek i autorów. Problemem jest błahość tematu: jak można rozprawiać o zranionym serduszku twórców, skoro ludzie umierają albo tracą pracę. Oraz konstytucja płonie

Szukanie żyły (Adam Pluszka)

Wygibasy językowe odwracają czasem uwagę od  braków innego rodzaju, ale i tak mnie to bardziej interesuje niż smutna, przytomna rzeczowość większości tego, co nazywamy dziś literaturą – rozmowa z tłumaczem

I tym razem się wymknę (Piotr Paziński)

Gdyby Robert Walser używał kolorowych kredek, „Zbój” przypominałby pstrokatą makatkę: jeden kolor dla zbója, drugi dla narratora, trzeci wspólny, plus kilka dla krewnych i znajomych ich obu. Tyle że Walser konsekwentnie trzymał się szarego ołówka

Czarny charakter (Marcin Zwierzchowski)

W komiksie „Judasz” Jeff Loveness dopisuje nową interpretację do historii „starej jak świat”. Jakub Rebelka ożywia zaś Piekło swoimi rysunkami

Muzyka

Apokaliptyczna lista przebojów (Rafał Księżyk)

Gra mi pod czaszką „muzyka na koniec świata”. Przypominają mi się kolejne apokaliptyczne przeboje. Pewnie przytrafia się to obecnie niejednemu pasjonatowi muzyki. To doświadczenie warte polecenia. Jest krzepiące. Uświadamiam sobie, że przeżyłem już kilka końców świata

Już tu nie mieszkamy (Jakub Orzeszek)

Bohaterem pierwszej od sześciu lat płyty Einstürzende Neubauten jest Berlin, miasto błąkających się duchów. Słyszymy ich lunatyczne pieśni, gdy snują się po swoich dawnych miejscach

Śmierć albumu (Mateusz Witkowski)

The 1975, czyli jeden z najważniejszych zespołów popowych drugiej dekady XXI wieku, chciał chyba, żeby „Notes on a Conditional Form” było jego opus magnum. Wyszło jednak silva rerum – miszmasz muzyczny i treściowy

Obyczaje

330 kilometrów (Piotr Paziński)

Od Świnoujścia do Helu (miasteczka) jest 330 kilometrów wybrzeża. Lepiej iść z zachodu na wschód, droga przyjemniej się układa, słońce dłużej grzeje w plecy, ucieka za ciebie, musisz odwrócić się, żeby je złapać, nim zatonie w siniejących falach

Patyki dla patyczaków (Justyna Bargielska)

Megalomania niestety ma też mroczną stronę. Dzisiaj myślę, czy ta pandemia to nie moja wina. Moja i takich jak ja – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Chappelle zmartwychwstały (Darek Arest)

Gdy był na szczycie popularności, zniknął na ponad dekadę tylko po to, by wrócić na swoich zasadach. Dave Chappelle znów jest na scenie, nadaje niczym jednoosobowa telewizja i jest fetowany jak powracający mesjasz

Kryzysowa koalicja (Anna Pajęcka)

„Głos Koalicji jest bodaj jedynym, który widzi wszystkie sektory, bo taka jest kultura samorządowa w swojej różnorodności” – w trzydziestolecie wyborów samorządowych rozmawiamy z przedstawicielami Koalicji Miast dla Kultury

DELFIN W MALINACH (odc. 2): Oklaski na czacie (Agnieszka Słodownik)

W podkaście rozmawiamy o koncertach do kamerki, głuchej ciszy zamiast oklasków, występach hologramów i fitnesie do dobrej muzyki. Jest też nieco literatury higienicznej

Praktyka rezygnacji (Daniel Wisser)

Rezygnacja nie jest niczym nieprzyjemnym, nie jest wyrzeczeniem, wręcz przeciwnie, to największy luksus, jaki istnieje na ziemi. Daje nam coś, czego niepodobna kupić: czas, spokój, miłość i jasność – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Szczęśliwe są jedynie psy (Adam Kruk)

Zaledwie trzy czwarte ankietowanych odpowiedziało, że w ich życiu w ogóle zaszły jakieś zmiany. Wśród nich tylko trzy czwarte w jakiś sposób na nie reaguje. Pandemia nie dla wszystkich była rewolucją, część osób nie dostrzega większych tąpnięć w życiu codziennym – rozmowa z autorami projektu „Życie codzienne w czasach pandemii”

Pochwała splątania (Agata Sikora)

„W Polsce, czyli wszędzie” Edwina Bendyka to projekt bezczelny w swoim intelektualnym rozmachu, a zarazem przeprowadzony z niezwykłą skromnością

Czas online (Grzegorz Uzdański)

Wszystko będzie tak samo, tylko jeszcze bardziej. Będziemy mieć jeszcze mniejszą kontrolę nad tym, co się dzieje – rozmowa z trójką nauczycieli o edukacji w czasach koronawirusa

Sztuka

Siedmioro wspaniałych (Maria Poprzęcka)

Artyści inicjujący akcję „List” nie tylko wyszli z bezpiecznej bańki „sztuka”, pod osłoną której swoje działania rozgrywał Kantor. Porzucili także ochronną formę wirtualnego performansu

Teatr

Uwierz w ducha (Teresa Fazan)

Rafał Urbacki „Solo” było ostatnią rzeczą, którą udało się pokazać w byłej siedzibie Komuny Warszawy: dwa dni później zawalił się dach remontowanego teatru; znajomi artysty żartowali, że była to reakcja ducha zmarłego tancerza na to, co zrobili z jego spektaklem

Wiersze

wiersze (Genowefa Jakubowska-Fijałkowska)

Ziemia

Może będzie tu szpital (Arek Gruszczyński)

Czy publiczne instytucje mogłyby zostawiać po sobie mniejszy ślad węglowy? I czy w Polsce w ogóle ktoś o tym myśli?

Rozmowa o śmieciach (Marta Sapała)

Boję się, że będziemy czuli, że po tym wszystkim, po pandemii coś nam się należy. Jakiś lizak za to, że byliśmy grzeczni. I nogi nas same zaniosą do sklepów – rozmowa z autorem „Książki o śmieciach”

]]>
Fri, 22 May 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/281]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/281

Film

Łzy przez śmiech (Marta Bałaga)

Uwielbiam filmy katastroficzne. Oglądam je na co dzień, cały czas – z wyjątkiem tego ostatniego miesiąca. Nagle zupełnie nie potrzebuję tych emocji

Bajka socjalistyczna (Adam Kruk)

W „Pechowych szczęściarzach” strażnikami złej sprawy są nie tylko bankierzy, szefowie, rozmaici cwaniacy, ale też samo państwo nieustannie robiące nas w konia. Państwo, które w jednej chwili – i jest to przekaz w sam raz na czas pandemii – potrafi sfrajerzyć swoich obywateli

Literatura

Trzy historie o zamkniętych czytelnikach (Krzysztof Umiński)

Pomyślałem o czytelnikach z przeszłości, którzy sięgali po książkę pod ciśnieniem przymusowego zamknięcia, w innym świecie, w obliczu innych – nieporównywalnych – dramatów. I postanowiłem przyjrzeć się ich perypetiom

Raj, którego nie było (Piotr Paziński)

U Lema wychodzi na to, że planeta, którą Ziemianie, mając w pamięci biblijny mit o cudownym ogrodzie, nazwali Edenem, jest w rzeczywistości piekłem, a życie na niej – najgorszym koszmarem

Może przed nami lato miłości (Marta Strzelecka)

Pamiętam moment, kiedy zawiozłam rodzicom maseczki, a oni stali w progu domu, dwa metry ode mnie. Nie mogłam do nich wejść ani ich przytulić. I rozpłakałam się, kiedy zamknęli za sobą drzwi – rozmowa z pisarką, autorką eseju o samotności

Joanna i Władek (Maciej Jakubowiak)

Moi bohaterowie chcą trochę energii, żeby żyć. Tylko tyle. Masa ludzi z problemem bezpłodności jest dziś pozbawiona jakichkolwiek rytuałów. Nie ma nic gorszego niż dawać fałszywą nadzieję, ale wierzę w rytuał literatury

Media

Spektakle diagramów (Maja Demska)

Czas epidemii to złoty okres dla dziennikarstwa danych. Kiedy gigabajty wykresów zaśmiecają internet jak porzucone na ulicach rękawiczki, warto zadać sobie pytanie, co to wszystko znaczy

KULTURA W SIECI (6) (Redakcja)

O koronadebatach, seminariach i dokumentach. Redaktorzy „Dwutygodnika” polecają kulturę online w tym tygodniu

Zen i sztuka obsługi pistoletu (Aleksander Borszowski)

Czy broń palna może być narzędziem terapeutycznym? Zdaniem Wolfire Games, twórców gry „Receiver 2” – jak najbardziej

KULTURA W SIECI (7) (Redakcja)

Dukaj na Netflixie, David Lynch pogodynką, podcasty, artyści o miłości i slow reading. Redaktorzy „Dwutygodnika” polecają kulturę online w tym tygodniu

Muzyka

Pieśń życia (Rafał Księżyk)

Po siedemdziesiątce Allen był bardziej coolly  niż kiedykolwiek wcześniej. Słowo coolly nieustannie przewija się w jego autobiografii, jak w mistrzowskim przesłaniu: „Don’t fight the drums, just deliver coolly”. 30 kwietnia zmarł Tony Allen, jeden z najwybitniejszych perkusistów wszech czasów

Dziwne premiery (Maciej Krawiec)

Emil Miszk i Kuba Wójcik reprezentują kreatywne pokolenie młodych jazzmanów, którzy poza talentem i wykształceniem mają także autorską wizję własnej muzyki. Ich nowe albumy są prezentacją dwóch odmiennych muzycznych wrażliwości

Syndrom orkiestry na Titanicu (Marcin Bogucki)

W przypadku oper i filharmonii jeszcze bardziej niż w teatrze dramatycznym ujawnia się zasada produktywności, konkurencyjności i widzialności. Czy będą one w stanie zrezygnować z zasady better, faster, stronger?

Roboty i rowery (Maciej Kaczmarski)

Przy okazji śmierci wpływowych postaci kultury często pada frazes: „Skończyła się pewna epoka”. W kontekście odejścia Floriana Schneidera z Kraftwerk brzmi to nie na miejscu. Epoka, którą zapoczątkował ten zespół, trwa nadal i nic nie wskazuje na to, aby miała się zakończyć

Śpiewająca z botami (Wioleta Żochowska)

Na swoim nowym albumie „A Late Anthology of Early Music Vol. 1: Ancient to Renaissance” kompozytorka Jennifer Walshe we współpracy z duetem Dadabots napisała historię muzyki wokalnej na nowo

Obyczaje

Komora echa (Julya Rabinowich)

Wciąż jestem spokojna. Moje życie tak często było stanem wyjątkowym, że teraz nie wydaje mi się osobliwe. W tych czasach będzie chodziło o długi oddech, o czułe formy kontaktu, o solidarność i wiarygodność – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Wyblakłe widmo (Jakub Majmurek)

Žižek nieustannie powtarzał w ostatnich latach za Frederickiem Jamesonem, że łatwiej nam jest sobie wyobrazić uderzenie meteorytu w Ziemię, kończące życie na całej planecie, niż konkretną, całościową, systemową alternatywę dla liberalnej demokracji i gospodarki rynkowej

Wielka ramówka (Aleksandra Boćkowska)

Nie ma już śladu po chaosie z marca, kiedy wszyscy odkurzyli niemrawe fanpejdże i nerwowo wrzucali wszystko, co mogli. Teraz instytucje kultury pracują jak redakcje – przewodnik po warszawskich wydarzeniach online

Dziennik Rambo (Barbara Klicka)

Im bardziej siedzę tu sama, tym bardziej myślę o ludziach. Konkretnych, ale też – o zgrozo! – o ludności w ogóle. Najchętniej zobowiązałabym wszystkich, żeby raz dziennie meldowali się esemesem – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Szesnaście wersów (Michał R. Wiśniewski)

Historia jak zwykle powtarza się jako farsa – po pandemii COVID-19 przyszedł czas na wirusowego wirala #hot16challenge2

Rozbiórka (Grzegorz Bogdał)

Ubywa ludzi, którzy używają rękawiczek i płynów odkażających przy wejściu do sklepu, prawie nikt już nie zachowuje odstępów, klienci tłoczą się w kolejkach. Wpadniemy w pętlę, epidemiczny Dzień Świstaka – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Jasna strona gniewu (Jerzy Franczak)

Mamy tendencję do lekceważenia systemowych, społecznych przyczyn gniewu. Jeśli ktoś czuje się źle w pracy, to od razu pojawia się pomysł, żeby doładować go pozytywną energią: czy to za pomocą lekarstw, czy też kursów coachingowych

Witamy w Symulandii (Olga Drenda)

Na poziomie codziennego doświadczenia najbardziej prawdopodobnym skutkiem pandemicznych wideokonferencji wydaje mi się ucieczka od spontaniczności – będziemy starali się zamieszkać w symulacji albo uwzględnić w realnej przestrzeni domu przestrzeń przyjazną webcamom

Sztuka

Przytrzymywanie w żałobie (Adam Mazur)

Psycholodzy twierdzą, że sztuka jest pożyteczna, gdyż „przytrzymuje w żałobie”. Przytrzymuje dłużej przy jakiejś refleksji i pozwala ludziom zastanowić się głębiej nad problemami lub po prostu zatrzymać się w abstrakcji – rozmowa z kuratorami wystawy „Wiek półcienia”

Katastrofa bez obrazu (Karol Sienkiewicz)

Nie widzimy cierpienia pacjentów w szpitalach ani ciężkiej pracy lekarek i pielęgniarzy. Obliczem epidemii koronawirusa w Polsce stał się minister zdrowia. Z wyrazu twarzy Łukasza Szumowskiego próbujemy więc odczytywać, jak ma się nasze państwo

Produkcja czy przetrwanie? Przyszłość kultury w mieście ()

„Kryzys związany z pandemią odsłonił słabości, które od wielu lat uchodziły nam na sucho” – publikujemy zapis debaty wokół kultury w mieście zorganizowanej przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Teatr

Wspólnoty danceflooru (Anka Herbut)

Jest taka niepisana umowa, że w klubach się nie fotografuje. Co wydarza się w klubie, powinno tam pozostać. Fotograficzny ban ma mocne, polityczne podłoże

Niepoważny zawód (Katarzyna Niedurny)

„Nie może umrzeć coś, co jest już martwe. Krytyce teatralnej złego może już stać się niewiele” – rozmowa krytyków o pracy w warunkach pandemii

Wiersze

wiersze (Anna Maria Wierzchucka)

]]>

Film

Łzy przez śmiech (Marta Bałaga)

Uwielbiam filmy katastroficzne. Oglądam je na co dzień, cały czas – z wyjątkiem tego ostatniego miesiąca. Nagle zupełnie nie potrzebuję tych emocji

Bajka socjalistyczna (Adam Kruk)

W „Pechowych szczęściarzach” strażnikami złej sprawy są nie tylko bankierzy, szefowie, rozmaici cwaniacy, ale też samo państwo nieustannie robiące nas w konia. Państwo, które w jednej chwili – i jest to przekaz w sam raz na czas pandemii – potrafi sfrajerzyć swoich obywateli

Literatura

Trzy historie o zamkniętych czytelnikach (Krzysztof Umiński)

Pomyślałem o czytelnikach z przeszłości, którzy sięgali po książkę pod ciśnieniem przymusowego zamknięcia, w innym świecie, w obliczu innych – nieporównywalnych – dramatów. I postanowiłem przyjrzeć się ich perypetiom

Raj, którego nie było (Piotr Paziński)

U Lema wychodzi na to, że planeta, którą Ziemianie, mając w pamięci biblijny mit o cudownym ogrodzie, nazwali Edenem, jest w rzeczywistości piekłem, a życie na niej – najgorszym koszmarem

Może przed nami lato miłości (Marta Strzelecka)

Pamiętam moment, kiedy zawiozłam rodzicom maseczki, a oni stali w progu domu, dwa metry ode mnie. Nie mogłam do nich wejść ani ich przytulić. I rozpłakałam się, kiedy zamknęli za sobą drzwi – rozmowa z pisarką, autorką eseju o samotności

Joanna i Władek (Maciej Jakubowiak)

Moi bohaterowie chcą trochę energii, żeby żyć. Tylko tyle. Masa ludzi z problemem bezpłodności jest dziś pozbawiona jakichkolwiek rytuałów. Nie ma nic gorszego niż dawać fałszywą nadzieję, ale wierzę w rytuał literatury

Media

Spektakle diagramów (Maja Demska)

Czas epidemii to złoty okres dla dziennikarstwa danych. Kiedy gigabajty wykresów zaśmiecają internet jak porzucone na ulicach rękawiczki, warto zadać sobie pytanie, co to wszystko znaczy

KULTURA W SIECI (6) (Redakcja)

O koronadebatach, seminariach i dokumentach. Redaktorzy „Dwutygodnika” polecają kulturę online w tym tygodniu

Zen i sztuka obsługi pistoletu (Aleksander Borszowski)

Czy broń palna może być narzędziem terapeutycznym? Zdaniem Wolfire Games, twórców gry „Receiver 2” – jak najbardziej

KULTURA W SIECI (7) (Redakcja)

Dukaj na Netflixie, David Lynch pogodynką, podcasty, artyści o miłości i slow reading. Redaktorzy „Dwutygodnika” polecają kulturę online w tym tygodniu

Muzyka

Pieśń życia (Rafał Księżyk)

Po siedemdziesiątce Allen był bardziej coolly  niż kiedykolwiek wcześniej. Słowo coolly nieustannie przewija się w jego autobiografii, jak w mistrzowskim przesłaniu: „Don’t fight the drums, just deliver coolly”. 30 kwietnia zmarł Tony Allen, jeden z najwybitniejszych perkusistów wszech czasów

Dziwne premiery (Maciej Krawiec)

Emil Miszk i Kuba Wójcik reprezentują kreatywne pokolenie młodych jazzmanów, którzy poza talentem i wykształceniem mają także autorską wizję własnej muzyki. Ich nowe albumy są prezentacją dwóch odmiennych muzycznych wrażliwości

Syndrom orkiestry na Titanicu (Marcin Bogucki)

W przypadku oper i filharmonii jeszcze bardziej niż w teatrze dramatycznym ujawnia się zasada produktywności, konkurencyjności i widzialności. Czy będą one w stanie zrezygnować z zasady better, faster, stronger?

Roboty i rowery (Maciej Kaczmarski)

Przy okazji śmierci wpływowych postaci kultury często pada frazes: „Skończyła się pewna epoka”. W kontekście odejścia Floriana Schneidera z Kraftwerk brzmi to nie na miejscu. Epoka, którą zapoczątkował ten zespół, trwa nadal i nic nie wskazuje na to, aby miała się zakończyć

Śpiewająca z botami (Wioleta Żochowska)

Na swoim nowym albumie „A Late Anthology of Early Music Vol. 1: Ancient to Renaissance” kompozytorka Jennifer Walshe we współpracy z duetem Dadabots napisała historię muzyki wokalnej na nowo

Obyczaje

Komora echa (Julya Rabinowich)

Wciąż jestem spokojna. Moje życie tak często było stanem wyjątkowym, że teraz nie wydaje mi się osobliwe. W tych czasach będzie chodziło o długi oddech, o czułe formy kontaktu, o solidarność i wiarygodność – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Wyblakłe widmo (Jakub Majmurek)

Žižek nieustannie powtarzał w ostatnich latach za Frederickiem Jamesonem, że łatwiej nam jest sobie wyobrazić uderzenie meteorytu w Ziemię, kończące życie na całej planecie, niż konkretną, całościową, systemową alternatywę dla liberalnej demokracji i gospodarki rynkowej

Wielka ramówka (Aleksandra Boćkowska)

Nie ma już śladu po chaosie z marca, kiedy wszyscy odkurzyli niemrawe fanpejdże i nerwowo wrzucali wszystko, co mogli. Teraz instytucje kultury pracują jak redakcje – przewodnik po warszawskich wydarzeniach online

Dziennik Rambo (Barbara Klicka)

Im bardziej siedzę tu sama, tym bardziej myślę o ludziach. Konkretnych, ale też – o zgrozo! – o ludności w ogóle. Najchętniej zobowiązałabym wszystkich, żeby raz dziennie meldowali się esemesem – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Szesnaście wersów (Michał R. Wiśniewski)

Historia jak zwykle powtarza się jako farsa – po pandemii COVID-19 przyszedł czas na wirusowego wirala #hot16challenge2

Rozbiórka (Grzegorz Bogdał)

Ubywa ludzi, którzy używają rękawiczek i płynów odkażających przy wejściu do sklepu, prawie nikt już nie zachowuje odstępów, klienci tłoczą się w kolejkach. Wpadniemy w pętlę, epidemiczny Dzień Świstaka – kolejny odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Jasna strona gniewu (Jerzy Franczak)

Mamy tendencję do lekceważenia systemowych, społecznych przyczyn gniewu. Jeśli ktoś czuje się źle w pracy, to od razu pojawia się pomysł, żeby doładować go pozytywną energią: czy to za pomocą lekarstw, czy też kursów coachingowych

Witamy w Symulandii (Olga Drenda)

Na poziomie codziennego doświadczenia najbardziej prawdopodobnym skutkiem pandemicznych wideokonferencji wydaje mi się ucieczka od spontaniczności – będziemy starali się zamieszkać w symulacji albo uwzględnić w realnej przestrzeni domu przestrzeń przyjazną webcamom

Sztuka

Przytrzymywanie w żałobie (Adam Mazur)

Psycholodzy twierdzą, że sztuka jest pożyteczna, gdyż „przytrzymuje w żałobie”. Przytrzymuje dłużej przy jakiejś refleksji i pozwala ludziom zastanowić się głębiej nad problemami lub po prostu zatrzymać się w abstrakcji – rozmowa z kuratorami wystawy „Wiek półcienia”

Katastrofa bez obrazu (Karol Sienkiewicz)

Nie widzimy cierpienia pacjentów w szpitalach ani ciężkiej pracy lekarek i pielęgniarzy. Obliczem epidemii koronawirusa w Polsce stał się minister zdrowia. Z wyrazu twarzy Łukasza Szumowskiego próbujemy więc odczytywać, jak ma się nasze państwo

Produkcja czy przetrwanie? Przyszłość kultury w mieście ()

„Kryzys związany z pandemią odsłonił słabości, które od wielu lat uchodziły nam na sucho” – publikujemy zapis debaty wokół kultury w mieście zorganizowanej przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Teatr

Wspólnoty danceflooru (Anka Herbut)

Jest taka niepisana umowa, że w klubach się nie fotografuje. Co wydarza się w klubie, powinno tam pozostać. Fotograficzny ban ma mocne, polityczne podłoże

Niepoważny zawód (Katarzyna Niedurny)

„Nie może umrzeć coś, co jest już martwe. Krytyce teatralnej złego może już stać się niewiele” – rozmowa krytyków o pracy w warunkach pandemii

Wiersze

wiersze (Anna Maria Wierzchucka)

]]>
Fri, 08 May 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/280]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/280

Film

Ostre cięcia (Łukasz Smolarow)

„Angielska gra” prezentuje styl zawodowy, subtelny, budujący precyzyjną makietę czasów, na której poruszają się postaci. „Bad Boyowi” z kolei bliżej do stylu amatorskiego – reżyser zdaje się krzyczeć: grajcie na chaos, na chaos!

Satanizm w czasie wolnym (Marta Bałaga)

„Nie wszyscy rozumieją, co oznacza życie w kraju, w którym religia jest tak mocno powiązana z polityką. Ja to rozumiem. Ty chyba zresztą też?” – mówi reżyserka dokumentu „Ave Satan?, który od niedawna można oglądać w polskiej telewizji i na VOD

Wyludnione ujęcia (Marcin Stachowicz)

Czekamy na wypełnienie pustki, żeby móc poczuć się lepiej. Ale jednocześnie wcale nie chcemy, żeby się wypełniła, bo stary pęd, nadprodukcja i nadmiar oznaczają jeszcze więcej pandemii, więcej kryzysu, więcej wymierania

Walc robotów (Piotr Mirski)

Dla Alexa Garlanda, kompetentnego demiurga, „Devs” to nie telewizyjna fucha, to opus magnum. Ludzie nie są tu żałosnymi marionetkami, lecz wspaniałymi, misternie skonstruowanymi automatami

Literatura

Przewodniczący tej tragedii (Bartosz Sadulski)

Denis Johnson pisał z grobu, z głęboką świadomością własnej śmiertelności. Nie bał się opiewać wielkich emocji i najniższych pobudek, a ruch między nimi, ciągła wymiana stanów świadomości, jest treścią jego pisarskiej spuścizny

Ślepa plamka (Monika Ochędowska)

Nowa powieść Papużanki to nałożone na przykurzony obiektyw nouveau roman szkło, przez które przyjrzeć się możemy, z dystansu, dawno odkrytym porządkom i regułom. Im więcej narzędzi, tym mniej widać

Gdzie nam niedobrze (Maciej Libich)

„Wartało” Marcina Kołodziejczyka można czytać jako opowieść o naturze świata, którym rządzi czysta polityka, która a to „pleśnieje i kiśnie”, a to „pasjonuje”

Od miesiąca ani jednej (Olga Wróbel)

Na początku lockdown wydawał się wymarzoną sytuacją dla miłośników i miłośniczek książek. Ale książka to nie tylko intelektualny fetysz lub atrakcyjny element tła w tle zdalnej konwersacji. To też produkt, wokół którego kręci się cały rynek

Media

Już tam byłyśmy (Magdalena Mips)

Mimo że pierwszy algorytm został stworzony przy udziale matematyczki jeszcze w XIX wieku, mimo że to kobiety wysyłały pierwszych kosmonautów na Księżyc – wiele osób wciąż uważa, że dziewczyny nie nadają się do pracy z komputerami

KULTURA W SIECI (4) (Redakcja)

Tamten jazz, prace domowe, dyskusje branżowe, pamiętniki zarazy, muzyka na TikToku i warsztaty śnienia – redakcja „Dwutygodnika” w czasie pandemii poleca najciekawsze zjawiska kultury w sieci (27 kwietnia–3 maja)

Prześniona korona (Katarzyna Michalczak)

A może to taka Lederowska prześniona rewolucja à rebours? – doświadczanie koszmarnych snów, które opisujemy na facebookowych grupach, przykrywa nam rewolucję

ODBIORNIK (22): Niech żyje życie wieczne (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

W nowym odcinku podkastu rozmawiamy o nieśmiertelności. Transfuzjach plazmy, aplikacjach przedłużających życie i kosmicznych śmieciach, które przeżyją wszystkie pandemie

KULTURA W SIECI (5) (Redakcja)

Kolejny tydzień online polecają redaktorzy „Dwutygodnika”. W tym tygodniu piszemy między innymi o artystach zamkniętych w domach piszących piosenki o artystach zamkniętych w domach, o Jane Austen codziennie po stronie, piłkarskich dokumentach czy wieloświatach teatralnych magazynów

Muzyka

Gwizdy, jęki, wrzaski (Kasia Jaroch)

Nowe podejście do ścieżek dźwiękowych zaprzecza tradycji muzyki filmowej jako zbioru melodyjnych i zapamiętywalnych motywów przewodnich. Bazuje raczej na poszukiwaniu rozwiązań współgrających z fabułą

Niespieszna mistrzyni (Piotr Szwed)

Fiona Apple nadal (jak śpiewała w „Extraordinary Machine”) „podróżuje za pomocą stóp”, zmierza powoli w wybranym przez siebie kierunku. Jednocześnie udaje jej się coś niezwykłego – łapie za nogi ducha czasów

Lubię bas po prostu (Jakub Bożek)

W dzisiejszym polskim hip-hopie denerwuje mnie powielanie wzorców z USA. Oczywiście i w latach 90. kopiowało się te wzorce, ale przez pewną nieudolność muzyka zyskiwała inny wymiar, magię. Teraz działamy na tym samym sprzęcie i programach, kalki stają się bardziej karygodne

Piorunochron (Aleksandra Boćkowska)

„Nie chodzi o jakiś kryzys, procentowy spadek, tylko o zupełne zatrzymanie działalności zarobkowej całej rzeszy ludzi. Zatrzymanie akurat w sezonie, gdy zarabia się na resztę roku” – mówi Piotr Bronka, tour manager z wytwórni Karrot Kommando

Obyczaje

W ogonie (Łukasz Najder)

Zasada dwumetrowego dystansu sprawia, że kolejka pandemiczna wygląda z boku jak skłócona od wieków familia, która czeka do kaplicy pogrzebowej albo domu weselnego

Bezruch (Ilona Wiśniewska)

Bezprecedensowe prawo ograniczające wolność obywateli Norwegii właśnie wchodzi w życie, a premier na konferencji prasowej proponuje, żeby w zamian poczytać kryminały i zagrać w planszówki

Nie bój się medyka (Marta Falecka)

Próbuję sobie to jakoś tłumaczyć: że przewlekły stres może się w końcu przerodzić w agresję. Koronawirusa nie widać, a medyka owszem. Ale to właśnie pracownicy ochrony zdrowia wiedzą, jak uchronić siebie i resztę społeczeństwa – ciąg dalszy relacji pielęgniarki

Pięćset do jednego (Adrian Stachowski)

Nie było symetrii. Prawda jest dużo bardziej bolesna i rozstrzygalna. W kulturze, która była i jest nasycona antysemickimi treściami i negatywną mitologią na temat Żydów, nie ma cudów

Koniec kwietnia roku pamiętnego (Michał Cichy)

22 stopnie, słońce. Trzeba zacząć od tego, że już jestem po. Żona zaczęła się źle czuć 14 marca. 16 marca zacząłem się źle czuć ja – pierwszy odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Sztuka

Nowa normalność w sztuce (Adam Mazur)

Dyrektorzy wiodących instytucji sztuki w Polsce mówią o tym, jakie zmiany będą konieczne w znormalizowanym stanie wyjątkowym. Które reformy należałoby przeprowadzić w pierwszej kolejności. I czy sytuacja kryzysu może wpłynąć korzystnie na świat sztuki.

Po co chodzić do galerii? (Karolina Plinta)

A może czas już definitywnie odłożyć na bok bajeczki o benjaminowskiej aurze dzieła sztuki, wartości spotkania z oryginałem, fetyszystycznym niuchaniu schnących obrazów albo macaniu (oczywiście, gdy nikt nie widzi) połyskujących rzeźb?

Ludzie, bezludzie, odludzie (Stach Szabłowski)

Założyłem Czułość, żeby być niezależnym od wpływów. Grupa artystyczna i środowisko skupione wokół niej funkcjonowały dla mnie zamiast akademii, Fundacja Galerii Czułość zamiast instytucji, a własna galeria zamiast czyjejś

Towary zastępcze (Karol Sienkiewicz)

To wystawa jest podstawowym medium sztuki. Oczywiście istnieje sztuka pomyślana specyficznie do sieci, ale przekonujemy się dzisiaj dobitnie, że zdolności przystosowawcze tego medium są jednak ograniczone

Teatr

Zakład pracy (Katarzyna Niedurny)

Najpiękniejszy komplement w moim życiu usłyszałem od znajomych lekarzy, którzy po spektaklu powiedzieli, że jako aktor odgrywam rolę ich adwokata i mówię rzeczy, których oni powiedzieć nie mogą

Wiersze

wiersze (Piotr Jemioło)

Ziemia

Zapach Antarktyki (Małgorzata Kwiecień)

Antarktyka od ponad dwustu lat jest eksploatowana przez ludzi. Na początku XVIII wieku intensywnie polowaliśmy na uchatki, potem na wieloryby

]]>

Film

Ostre cięcia (Łukasz Smolarow)

„Angielska gra” prezentuje styl zawodowy, subtelny, budujący precyzyjną makietę czasów, na której poruszają się postaci. „Bad Boyowi” z kolei bliżej do stylu amatorskiego – reżyser zdaje się krzyczeć: grajcie na chaos, na chaos!

Satanizm w czasie wolnym (Marta Bałaga)

„Nie wszyscy rozumieją, co oznacza życie w kraju, w którym religia jest tak mocno powiązana z polityką. Ja to rozumiem. Ty chyba zresztą też?” – mówi reżyserka dokumentu „Ave Satan?, który od niedawna można oglądać w polskiej telewizji i na VOD

Wyludnione ujęcia (Marcin Stachowicz)

Czekamy na wypełnienie pustki, żeby móc poczuć się lepiej. Ale jednocześnie wcale nie chcemy, żeby się wypełniła, bo stary pęd, nadprodukcja i nadmiar oznaczają jeszcze więcej pandemii, więcej kryzysu, więcej wymierania

Walc robotów (Piotr Mirski)

Dla Alexa Garlanda, kompetentnego demiurga, „Devs” to nie telewizyjna fucha, to opus magnum. Ludzie nie są tu żałosnymi marionetkami, lecz wspaniałymi, misternie skonstruowanymi automatami

Literatura

Przewodniczący tej tragedii (Bartosz Sadulski)

Denis Johnson pisał z grobu, z głęboką świadomością własnej śmiertelności. Nie bał się opiewać wielkich emocji i najniższych pobudek, a ruch między nimi, ciągła wymiana stanów świadomości, jest treścią jego pisarskiej spuścizny

Ślepa plamka (Monika Ochędowska)

Nowa powieść Papużanki to nałożone na przykurzony obiektyw nouveau roman szkło, przez które przyjrzeć się możemy, z dystansu, dawno odkrytym porządkom i regułom. Im więcej narzędzi, tym mniej widać

Gdzie nam niedobrze (Maciej Libich)

„Wartało” Marcina Kołodziejczyka można czytać jako opowieść o naturze świata, którym rządzi czysta polityka, która a to „pleśnieje i kiśnie”, a to „pasjonuje”

Od miesiąca ani jednej (Olga Wróbel)

Na początku lockdown wydawał się wymarzoną sytuacją dla miłośników i miłośniczek książek. Ale książka to nie tylko intelektualny fetysz lub atrakcyjny element tła w tle zdalnej konwersacji. To też produkt, wokół którego kręci się cały rynek

Media

Już tam byłyśmy (Magdalena Mips)

Mimo że pierwszy algorytm został stworzony przy udziale matematyczki jeszcze w XIX wieku, mimo że to kobiety wysyłały pierwszych kosmonautów na Księżyc – wiele osób wciąż uważa, że dziewczyny nie nadają się do pracy z komputerami

KULTURA W SIECI (4) (Redakcja)

Tamten jazz, prace domowe, dyskusje branżowe, pamiętniki zarazy, muzyka na TikToku i warsztaty śnienia – redakcja „Dwutygodnika” w czasie pandemii poleca najciekawsze zjawiska kultury w sieci (27 kwietnia–3 maja)

Prześniona korona (Katarzyna Michalczak)

A może to taka Lederowska prześniona rewolucja à rebours? – doświadczanie koszmarnych snów, które opisujemy na facebookowych grupach, przykrywa nam rewolucję

ODBIORNIK (22): Niech żyje życie wieczne (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

W nowym odcinku podkastu rozmawiamy o nieśmiertelności. Transfuzjach plazmy, aplikacjach przedłużających życie i kosmicznych śmieciach, które przeżyją wszystkie pandemie

KULTURA W SIECI (5) (Redakcja)

Kolejny tydzień online polecają redaktorzy „Dwutygodnika”. W tym tygodniu piszemy między innymi o artystach zamkniętych w domach piszących piosenki o artystach zamkniętych w domach, o Jane Austen codziennie po stronie, piłkarskich dokumentach czy wieloświatach teatralnych magazynów

Muzyka

Gwizdy, jęki, wrzaski (Kasia Jaroch)

Nowe podejście do ścieżek dźwiękowych zaprzecza tradycji muzyki filmowej jako zbioru melodyjnych i zapamiętywalnych motywów przewodnich. Bazuje raczej na poszukiwaniu rozwiązań współgrających z fabułą

Niespieszna mistrzyni (Piotr Szwed)

Fiona Apple nadal (jak śpiewała w „Extraordinary Machine”) „podróżuje za pomocą stóp”, zmierza powoli w wybranym przez siebie kierunku. Jednocześnie udaje jej się coś niezwykłego – łapie za nogi ducha czasów

Lubię bas po prostu (Jakub Bożek)

W dzisiejszym polskim hip-hopie denerwuje mnie powielanie wzorców z USA. Oczywiście i w latach 90. kopiowało się te wzorce, ale przez pewną nieudolność muzyka zyskiwała inny wymiar, magię. Teraz działamy na tym samym sprzęcie i programach, kalki stają się bardziej karygodne

Piorunochron (Aleksandra Boćkowska)

„Nie chodzi o jakiś kryzys, procentowy spadek, tylko o zupełne zatrzymanie działalności zarobkowej całej rzeszy ludzi. Zatrzymanie akurat w sezonie, gdy zarabia się na resztę roku” – mówi Piotr Bronka, tour manager z wytwórni Karrot Kommando

Obyczaje

W ogonie (Łukasz Najder)

Zasada dwumetrowego dystansu sprawia, że kolejka pandemiczna wygląda z boku jak skłócona od wieków familia, która czeka do kaplicy pogrzebowej albo domu weselnego

Bezruch (Ilona Wiśniewska)

Bezprecedensowe prawo ograniczające wolność obywateli Norwegii właśnie wchodzi w życie, a premier na konferencji prasowej proponuje, żeby w zamian poczytać kryminały i zagrać w planszówki

Nie bój się medyka (Marta Falecka)

Próbuję sobie to jakoś tłumaczyć: że przewlekły stres może się w końcu przerodzić w agresję. Koronawirusa nie widać, a medyka owszem. Ale to właśnie pracownicy ochrony zdrowia wiedzą, jak uchronić siebie i resztę społeczeństwa – ciąg dalszy relacji pielęgniarki

Pięćset do jednego (Adrian Stachowski)

Nie było symetrii. Prawda jest dużo bardziej bolesna i rozstrzygalna. W kulturze, która była i jest nasycona antysemickimi treściami i negatywną mitologią na temat Żydów, nie ma cudów

Koniec kwietnia roku pamiętnego (Michał Cichy)

22 stopnie, słońce. Trzeba zacząć od tego, że już jestem po. Żona zaczęła się źle czuć 14 marca. 16 marca zacząłem się źle czuć ja – pierwszy odcinek dzienników pisarzy i pisarek z czasu pandemii

Sztuka

Nowa normalność w sztuce (Adam Mazur)

Dyrektorzy wiodących instytucji sztuki w Polsce mówią o tym, jakie zmiany będą konieczne w znormalizowanym stanie wyjątkowym. Które reformy należałoby przeprowadzić w pierwszej kolejności. I czy sytuacja kryzysu może wpłynąć korzystnie na świat sztuki.

Po co chodzić do galerii? (Karolina Plinta)

A może czas już definitywnie odłożyć na bok bajeczki o benjaminowskiej aurze dzieła sztuki, wartości spotkania z oryginałem, fetyszystycznym niuchaniu schnących obrazów albo macaniu (oczywiście, gdy nikt nie widzi) połyskujących rzeźb?

Ludzie, bezludzie, odludzie (Stach Szabłowski)

Założyłem Czułość, żeby być niezależnym od wpływów. Grupa artystyczna i środowisko skupione wokół niej funkcjonowały dla mnie zamiast akademii, Fundacja Galerii Czułość zamiast instytucji, a własna galeria zamiast czyjejś

Towary zastępcze (Karol Sienkiewicz)

To wystawa jest podstawowym medium sztuki. Oczywiście istnieje sztuka pomyślana specyficznie do sieci, ale przekonujemy się dzisiaj dobitnie, że zdolności przystosowawcze tego medium są jednak ograniczone

Teatr

Zakład pracy (Katarzyna Niedurny)

Najpiękniejszy komplement w moim życiu usłyszałem od znajomych lekarzy, którzy po spektaklu powiedzieli, że jako aktor odgrywam rolę ich adwokata i mówię rzeczy, których oni powiedzieć nie mogą

Wiersze

wiersze (Piotr Jemioło)

Ziemia

Zapach Antarktyki (Małgorzata Kwiecień)

Antarktyka od ponad dwustu lat jest eksploatowana przez ludzi. Na początku XVIII wieku intensywnie polowaliśmy na uchatki, potem na wieloryby

]]>
Fri, 24 Apr 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/279]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/279

Film

Największe widowisko na Ziemi (Marceli Szpak)

Sympatia, z jaką Stany przywitały przypowieść o wzlocie i upadku Joego Exotica, sugeruje, że wielu ludziom nagle skończył się kredyt na American Dream

Tortura medytacji (Darek Arest)

„Joker” miał stylówkę „Taksówkarza”, ale jego duszę można znaleźć w „Pierwszym reformowanym”. Paul Schreder, scenarzysta kultowego filmu Martina Scorsese, kolejnego szukającego odkupienia bohatera wpycha na ścieżkę samozagłady

Dzieje słabego Ja (Małgorzata Dziewulska)

W języku i montażu „Dziennika” Tadeusza Sobolewskiego pęka narzecze publicystyczne pokolenia, na przykład wmówienie, które nazywa się „transformacją”. Sposób zapisywania zdarzeń jest tu wymierzony przeciw okrągłym formułom z ich „uroczystym zdziwieniem”

Kosmiczne jaja (Jakub Socha)

Serial „Avenue 5”, doskonale napisany i zagrany z brawurą, ogląda się dziś inaczej niż przed dwoma miesiącami. Sam się zmetaforyzował. Oto doskonale działająca maszyna, która przemierza przyszłość, napotyka na przeszkodę

Literatura

Więcej niż dwa języki (Adam Pluszka)

Kilka lat pracy nad norweskimi sagami nauczyło mnie, że nie można lekceważyć nawet najprostszego pozornie oryginału. I że jedynym kryterium oceny literackiej jakości jest horyzont oczekiwań czytelnika

Bezwiośnie (Ilona Wiśniewska)

Dolina Muminków to tygiel osobowości ukazywanych w czasie kataklizmów, osobistych dramatów i podczas zwykłego picia herbaty. W tym świecie – jak wszędzie na Północy – i tak o wszystkim decyduje natura

Matki nie odchodzą (Zofia Zaleska)

Po śmierci matki przez rok byłam z dwójką dzieci w domu, podczas karmienia włączałam tryb samolotowy w telefonie i pisałam. To było chyba najtrudniejsze zadanie – znaleźć formę, która odda ten stan braku koncentracji i pomieszania

Lepsze niż siłka i dzierganie (Agnieszka Wolny-Hamkało)

Więźniowie często mówią, że literatura przenosi ich gdzie indziej. W tych warunkach jest wolnością. Nie wiem, czy czytanie zmienia życie. Ale często zostaje z osadzonym jako nawyk

Teatr danych (Adam Robiński)

Moja jazda przez Polskę to zbieranie danych, bez układania ich tak, żeby pasowało pod jakąś tezę. Krótko mówiąc, nie dam się namówić na żadną interpretację. Mam tylko nadzieję, że ta książka coś skomplikuje

Media

KULTURA W SIECI (1) (Redakcja)

Spotkanie autorskie zza ekranu, muzyka dawna 2.0, spektakle z kwarantanny, plany awaryjne, kuratorski blog, przetrącony kryminał i niedźwiedzie w oknach – redakcja „Dwutygodnika” w czasie pandemii zapowiada najciekawsze zjawiska kultury w sieci (6-12 kwietnia)

KULTURA W SIECI (2) (Redakcja)

Antologia poezji, opera home office, filmowy esej, artystyczny cosplay, apokalipsa na żywo i wystawy w mieszkaniach – redakcja „Dwutygodnika” w czasie pandemii poleca najciekawsze zjawiska kultury w sieci (13–19 kwietnia)

KULTURA W SIECI (3) (Redakcja)

Widzenie muchy, podwójny Gajos, zbrodnie klimatyczne i wideo kluby książki – redakcja „Dwutygodnika” w czasie pandemii poleca najciekawsze zjawiska kultury w sieci (20–26 kwietnia)

Pchanie kropki (Adam Pluszka)

Nigdy nie kręciły mnie transmisje sportowe, ale obserwowanie, jak na mapie przesuwają się kropki znajomych z klubu biegowego, potrafi być ekscytujące

Zaraza w czasach platformizacji (Piotr Fortuna)

Tylko firmy Big Tech dysponują globalną infrastrukturą umożliwiającą monitorowanie pandemii. Oznacza to, że cały świat zdany jest na ich łaskę lub niełaskę. To dobry moment, żeby na nowo przemyśleć alternatywne ścieżki rozwoju

Muzyka

Akcja i liryzm (Mateusz Witkowski)

Kompozytor Andrzej Korzyński obchodził w marcu swoje osiemdziesiąte urodziny. W przypadku artystów takich jak on twórcza nadpobudliwość i rozległość zainteresowań mogą stać się przekleństwem. Korzyńskich jest przynajmniej kilkunastu. I niemal każdy z nich jest wybitny

Śpiewająca wiewiórka (Piotr Kowalczyk)

„Za każdym razem inni, za każdym razem tacy sami” – te często powtarzane słowa legendarnego didżeja radiowego Johna Peela o jego ulubionym zespole The Fall można odnieść również do Real Estate. W przypadku piątego albumu grupy nie jest to jednak komplement

Trzech na jednego (Maciej Krawiec)

W kwartecie kontrabasisty Daniela Toledo zgromadzili się czołowi polscy improwizatorzy z własnym stylem gry i charakterystycznym soundem. W takiej konstelacji liderowi pozostaje w zasadzie nie przeszkadzać swoim temperamentnym kolegom

Łyżwy i umieranie (Piotr Szwed)

Dan Bejar czyni tematem swoich piosenek pracę fantazji. Bohaterowie jego tekstów są donkiszotowscy – to ludzie funkcjonujący w świecie własnych wyobrażeń, idealiści zmagający się z przemijaniem i cierpieniem

Rok metalowego szczura (Bartosz Nowicki)

Jaką rolę może odgrywać muzyka elektroniczna w sytuacji, gdy kluby toną w ciszy, a tańczyć możemy jedynie w domu? Wszystko zależy od tego, czego oczekujemy od muzyki – oddechu od traumatycznej sytuacji czy artystycznego komentarza do niej

Obyczaje

Moria i szpryce strachu (Renata Lis)

Empatia to odruch, który wydaje nas na pastwę populistów. Dopiero współczucie i racjonalność czynią z nas ludzi – szczególnie dzisiaj, gdy reżim izolacji chce nas zamienić w małe porcje biomasy szprycowanej strachem

Jak działają okulary (Zofia Zaleska)

W języku PiS-u nowe jest to, że wróciło stare. Przesiąknięty propagandą język znany z PRL-u wrócił – w innej formie, ale mechanizmy jego działania są niestety podobne – mówią autorzy książki „Dobra zmiana, czyli jak się rządzi światem za pomocą słów”

Taki fajny zespół (Marta Falecka)

Można by przecież krzyknąć „pobite gary”, obrazić się za te wszystkie lata spychania naszych apeli, próśb i gróźb pod dywan. Albo założyć ręce i mruknąć: „A nie mówiliśmy?”. Ale teraz nie chodzi o polityków, chodzi o ludzi – ciąg dalszy relacji pielęgniarki

Prawica jako symptom (Jakub Momro)

Według Adorna radykalizująca się prawica to nic innego jak niemogąca się zabliźnić rana na ciele demokracji. Pytania stawiane przez filozofa stały się, dość nieoczekiwanie, naszymi pytaniami

Szałas z patyków (Natalia Fiedorczuk)

Podróżowanie po osi osobistych napięć zostało chwilowo zawieszone. Przywileje dążeń i marzeń są dziś zatrzymane w blokach startowych. Świat utknął w czasie czasie nieznośnym, bez daty ważności

Teatr

Szczątki tęsknoty (Stanisław Godlewski)

Tego dzisiaj potrzebujemy. Nazywania rzeczy po imieniu, a nie nadużywania kreacyjnej zdolności języka, nie szarżowania metaforami czy porównaniami, przynajmniej w sprawach naprawdę istotnych

Zanim troska stała się produktem (Piotr Morawski)

W zeszłym tygodniu w projekcie KWARANTANNA na różne sposoby raczej się wspieraliśmy. Jak kto umiał, jak kto chciał

Wiersze

wiersze (Anna Dwojnych)

]]>

Film

Największe widowisko na Ziemi (Marceli Szpak)

Sympatia, z jaką Stany przywitały przypowieść o wzlocie i upadku Joego Exotica, sugeruje, że wielu ludziom nagle skończył się kredyt na American Dream

Tortura medytacji (Darek Arest)

„Joker” miał stylówkę „Taksówkarza”, ale jego duszę można znaleźć w „Pierwszym reformowanym”. Paul Schreder, scenarzysta kultowego filmu Martina Scorsese, kolejnego szukającego odkupienia bohatera wpycha na ścieżkę samozagłady

Dzieje słabego Ja (Małgorzata Dziewulska)

W języku i montażu „Dziennika” Tadeusza Sobolewskiego pęka narzecze publicystyczne pokolenia, na przykład wmówienie, które nazywa się „transformacją”. Sposób zapisywania zdarzeń jest tu wymierzony przeciw okrągłym formułom z ich „uroczystym zdziwieniem”

Kosmiczne jaja (Jakub Socha)

Serial „Avenue 5”, doskonale napisany i zagrany z brawurą, ogląda się dziś inaczej niż przed dwoma miesiącami. Sam się zmetaforyzował. Oto doskonale działająca maszyna, która przemierza przyszłość, napotyka na przeszkodę

Literatura

Więcej niż dwa języki (Adam Pluszka)

Kilka lat pracy nad norweskimi sagami nauczyło mnie, że nie można lekceważyć nawet najprostszego pozornie oryginału. I że jedynym kryterium oceny literackiej jakości jest horyzont oczekiwań czytelnika

Bezwiośnie (Ilona Wiśniewska)

Dolina Muminków to tygiel osobowości ukazywanych w czasie kataklizmów, osobistych dramatów i podczas zwykłego picia herbaty. W tym świecie – jak wszędzie na Północy – i tak o wszystkim decyduje natura

Matki nie odchodzą (Zofia Zaleska)

Po śmierci matki przez rok byłam z dwójką dzieci w domu, podczas karmienia włączałam tryb samolotowy w telefonie i pisałam. To było chyba najtrudniejsze zadanie – znaleźć formę, która odda ten stan braku koncentracji i pomieszania

Lepsze niż siłka i dzierganie (Agnieszka Wolny-Hamkało)

Więźniowie często mówią, że literatura przenosi ich gdzie indziej. W tych warunkach jest wolnością. Nie wiem, czy czytanie zmienia życie. Ale często zostaje z osadzonym jako nawyk

Teatr danych (Adam Robiński)

Moja jazda przez Polskę to zbieranie danych, bez układania ich tak, żeby pasowało pod jakąś tezę. Krótko mówiąc, nie dam się namówić na żadną interpretację. Mam tylko nadzieję, że ta książka coś skomplikuje

Media

KULTURA W SIECI (1) (Redakcja)

Spotkanie autorskie zza ekranu, muzyka dawna 2.0, spektakle z kwarantanny, plany awaryjne, kuratorski blog, przetrącony kryminał i niedźwiedzie w oknach – redakcja „Dwutygodnika” w czasie pandemii zapowiada najciekawsze zjawiska kultury w sieci (6-12 kwietnia)

KULTURA W SIECI (2) (Redakcja)

Antologia poezji, opera home office, filmowy esej, artystyczny cosplay, apokalipsa na żywo i wystawy w mieszkaniach – redakcja „Dwutygodnika” w czasie pandemii poleca najciekawsze zjawiska kultury w sieci (13–19 kwietnia)

KULTURA W SIECI (3) (Redakcja)

Widzenie muchy, podwójny Gajos, zbrodnie klimatyczne i wideo kluby książki – redakcja „Dwutygodnika” w czasie pandemii poleca najciekawsze zjawiska kultury w sieci (20–26 kwietnia)

Pchanie kropki (Adam Pluszka)

Nigdy nie kręciły mnie transmisje sportowe, ale obserwowanie, jak na mapie przesuwają się kropki znajomych z klubu biegowego, potrafi być ekscytujące

Zaraza w czasach platformizacji (Piotr Fortuna)

Tylko firmy Big Tech dysponują globalną infrastrukturą umożliwiającą monitorowanie pandemii. Oznacza to, że cały świat zdany jest na ich łaskę lub niełaskę. To dobry moment, żeby na nowo przemyśleć alternatywne ścieżki rozwoju

Muzyka

Akcja i liryzm (Mateusz Witkowski)

Kompozytor Andrzej Korzyński obchodził w marcu swoje osiemdziesiąte urodziny. W przypadku artystów takich jak on twórcza nadpobudliwość i rozległość zainteresowań mogą stać się przekleństwem. Korzyńskich jest przynajmniej kilkunastu. I niemal każdy z nich jest wybitny

Śpiewająca wiewiórka (Piotr Kowalczyk)

„Za każdym razem inni, za każdym razem tacy sami” – te często powtarzane słowa legendarnego didżeja radiowego Johna Peela o jego ulubionym zespole The Fall można odnieść również do Real Estate. W przypadku piątego albumu grupy nie jest to jednak komplement

Trzech na jednego (Maciej Krawiec)

W kwartecie kontrabasisty Daniela Toledo zgromadzili się czołowi polscy improwizatorzy z własnym stylem gry i charakterystycznym soundem. W takiej konstelacji liderowi pozostaje w zasadzie nie przeszkadzać swoim temperamentnym kolegom

Łyżwy i umieranie (Piotr Szwed)

Dan Bejar czyni tematem swoich piosenek pracę fantazji. Bohaterowie jego tekstów są donkiszotowscy – to ludzie funkcjonujący w świecie własnych wyobrażeń, idealiści zmagający się z przemijaniem i cierpieniem

Rok metalowego szczura (Bartosz Nowicki)

Jaką rolę może odgrywać muzyka elektroniczna w sytuacji, gdy kluby toną w ciszy, a tańczyć możemy jedynie w domu? Wszystko zależy od tego, czego oczekujemy od muzyki – oddechu od traumatycznej sytuacji czy artystycznego komentarza do niej

Obyczaje

Moria i szpryce strachu (Renata Lis)

Empatia to odruch, który wydaje nas na pastwę populistów. Dopiero współczucie i racjonalność czynią z nas ludzi – szczególnie dzisiaj, gdy reżim izolacji chce nas zamienić w małe porcje biomasy szprycowanej strachem

Jak działają okulary (Zofia Zaleska)

W języku PiS-u nowe jest to, że wróciło stare. Przesiąknięty propagandą język znany z PRL-u wrócił – w innej formie, ale mechanizmy jego działania są niestety podobne – mówią autorzy książki „Dobra zmiana, czyli jak się rządzi światem za pomocą słów”

Taki fajny zespół (Marta Falecka)

Można by przecież krzyknąć „pobite gary”, obrazić się za te wszystkie lata spychania naszych apeli, próśb i gróźb pod dywan. Albo założyć ręce i mruknąć: „A nie mówiliśmy?”. Ale teraz nie chodzi o polityków, chodzi o ludzi – ciąg dalszy relacji pielęgniarki

Prawica jako symptom (Jakub Momro)

Według Adorna radykalizująca się prawica to nic innego jak niemogąca się zabliźnić rana na ciele demokracji. Pytania stawiane przez filozofa stały się, dość nieoczekiwanie, naszymi pytaniami

Szałas z patyków (Natalia Fiedorczuk)

Podróżowanie po osi osobistych napięć zostało chwilowo zawieszone. Przywileje dążeń i marzeń są dziś zatrzymane w blokach startowych. Świat utknął w czasie czasie nieznośnym, bez daty ważności

Teatr

Szczątki tęsknoty (Stanisław Godlewski)

Tego dzisiaj potrzebujemy. Nazywania rzeczy po imieniu, a nie nadużywania kreacyjnej zdolności języka, nie szarżowania metaforami czy porównaniami, przynajmniej w sprawach naprawdę istotnych

Zanim troska stała się produktem (Piotr Morawski)

W zeszłym tygodniu w projekcie KWARANTANNA na różne sposoby raczej się wspieraliśmy. Jak kto umiał, jak kto chciał

Wiersze

wiersze (Anna Dwojnych)

]]>
Fri, 10 Apr 2020 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2020/278]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/278

Film

Troska o żywych (Agnieszka Jakimiak)

„Outsider” jest najmocniejszy właśnie w tych momentach, w których na bok możemy odsunąć rozważania o metafizyce i spirytyzmie, a paranormalne zjawiska nie dominują w przestrzeni gry

POP-CORE: Cmentarz polskiego horroru (Michał Walkiewicz)

Udostępniony na Netfliksie horror „W lesie dziś nie zaśnie nikt” Bartosza M. Kowalskiego to rzecz z innej bajki, amerykańskiej – o nastolatkach przerabianych na krwawy budyń przez zdeformowanych troglodytów

Najdłuższa wojna ponowoczesnej demokracji (Jakub Majmurek)

Odkąd rada Słownika Oxfordzkiego ogłosiła termin „postprawda” słowem roku, minęły już prawie cztery lata, w tym czasie liberalne demokracje na froncie walki z postprawdą zrobiły bardzo nikłe postępy

Literatura

Poszerzenie (Olga Wróbel)

Tekst Orbitowskiego i rysunki Świdzińskiego miały trafić do rozszerzonej rzeczywistości, osiągalnej za pomocą telefonu komórkowego. Projekt nie wypalił, ale jego założenia odbijają się w tekście „#manta”

Nie jestem twoim gejem (Bartosz Żurawiecki)

Podróż śladem powieści gejowskich prowadzi do rzeczywistości społecznej i kulturowej, która może jest już w San Francisco, ale jeszcze niekoniecznie w Polsce. I nie wiadomo, czy w ogóle kiedyś będzie

Media

Najbardziej niszowe kontenty (Piotr Fortuna)

Samotna sieć nie jest jakimś utopijnym, lepszym internetem dla wtajemniczonych. To jedynie rewers mainstreamu, chaotyczny i różnorodny. Stawką pozostaje zniuansowany obraz świata, moment zatrzymania, może nawet konfuzji

Wernisaż na Facebooku (Ewa Drygalska)

„Nikt nie wie, jak długo potrwa przymusowe odosobnienie, ale podejście instytucji sztuki do zbiorów i popularyzacji na pewno się zmieni” – przegląd muzealnych zbiorów online

Kuchonnyje razgowory (Kaja Puto)

Bar #staythefuckhome tylko w pierwszych 24 godzinach funkcjonowania odwiedziło ponad 30 tysięcy gości. W przeciwieństwie do reala można, a nawet trzeba przyjść z własnym alko. A także kamerką i mikrofonem

Czy mnie słychać? (Łukasz Łoziński)

Pracując w domu, trzeba zadbać o tło – jeśli na ścianie masz kiepskie obrazki, to trochę wstyd się pokazać. Mimo problemów technicznych bardzo potrzebujemy się usłyszeć. A najlepiej jeszcze zobaczyć

Muzyka

Chciałem napisać oryginalną „Pasję” (Tomasz Cyz)

Zmarł Krzysztof Penderecki. Przypominamy rozmowę z kompozytorem, którą publikowaliśmy w „Dwutygodniku”

Zejście w zaświaty (Anna Szudek)

Kompozycje Sightless Pit są zaskakującym kolażem stylistycznym. Na albumie „Grave of a Dog” słychać gotyk, dark wave, power electronics, death industrial, a nawet trochę rozwiązań spotykanych zazwyczaj w muzyce współczesnej

Wieczny festiwal (Michał Wieczorek)

Branża koncertowa, oparta na spotkaniach ludzi w realu uczy się funkcjonować na nowo w sytuacji, gdy życie społeczne dosłownie zamarło. Póki co streamowane koncerty to erzac, mający pomóc przetrwać ciężkie czasy kwarantanny. Ale może i przyszłość tej branży?

Wciąż cię lubię (Piotr Szwed)

Artur Rojek ma wyraźnie dość Artura Rojka, do którego przyzwyczaił siebie i publiczność. Nie ma już ochoty składać się z ciągłych powtórzeń

Mały, 150-osobowy kolektyw (Agnieszka Słodownik)

Może się zdarzyć, że w niedzielę w południe będą leciały break cory z Japonii. Czemu nie? Może fajnie tak się wytrącić ze strefy komfortu czasami – mówią twórcy Radia Kapitał

Muzyka wyszeptana (Jakub Knera)

Mam naturę skłonną do kontemplacji, zwracam uwagę na niuanse, podoba mi się niedopowiedzenie. Moje kompozycje to rodzaj transowego tła, które intryguje, dopiero jeśli się poświęci mu trochę uwagi. To coś więcej niż muzyka do windy czy na lotnisko

Miłość do tulipanowców ()

Kompozytor drzewołaz, znany śmieszek i dobro narodowe. Krytycy, krytyczki, artyści i artystki wspominają Krzysztofa Pendereckiego

Maszyna i tubafon (Wiktor Rusin)

Krzysztof Penderecki był jak architekt brutalista, który z biegiem lat zaczął marzyć o dawniejszych formach, a także ich efekcie: o splendorze XIX-wiecznych oper, bulwarów i muzeów, a może nawet jeszcze starszych pałacach

Obyczaje

Wbić gwoździa w dechę (Paweł Łyżwiński)

Dobra partia szachowa jest jak film akcji albo widowisko. Kiedyś szachiści nie stronili od agresywnej gry, podejmowania ryzyka czy taktycznych poświęceń. Ale tego raczej nie uświadczymy w partiach komputerów

Apokalipsa instant (Przemysław Witkowski)

Koronawirus wyparł zaskakująco łatwo myślenie o katastrofie klimatycznej. Popyt na opowieści o końcu świata nie oznacza głębokiego przewartościowania postawy wobec ludzkości i jej losu – mówi autor książki „Świat po apokalipsie”

Ołówek w żółwie (Małgorzata Halber)

W pojemniku ze zmieszanymi trudniejsza praca, bo jednak brudne. Czasem ręka trafi na coś wilgotnego. Kiedy pisałam tekst o zbieraniu śmieci, nie wiedziałam, że za chwilę wszyscy utkniemy w domach

Nie sprint, nie maraton (Agata Sikora)

Globalna pandemia dała wielu z nas poczucie otwarcia. Przekroczyliśmy próg zmiany społecznej, która jeszcze dwa miesiące temu wydawała się niemożliwa

Porozmawiajmy o starości (Błażej Strzelczyk)

Starcy i osoby niepełnosprawne kwarantannę mają bez epidemii koronawirusa. Nawet gdyby chcieli, nie mogą wyjść, bo miejsce starca nie jest na ulicy, tylko w domu

A jeśli następnej pracy nie ma? (Arek Gruszczyński)

Wszystkie wady projektowego życia ludzi kultury dzisiaj widać ze zdwojoną siłą: niepewność, brak stabilności, wyzysk, nieprzewidywalność, brak ubezpieczenia zdrowotnego, płatnego urlopu i zabezpieczeń emerytalnych

Jakaś przyszłość pewnie będzie (Aleksandra Boćkowska)

W trzecim tygodniu pandemii na pewno wiadomo, że kultura jest tak nieważna, że można ją zamknąć jako pierwszą, przed siłowniami i sklepami z materiałami budowlanymi – sprawdzamy, jak ma się kultura pod kwarantanną

Żadnych supermocy (Marta Falecka)

„Mówią o nas, że jesteśmy na pierwszej linii frontu. Ale tu nie ma frontu. Jesteśmy partyzantami kryjącymi się po krzokach, ściskamy proce w rękach” – ciąg dalszy relacji pielęgniarki

Chęć bycia razem (Beata Chomątowska)

Na pierwszym miejscu były relacje społeczne. To na nich opierał się fenomen odbudowy Warszawy – na ponownym zejściu się ludzi, którzy się znają, bo wtedy jeden drugiemu może pomóc

Zaczynać od nowa (Maciej Robert)

Warmia, jeśli w ogóle istnieje, to co najwyżej połowicznie. Jak w ośrodkach turystycznych, których właściciele zapraszają na Mazury, bo o Warmii mało kto słyszał

Sztuka

Terkot niszczarek (Karol Sienkiewicz)

Wystawy „Zniszczenia i kradzieże” na razie nie zobaczycie. Czeka na lepsze czasy. To smutny paradoks, że wystawa dotycząca zniszczeń i kradzieży sama została zamknięta

Teatr

Początek czegoś nowego (Arek Gruszczyński)

„Styl produkcji teatralnych dóbr pochodzi z epoki sprzed przemysłowej. Tu rządzą rzemieślnicy i rękodzieło, a nie ekonomia, wszystko robi się w pojedynczych egzemplarzach, także rolę teatralną. Dziś szczególnie boleśnie to odczuwamy” – mówi dyrektor artystyczny Teatru Polskiego w Poznaniu

Musimy zwolnić (Piotr Morawski)

W masowym udostępnianiu spektakli w internecie widać przede wszystkim zasadę produktywności, konkurencyjności i widzialności, a obecny kryzys tylko tę perspektywę wyostrza

Dać głos (Stanisław Godlewski)

Teatr bardzo długo pracował na opinię medium nieprzystępnego. Chcemy nad tym pracować i tworzyć miejsce bardziej dostępne

Przyszłość, czyli jutro (Katarzyna Niedurny)

„Część artystów w teatrze już teraz zrzeka się honorariów na rzecz innych twórców albo przekazuje swoją pracę innym. Czy ta solidarność będzie trwała również po epidemii?” – pytają członkowie Gildii Polskich Reżyserek i Reżyserów Teatralnych

Naturszczycy bez suflera (Marta Zdanowska)

Jaki teatr zaprosicie do domu wraz z projektem KWARANTANNA? Bardzo nierówny. Czasem absolutnie zbędny. Taki, w którym coś się nie klei. Choć zdarzają się „momenty” intrygujące i zabawne

Wiersze

wiersze (Szymon Bira)

Ziemia

Lekcje z pandemii (Tomasz Markiewka)

Jeśli chcemy sobie poradzić z kryzysem klimatycznym, to musimy osadzić nasze społeczności na mocnych fundamentach. Pandemia koronawirusa pokazuje, że nie tworzą ich maklerzy i celebryci

]]>

Film

Troska o żywych (Agnieszka Jakimiak)

„Outsider” jest najmocniejszy właśnie w tych momentach, w których na bok możemy odsunąć rozważania o metafizyce i spirytyzmie, a paranormalne zjawiska nie dominują w przestrzeni gry

POP-CORE: Cmentarz polskiego horroru (Michał Walkiewicz)

Udostępniony na Netfliksie horror „W lesie dziś nie zaśnie nikt” Bartosza M. Kowalskiego to rzecz z innej bajki, amerykańskiej – o nastolatkach przerabianych na krwawy budyń przez zdeformowanych troglodytów

Najdłuższa wojna ponowoczesnej demokracji (Jakub Majmurek)

Odkąd rada Słownika Oxfordzkiego ogłosiła termin „postprawda” słowem roku, minęły już prawie cztery lata, w tym czasie liberalne demokracje na froncie walki z postprawdą zrobiły bardzo nikłe postępy

Literatura

Poszerzenie (Olga Wróbel)

Tekst Orbitowskiego i rysunki Świdzińskiego miały trafić do rozszerzonej rzeczywistości, osiągalnej za pomocą telefonu komórkowego. Projekt nie wypalił, ale jego założenia odbijają się w tekście „#manta”

Nie jestem twoim gejem (Bartosz Żurawiecki)

Podróż śladem powieści gejowskich prowadzi do rzeczywistości społecznej i kulturowej, która może jest już w San Francisco, ale jeszcze niekoniecznie w Polsce. I nie wiadomo, czy w ogóle kiedyś będzie

Media

Najbardziej niszowe kontenty (Piotr Fortuna)

Samotna sieć nie jest jakimś utopijnym, lepszym internetem dla wtajemniczonych. To jedynie rewers mainstreamu, chaotyczny i różnorodny. Stawką pozostaje zniuansowany obraz świata, moment zatrzymania, może nawet konfuzji

Wernisaż na Facebooku (Ewa Drygalska)

„Nikt nie wie, jak długo potrwa przymusowe odosobnienie, ale podejście instytucji sztuki do zbiorów i popularyzacji na pewno się zmieni” – przegląd muzealnych zbiorów online

Kuchonnyje razgowory (Kaja Puto)

Bar #staythefuckhome tylko w pierwszych 24 godzinach funkcjonowania odwiedziło ponad 30 tysięcy gości. W przeciwieństwie do reala można, a nawet trzeba przyjść z własnym alko. A także kamerką i mikrofonem

Czy mnie słychać? (Łukasz Łoziński)

Pracując w domu, trzeba zadbać o tło – jeśli na ścianie masz kiepskie obrazki, to trochę wstyd się pokazać. Mimo problemów technicznych bardzo potrzebujemy się usłyszeć. A najlepiej jeszcze zobaczyć

Muzyka

Chciałem napisać oryginalną „Pasję” (Tomasz Cyz)

Zmarł Krzysztof Penderecki. Przypominamy rozmowę z kompozytorem, którą publikowaliśmy w „Dwutygodniku”

Zejście w zaświaty (Anna Szudek)

Kompozycje Sightless Pit są zaskakującym kolażem stylistycznym. Na albumie „Grave of a Dog” słychać gotyk, dark wave, power electronics, death industrial, a nawet trochę rozwiązań spotykanych zazwyczaj w muzyce współczesnej

Wieczny festiwal (Michał Wieczorek)

Branża koncertowa, oparta na spotkaniach ludzi w realu uczy się funkcjonować na nowo w sytuacji, gdy życie społeczne dosłownie zamarło. Póki co streamowane koncerty to erzac, mający pomóc przetrwać ciężkie czasy kwarantanny. Ale może i przyszłość tej branży?

Wciąż cię lubię (Piotr Szwed)

Artur Rojek ma wyraźnie dość Artura Rojka, do którego przyzwyczaił siebie i publiczność. Nie ma już ochoty składać się z ciągłych powtórzeń

Mały, 150-osobowy kolektyw (Agnieszka Słodownik)

Może się zdarzyć, że w niedzielę w południe będą leciały break cory z Japonii. Czemu nie? Może fajnie tak się wytrącić ze strefy komfortu czasami – mówią twórcy Radia Kapitał

Muzyka wyszeptana (Jakub Knera)

Mam naturę skłonną do kontemplacji, zwracam uwagę na niuanse, podoba mi się niedopowiedzenie. Moje kompozycje to rodzaj transowego tła, które intryguje, dopiero jeśli się poświęci mu trochę uwagi. To coś więcej niż muzyka do windy czy na lotnisko

Miłość do tulipanowców ()

Kompozytor drzewołaz, znany śmieszek i dobro narodowe. Krytycy, krytyczki, artyści i artystki wspominają Krzysztofa Pendereckiego

Maszyna i tubafon (Wiktor Rusin)

Krzysztof Penderecki był jak architekt brutalista, który z biegiem lat zaczął marzyć o dawniejszych formach, a także ich efekcie: o splendorze XIX-wiecznych oper, bulwarów i muzeów, a może nawet jeszcze starszych pałacach

Obyczaje

Wbić gwoździa w dechę (Paweł Łyżwiński)

Dobra partia szachowa jest jak film akcji albo widowisko. Kiedyś szachiści nie stronili od agresywnej gry, podejmowania ryzyka czy taktycznych poświęceń. Ale tego raczej nie uświadczymy w partiach komputerów

Apokalipsa instant (Przemysław Witkowski)

Koronawirus wyparł zaskakująco łatwo myślenie o katastrofie klimatycznej. Popyt na opowieści o końcu świata nie oznacza głębokiego przewartościowania postawy wobec ludzkości i jej losu – mówi autor książki „Świat po apokalipsie”

Ołówek w żółwie (Małgorzata Halber)

W pojemniku ze zmieszanymi trudniejsza praca, bo jednak brudne. Czasem ręka trafi na coś wilgotnego. Kiedy pisałam tekst o zbieraniu śmieci, nie wiedziałam, że za chwilę wszyscy utkniemy w domach

Nie sprint, nie maraton (Agata Sikora)

Globalna pandemia dała wielu z nas poczucie otwarcia. Przekroczyliśmy próg zmiany społecznej, która jeszcze dwa miesiące temu wydawała się niemożliwa

Porozmawiajmy o starości (Błażej Strzelczyk)

Starcy i osoby niepełnosprawne kwarantannę mają bez epidemii koronawirusa. Nawet gdyby chcieli, nie mogą wyjść, bo miejsce starca nie jest na ulicy, tylko w domu

A jeśli następnej pracy nie ma? (Arek Gruszczyński)

Wszystkie wady projektowego życia ludzi kultury dzisiaj widać ze zdwojoną siłą: niepewność, brak stabilności, wyzysk, nieprzewidywalność, brak ubezpieczenia zdrowotnego, płatnego urlopu i zabezpieczeń emerytalnych

Jakaś przyszłość pewnie będzie (Aleksandra Boćkowska)

W trzecim tygodniu pandemii na pewno wiadomo, że kultura jest tak nieważna, że można ją zamknąć jako pierwszą, przed siłowniami i sklepami z materiałami budowlanymi – sprawdzamy, jak ma się kultura pod kwarantanną

Żadnych supermocy (Marta Falecka)

„Mówią o nas, że jesteśmy na pierwszej linii frontu. Ale tu nie ma frontu. Jesteśmy partyzantami kryjącymi się po krzokach, ściskamy proce w rękach” – ciąg dalszy relacji pielęgniarki

Chęć bycia razem (Beata Chomątowska)

Na pierwszym miejscu były relacje społeczne. To na nich opierał się fenomen odbudowy Warszawy – na ponownym zejściu się ludzi, którzy się znają, bo wtedy jeden drugiemu może pomóc

Zaczynać od nowa (Maciej Robert)

Warmia, jeśli w ogóle istnieje, to co najwyżej połowicznie. Jak w ośrodkach turystycznych, których właściciele zapraszają na Mazury, bo o Warmii mało kto słyszał

Sztuka

Terkot niszczarek (Karol Sienkiewicz)

Wystawy „Zniszczenia i kradzieże” na razie nie zobaczycie. Czeka na lepsze czasy. To smutny paradoks, że wystawa dotycząca zniszczeń i kradzieży sama została zamknięta

Teatr

Początek czegoś nowego (Arek Gruszczyński)

„Styl produkcji teatralnych dóbr pochodzi z epoki sprzed przemysłowej. Tu rządzą rzemieślnicy i rękodzieło, a nie ekonomia, wszystko robi się w pojedynczych egzemplarzach, także rolę teatralną. Dziś szczególnie boleśnie to odczuwamy” – mówi dyrektor artystyczny Teatru Polskiego w Poznaniu

Musimy zwolnić (Piotr Morawski)

W masowym udostępnianiu spektakli w internecie widać przede wszystkim zasadę produktywności, konkurencyjności i widzialności, a obecny kryzys tylko tę perspektywę wyostrza

Dać głos (Stanisław Godlewski)

Teatr bardzo długo pracował na opinię medium nieprzystępnego. Chcemy nad tym pracować i tworzyć miejsce bardziej dostępne

Przyszłość, czyli jutro (Katarzyna Niedurny)

„Część artystów w teatrze już teraz zrzeka się honorariów na rzecz innych twórców albo przekazuje swoją pracę innym. Czy ta solidarność będzie trwała również po epidemii?” – pytają członkowie Gildii Polskich Reżyserek i Reżyserów Teatralnych

Naturszczycy bez suflera (Marta Zdanowska)

Jaki teatr zaprosicie do domu wraz z projektem KWARANTANNA? Bardzo nierówny. Czasem absolutnie zbędny. Taki, w którym coś się nie klei. Choć zdarzają się „momenty” intrygujące i zabawne

Wiersze

wiersze (Szymon Bira)

Ziemia

Lekcje z pandemii (Tomasz Markiewka)

Jeśli chcemy sobie poradzić z kryzysem klimatycznym, to musimy osadzić nasze społeczności na mocnych fundamentach. Pandemia koronawirusa pokazuje, że nie tworzą ich maklerzy i celebryci

]]>
Fri, 27 Mar 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/277]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/277

Literatura

O czym teraz myślisz? (Tomasz Surdykowski)

W powieściowych rozterkach Sally Rooney współczesność występuje raczej jako rekwizyt, rozwieszona w tle, na romansowym rusztowaniu

Strzępek Piany, strzępek papieru (Łukasz Żurek)

Kenneth Koch to lekkość poezji postawangardowej, Charles Reznikoff – powaga poezji modernistycznej, która rezygnuje z moralistycznego nadęcia. Te dwa nazwiska ze stworzonego przez siebie kanonu podkreślił grubą kreską Piotr Sommer

Kwestia solidarności (Bartosz Sadulski)

W skład Unii Literackiej wchodzą twórcy literatury pięknej, gatunkowej, popularnej, dziecięcej, reportażu, poezji. Jeśli wydawnictwa poczują, że jesteśmy blokiem, z którym trzeba się liczyć, to wszyscy będziemy mieć lepiej – mówią członkowie stowarzyszenia pisarek i pisarzy

Czarna, niewidzialna (Aleksandra Kumala)

Jesmyn Ward – pierwsza niebiała autorka dwukrotnie nagrodzona National Book Award – konsekwentnie obstaje przy swoim. I przy swoich. Ta jawna stronniczość jest jej pisarską siłą

Jejah znaczy pogorzelisko (Oliwia Fryc)

Pisząc o „Podpalaczach”, nie można zapomnieć o „Amerykańskiej sielance” Philipa Rotha, bo to właśnie na schedzie autora „Kompleksu Portnoya” buduje swoją opowieść R.O. Kwon

Jaskółka retroawangardy (Rafał Wawrzyńczyk)

Wojna w Bośni jest pierwszym widmem, które nawiedza mikroświat bohaterów poematu „Świergot” Marcina Mokrego. Anonsuje ona przemoc wypełniającą świat, w którym dzieciom bohatera książki przyjdzie żyć

Miłość w czasach wojny światów (Marcin Zwierzchowski)

Tom King pisał komiks „Mister Miracle” jako odpowiedź na Amerykę ery Trumpa. Nie wyszło mu. Otrzymaliśmy opowieść o wiele bardziej uniwersalną, a przez to lepszą

Media

Odmowa dostępu (Mateusz Witczak)

Dla graczy z niepełnosprawnościami poziom trudności zawsze jest wysoki. Na ekranach monitorów chcą walczyć z mobami i bossem, ale zamiast tego wojują ze sterowaniem, napisami i ustawieniami dźwięku

Muzyka

Gromada głupków (Jon Savage)

Wyjazd do Brukseli na nasz pierwszy koncert poza Wielką Brytanią uznaliśmy za kolejny kamień milowy. Graliśmy koncert w rafinerii. Na afiszu byli też William Burroughs i Cabaret Voltaire. Pomyśleliśmy: „No, to z nas niezłe kozaki”  – fragment książki Jona Savage'a o Joy Division

Muzyka taneczna (Monika Pasiecznik)

Lucia Długoszewski mimo rozlicznych talentów i sukcesów kompozytorskich została wypchnięta z historii i wiedzą o niej tylko wtajemniczeni. Wydawnictwo Bôłt Records próbuje nadrobić te braki

Bogini chaosu (Olga Drenda)

Grimes, jako artystka (czy raczej projekt multimedialny), to ciekawy przypadek: mając do dyspozycji ogromne możliwości technologiczne i lata doświadczenia, produkuje (przede wszystkim samodzielnie) muzykę, która wciąż ma nieco garażowy, półamatorski chwilami charakter

Obyczaje

Wojny równoległe (Marcin Stachowicz)

Pseudonauka czerpie swoją moc nie tylko z ludzkiego poczucia niepewności w świecie zbyt skomplikowanym. Jej źródłem jest w równym stopniu hierarchiczna struktura społeczna i związana z nią pogarda

Lęk i zaraza w późnym kapitalizmie (Michał R. Wiśniewski)

4 marca 2020 roku ogłoszono pierwszy przypadek zarażenia koronawirusem w Polsce. Gdy wszyscy rozsądni ludzie powtarzają „nie ma powodu do paniki”, najgłośniej wybrzmiewa słowo „panika”. Pokolenie wychowane na postapokaliptycznej popkulturze wydaje się dobrze bawić

Silent disco (Łukasz Najder)

Postkapitalistyczne molochy, niekończące się miasta-przedmieścia, i w tym wszystkim ja, skołowany Yoda, mieszkaniec Zgierzo­łodzi, opowiadający dzieciom, że kiedyś było ciszej – przedpremierowy fragment nowej książki w serii Wydawnictwa Czarne i „Dwutygodnika”

Pani inspektor na do widzenia (Aldona Kopkiewicz)

Czemu pani Jadwiga stała się viralem i straciła pracę? Ponieważ jej gadatliwość i uczuciowość nie pasują do powagi urzędu. Urzędnik ma mieć neutralny wyraz twarzy i głos bez wyrazu, wtedy mu wierzymy

Życie bez sportu (Jakub Socha)

Wiem, że zmienią się teraz poranki, popołudnia i wieczory. Równolegle z NBA wstrzymano przecież ligi piłkarskie, siatkarskie, poodwoływano turnieje tenisowe. Jeszcze snooker tylko wydaje się trzymać

Odzyskać przyjemność (Olga Wróbel)

Co jeszcze oprócz epidemii kradnie nam przyjemność w kulturze? Jak mówią nasze rozmówczynie: szkoła, Kościół i kapitalizm

Nieświęci Dni Ostatnich (Przemysław Witkowski)

„Żeby daleko nie szukać: w pałacu, w którym przebywa obecnie Andrzej Duda, po zamachu na Hansa Kutscherę odbyły się zaślubiny rycerskie leżącego w trumnie Kutschery z jego ciężarną norweską narzeczoną” – rozmowa o okultystycznych ideologach skrajnej prawicy

Pomiar temperatury (Kasper Bajon)

Lecę z Hiszpanii, pochodzę z Polski, to w czas zarazy nie jest najlepsza pozycja wyjściowa. Szczególnie w niemieckim samolocie

Warszawa przebudowana (Iwona Kurz)

To, co Grzegorz Piątek w „Najlepszym mieście świata” pokazuje przede wszystkim jako zderzenie planu z życiem czy projektu z żywiołem, jest w istocie zderzeniem dwóch wizji społeczeństwa

Robić robotę (Marta Falecka)

„Nawet jeśli maseczki spadną z nieba, a spod ziemi wyrosną jak po wiosennym deszczu respiratory, nie będzie kto miał ich obsługiwać. Nie od dzisiaj wiadomo, że kto pracuje w szpitalu, ten się w cyrku nie śmieje” – relacja pielęgniarki z pandemicznego frontu

Ten problem (Olga Byrska)

Z włoskiej perspektywy z niepokojem obserwuje się brytyjskie pomysły kontrolowanego zarażania populacji. Ale przecież prawda jest taka, że nikt nie wie, które decyzje będą błędne

Poradnik polowy (Marceli Szpak)

Cokolwiek sobie na jej temat wyobrażasz, niezależnie od tego, jak bardzo cię cieszy i jak wiele daje satysfakcji, jeśli w tym momencie uznano, że możesz to robić w domu – TWOJA PRACA NIE JEST ISTOTNA

DELFIN W MALINACH (odc. 1): Karnawał zarazy (Agnieszka Słodownik / Maria Magdalena Kozłowska)

W pierwszym odcinku nowego podkastu „Dwutygodnika” rozmawiamy o karnawale zarazy, wiralu z dyrektorką sanepidu w Słubicach oraz Polsce obsianej grupami widzialnych rąk. I medytujemy na spokój

Sztuka

Czarna skrzynka (Marta Czyż)

Tworzenie nowej jakości w CSW kompletnie mnie pochłonęło. W tamtym czasie chodziłam tylko do teatru, którego musiałam się na nowo nauczyć

Hydrofeminizm, czyli stawanie się ciałem wodnym (Astrida Neimanis)

Woda nie tylko nas łączy, rodzi i karmi, podtrzymuje przy życiu – woda mąci również te same kategorie, które ugruntowują dziedziny społecznego, politycznego, filozoficznego i środowiskowego myślenia, a także teorie i praktyki feministyczne

Teatr

Teatr Doktora Dzioba (Małgorzata Ćwikła)

Kasłania w teatrze zakazano podczas epidemii grypy hiszpanki. A teraz stało się. Epidemia wpisana jest w dzieje teatru jako instytucji

To ty jesteś Ewelina (Witold Mrozek)

Od każdej osoby można wziąć coś dla siebie, zdobyć jakieś doświadczenie, które poszerza widzenie pracy. Ale też dobrze jest spotkać się z kimś, kogo wrażliwości zupełnie nie podzielasz. I zmierzyć się z tym

Wiersze

wiersze (Robert Rybicki)

Ziemia

Dwie dekady (Tomasz Markiewka)

Książka Nathaniela Richa opowiada o zaprzepaszczonej szansie na to, by zareagować w porę na zagrożenie. Ale czy dziś jesteśmy chociaż mądrzejsi? Czy ostatnia dekada zmagań z globalnym ociepleniem była lepsza niż lata 1979–1989?

Wawrzynek wilcze łyko (Olga Wróbel)

Puszcza jest piękna, nawet w wąskim, drżącym kadrze smartfona. Mimo bezśnieżnej zimy las jest wilgotny, a przynajmniej tak twierdzą przewodniczki i przewodnik – relacja ze zdalnego spaceru po Puszczy Białowieskiej

]]>

Literatura

O czym teraz myślisz? (Tomasz Surdykowski)

W powieściowych rozterkach Sally Rooney współczesność występuje raczej jako rekwizyt, rozwieszona w tle, na romansowym rusztowaniu

Strzępek Piany, strzępek papieru (Łukasz Żurek)

Kenneth Koch to lekkość poezji postawangardowej, Charles Reznikoff – powaga poezji modernistycznej, która rezygnuje z moralistycznego nadęcia. Te dwa nazwiska ze stworzonego przez siebie kanonu podkreślił grubą kreską Piotr Sommer

Kwestia solidarności (Bartosz Sadulski)

W skład Unii Literackiej wchodzą twórcy literatury pięknej, gatunkowej, popularnej, dziecięcej, reportażu, poezji. Jeśli wydawnictwa poczują, że jesteśmy blokiem, z którym trzeba się liczyć, to wszyscy będziemy mieć lepiej – mówią członkowie stowarzyszenia pisarek i pisarzy

Czarna, niewidzialna (Aleksandra Kumala)

Jesmyn Ward – pierwsza niebiała autorka dwukrotnie nagrodzona National Book Award – konsekwentnie obstaje przy swoim. I przy swoich. Ta jawna stronniczość jest jej pisarską siłą

Jejah znaczy pogorzelisko (Oliwia Fryc)

Pisząc o „Podpalaczach”, nie można zapomnieć o „Amerykańskiej sielance” Philipa Rotha, bo to właśnie na schedzie autora „Kompleksu Portnoya” buduje swoją opowieść R.O. Kwon

Jaskółka retroawangardy (Rafał Wawrzyńczyk)

Wojna w Bośni jest pierwszym widmem, które nawiedza mikroświat bohaterów poematu „Świergot” Marcina Mokrego. Anonsuje ona przemoc wypełniającą świat, w którym dzieciom bohatera książki przyjdzie żyć

Miłość w czasach wojny światów (Marcin Zwierzchowski)

Tom King pisał komiks „Mister Miracle” jako odpowiedź na Amerykę ery Trumpa. Nie wyszło mu. Otrzymaliśmy opowieść o wiele bardziej uniwersalną, a przez to lepszą

Media

Odmowa dostępu (Mateusz Witczak)

Dla graczy z niepełnosprawnościami poziom trudności zawsze jest wysoki. Na ekranach monitorów chcą walczyć z mobami i bossem, ale zamiast tego wojują ze sterowaniem, napisami i ustawieniami dźwięku

Muzyka

Gromada głupków (Jon Savage)

Wyjazd do Brukseli na nasz pierwszy koncert poza Wielką Brytanią uznaliśmy za kolejny kamień milowy. Graliśmy koncert w rafinerii. Na afiszu byli też William Burroughs i Cabaret Voltaire. Pomyśleliśmy: „No, to z nas niezłe kozaki”  – fragment książki Jona Savage'a o Joy Division

Muzyka taneczna (Monika Pasiecznik)

Lucia Długoszewski mimo rozlicznych talentów i sukcesów kompozytorskich została wypchnięta z historii i wiedzą o niej tylko wtajemniczeni. Wydawnictwo Bôłt Records próbuje nadrobić te braki

Bogini chaosu (Olga Drenda)

Grimes, jako artystka (czy raczej projekt multimedialny), to ciekawy przypadek: mając do dyspozycji ogromne możliwości technologiczne i lata doświadczenia, produkuje (przede wszystkim samodzielnie) muzykę, która wciąż ma nieco garażowy, półamatorski chwilami charakter

Obyczaje

Wojny równoległe (Marcin Stachowicz)

Pseudonauka czerpie swoją moc nie tylko z ludzkiego poczucia niepewności w świecie zbyt skomplikowanym. Jej źródłem jest w równym stopniu hierarchiczna struktura społeczna i związana z nią pogarda

Lęk i zaraza w późnym kapitalizmie (Michał R. Wiśniewski)

4 marca 2020 roku ogłoszono pierwszy przypadek zarażenia koronawirusem w Polsce. Gdy wszyscy rozsądni ludzie powtarzają „nie ma powodu do paniki”, najgłośniej wybrzmiewa słowo „panika”. Pokolenie wychowane na postapokaliptycznej popkulturze wydaje się dobrze bawić

Silent disco (Łukasz Najder)

Postkapitalistyczne molochy, niekończące się miasta-przedmieścia, i w tym wszystkim ja, skołowany Yoda, mieszkaniec Zgierzo­łodzi, opowiadający dzieciom, że kiedyś było ciszej – przedpremierowy fragment nowej książki w serii Wydawnictwa Czarne i „Dwutygodnika”

Pani inspektor na do widzenia (Aldona Kopkiewicz)

Czemu pani Jadwiga stała się viralem i straciła pracę? Ponieważ jej gadatliwość i uczuciowość nie pasują do powagi urzędu. Urzędnik ma mieć neutralny wyraz twarzy i głos bez wyrazu, wtedy mu wierzymy

Życie bez sportu (Jakub Socha)

Wiem, że zmienią się teraz poranki, popołudnia i wieczory. Równolegle z NBA wstrzymano przecież ligi piłkarskie, siatkarskie, poodwoływano turnieje tenisowe. Jeszcze snooker tylko wydaje się trzymać

Odzyskać przyjemność (Olga Wróbel)

Co jeszcze oprócz epidemii kradnie nam przyjemność w kulturze? Jak mówią nasze rozmówczynie: szkoła, Kościół i kapitalizm

Nieświęci Dni Ostatnich (Przemysław Witkowski)

„Żeby daleko nie szukać: w pałacu, w którym przebywa obecnie Andrzej Duda, po zamachu na Hansa Kutscherę odbyły się zaślubiny rycerskie leżącego w trumnie Kutschery z jego ciężarną norweską narzeczoną” – rozmowa o okultystycznych ideologach skrajnej prawicy

Pomiar temperatury (Kasper Bajon)

Lecę z Hiszpanii, pochodzę z Polski, to w czas zarazy nie jest najlepsza pozycja wyjściowa. Szczególnie w niemieckim samolocie

Warszawa przebudowana (Iwona Kurz)

To, co Grzegorz Piątek w „Najlepszym mieście świata” pokazuje przede wszystkim jako zderzenie planu z życiem czy projektu z żywiołem, jest w istocie zderzeniem dwóch wizji społeczeństwa

Robić robotę (Marta Falecka)

„Nawet jeśli maseczki spadną z nieba, a spod ziemi wyrosną jak po wiosennym deszczu respiratory, nie będzie kto miał ich obsługiwać. Nie od dzisiaj wiadomo, że kto pracuje w szpitalu, ten się w cyrku nie śmieje” – relacja pielęgniarki z pandemicznego frontu

Ten problem (Olga Byrska)

Z włoskiej perspektywy z niepokojem obserwuje się brytyjskie pomysły kontrolowanego zarażania populacji. Ale przecież prawda jest taka, że nikt nie wie, które decyzje będą błędne

Poradnik polowy (Marceli Szpak)

Cokolwiek sobie na jej temat wyobrażasz, niezależnie od tego, jak bardzo cię cieszy i jak wiele daje satysfakcji, jeśli w tym momencie uznano, że możesz to robić w domu – TWOJA PRACA NIE JEST ISTOTNA

DELFIN W MALINACH (odc. 1): Karnawał zarazy (Agnieszka Słodownik / Maria Magdalena Kozłowska)

W pierwszym odcinku nowego podkastu „Dwutygodnika” rozmawiamy o karnawale zarazy, wiralu z dyrektorką sanepidu w Słubicach oraz Polsce obsianej grupami widzialnych rąk. I medytujemy na spokój

Sztuka

Czarna skrzynka (Marta Czyż)

Tworzenie nowej jakości w CSW kompletnie mnie pochłonęło. W tamtym czasie chodziłam tylko do teatru, którego musiałam się na nowo nauczyć

Hydrofeminizm, czyli stawanie się ciałem wodnym (Astrida Neimanis)

Woda nie tylko nas łączy, rodzi i karmi, podtrzymuje przy życiu – woda mąci również te same kategorie, które ugruntowują dziedziny społecznego, politycznego, filozoficznego i środowiskowego myślenia, a także teorie i praktyki feministyczne

Teatr

Teatr Doktora Dzioba (Małgorzata Ćwikła)

Kasłania w teatrze zakazano podczas epidemii grypy hiszpanki. A teraz stało się. Epidemia wpisana jest w dzieje teatru jako instytucji

To ty jesteś Ewelina (Witold Mrozek)

Od każdej osoby można wziąć coś dla siebie, zdobyć jakieś doświadczenie, które poszerza widzenie pracy. Ale też dobrze jest spotkać się z kimś, kogo wrażliwości zupełnie nie podzielasz. I zmierzyć się z tym

Wiersze

wiersze (Robert Rybicki)

Ziemia

Dwie dekady (Tomasz Markiewka)

Książka Nathaniela Richa opowiada o zaprzepaszczonej szansie na to, by zareagować w porę na zagrożenie. Ale czy dziś jesteśmy chociaż mądrzejsi? Czy ostatnia dekada zmagań z globalnym ociepleniem była lepsza niż lata 1979–1989?

Wawrzynek wilcze łyko (Olga Wróbel)

Puszcza jest piękna, nawet w wąskim, drżącym kadrze smartfona. Mimo bezśnieżnej zimy las jest wilgotny, a przynajmniej tak twierdzą przewodniczki i przewodnik – relacja ze zdalnego spaceru po Puszczy Białowieskiej

]]>
Fri, 13 Mar 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/276]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/276

Film

Wszystkie oczy na Montfermeil (Marcin Stachowicz)

„Nędznicy” to wielka wojna o widzialność. Jedna strona konfliktu ma drony i smartfony, które na dłuższą metę mogą powściągnąć brutalność policji. Druga posiada monopol na użycie siły fizycznej, którą wykorzystuje szczególnie gorliwie przeciwko ekranom i obiektywom

Warszawskie łzy (Jakub Socha)

W „Hejterze” wszystko widać, tylko że widać aż za bardzo – jak w artykule świetnie piszącego publicysty, który poświęca myślenie dla wyrazistości, wyzbytego podejrzeń wobec swoich wniosków, wierzącego bardziej w siłę perswazji niż zdziwienia

Literatura

Ukochana porażka (Krzysztof Umiński)

Kwestię tytułu „Wściekłości i wrzasku” Anna Przedpełska-Trzeciakowska dyskutowała z kilkoma pisarzami w domu pracy twórczej w Oborach latem 1970 roku. Wspólnie uznali, że wierność polskim przekładom „Makbeta” jest drugorzędna, najważniejsze to oddać gniew

Drabina, fandla i willys (Paweł Dunin-Wąsowicz)

Dokumentacja zniszczeń, sporządzona zaraz po wojnie przez Biuro Odbudowy Stolicy, to wymarzony gotowiec scenografii dla ultrarealistycznego kryminału – o odbudowie Warszawy w powieściach z lat 40. i 50.

Systemy przechowywania (Marcin Wicha)

„Pamięci pamięci”: tytuł brzmi jak dedykacja. Książka Marii Stiepanowej została poświęcona pamięci – tak jak coś może być poświęcone ojcu, matce, dziadkom, zmarłym, zaginionym i zapomnianym krewnym

Mało robię zdjęć (Weronika Murek)

Odbiłam się od kilku wydawnictw, słysząc, że choć książka Stiepanowej „Pamięci pamięci” „zapowiada się ciekawie”, jest zbyt trudna na polski rynek – rozmowa z tłumaczką

Narratorka życia (Adam Pluszka)

Elena Ferrante ma niesamowitą umiejętność opowiadania zwykłych historii w taki sposób, żeby zapierały dech w piersiach. Nie unika trudnych tematów, i nawet jeśli czytelnik ma już dość i najchętniej odwróciłby wzrok, ona mu nie pozwala i na siłę ciągnie w głąb – mówi tłumaczka włoskiej pisarki

A więc wojna (Monika Ochędowska)

Widmo wojny – powracające w mierzących się z historią powieściach Michała Zygmunta czy Julii Fiedorczuk – pociąga i podnieca. Choć nasączona nim wyobraźnia ma moc zwiastowania realnego niebezpieczeństwa, jest lustrzanym odbiciem dawnego świadectwa, niczym więcej

Media

Po nitce do kłębka (Ewa Drygalska)

33. edycja transmediale nosiła tytuł „End to End. The Eternal Network” i poświęcona była postsieciowemu rozczarowaniu. Berliński festiwal to współczesna wersja domu (technologicznych) strachów

Muzyka

Symulacja muzyki (Borys Dejnarowicz)

Nowy album Tame Impala to rzecz wprost idealnie skrojona pod reguły streamingu. Chwilami przypomina bezduszny i sterylny wytwór drogiego, niedostępnego zwykłym śmiertelnikom komputerowego generatora „dobrej muzyki”. A może po prostu tak brzmi muzyka wygenerowana przez sztuczną inteligencję?

Ślepnąc od techno (DJ Fresh)

Jeśli doświadczasz na własnej skórze największej rewolucji kulturowej od czasów punk rocka, to nie ma powrotu do tego, co było „przed” – fragment książki o polskim techno przygotowywanej przez Wydawnictwo Krytyki Politycznej

Obyczaje

Wyklęci na murach (Maria Poprzęcka)

W ostatnich latach za sprawą patriotycznych murali cała Polska stała się wielkim muzeum żołnierzy wyklętych. Mamy narodziny malarstwa historycznego, po które nie trzeba chodzić ze szkolną wycieczką do muzeum

Oczy szatana (Michał R. Wiśniewski)

„Kaszpirowski. Sen o wszechmocy” Gabriela Michalika nie tylko opowiada o jednym z bohaterów polskiej transformacji. Zachęca też do podróży w głąb siebie

Połącz kropki (Renata Lis)

Klementyna Suchanow ujawnia to, co miało pozostać w ukryciu. Wytrąca fundamentalistom z rąk potężną broń: efekt zaskoczenia

Sztuka

Koniec bohaterów (Marta Czyż)

Powinniśmy robić to, co jest konieczne. Nie ma jednej recepty na wszystko. Nasze miękkie narzędzia i sztuka niespecjalnie dobrze radzą sobie z powstrzymywaniem pędu machiny zagrożenia klimatycznego

Teatr

Ciąża rozszerzona (Agata Adamiecka Sitek)

„W przypadku Stefanii i jej przyjścia na świat Akademia Teatralna stoi przed pytaniem: czy dziecko jest sprawą prywatną studentki, czy dotyczy całej szkoły? Łatwo byłoby wyprzeć tę sytuację” – opowiadają twórczynie dyplomu aktorskiego „Hymny”

Transczarownica (Katarzyna Niedurny)

„Magia to dla mnie rodzaj władzy, której jestem spragniona, a której nie potrafię innymi drogami otrzymać, możliwość zdobycia sprawczości i kształtowania rzeczywistości. Jestem transczarownicą”. Reportaż o Vali T. Foltyn

Wirus tańca (Teresa Fazan)

Używając rozmaitych choreomanii – odnotowywanych od średniowiecza epidemii tanecznych – i kolektywnych technik cielesnej partycypacji, „Trucizna” Marty Ziółek zabiera nas w ekspresyjną podróż po pozornie odległych technikach tańca

Czy da się przeżyć (Katarzyna Niedurny)

W spektaklu Magdy Szpecht „Wracać wciąż do domu” aktorzy z kronikarską dokładnością wymieniają kolejne katastrofy. Zatrzymują się dopiero w czasach, w których rozkład udało się już powstrzymać

Wiersze

Wiersze (Aldona Kopkiewicz)

Ziemia

Lata dwudzieste: Ziemia. Rozmawiamy o przyszłości (Redakcja)

Wyzerowanie licznika w kalendarzu skłania do podsumowań, ale też do myślenia o tym, co nadchodzi – zapraszamy na środową debatę w Domu Spotkań z Historią

Nie zabijaj (Marta Bałaga)

„Prawda jest taka, że o zwierzętach nie wiemy zupełnie nic, ale powiem jedno: ludzkie dziecko sika tam, gdzie je, i zupełnie mu to nie przeszkadza. Ale nie prosiak, o nie. Prosiak idzie do kąta” – mówi Wiktor Kossakowski. Reżyser, który w swoim najnowszym, pokazywanym w Berlinie czarno-białym filmie „Gunda” poświęca im całą swoją uwagę.

]]>

Film

Wszystkie oczy na Montfermeil (Marcin Stachowicz)

„Nędznicy” to wielka wojna o widzialność. Jedna strona konfliktu ma drony i smartfony, które na dłuższą metę mogą powściągnąć brutalność policji. Druga posiada monopol na użycie siły fizycznej, którą wykorzystuje szczególnie gorliwie przeciwko ekranom i obiektywom

Warszawskie łzy (Jakub Socha)

W „Hejterze” wszystko widać, tylko że widać aż za bardzo – jak w artykule świetnie piszącego publicysty, który poświęca myślenie dla wyrazistości, wyzbytego podejrzeń wobec swoich wniosków, wierzącego bardziej w siłę perswazji niż zdziwienia

Literatura

Ukochana porażka (Krzysztof Umiński)

Kwestię tytułu „Wściekłości i wrzasku” Anna Przedpełska-Trzeciakowska dyskutowała z kilkoma pisarzami w domu pracy twórczej w Oborach latem 1970 roku. Wspólnie uznali, że wierność polskim przekładom „Makbeta” jest drugorzędna, najważniejsze to oddać gniew

Drabina, fandla i willys (Paweł Dunin-Wąsowicz)

Dokumentacja zniszczeń, sporządzona zaraz po wojnie przez Biuro Odbudowy Stolicy, to wymarzony gotowiec scenografii dla ultrarealistycznego kryminału – o odbudowie Warszawy w powieściach z lat 40. i 50.

Systemy przechowywania (Marcin Wicha)

„Pamięci pamięci”: tytuł brzmi jak dedykacja. Książka Marii Stiepanowej została poświęcona pamięci – tak jak coś może być poświęcone ojcu, matce, dziadkom, zmarłym, zaginionym i zapomnianym krewnym

Mało robię zdjęć (Weronika Murek)

Odbiłam się od kilku wydawnictw, słysząc, że choć książka Stiepanowej „Pamięci pamięci” „zapowiada się ciekawie”, jest zbyt trudna na polski rynek – rozmowa z tłumaczką

Narratorka życia (Adam Pluszka)

Elena Ferrante ma niesamowitą umiejętność opowiadania zwykłych historii w taki sposób, żeby zapierały dech w piersiach. Nie unika trudnych tematów, i nawet jeśli czytelnik ma już dość i najchętniej odwróciłby wzrok, ona mu nie pozwala i na siłę ciągnie w głąb – mówi tłumaczka włoskiej pisarki

A więc wojna (Monika Ochędowska)

Widmo wojny – powracające w mierzących się z historią powieściach Michała Zygmunta czy Julii Fiedorczuk – pociąga i podnieca. Choć nasączona nim wyobraźnia ma moc zwiastowania realnego niebezpieczeństwa, jest lustrzanym odbiciem dawnego świadectwa, niczym więcej

Media

Po nitce do kłębka (Ewa Drygalska)

33. edycja transmediale nosiła tytuł „End to End. The Eternal Network” i poświęcona była postsieciowemu rozczarowaniu. Berliński festiwal to współczesna wersja domu (technologicznych) strachów

Muzyka

Symulacja muzyki (Borys Dejnarowicz)

Nowy album Tame Impala to rzecz wprost idealnie skrojona pod reguły streamingu. Chwilami przypomina bezduszny i sterylny wytwór drogiego, niedostępnego zwykłym śmiertelnikom komputerowego generatora „dobrej muzyki”. A może po prostu tak brzmi muzyka wygenerowana przez sztuczną inteligencję?

Ślepnąc od techno (DJ Fresh)

Jeśli doświadczasz na własnej skórze największej rewolucji kulturowej od czasów punk rocka, to nie ma powrotu do tego, co było „przed” – fragment książki o polskim techno przygotowywanej przez Wydawnictwo Krytyki Politycznej

Obyczaje

Wyklęci na murach (Maria Poprzęcka)

W ostatnich latach za sprawą patriotycznych murali cała Polska stała się wielkim muzeum żołnierzy wyklętych. Mamy narodziny malarstwa historycznego, po które nie trzeba chodzić ze szkolną wycieczką do muzeum

Oczy szatana (Michał R. Wiśniewski)

„Kaszpirowski. Sen o wszechmocy” Gabriela Michalika nie tylko opowiada o jednym z bohaterów polskiej transformacji. Zachęca też do podróży w głąb siebie

Połącz kropki (Renata Lis)

Klementyna Suchanow ujawnia to, co miało pozostać w ukryciu. Wytrąca fundamentalistom z rąk potężną broń: efekt zaskoczenia

Sztuka

Koniec bohaterów (Marta Czyż)

Powinniśmy robić to, co jest konieczne. Nie ma jednej recepty na wszystko. Nasze miękkie narzędzia i sztuka niespecjalnie dobrze radzą sobie z powstrzymywaniem pędu machiny zagrożenia klimatycznego

Teatr

Ciąża rozszerzona (Agata Adamiecka Sitek)

„W przypadku Stefanii i jej przyjścia na świat Akademia Teatralna stoi przed pytaniem: czy dziecko jest sprawą prywatną studentki, czy dotyczy całej szkoły? Łatwo byłoby wyprzeć tę sytuację” – opowiadają twórczynie dyplomu aktorskiego „Hymny”

Transczarownica (Katarzyna Niedurny)

„Magia to dla mnie rodzaj władzy, której jestem spragniona, a której nie potrafię innymi drogami otrzymać, możliwość zdobycia sprawczości i kształtowania rzeczywistości. Jestem transczarownicą”. Reportaż o Vali T. Foltyn

Wirus tańca (Teresa Fazan)

Używając rozmaitych choreomanii – odnotowywanych od średniowiecza epidemii tanecznych – i kolektywnych technik cielesnej partycypacji, „Trucizna” Marty Ziółek zabiera nas w ekspresyjną podróż po pozornie odległych technikach tańca

Czy da się przeżyć (Katarzyna Niedurny)

W spektaklu Magdy Szpecht „Wracać wciąż do domu” aktorzy z kronikarską dokładnością wymieniają kolejne katastrofy. Zatrzymują się dopiero w czasach, w których rozkład udało się już powstrzymać

Wiersze

Wiersze (Aldona Kopkiewicz)

Ziemia

Lata dwudzieste: Ziemia. Rozmawiamy o przyszłości (Redakcja)

Wyzerowanie licznika w kalendarzu skłania do podsumowań, ale też do myślenia o tym, co nadchodzi – zapraszamy na środową debatę w Domu Spotkań z Historią

Nie zabijaj (Marta Bałaga)

„Prawda jest taka, że o zwierzętach nie wiemy zupełnie nic, ale powiem jedno: ludzkie dziecko sika tam, gdzie je, i zupełnie mu to nie przeszkadza. Ale nie prosiak, o nie. Prosiak idzie do kąta” – mówi Wiktor Kossakowski. Reżyser, który w swoim najnowszym, pokazywanym w Berlinie czarno-białym filmie „Gunda” poświęca im całą swoją uwagę.

]]>
Fri, 28 Feb 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/275]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/275

Film

100 procent (Jakub Socha)

Laura ma jędrne pośladki i doświadczenie w branży hotelarskiej. Gangster porywa ją, nie oglądając się na nic. Oznajmia porwanej, że daje sobie 365 dni, żeby go pokochała, jeśli się nie uda, to ją wypuści. Porwana początkowo trochę się boczy

Między arthouse’em a grindhouse’em (Jakub Majmurek)

Ferrara to wybitny twórca nieudany: nigdy nie nakręcił spełnionego, skończonego arcydzieła, ale właśnie w klęsce jego filmów, w ich rozedrganiu, kiczu, a nawet bełkocie, w jaki się osuwają, tkwi to, co czyni z autora „Tommaso” tak fascynującego twórcę

Na wydeptanych ścieżkach (Bartosz Żurawiecki)

Seks w „Matthiasie i Maximie” Dolana wisi w powietrzu, prawie się urzeczywistnia, w końcu jednak do rozładowania napięcia nie dochodzi. Bo czy seks jest aby na pewno tym, czego pragną bohaterowie?

Literatura

Dziesięć skrzynek, dwie bańki na mleko (Piotr Paziński)

Ringelblum widział w tym sedno historycznego posłannictwa: zaalarmować świat i powstrzymać eksterminację setek tysięcy Żydów. Te nadzieje okazały się płonne, ale Archiwum naprawdę służy dzisiaj badaczom – nie tylko zagłady Żydów, ale i kondycji ludzkiej

Przelotne spotkania (Tomasz Pstrągowski)

Bohaterowie Adriana Tominego ukazywani są w dużym zbliżeniu, a mimo to pozostają odlegli – czytelnik niewiele się o nich dowiaduje. Zostaje zmuszony do obserwowania wycinka z życia ludzi, których właściwie nie zna

Sąsiadowanie (Aldona Kopkiewicz)

O Bawołku chętnie twierdzi się, że to awangardowy pisarz z prowincji. Szala, na której waży się literacki eksperyment i małomiasteczkową egzystencję, przechylała się na różne strony w kolejnych książkach, w „Pomarli” wydaje się doskonale wyważona

Złączona końcami linia prosta (Tomasz Swoboda)

Wywrotowej sile języka przeciwstawia się w „Zazi w metrze” jego siła inercyjna. Ludowa kreatywność co rusz wpada w sidła ujednolicającej, zecerskiej i dziennikarskiej kontroli

Studium przypadków (Bartosz Sadulski)

Działalność krytyczna, której sporą próbkę otrzymujemy w tomie „Opis nieszczęścia”, jest dla Sebalda działaniem na pograniczu kryminalnego śledztwa i poezji. Najdrobniejszy trop pomaga rozwikłać każdą zagadkę, choćby dotyczyła najgłębszych spraw ducha

260 stron życia (Marta Eloy Cichocka)

Spędziłam 44 lata, pisząc jeden poemat – nie zdawałam sobie nawet sprawy z tego, że dałam się porwać czemuś, co z biegiem czasu stanie się projektem życia – mówi meksykańska poetka

Kończy się ta historia (Maciej Jakubowiak)

Czy na pewno Jezus z tytułu powieści Coetzeego to ten Jezus? W końcu bohaterowie mówią po hiszpańsku – a to właśnie w Hiszpanii i w Ameryce Łacińskiej Jesús jest po prostu popularnym imieniem nadawanym chłopcom

Sąsiedzi (Aleksandra Kumala)

Łatwość, z jaką Karpińska uderza w przeróżne narracyjne tony, sprawia, że jej krótkie formy zaskakują świeżością i fantazją. Ich lektura jest lekka i przyjemna, rzekłabym nawet, bez cienia złośliwości, doskonale niezobowiązująca

Co ma wielkie oczy (Agata Sikora)

„Testamenty” czyta się jednak nie jak dzieło Atwood, ale jakiejś pseudo-Atwood, czy wręcz fanfiction nadzwyczaj rzemieślniczo biegłej wielbicielki. Miejscami zupełnie serio przypominają telenowelę

Media

Ból za ból (Paulina Domagalska)

Historie opowiedziane w podkaście „Śledztwo Pisma” skutecznie pokazują, że ludzkie motywacje są nieuchwytne i sprzeczne, bywają odpychające. A prawda jest tylko kolejną wersją wydarzeń

ODBIORNIK (21): Oferty proszę kierować przez Tinder (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

W 21. odcinku podkastu ODBIORNIK poruszamy tematy dla dorosłych. Rozmawiamy o miłości w czasach Tindera i Grindra, ogłoszeniach towarzyskich i audiopornografii

Znaleziona autostrada (Marzena Falkowska)

„Kentucky Route Zero” to dzieło kompletnie osobne, nieuchwytne. Nawet jego, jak to się nieładnie mówi, obecność na rynku nie przystaje do konwencjonalnych modeli wydawniczych

Muzyka

Beczała do łez porusza (Marcin Bogucki)

Popularność „Halki” wynika ze strawnego podania historii nierówności klasowych w formie melodramatu. Mariusz Treliński próbował wyjść nieco poza ten schemat, ale nie zrezygnował z niego do końca. Nad klasowością w Polsce można tylko uronić łzę

Typowe Seattle (Bartosz Chmielewski)

Wiedzę o grunge’u w Polsce czerpaliśmy z MTV, „Bravo” i „Popcornu”. Książka Marka Yarma pokazuje, jak była ona płytka i jak bardzo zostaliśmy wkręceni przez depresyjnych śmieszków ze Seattle

Obyczaje

ZAPLECZE KULTURY: Ten pan jest od wszystkiego (Aleksandra Boćkowska)

Trzy tygodnie dzwoniłem, dobę czekałem na odpowiedź teleksem, woziłem dewizy nocnymi pociągami. Nie denerwuję się, kiedy ktoś nie odpowiada na maila po kwadransie

Miłość jak za Gierka (Aleksandra Boćkowska)

Reportaże zebrane w książce „Kto dzisiaj kocha” nie przynoszą odpowiedzi na pytanie, jak kochali za Gierka, ale sporo mówią o tym gdzie. O codzienności, marzeniach i postawach. Ciekawie poczytać o tym, co – chcąc nie chcąc – wchłonęliśmy z zupą mleczną

Twarda 6 (Agnieszka Drotkiewicz)

Gdy przeglądałem stare numery, zdumiewałem się co chwila: ile osób dla nas pisało! Zaczynaliśmy na fali entuzjazmu, kończymy w zmierzchu, to naturalne – rozmowa z redaktorami „Midrasza”, którego działalność ustała po 22 latach

Małpie figle (Iwona Kurz)

Wszystkie atrybuty przypisywane buteleczkom podkreślają łatwość ukrycia i pozbycia się ich po piciu. Oraz mierzalną ilość alkoholu, tym bardziej łatwą do przełknięcia, że często bywa doprawiony smakiem – o modnych „małpkach”

Krew albo miąższ (Michał R. Wiśniewski)

Dużo ludzi wyjechało z Polski, ale część została, chcę pielęgnować to poletko. Jeśli mogę powiedzieć o moim marzeniu, to chciałabym nagrać płytę hiphopową jako melon – rozmowa z twórczynią internetowego komiksu

O czym mówimy, kiedy mówimy o disco polo (Łukasz Najder)

Od jakości artystycznej „Zenka” ciekawsze są reakcje przeciwników disco polo, których zbulwersowała już sama wzmianka, że zostanie nakręcona biografia Zenona Martyniuka. Kiedy mówimy o disco polo, mówimy o naszej hipokryzji

Sztuka

Jestem ze strefy (Karol Sienkiewicz)

Gdyby Staszewskiemu udało się pokazać projekt przeciw strefom wolnym od LGBT w galerii, nieporozumienia by nie nastąpiły lub łatwiej byłoby je skorygować. Wobec sztuki jesteśmy bardziej ostrożni

Nie palcie instytucji, zakładajcie własne? (Anna Pajęcka)

Jeśli polityczny marsz przez instytucje potrwa dłużej, to artyści zrzeszeni w silne środowiska będą budować kontrpropozycję dla publiczności, tworząc inne przestrzenie wystawiennicze

Kocie vertigo (Karol Sienkiewicz)

Kotka Mitusia wita wchodzących na wystawę z rysunku umieszczonego nad wejściem. Jej głowa znajduje się we wnętrzu różowego jelita-spirali – o wystawie Aleksandry Waliszewskiej

Wiersze

wiersze (Maciej Robert)

Ziemia

Nowe porządki (Paweł Mościcki)

Odległe dotychczas scenariusze katastrof trzeba potraktować wreszcie serio. Ale ta zależność działa także w odwrotnym kierunku: przeżywamy koszmar współczesności tak, jak byśmy oglądali film

]]>

Film

100 procent (Jakub Socha)

Laura ma jędrne pośladki i doświadczenie w branży hotelarskiej. Gangster porywa ją, nie oglądając się na nic. Oznajmia porwanej, że daje sobie 365 dni, żeby go pokochała, jeśli się nie uda, to ją wypuści. Porwana początkowo trochę się boczy

Między arthouse’em a grindhouse’em (Jakub Majmurek)

Ferrara to wybitny twórca nieudany: nigdy nie nakręcił spełnionego, skończonego arcydzieła, ale właśnie w klęsce jego filmów, w ich rozedrganiu, kiczu, a nawet bełkocie, w jaki się osuwają, tkwi to, co czyni z autora „Tommaso” tak fascynującego twórcę

Na wydeptanych ścieżkach (Bartosz Żurawiecki)

Seks w „Matthiasie i Maximie” Dolana wisi w powietrzu, prawie się urzeczywistnia, w końcu jednak do rozładowania napięcia nie dochodzi. Bo czy seks jest aby na pewno tym, czego pragną bohaterowie?

Literatura

Dziesięć skrzynek, dwie bańki na mleko (Piotr Paziński)

Ringelblum widział w tym sedno historycznego posłannictwa: zaalarmować świat i powstrzymać eksterminację setek tysięcy Żydów. Te nadzieje okazały się płonne, ale Archiwum naprawdę służy dzisiaj badaczom – nie tylko zagłady Żydów, ale i kondycji ludzkiej

Przelotne spotkania (Tomasz Pstrągowski)

Bohaterowie Adriana Tominego ukazywani są w dużym zbliżeniu, a mimo to pozostają odlegli – czytelnik niewiele się o nich dowiaduje. Zostaje zmuszony do obserwowania wycinka z życia ludzi, których właściwie nie zna

Sąsiadowanie (Aldona Kopkiewicz)

O Bawołku chętnie twierdzi się, że to awangardowy pisarz z prowincji. Szala, na której waży się literacki eksperyment i małomiasteczkową egzystencję, przechylała się na różne strony w kolejnych książkach, w „Pomarli” wydaje się doskonale wyważona

Złączona końcami linia prosta (Tomasz Swoboda)

Wywrotowej sile języka przeciwstawia się w „Zazi w metrze” jego siła inercyjna. Ludowa kreatywność co rusz wpada w sidła ujednolicającej, zecerskiej i dziennikarskiej kontroli

Studium przypadków (Bartosz Sadulski)

Działalność krytyczna, której sporą próbkę otrzymujemy w tomie „Opis nieszczęścia”, jest dla Sebalda działaniem na pograniczu kryminalnego śledztwa i poezji. Najdrobniejszy trop pomaga rozwikłać każdą zagadkę, choćby dotyczyła najgłębszych spraw ducha

260 stron życia (Marta Eloy Cichocka)

Spędziłam 44 lata, pisząc jeden poemat – nie zdawałam sobie nawet sprawy z tego, że dałam się porwać czemuś, co z biegiem czasu stanie się projektem życia – mówi meksykańska poetka

Kończy się ta historia (Maciej Jakubowiak)

Czy na pewno Jezus z tytułu powieści Coetzeego to ten Jezus? W końcu bohaterowie mówią po hiszpańsku – a to właśnie w Hiszpanii i w Ameryce Łacińskiej Jesús jest po prostu popularnym imieniem nadawanym chłopcom

Sąsiedzi (Aleksandra Kumala)

Łatwość, z jaką Karpińska uderza w przeróżne narracyjne tony, sprawia, że jej krótkie formy zaskakują świeżością i fantazją. Ich lektura jest lekka i przyjemna, rzekłabym nawet, bez cienia złośliwości, doskonale niezobowiązująca

Co ma wielkie oczy (Agata Sikora)

„Testamenty” czyta się jednak nie jak dzieło Atwood, ale jakiejś pseudo-Atwood, czy wręcz fanfiction nadzwyczaj rzemieślniczo biegłej wielbicielki. Miejscami zupełnie serio przypominają telenowelę

Media

Ból za ból (Paulina Domagalska)

Historie opowiedziane w podkaście „Śledztwo Pisma” skutecznie pokazują, że ludzkie motywacje są nieuchwytne i sprzeczne, bywają odpychające. A prawda jest tylko kolejną wersją wydarzeń

ODBIORNIK (21): Oferty proszę kierować przez Tinder (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

W 21. odcinku podkastu ODBIORNIK poruszamy tematy dla dorosłych. Rozmawiamy o miłości w czasach Tindera i Grindra, ogłoszeniach towarzyskich i audiopornografii

Znaleziona autostrada (Marzena Falkowska)

„Kentucky Route Zero” to dzieło kompletnie osobne, nieuchwytne. Nawet jego, jak to się nieładnie mówi, obecność na rynku nie przystaje do konwencjonalnych modeli wydawniczych

Muzyka

Beczała do łez porusza (Marcin Bogucki)

Popularność „Halki” wynika ze strawnego podania historii nierówności klasowych w formie melodramatu. Mariusz Treliński próbował wyjść nieco poza ten schemat, ale nie zrezygnował z niego do końca. Nad klasowością w Polsce można tylko uronić łzę

Typowe Seattle (Bartosz Chmielewski)

Wiedzę o grunge’u w Polsce czerpaliśmy z MTV, „Bravo” i „Popcornu”. Książka Marka Yarma pokazuje, jak była ona płytka i jak bardzo zostaliśmy wkręceni przez depresyjnych śmieszków ze Seattle

Obyczaje

ZAPLECZE KULTURY: Ten pan jest od wszystkiego (Aleksandra Boćkowska)

Trzy tygodnie dzwoniłem, dobę czekałem na odpowiedź teleksem, woziłem dewizy nocnymi pociągami. Nie denerwuję się, kiedy ktoś nie odpowiada na maila po kwadransie

Miłość jak za Gierka (Aleksandra Boćkowska)

Reportaże zebrane w książce „Kto dzisiaj kocha” nie przynoszą odpowiedzi na pytanie, jak kochali za Gierka, ale sporo mówią o tym gdzie. O codzienności, marzeniach i postawach. Ciekawie poczytać o tym, co – chcąc nie chcąc – wchłonęliśmy z zupą mleczną

Twarda 6 (Agnieszka Drotkiewicz)

Gdy przeglądałem stare numery, zdumiewałem się co chwila: ile osób dla nas pisało! Zaczynaliśmy na fali entuzjazmu, kończymy w zmierzchu, to naturalne – rozmowa z redaktorami „Midrasza”, którego działalność ustała po 22 latach

Małpie figle (Iwona Kurz)

Wszystkie atrybuty przypisywane buteleczkom podkreślają łatwość ukrycia i pozbycia się ich po piciu. Oraz mierzalną ilość alkoholu, tym bardziej łatwą do przełknięcia, że często bywa doprawiony smakiem – o modnych „małpkach”

Krew albo miąższ (Michał R. Wiśniewski)

Dużo ludzi wyjechało z Polski, ale część została, chcę pielęgnować to poletko. Jeśli mogę powiedzieć o moim marzeniu, to chciałabym nagrać płytę hiphopową jako melon – rozmowa z twórczynią internetowego komiksu

O czym mówimy, kiedy mówimy o disco polo (Łukasz Najder)

Od jakości artystycznej „Zenka” ciekawsze są reakcje przeciwników disco polo, których zbulwersowała już sama wzmianka, że zostanie nakręcona biografia Zenona Martyniuka. Kiedy mówimy o disco polo, mówimy o naszej hipokryzji

Sztuka

Jestem ze strefy (Karol Sienkiewicz)

Gdyby Staszewskiemu udało się pokazać projekt przeciw strefom wolnym od LGBT w galerii, nieporozumienia by nie nastąpiły lub łatwiej byłoby je skorygować. Wobec sztuki jesteśmy bardziej ostrożni

Nie palcie instytucji, zakładajcie własne? (Anna Pajęcka)

Jeśli polityczny marsz przez instytucje potrwa dłużej, to artyści zrzeszeni w silne środowiska będą budować kontrpropozycję dla publiczności, tworząc inne przestrzenie wystawiennicze

Kocie vertigo (Karol Sienkiewicz)

Kotka Mitusia wita wchodzących na wystawę z rysunku umieszczonego nad wejściem. Jej głowa znajduje się we wnętrzu różowego jelita-spirali – o wystawie Aleksandry Waliszewskiej

Wiersze

wiersze (Maciej Robert)

Ziemia

Nowe porządki (Paweł Mościcki)

Odległe dotychczas scenariusze katastrof trzeba potraktować wreszcie serio. Ale ta zależność działa także w odwrotnym kierunku: przeżywamy koszmar współczesności tak, jak byśmy oglądali film

]]>
Fri, 14 Feb 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/274]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/274

Film

Biegnij (Jakub Socha)

Sam Mendes ekscytuje się jak ktoś, kto najpierw podpalił las, a teraz patrzy, jak widowiskowo płonie. „1917” to niekończące się cudowne zbiegi okoliczności i sztafety

Miasto chaosu (Piotr Mirski)

„Nieoszlifowane diamenty” są dla braci Safdie następnym krokiem na nowej, bardziej rozrywkowej ścieżce twórczości

Literatura

Pieśni na ruderę i głos (Eliza Kącka)

Dni bohaterki „Pustostanów” wypełnia dojrzewanie do decyzji, by wstać z łóżka, może coś założyć lub przyrządzić posiłek, który zostanie niezjedzony, a w przypadkach skrajnych stawić czoła konieczności wyjścia na ulicę

Media

Królowie przegranego życia (Agnieszka Słodownik)

„Czarny romans” to pierwszy nasz, swojski i też swoisty serial audio. Obcujemy z  poetycką nawijką i subtelnie współdziałającymi z nią dźwiękami

Muzyka

Wagnerfiesty (Weronika Murek)

W Bayreuth drzwi w trakcie pokazów zamykane są na klucz, tak aby nikt nie mógł wyjść w trakcie. Krążą zresztą legendy, że ci, którzy zemdleją lub umrą, muszą pozostać na swoich miejscach aż do przerwy

Czuły drive (Adam Suprynowicz)

Płyty Jakuba Józefa Orlińskiego prezentują walory jego głosu i kulturę śpiewu, ale dopiero scena jest jego żywiołem. Świetna Haendlowska „Rodelinda” to najlepszy tego dowód

Kochankowie przeżyją (Bartosz Chmielewski)

Na płycie „Skull Echo” Julia Marcell stara się powiedzieć, że w świecie, który nie ma przyszłości, jest pewien ratunek. Nawet gdy jej słów czasem nie słychać zbyt dobrze, bo giną pod warstwami syntezatorów i efektów

Apostoł jazzu (Jakub Bożek)

Dzięki Willisowi Conoverowi człowiek siedział sobie w kawalerce, zapijał sporta kawą, słuchał rzężącego pioniera, ale czasami mógł się poczuć, jakby za chwilę miał wyjść na koncert Coltrane’a

Obyczaje

Jakby była kosmitką (Paulina Domagalska)

Kiedy Alhassane, młody Gwinejczyk, jechał do ośrodka w Podkowie Leśnej spod granicy polsko-niemieckiej, udało mu się samodzielnie dotrzeć do stacji WKD. Był środek nocy. Dalej już nie wiedział nawet, w którą stronę iść

Sztuka

Opór (Stach Szabłowski)

Po performansie ktoś musi podejść i mnie dotknąć. Nieważne, co ludzie przy tej okazji mówią, czy to jest mądre czy nie. Dotknięcie działa jak piorunochron

Teatr

Pamiętnik z piwnicy (Witold Mrozek)

Trzydziestoparoletnia Irena Sierakowska gra dwudziestoletnią w 1944 roku Irenę Sierakowską, siostrę swojego dziadka. Podstawą spektaklu „108 kostek cukru” jest pamiętnik tej drugiej Ireny

Dialogi z dyktafonu (Radosław Korzycki)

Starałam się oddać styl Czechowa, jakim go słyszę, a nie polszczyzną sprzed 120 lat. Zależało mi, żeby polski widz czuł, że Czechow mówi o nim i otaczającym go świecie

Balet z getta (Anka Herbut)

Krump zawsze był bardzo surowy i dalej dba się o tę jakość. Taki właśnie ma być. Przyszedł z ulicy i ma zostać na ulicy – opowiada Zonta: tancerz, choreograf, najbardziej znany polski krumper

Wiersze

wiersze (Joanna Bociąg)

Ziemia

Republika Szyjes (Monika Woźniak, Andrzej Frączysty)

Protest w Szyjes jest uznawany za najważniejszą inicjatywę obywatelską ostatniej dekady w Rosji. Wymierzony przeciwko budowie jednego wysypiska śmieci, zaczyna obejmować cały kraj

]]>

Film

Biegnij (Jakub Socha)

Sam Mendes ekscytuje się jak ktoś, kto najpierw podpalił las, a teraz patrzy, jak widowiskowo płonie. „1917” to niekończące się cudowne zbiegi okoliczności i sztafety

Miasto chaosu (Piotr Mirski)

„Nieoszlifowane diamenty” są dla braci Safdie następnym krokiem na nowej, bardziej rozrywkowej ścieżce twórczości

Literatura

Pieśni na ruderę i głos (Eliza Kącka)

Dni bohaterki „Pustostanów” wypełnia dojrzewanie do decyzji, by wstać z łóżka, może coś założyć lub przyrządzić posiłek, który zostanie niezjedzony, a w przypadkach skrajnych stawić czoła konieczności wyjścia na ulicę

Media

Królowie przegranego życia (Agnieszka Słodownik)

„Czarny romans” to pierwszy nasz, swojski i też swoisty serial audio. Obcujemy z  poetycką nawijką i subtelnie współdziałającymi z nią dźwiękami

Muzyka

Wagnerfiesty (Weronika Murek)

W Bayreuth drzwi w trakcie pokazów zamykane są na klucz, tak aby nikt nie mógł wyjść w trakcie. Krążą zresztą legendy, że ci, którzy zemdleją lub umrą, muszą pozostać na swoich miejscach aż do przerwy

Czuły drive (Adam Suprynowicz)

Płyty Jakuba Józefa Orlińskiego prezentują walory jego głosu i kulturę śpiewu, ale dopiero scena jest jego żywiołem. Świetna Haendlowska „Rodelinda” to najlepszy tego dowód

Kochankowie przeżyją (Bartosz Chmielewski)

Na płycie „Skull Echo” Julia Marcell stara się powiedzieć, że w świecie, który nie ma przyszłości, jest pewien ratunek. Nawet gdy jej słów czasem nie słychać zbyt dobrze, bo giną pod warstwami syntezatorów i efektów

Apostoł jazzu (Jakub Bożek)

Dzięki Willisowi Conoverowi człowiek siedział sobie w kawalerce, zapijał sporta kawą, słuchał rzężącego pioniera, ale czasami mógł się poczuć, jakby za chwilę miał wyjść na koncert Coltrane’a

Obyczaje

Jakby była kosmitką (Paulina Domagalska)

Kiedy Alhassane, młody Gwinejczyk, jechał do ośrodka w Podkowie Leśnej spod granicy polsko-niemieckiej, udało mu się samodzielnie dotrzeć do stacji WKD. Był środek nocy. Dalej już nie wiedział nawet, w którą stronę iść

Sztuka

Opór (Stach Szabłowski)

Po performansie ktoś musi podejść i mnie dotknąć. Nieważne, co ludzie przy tej okazji mówią, czy to jest mądre czy nie. Dotknięcie działa jak piorunochron

Teatr

Pamiętnik z piwnicy (Witold Mrozek)

Trzydziestoparoletnia Irena Sierakowska gra dwudziestoletnią w 1944 roku Irenę Sierakowską, siostrę swojego dziadka. Podstawą spektaklu „108 kostek cukru” jest pamiętnik tej drugiej Ireny

Dialogi z dyktafonu (Radosław Korzycki)

Starałam się oddać styl Czechowa, jakim go słyszę, a nie polszczyzną sprzed 120 lat. Zależało mi, żeby polski widz czuł, że Czechow mówi o nim i otaczającym go świecie

Balet z getta (Anka Herbut)

Krump zawsze był bardzo surowy i dalej dba się o tę jakość. Taki właśnie ma być. Przyszedł z ulicy i ma zostać na ulicy – opowiada Zonta: tancerz, choreograf, najbardziej znany polski krumper

Wiersze

wiersze (Joanna Bociąg)

Ziemia

Republika Szyjes (Monika Woźniak, Andrzej Frączysty)

Protest w Szyjes jest uznawany za najważniejszą inicjatywę obywatelską ostatniej dekady w Rosji. Wymierzony przeciwko budowie jednego wysypiska śmieci, zaczyna obejmować cały kraj

]]>
Fri, 31 Jan 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/273]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/273

Film

Elia Suleiman patrzy na świat (Adam Kruk)

Suleiman jest najważniejszym palestyńskim filmowcem. Jego nowy film właśnie wszedł do kin

POP-CORE: Chłopcy z tamtych lat (Michał Walkiewicz)

Żeby pokazać mafię jak wyhodowany oddolnie organizm, który pasożytuje na społecznej tkance, trzeba pożegnać bandę buntowników z wyboru, którzy żyją i umierają w filmowym gabinecie luster

Niecała prawda (Agnieszka Jakimiak)

„Jojo Rabbit” miał być idealnym filmem na czasy, kiedy prawicowe ruchy dochodzą do głosu na całym świecie, a polityki wielu krajów karmią się nienawiścią i ostracyzmem. Film jednak zbyt uparcie uderza w pozytywną nutę. Za jednym zamachem bagatelizuje wszystko, co trudne i traumatyczne

OK, Władek (Łukasz Najder)

Finał „Psów 3” to niby bezładna, kuriozalna strzelanina z udziałem najróżniejszych formacji mundurowych i duetu Franz–Nowy plus funfle. Strzelanina ta ciągnie się tak długo, że najwyraźniej coś znaczy. Ale co?

Na szagę, przez chabazie (Adam Robiński)

W trzecim i raczej ostatnim sezonie serialu nie wszystko jest po staremu. „Wataha” zyskała dynamikę, straciła za to nieznośny imperatyw promocji mikroregionu

Literatura

Krama i mikoryza (Kamil Szuszkiewicz)

Jeśli po czasach pazernych indywiduów mamy na nowo łączyć się w hordy, to postępowa jest już walka nie o standardy języka, a o wzajemną przekładalność

Kartografia snu (Tomasz Gałązka)

Gdy Poe pisał „Relację Arthura Gordona Pyma z Nantucket”, w roku 1836, na mapach świata wciąż nie brakowało białych, całkiem zresztą rozległych plam

Coś jest pod łóżkiem (Monika Ochędowska)

W „RuRu” Joanny Rudniańskiej historia jest scenografią kameralnych obrazków. Gułag w końcówce lat 50., antysemickie nagonki na uniwersytecie i rok 1968 są krajobrazem adopcji, romansów i rozwodów, aresztowań i prób samobójczych

Robię, co mogę (Adam Pluszka)

Nie chcę narzucać interpretacji ani prawić kazań. Wciąż pociąga mnie w książce ilustrowanej to, jak niewiele trzeba opisu, aby wywołać myśli i uczucia. Chodzi o hojność wobec czytelników, o dawanie pola do popisu ich wyobraźni

Media

Biofikcje (Karolina Wajman)

Filtry na twarze zamiast po prostu ozdabiać, coraz częściej zmierzają w stronę wizualizowania jakiejś bliżej nieokreślonej przyszłości. Wirtualni mutanci i cudaczne tożsamości tworzą w chmurze kolektywną halucynację

Chropowatość (Mirosław Filiciak)

Technologiczna rewolucja „zrób to sam” – od majsterkowania przy użyciu Arduino po walkę o prawo do reperacji sprzętu elektronicznego – zaliczyła za oceanem spektakularną wywrotkę

Lord Biznes (Michał R. Wiśniewski)

Lego nie wyznacza dziś żadnych trendów, nie kreuje rzeczywistości, działa reaktywnie – tak wygląda dziecięca popkultura, musimy się dostosować. Jak rozwijać wyobraźnię w czasach, w których dorośli już wszystko wymyślili, opakowali i sprzedali?

Muzyka

Muzyka totalna (Michał Wieczorek)

Wacław Zimpel już dawno porzucił scenę jazzową na rzecz imprez szeroko pojętej muzyki eksperymentalnej. Album „Massive Oscillations” jest więc logicznym krokiem w jego karierze. Zbiera wszystkie dotychczasowe fascynacje: drony, indyjskie ragi, elektronikę, jazz, krautrock i minimalizm

Obyczaje

Bez sensu (Agata Sikora)

Miliony ludzi spędzają większość swojego życia na zajęciach niepotrzebnych, a często wręcz społecznie szkodliwych. Zdają sobie sprawę, że biorą udział w ściemie, ale muszą to ukrywać

Grochów–Moskwa (Robert Pucek)

Moje widome zagubienie na tyle wzruszyło funkcjonariuszy, że po odprawie zaprowadzili mnie do restauracji, w której mogłem zjeść śniadanie – o dzieciństwie na Grochowie i nonsensach latania

Sztuka

Sny o przemocy (Zuzanna Kowalczyk)

Wystawę Miriam Cahn można czytać jako uniwersalny manifest przeciwko przemocy. Bezradność kontrastuje z agresją, tak jak śmierć z witalnością czy upokorzenie z władzą

Teatr

Bezpieczne miejsce? (Piotr Morawski)

Wileński „Slow Motion” Anny Smolar jest eksperymentem, sprawdzeniem w działaniu strategii zapobiegania przemocy i nadużyć w miejscu pracy

Gracjan ja (Anna Łukasik)

„Gracjan Pan” Cezarego Tomaszewskiego to, wbrew pozorom, spektakl o inności, bezwarunkowej tolerancji i szacunku dla każdej, nawet niewydarzonej wizji świata

Musimy zacząć o siebie dbać (Anka Herbut)

Przez praktykę dotyku i bycie queer zrozumiałem, że nasza siła pochodzi z bycia razem. Musimy znaleźć sposób na to, jak się rozwijać, nie tylko jako jednostki, ale jako część większego ekosystemu

Wiersze

wiersze (Julek Rosiński)

]]>

Film

Elia Suleiman patrzy na świat (Adam Kruk)

Suleiman jest najważniejszym palestyńskim filmowcem. Jego nowy film właśnie wszedł do kin

POP-CORE: Chłopcy z tamtych lat (Michał Walkiewicz)

Żeby pokazać mafię jak wyhodowany oddolnie organizm, który pasożytuje na społecznej tkance, trzeba pożegnać bandę buntowników z wyboru, którzy żyją i umierają w filmowym gabinecie luster

Niecała prawda (Agnieszka Jakimiak)

„Jojo Rabbit” miał być idealnym filmem na czasy, kiedy prawicowe ruchy dochodzą do głosu na całym świecie, a polityki wielu krajów karmią się nienawiścią i ostracyzmem. Film jednak zbyt uparcie uderza w pozytywną nutę. Za jednym zamachem bagatelizuje wszystko, co trudne i traumatyczne

OK, Władek (Łukasz Najder)

Finał „Psów 3” to niby bezładna, kuriozalna strzelanina z udziałem najróżniejszych formacji mundurowych i duetu Franz–Nowy plus funfle. Strzelanina ta ciągnie się tak długo, że najwyraźniej coś znaczy. Ale co?

Na szagę, przez chabazie (Adam Robiński)

W trzecim i raczej ostatnim sezonie serialu nie wszystko jest po staremu. „Wataha” zyskała dynamikę, straciła za to nieznośny imperatyw promocji mikroregionu

Literatura

Krama i mikoryza (Kamil Szuszkiewicz)

Jeśli po czasach pazernych indywiduów mamy na nowo łączyć się w hordy, to postępowa jest już walka nie o standardy języka, a o wzajemną przekładalność

Kartografia snu (Tomasz Gałązka)

Gdy Poe pisał „Relację Arthura Gordona Pyma z Nantucket”, w roku 1836, na mapach świata wciąż nie brakowało białych, całkiem zresztą rozległych plam

Coś jest pod łóżkiem (Monika Ochędowska)

W „RuRu” Joanny Rudniańskiej historia jest scenografią kameralnych obrazków. Gułag w końcówce lat 50., antysemickie nagonki na uniwersytecie i rok 1968 są krajobrazem adopcji, romansów i rozwodów, aresztowań i prób samobójczych

Robię, co mogę (Adam Pluszka)

Nie chcę narzucać interpretacji ani prawić kazań. Wciąż pociąga mnie w książce ilustrowanej to, jak niewiele trzeba opisu, aby wywołać myśli i uczucia. Chodzi o hojność wobec czytelników, o dawanie pola do popisu ich wyobraźni

Media

Biofikcje (Karolina Wajman)

Filtry na twarze zamiast po prostu ozdabiać, coraz częściej zmierzają w stronę wizualizowania jakiejś bliżej nieokreślonej przyszłości. Wirtualni mutanci i cudaczne tożsamości tworzą w chmurze kolektywną halucynację

Chropowatość (Mirosław Filiciak)

Technologiczna rewolucja „zrób to sam” – od majsterkowania przy użyciu Arduino po walkę o prawo do reperacji sprzętu elektronicznego – zaliczyła za oceanem spektakularną wywrotkę

Lord Biznes (Michał R. Wiśniewski)

Lego nie wyznacza dziś żadnych trendów, nie kreuje rzeczywistości, działa reaktywnie – tak wygląda dziecięca popkultura, musimy się dostosować. Jak rozwijać wyobraźnię w czasach, w których dorośli już wszystko wymyślili, opakowali i sprzedali?

Muzyka

Muzyka totalna (Michał Wieczorek)

Wacław Zimpel już dawno porzucił scenę jazzową na rzecz imprez szeroko pojętej muzyki eksperymentalnej. Album „Massive Oscillations” jest więc logicznym krokiem w jego karierze. Zbiera wszystkie dotychczasowe fascynacje: drony, indyjskie ragi, elektronikę, jazz, krautrock i minimalizm

Obyczaje

Bez sensu (Agata Sikora)

Miliony ludzi spędzają większość swojego życia na zajęciach niepotrzebnych, a często wręcz społecznie szkodliwych. Zdają sobie sprawę, że biorą udział w ściemie, ale muszą to ukrywać

Grochów–Moskwa (Robert Pucek)

Moje widome zagubienie na tyle wzruszyło funkcjonariuszy, że po odprawie zaprowadzili mnie do restauracji, w której mogłem zjeść śniadanie – o dzieciństwie na Grochowie i nonsensach latania

Sztuka

Sny o przemocy (Zuzanna Kowalczyk)

Wystawę Miriam Cahn można czytać jako uniwersalny manifest przeciwko przemocy. Bezradność kontrastuje z agresją, tak jak śmierć z witalnością czy upokorzenie z władzą

Teatr

Bezpieczne miejsce? (Piotr Morawski)

Wileński „Slow Motion” Anny Smolar jest eksperymentem, sprawdzeniem w działaniu strategii zapobiegania przemocy i nadużyć w miejscu pracy

Gracjan ja (Anna Łukasik)

„Gracjan Pan” Cezarego Tomaszewskiego to, wbrew pozorom, spektakl o inności, bezwarunkowej tolerancji i szacunku dla każdej, nawet niewydarzonej wizji świata

Musimy zacząć o siebie dbać (Anka Herbut)

Przez praktykę dotyku i bycie queer zrozumiałem, że nasza siła pochodzi z bycia razem. Musimy znaleźć sposób na to, jak się rozwijać, nie tylko jako jednostki, ale jako część większego ekosystemu

Wiersze

wiersze (Julek Rosiński)

]]>
Fri, 17 Jan 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2020/272]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2020/272

Film

2020: Horror rodzinny (Agnieszka Jakimiak)

Wróżenie z horrorowych fusów jest nieco prostsze niż przepowiadanie przyszłości na podstawie resztek herbaty zgromadzonych na dnie kubka, bowiem rodzinna fala w kinie nie skończy się tak prędko

Metr bieżącej legendy (Darek Arest)

W ostatniej (?) części „Gwiezdnych wojen” na ekranie pojawiają się wszyscy i dzieje się wszystko. Ale dług, który Disney zaciągał cztery lata temu u fanów, dziś spłaca w bardzo przeciętnym stylu

Stara śpiewka (Bartosz Żurawiecki)

Film Hoopera stał się bodaj najbardziej „hejtowaną” produkcją ubiegłego roku. Sam widziałem kilka bardziej idiotycznych dzieł, ale domyślam się, że chodzi w tym hejcie o odreagowanie senności, jaka towarzyszy widzowi w trakcie seansu

Literatura

Sama tej pracy nie wykonam (Marcin Pierzchliński)

Do każdej książki dopinam opowieść związaną z autorem czy wydarzeniem. Przed nami jeszcze dużo pracy w edukowaniu czytelników. Ten obowiązek spoczywa również na księgarzach – mówi właścicielka księgarni FiKa w Szczecinie

2020: Koniec miłości (Monika Ochędowska)

W najbliższych latach w polskiej literaturze nie będziemy czytać o miłości. Raczej o przemocy i depresji. Przesączający się coraz mocniej do świata fikcji smutek przyniesie niejedno jego studium wywiedzione z etnografii intymności

Konkret i wymknięcie (Eliza Kącka)

Zuzanna Ginczanka pisała i żyła tak krótko, że nie da się mówić o jej warsztacie w długim trwaniu. Książka, którą przygotowałam, ma skłonić do rozmowy raczej o zjawisku poetyckim niż o biografii, kobiecości, zmysłowości

Stan kompulsywnego zaprzeczenia (Olga Wróbel)

„Pokolenie wyżu depresyjnego” to nie jest książka o depresji, to nie jest książka pisana depresją. Ona jest wprost: mową depresji. Halo, tu mówi depresja! Ja jestem tylko medium

Media

W razie wypadku (Anna Desponds)

Inżynierowie twierdzą, że w ciągu najbliższych 6–12 miesięcy sztucznie generowane filmy staną się na oko nieodróżnialne od prawdziwych. Jedyne, co będziemy mogli zrobić, to sprawdzać wiarygodność źródła – mówi współtwórczyni „In Event of Moon Disaster”

Jawnie (Kaja Puto)

Na niskiej świadomości technologicznej użytkowników internetu żerują wszyscy watażkowie tego świata. W piątek Facebook dał im ogromny prezent, który może zniszczyć wiele żyć

Muzyka

Koniec polskiego hip-hopu (Maciej Kryński)

„Jest jedna rzecz, dla której warto żyć, a nawet kilka, ale hip-hop nie jest jedną z nich” – nawijał niegdyś raper Zioło. W październiku popełnił samobójstwo

MUZYKA 2.1: Paweł Malinowski (Jan Topolski)

Jak połączyć nostalgię, kamp, dowcip oraz odniesienia do klasycznych filmów i muzyki w dziesięciominutowym utworze na zespół instrumentalny? Paweł Malinowski, ironista i kinofil z Krakowa, potrafi to zrobić

Na zadany temat (Maciej Krawiec)

Jazzowo-elektroniczne „Dziady” High Definition Quartet są imponującym przedsięwzięciem, kolejnym dowodem na wielki talent Piotra Orzechowskiego. Jednak, mimo wybitnych momentów, ewidentnie czegoś tu brakuje. Muzyka wydaje się tekstem Mickiewicza osłabiona, a nie natchniona

Kompozytorka z misją (Wioleta Żochowska)

Projekty sceniczne Katarzyny Głowickiej wpisują się w coraz wyraźniejszą we współczesnej operze tendencję do tworzenia dzieł zaangażowanych społecznie

Dymiarka nie jest zła (Jakub Bożek)

Przestałem w ogóle myśleć gatunkami i gdyby nie dziennikarze muzyczni, ten temat by dla mnie zupełnie nie istniał. Robię dokładnie to, co mi się podoba. Chodzi mi o wywołanie konkretnego efektu: dezorientacji, pomieszania jawy i snu

Obyczaje

Miasto różnorodne (Arek Gruszczyński)

Kultura, szczególnie tak różnorodna kultura w Warszawie, ma wiele narzędzi przekonywania, wzbudzania dyskusji, edukacji i prezentowania różnych stanowisk i punktów widzenia – mówi dyrektorka koordynatorka ds. kultury i komunikacji społecznej m.st. Warszawy

2020: Pjesek (Olga Drenda)

Poluzowanie zasad poprawności językowej będzie postępować, zwłaszcza że rozwój pisemnych form potocznych w sieci jest niemożliwy do kontrolowania. Potoczne szybko staje się na poły obowiązujące

Pokolenie Adama Małysza (Bartłomiej Szwajger)

Był on tak naprawdę kimś w rodzaju przyjaciela z telewizji, ulubionego bohatera serialu, któremu, nawet jeżeli trafia na przeciwności losu i chwilowo jest w dołku, kibicuje się i wierzy, że los musi się odwrócić

Sztuka

A jednak nie jesteśmy wielbłądami (Jakub Banasiak, Ewa Dyszlewicz, Karolina Plinta, Piotr Policht)

Każdy i każda funkcjonuje w sieci zależności, każdy gra o jakieś stawki, każdy wysyła innym mniej lub bardziej zawoalowane sygnały – i sam je odbiera. W pełni niezależny jest tylko ktoś, kto nie robi nic – redakcja magazynu „Szum” polemizuje z Adamem Mazurem

2020: Na bogato, na nierówno (Stach Szabłowski)

Organizatorzy Biennale w Rydze chwalili się, że na ich wystawę nie poszedł ani jeden eurocent publicznych pieniędzy. Organizatorzy Biennale w Oslo – że nie mają w budżecie ani korony środków prywatnych. Którą ścieżką pójdzie rozwój branży artystycznej w Polsce?

Teatr

Najpierw trzeba być w undergroundzie (Anka Herbut)

Żeby powiedzieć, że zajmujesz się voguingiem, musisz być czynnym uczestnikiem albo uczestniczką ballroomu, czyli chodzić na bale, znać ludzi ze środowiska i strukturę

2020: Otwieranie kominów (Paweł Soszyński)

Czy nowa dekada będzie powrotem do teatru by tak powiedzieć teatralnego? Czy powrócą w nim sztankiety z horyzontami, obrotowe sceny, czy trzeba będzie odetkać sceniczne kominy?

Atlas przemocy (Anna Pajęcka)

Jeśli widz szuka pocieszenia po dawce okrucieństwa, które współprzeżywa przez kilka godzin w teatralnej sali, będzie zawiedziony. Skrzywanka w „Kasparze Hauserze” interesuje mroczna część zbiorowej siły, z którą jednostka nie ma szans

Temat na książkę (Maciej Jakubowiak)

Jeśli spektakl Miśkiewicza krytykuje „Serotoninę” Houellebecqa, to nie z publicystycznych pozycji, ale od środka – podążając niemal ślepo za tekstem do punktu, w którym sam ujawnia swoją nijakość

Wiersze

wiersze (Joanna Mueller)

Ziemia

Na biegunach Ziemi (Weronika Murek)

Wdrapuję się na pagórek – nie widać niczego poza parą z ust i dziwnie fosforującym w ciemności śniegiem. Żadnej zorzy, nic nie ma. Jasny, czerwony punkt w dole

2020: Rezerwat (Adam Robiński)

Państwo polskie coraz częściej tylko udaje, że chroni przyrodę. Na szczęście ktoś inny wypełnia tę lukę. To już nie jest spontaniczny zryw obrońców doliny Rospudy, tylko oddolny, pokoleniowy ruch

Gryząc powietrze (Jakub Mejer)

W globalnej dyskusji o kryzysie klimatycznym rzadko wspomina się o Polsce. Sytuacja zmienia się jednak diametralnie, gdy rozmowa zaczyna dotyczyć zanieczyszczenia powietrza

Nocą mówisz mniej (Ilona Wiśniewska)

Noc polarna wysusza skórę, ciągnie w dół podbródek i piersi, odbarwia włosy i blokuje biodra. Gdyby nie wełniany sweter, który założyłam, kiedy jeszcze mieliśmy jabłka, nie rozpoznałabym odbicia w czarnym lustrze. Nie pamiętam, kiedy zrobiłam się stara

]]>

Film

2020: Horror rodzinny (Agnieszka Jakimiak)

Wróżenie z horrorowych fusów jest nieco prostsze niż przepowiadanie przyszłości na podstawie resztek herbaty zgromadzonych na dnie kubka, bowiem rodzinna fala w kinie nie skończy się tak prędko

Metr bieżącej legendy (Darek Arest)

W ostatniej (?) części „Gwiezdnych wojen” na ekranie pojawiają się wszyscy i dzieje się wszystko. Ale dług, który Disney zaciągał cztery lata temu u fanów, dziś spłaca w bardzo przeciętnym stylu

Stara śpiewka (Bartosz Żurawiecki)

Film Hoopera stał się bodaj najbardziej „hejtowaną” produkcją ubiegłego roku. Sam widziałem kilka bardziej idiotycznych dzieł, ale domyślam się, że chodzi w tym hejcie o odreagowanie senności, jaka towarzyszy widzowi w trakcie seansu

Literatura

Sama tej pracy nie wykonam (Marcin Pierzchliński)

Do każdej książki dopinam opowieść związaną z autorem czy wydarzeniem. Przed nami jeszcze dużo pracy w edukowaniu czytelników. Ten obowiązek spoczywa również na księgarzach – mówi właścicielka księgarni FiKa w Szczecinie

2020: Koniec miłości (Monika Ochędowska)

W najbliższych latach w polskiej literaturze nie będziemy czytać o miłości. Raczej o przemocy i depresji. Przesączający się coraz mocniej do świata fikcji smutek przyniesie niejedno jego studium wywiedzione z etnografii intymności

Konkret i wymknięcie (Eliza Kącka)

Zuzanna Ginczanka pisała i żyła tak krótko, że nie da się mówić o jej warsztacie w długim trwaniu. Książka, którą przygotowałam, ma skłonić do rozmowy raczej o zjawisku poetyckim niż o biografii, kobiecości, zmysłowości

Stan kompulsywnego zaprzeczenia (Olga Wróbel)

„Pokolenie wyżu depresyjnego” to nie jest książka o depresji, to nie jest książka pisana depresją. Ona jest wprost: mową depresji. Halo, tu mówi depresja! Ja jestem tylko medium

Media

W razie wypadku (Anna Desponds)

Inżynierowie twierdzą, że w ciągu najbliższych 6–12 miesięcy sztucznie generowane filmy staną się na oko nieodróżnialne od prawdziwych. Jedyne, co będziemy mogli zrobić, to sprawdzać wiarygodność źródła – mówi współtwórczyni „In Event of Moon Disaster”

Jawnie (Kaja Puto)

Na niskiej świadomości technologicznej użytkowników internetu żerują wszyscy watażkowie tego świata. W piątek Facebook dał im ogromny prezent, który może zniszczyć wiele żyć

Muzyka

Koniec polskiego hip-hopu (Maciej Kryński)

„Jest jedna rzecz, dla której warto żyć, a nawet kilka, ale hip-hop nie jest jedną z nich” – nawijał niegdyś raper Zioło. W październiku popełnił samobójstwo

MUZYKA 2.1: Paweł Malinowski (Jan Topolski)

Jak połączyć nostalgię, kamp, dowcip oraz odniesienia do klasycznych filmów i muzyki w dziesięciominutowym utworze na zespół instrumentalny? Paweł Malinowski, ironista i kinofil z Krakowa, potrafi to zrobić

Na zadany temat (Maciej Krawiec)

Jazzowo-elektroniczne „Dziady” High Definition Quartet są imponującym przedsięwzięciem, kolejnym dowodem na wielki talent Piotra Orzechowskiego. Jednak, mimo wybitnych momentów, ewidentnie czegoś tu brakuje. Muzyka wydaje się tekstem Mickiewicza osłabiona, a nie natchniona

Kompozytorka z misją (Wioleta Żochowska)

Projekty sceniczne Katarzyny Głowickiej wpisują się w coraz wyraźniejszą we współczesnej operze tendencję do tworzenia dzieł zaangażowanych społecznie

Dymiarka nie jest zła (Jakub Bożek)

Przestałem w ogóle myśleć gatunkami i gdyby nie dziennikarze muzyczni, ten temat by dla mnie zupełnie nie istniał. Robię dokładnie to, co mi się podoba. Chodzi mi o wywołanie konkretnego efektu: dezorientacji, pomieszania jawy i snu

Obyczaje

Miasto różnorodne (Arek Gruszczyński)

Kultura, szczególnie tak różnorodna kultura w Warszawie, ma wiele narzędzi przekonywania, wzbudzania dyskusji, edukacji i prezentowania różnych stanowisk i punktów widzenia – mówi dyrektorka koordynatorka ds. kultury i komunikacji społecznej m.st. Warszawy

2020: Pjesek (Olga Drenda)

Poluzowanie zasad poprawności językowej będzie postępować, zwłaszcza że rozwój pisemnych form potocznych w sieci jest niemożliwy do kontrolowania. Potoczne szybko staje się na poły obowiązujące

Pokolenie Adama Małysza (Bartłomiej Szwajger)

Był on tak naprawdę kimś w rodzaju przyjaciela z telewizji, ulubionego bohatera serialu, któremu, nawet jeżeli trafia na przeciwności losu i chwilowo jest w dołku, kibicuje się i wierzy, że los musi się odwrócić

Sztuka

A jednak nie jesteśmy wielbłądami (Jakub Banasiak, Ewa Dyszlewicz, Karolina Plinta, Piotr Policht)

Każdy i każda funkcjonuje w sieci zależności, każdy gra o jakieś stawki, każdy wysyła innym mniej lub bardziej zawoalowane sygnały – i sam je odbiera. W pełni niezależny jest tylko ktoś, kto nie robi nic – redakcja magazynu „Szum” polemizuje z Adamem Mazurem

2020: Na bogato, na nierówno (Stach Szabłowski)

Organizatorzy Biennale w Rydze chwalili się, że na ich wystawę nie poszedł ani jeden eurocent publicznych pieniędzy. Organizatorzy Biennale w Oslo – że nie mają w budżecie ani korony środków prywatnych. Którą ścieżką pójdzie rozwój branży artystycznej w Polsce?

Teatr

Najpierw trzeba być w undergroundzie (Anka Herbut)

Żeby powiedzieć, że zajmujesz się voguingiem, musisz być czynnym uczestnikiem albo uczestniczką ballroomu, czyli chodzić na bale, znać ludzi ze środowiska i strukturę

2020: Otwieranie kominów (Paweł Soszyński)

Czy nowa dekada będzie powrotem do teatru by tak powiedzieć teatralnego? Czy powrócą w nim sztankiety z horyzontami, obrotowe sceny, czy trzeba będzie odetkać sceniczne kominy?

Atlas przemocy (Anna Pajęcka)

Jeśli widz szuka pocieszenia po dawce okrucieństwa, które współprzeżywa przez kilka godzin w teatralnej sali, będzie zawiedziony. Skrzywanka w „Kasparze Hauserze” interesuje mroczna część zbiorowej siły, z którą jednostka nie ma szans

Temat na książkę (Maciej Jakubowiak)

Jeśli spektakl Miśkiewicza krytykuje „Serotoninę” Houellebecqa, to nie z publicystycznych pozycji, ale od środka – podążając niemal ślepo za tekstem do punktu, w którym sam ujawnia swoją nijakość

Wiersze

wiersze (Joanna Mueller)

Ziemia

Na biegunach Ziemi (Weronika Murek)

Wdrapuję się na pagórek – nie widać niczego poza parą z ust i dziwnie fosforującym w ciemności śniegiem. Żadnej zorzy, nic nie ma. Jasny, czerwony punkt w dole

2020: Rezerwat (Adam Robiński)

Państwo polskie coraz częściej tylko udaje, że chroni przyrodę. Na szczęście ktoś inny wypełnia tę lukę. To już nie jest spontaniczny zryw obrońców doliny Rospudy, tylko oddolny, pokoleniowy ruch

Gryząc powietrze (Jakub Mejer)

W globalnej dyskusji o kryzysie klimatycznym rzadko wspomina się o Polsce. Sytuacja zmienia się jednak diametralnie, gdy rozmowa zaczyna dotyczyć zanieczyszczenia powietrza

Nocą mówisz mniej (Ilona Wiśniewska)

Noc polarna wysusza skórę, ciągnie w dół podbródek i piersi, odbarwia włosy i blokuje biodra. Gdyby nie wełniany sweter, który założyłam, kiedy jeszcze mieliśmy jabłka, nie rozpoznałabym odbicia w czarnym lustrze. Nie pamiętam, kiedy zrobiłam się stara

]]>
Fri, 03 Jan 2020 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2019/271]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/271

Film

Kotlet w portfelu (Marta Bałaga)

Myślę tylko o widzu. Radość sprawia mi wymyślanie filmowych historii, a nie przynudzanie o sobie – mówi reżyser filmu „Pan T.”, który 25 grudnia trafi do kin

Nieskończona liczba rzeczywistości (Agnieszka Jakimiak)

Nikt na świecie nie wie więcej o krzywdach, jakie pod pretekstem kosmicznych eskapad Ziemianie wyrządzają Ziemianom, niż Rick Sanchez (Justin Roiland), bohater genialnego serialu „Rick i Morty”

Zimne ognie (Klara Cykorz)

„Wiedźmin” jest pełen męczących sprzeczności, jednocześnie za krótki i zbyt rozwleczony, pod niektórymi względami ambitny, pod innymi płytki jak kałuża, epicki na papierze, na ekranie nie tyle skromny, ile pozbawiony jakiegokolwiek ciekawszego wizualnego konceptu

Dreyfus, Polański i Chinatown (Jakub Majmurek)

Kiedy Polański przestanie kojarzyć się z ciągle istniejącymi nierównowagami władzy i przywileju między płciami, o „Oficerze i szpiegu” i jego innych dziełach będziemy mogli podyskutować po prostu jak o ważnych filmach  

Fantazja z Pałacem w tle (Iwona Kurz)

W „Panu T.” każdy obraz pracuje i każdy jest też gotów odnosić się do innych – scen, skojarzeń, cytatów. Ma to jednak swoją cenę. Wszystkie te obrazy i sceny wydają się osobne i niekonieczne

Wróżby o przyszłości Ziemi (Jakub Socha)

Losy planety zależą już nie tylko od Amerykanów. Chińskie filmy i książki science fiction pokazują inny wariant przyszłości Ziemi

Literatura

Płeć eksperymentu (Julia Fiedorczuk)

Dla Joanny Mueller i Bianki Rolando kobiecość jest istotnym zagadnieniem poetyckim, przy czym nie chodzi tylko o tak zwane kobiece tematy, ale o świadomość płci na poziomie struktur języka i poetyki

Szrama na krajobrazie (Zofia Król)

Choć ta sprawa ani razu wprost się nie pojawia, najnowsze eseje Wojciecha Nowickiego stanowią próbę uchwycenia czasów tuż przed katastrofą

Aż tak (Aleksandra Kumala)

Przy całej wpisanej w nią wrażliwości powieść Pauliny Jóźwik jednak zbyt gładko daje się wyważyć w narracji, zamknąć w zgrabnych zdaniach, podporządkować chronologii rozdziałów

Media

Niepokojące wibracje (Mirosław Filiciak)

Wcześniejszych instrumentów, również tych wykorzystujących prąd, trzeba było dotykać. Z tereminem było inaczej. Jeden z wykonawców porównał grę na nim do uprawiania seksu z duchami. Teremin wynaleziono sto lat temu

W końcu trzeba wyjść na ulicę (Michał R. Wiśniewski)

Wiara w sieciowy aktywizm jest odbiciem wiary w internet jako taki – czy wciąż jest on wymarzoną przestrzenią wolności, czy został już doszczętnie pożarty przez państwowe i korporacyjne reżimy?

Hamletka (Mateusz Witczak)

„Elsinore” sprowadza wydarzenia „Hamleta” do równania, o którego wyniku może przesądzić najdrobniejsza zmienna. Choć szkarada oprawy odrzuca, warto zacisnąć zęby, bo adaptacja Golden Glitch przypomina, czym właściwie są gry wideo

Muzyka

Duet jak orkiestra (Maciej Krawiec)

Co robią w studiu nagraniowym kontrabasista i perkusista? Czekają na muzyków. Wbrew tego typu złośliwościom Olo Walicki i Jacek Prościński pokazują na płycie „LLovage”, że podobny duet może być autonomicznym, wyrazistym zespołem

Tej Joanny nie spalicie (Marcin Bogucki)

W „Joannie d’Arc na stosie” w reżyserii Moniki Strzępki konfrontacja dwóch politycznych plemion przyjmuje formę niegroźnej bitwy na śnieżki. Nie znajdziemy tu traumy konfliktu „dwóch Polsk”

Wyspy (Rafał Wawrzyńczyk)

Widowisko „Wyspa szalonych” Pierre'a Jodlowskiego nie ma obecnie szans choćby na cień popularności, jaką ponad 100 lat temu zyskał obraz „Wyspa umarłych” Böcklina. XXI-wieczna muzyka skazana jest na trud organizowania sobie znaczenia na własną rękę

Błędna wędrówka (Aldona Kopkiewicz)

Ian Bostridge umieszcza „Podróż zimową” Schuberta na wielu różnych tłach, które zestawia ze sobą z niezwykłą sprawnością. Każda pieśń stanowi przyczynek do opowieści: o życiu Schuberta, o ówczesnej polityce i obyczajowości, o imaginarium romantycznym, a wreszcie o muzycznej stronie dzieła

Obyczaje

Pancerz przed zarazą (Przemysław Witkowski)

To jeden z największych lęków faszysty: że zobaczy w drugim człowieka. Musi więc bardzo uważać, zachować pancerz z munduru, kontrolę ciała, ideologię, żeby być odpornym na empatię

Emil i my (Magdalena Moskal)

Kiedy urodził się Emil, nic nie wydawało się takie jak zawsze: jego stópki nie wyglądały tak jak znane nam stópki niemowlęcia, ani dłonie, ani główka nie układała się miękko pod moją ręką

Podsumowanie 2019 roku (Redakcja)

Echa zbliżającej się katastrofy, potop polski w Chinach, filmy o kościele,  horrory i sztuka zaangażowana na ulicach, opowiadanie muzyki i tańce na TikToku –  redakcja „Dwutygodnika” wskazuje najważniejsze trendy i wydarzenia mijającego roku

Sztuka

Lazurowa solidarność (Stach Szabłowski)

Wydawałoby się, że w starej Europie Rycharski jest skazany na rolę artysty egzotycznego, opowiadającego historie z odległej krainy. Nic podobnego

Lepiej już było (Adam Mazur)

Sztuka nie podporządkowuje się łatwo polityce, a wybory zwykle nie wpływają na to, co artyści akurat tworzą w pracowniach. Konsekwencji przemian, rozpoczętych w czerwcu 1989 roku, należy szukać w sposobach zarządzania, w życiu instytucji tworzących pole sztuki, wraz z obiegiem dzieł i wartościowaniem poszczególnych postaw czy wręcz artystów

Artysta, ale prawdziwy techniczny (Aleksandra Boćkowska)

„W pracy mogę zajrzeć pod podszewkę, zobaczyć, jak to jest zrobione. Czasem widzę, że gdzieś jest fatalny podkład, kogoś chwyta się grzyb, ktoś inny ma wspaniałe krosna”  – opowiada artysta i monter wystaw w galeriach

Teatr

Improwizować sobie sami (Marta Zdanowska)

Wygrany półgłosem, dowcipny i formalnie nieoczywisty „Mojżesz” Węgorzewskiego to podróż przez duchowy miszmasz XXI wieku. Od psychoanalizy do filozofii dialogu, od porozumienia bez przemocy po przeestetyzowany język projektów artystycznych

Brzęk pierścieni (Piotr Morawski)

W „Matce Joannie” Jana Klaty są efektowne sceny, nie ma niestety nowych tematów i sensów, jakie dałoby się dziś z tekstu Iwaszkiewicza wydobyć

Ucieczka z obrazu (Katarzyna Niedurny)

„PokaZ”, debiut reżyserski Justyny Wielgus, wciąga widownię w przemyślaną, inteligentną grę z oczekiwaniami. Odważny i bezkompromisowy spektakl staje się kalejdoskopem „obrazów nie do przyjęcia”

Wiersze

Wiersze (Adam Kaczanowski)

Ziemia

Katastrofa jest za progiem (Tomasz Markiewka)

Nasza sytuacja stała się tak dramatyczna, że każdy rozsądny człowiek powinien bić na alarm. Alternatywą jest Ziemia nie do życia – przegląd książek o kryzysie klimatycznym

]]>

Film

Kotlet w portfelu (Marta Bałaga)

Myślę tylko o widzu. Radość sprawia mi wymyślanie filmowych historii, a nie przynudzanie o sobie – mówi reżyser filmu „Pan T.”, który 25 grudnia trafi do kin

Nieskończona liczba rzeczywistości (Agnieszka Jakimiak)

Nikt na świecie nie wie więcej o krzywdach, jakie pod pretekstem kosmicznych eskapad Ziemianie wyrządzają Ziemianom, niż Rick Sanchez (Justin Roiland), bohater genialnego serialu „Rick i Morty”

Zimne ognie (Klara Cykorz)

„Wiedźmin” jest pełen męczących sprzeczności, jednocześnie za krótki i zbyt rozwleczony, pod niektórymi względami ambitny, pod innymi płytki jak kałuża, epicki na papierze, na ekranie nie tyle skromny, ile pozbawiony jakiegokolwiek ciekawszego wizualnego konceptu

Dreyfus, Polański i Chinatown (Jakub Majmurek)

Kiedy Polański przestanie kojarzyć się z ciągle istniejącymi nierównowagami władzy i przywileju między płciami, o „Oficerze i szpiegu” i jego innych dziełach będziemy mogli podyskutować po prostu jak o ważnych filmach  

Fantazja z Pałacem w tle (Iwona Kurz)

W „Panu T.” każdy obraz pracuje i każdy jest też gotów odnosić się do innych – scen, skojarzeń, cytatów. Ma to jednak swoją cenę. Wszystkie te obrazy i sceny wydają się osobne i niekonieczne

Wróżby o przyszłości Ziemi (Jakub Socha)

Losy planety zależą już nie tylko od Amerykanów. Chińskie filmy i książki science fiction pokazują inny wariant przyszłości Ziemi

Literatura

Płeć eksperymentu (Julia Fiedorczuk)

Dla Joanny Mueller i Bianki Rolando kobiecość jest istotnym zagadnieniem poetyckim, przy czym nie chodzi tylko o tak zwane kobiece tematy, ale o świadomość płci na poziomie struktur języka i poetyki

Szrama na krajobrazie (Zofia Król)

Choć ta sprawa ani razu wprost się nie pojawia, najnowsze eseje Wojciecha Nowickiego stanowią próbę uchwycenia czasów tuż przed katastrofą

Aż tak (Aleksandra Kumala)

Przy całej wpisanej w nią wrażliwości powieść Pauliny Jóźwik jednak zbyt gładko daje się wyważyć w narracji, zamknąć w zgrabnych zdaniach, podporządkować chronologii rozdziałów

Media

Niepokojące wibracje (Mirosław Filiciak)

Wcześniejszych instrumentów, również tych wykorzystujących prąd, trzeba było dotykać. Z tereminem było inaczej. Jeden z wykonawców porównał grę na nim do uprawiania seksu z duchami. Teremin wynaleziono sto lat temu

W końcu trzeba wyjść na ulicę (Michał R. Wiśniewski)

Wiara w sieciowy aktywizm jest odbiciem wiary w internet jako taki – czy wciąż jest on wymarzoną przestrzenią wolności, czy został już doszczętnie pożarty przez państwowe i korporacyjne reżimy?

Hamletka (Mateusz Witczak)

„Elsinore” sprowadza wydarzenia „Hamleta” do równania, o którego wyniku może przesądzić najdrobniejsza zmienna. Choć szkarada oprawy odrzuca, warto zacisnąć zęby, bo adaptacja Golden Glitch przypomina, czym właściwie są gry wideo

Muzyka

Duet jak orkiestra (Maciej Krawiec)

Co robią w studiu nagraniowym kontrabasista i perkusista? Czekają na muzyków. Wbrew tego typu złośliwościom Olo Walicki i Jacek Prościński pokazują na płycie „LLovage”, że podobny duet może być autonomicznym, wyrazistym zespołem

Tej Joanny nie spalicie (Marcin Bogucki)

W „Joannie d’Arc na stosie” w reżyserii Moniki Strzępki konfrontacja dwóch politycznych plemion przyjmuje formę niegroźnej bitwy na śnieżki. Nie znajdziemy tu traumy konfliktu „dwóch Polsk”

Wyspy (Rafał Wawrzyńczyk)

Widowisko „Wyspa szalonych” Pierre'a Jodlowskiego nie ma obecnie szans choćby na cień popularności, jaką ponad 100 lat temu zyskał obraz „Wyspa umarłych” Böcklina. XXI-wieczna muzyka skazana jest na trud organizowania sobie znaczenia na własną rękę

Błędna wędrówka (Aldona Kopkiewicz)

Ian Bostridge umieszcza „Podróż zimową” Schuberta na wielu różnych tłach, które zestawia ze sobą z niezwykłą sprawnością. Każda pieśń stanowi przyczynek do opowieści: o życiu Schuberta, o ówczesnej polityce i obyczajowości, o imaginarium romantycznym, a wreszcie o muzycznej stronie dzieła

Obyczaje

Pancerz przed zarazą (Przemysław Witkowski)

To jeden z największych lęków faszysty: że zobaczy w drugim człowieka. Musi więc bardzo uważać, zachować pancerz z munduru, kontrolę ciała, ideologię, żeby być odpornym na empatię

Emil i my (Magdalena Moskal)

Kiedy urodził się Emil, nic nie wydawało się takie jak zawsze: jego stópki nie wyglądały tak jak znane nam stópki niemowlęcia, ani dłonie, ani główka nie układała się miękko pod moją ręką

Podsumowanie 2019 roku (Redakcja)

Echa zbliżającej się katastrofy, potop polski w Chinach, filmy o kościele,  horrory i sztuka zaangażowana na ulicach, opowiadanie muzyki i tańce na TikToku –  redakcja „Dwutygodnika” wskazuje najważniejsze trendy i wydarzenia mijającego roku

Sztuka

Lazurowa solidarność (Stach Szabłowski)

Wydawałoby się, że w starej Europie Rycharski jest skazany na rolę artysty egzotycznego, opowiadającego historie z odległej krainy. Nic podobnego

Lepiej już było (Adam Mazur)

Sztuka nie podporządkowuje się łatwo polityce, a wybory zwykle nie wpływają na to, co artyści akurat tworzą w pracowniach. Konsekwencji przemian, rozpoczętych w czerwcu 1989 roku, należy szukać w sposobach zarządzania, w życiu instytucji tworzących pole sztuki, wraz z obiegiem dzieł i wartościowaniem poszczególnych postaw czy wręcz artystów

Artysta, ale prawdziwy techniczny (Aleksandra Boćkowska)

„W pracy mogę zajrzeć pod podszewkę, zobaczyć, jak to jest zrobione. Czasem widzę, że gdzieś jest fatalny podkład, kogoś chwyta się grzyb, ktoś inny ma wspaniałe krosna”  – opowiada artysta i monter wystaw w galeriach

Teatr

Improwizować sobie sami (Marta Zdanowska)

Wygrany półgłosem, dowcipny i formalnie nieoczywisty „Mojżesz” Węgorzewskiego to podróż przez duchowy miszmasz XXI wieku. Od psychoanalizy do filozofii dialogu, od porozumienia bez przemocy po przeestetyzowany język projektów artystycznych

Brzęk pierścieni (Piotr Morawski)

W „Matce Joannie” Jana Klaty są efektowne sceny, nie ma niestety nowych tematów i sensów, jakie dałoby się dziś z tekstu Iwaszkiewicza wydobyć

Ucieczka z obrazu (Katarzyna Niedurny)

„PokaZ”, debiut reżyserski Justyny Wielgus, wciąga widownię w przemyślaną, inteligentną grę z oczekiwaniami. Odważny i bezkompromisowy spektakl staje się kalejdoskopem „obrazów nie do przyjęcia”

Wiersze

Wiersze (Adam Kaczanowski)

Ziemia

Katastrofa jest za progiem (Tomasz Markiewka)

Nasza sytuacja stała się tak dramatyczna, że każdy rozsądny człowiek powinien bić na alarm. Alternatywą jest Ziemia nie do życia – przegląd książek o kryzysie klimatycznym

]]>
Fri, 20 Dec 2019 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2019/270]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/270

Film

Chłopaki, które nienawidzą kobiet (Agnieszka Jakimiak)

Nowy film braci Dardenne – klasyków społecznie zaangażowanego kina, czasem oskarżanych o moralizatorstwo i ckliwy dydaktyzm – ustanawia nieoczywistą perspektywę spojrzenia na religijny fanatyzm i jego związek ze społeczeństwem

Parakino (Iwona Kurz)

„Solid Gold” trafił na festiwal w Gdyni, potem został z niego zdjęty, potem znów wrócił. Jeśli miało to służyć podgrzaniu atmosfery wokół filmu, sukces jest połowiczny lub żaden – przede wszystkim dlatego, że „Solid Gold” składa się z odgrzewanych kawałków

Widmo krąży (Bartosz Żurawiecki)

Najsilniej przenika kino III RP coś, co Michał Piepiórka nazywa „narracją inteligencko–moralizującą”. Charakteryzuje się ona, jak sama nazwa wskazuje, nieustającym pouczaniem z pozycji elitarnych

Historie rodzinne Noah Baumbacha (Jakub Socha)

Noah Baumbach jest dzisiaj jednym z najważniejszych amerykańskich reżyserów. Jego najlepsze filmy to wyrastające z osobistych doświadczeń opowieści o artystach, którzy próbują ułożyć sobie życie rodzinne

POP-CORE: Autonomiczna planeta (Michał Walkiewicz)

Kojima, człowiek o nieposkromionej ambicji, wchodzi do świata filmu kuchennymi drzwiami – jest nie tylko łatwą w medialnej obróbce figurą ekscentrycznego wizjonera, ale też symbolem wszelkich aspiracji elektronicznej rozrywki

Literatura

Clarice nad Wisłą (Michał Lipszyc)

W świecie portugalskojęzycznym, a w pewnej mierze i w anglojęzycznym, Lispector ma dziś status pisarki kanonicznej i miejsce w kulturze popularnej, jej podobizna widnieje na brazylijskich T-shirtach i znaczkach pocztowych

Dlaczego post- (Rafał Wawrzyńczyk)

W „Torfowym ogrodzie z mostem i tygrysem” Magdaleny Bielskiej „my” to najczęściej dwoje ludzi, co najwyżej świadomych tego, że ich los układa się w formach wspólnych dla całego pokolenia

Kamień z pola bitwy (Zofia Zaleska)

Zarażenie śmiercią i przekonanie o jej wszechobecności Ungaretti przyniósł już ze sobą na wojnę. Doświadczenia z frontu były tylko potwierdzeniem przeczuć, które miał jako bardzo młody chłopak

Wszystko można wyczytać (Aleksandra Boćkowska)

Gromadzę co najmniej pięć razy więcej materiału, niż potem wchodzi do książki. Nadmiar pomaga. Ja jestem straszna mrówa i bardzo lubię takie robótki

Wstyd (Iwona Komór)

Édouard Louis, Didier Eribon i słabiej znana w Polsce Annie Ernaux – łączy ich pochodzenie z prowincji, pisarstwo o zacięciu socjologicznym i badanie własnego doświadczenia, z którego wysnuwają szerokie polityczne obserwacje

Media

Tak żyli ludzie (Andrzej Muszyński)

Im więcej widzę w sobie małpy, tym więcej czytam o ewolucji gatunku ludzkiego. Chronię się w podziemiach YouTube’a i nadrabiam parę milionów lat zaległości

Erozja (Radosław Korzycki)

Służby podczas aktualnych protestów są wyjątkowo brutalne. Ludzie uświadomili sobie, że ich losy nic nie znaczą wobec tego, jakie plany wobec Hongkongu mają władze centralne

Ostatnie dni disco (Aleksander Borszowski)

Odważne deformacje historii, zabawy językowe i szczypta weird fiction posłużyły, by w „Disco Elysium” zaprezentować nową, osobistą interpretację współczesności, w której wszyscy łakną wizji piękniejszego jutra, ale nikt nie jest w stanie jej zaoferować

Muzyka

Bądź, kimkolwiek chcesz (Piotr Szwed)

Ralph Kamiński jest jednym z najciekawiej rozwijających się polskich songwriterów oraz rewelacyjnym wokalistą. Potrafi być uwodzicielem, ale i opowiadaczem historii. Trudno zresztą nie kibicować piosenkarzowi z odważną queerową kreacją

Polska, klasyczna, radykalna (Michał Wieczorek)

Radical Polish Ansambl chce odebrać słowa „radykalność” i „polskość” grupom, które je zawłaszczają. Chcemy też jednak odebrać „ludowość” osobom, którym kojarzy się ona z biesiadą

W półmroku (Adam Wiedemann)

Może nie był to koncert moich marzeń, ale jednak warto na tego Sokołowa chodzić, mieć kontakt z czymś najwyższej jakości, bo już pomału opanowują nas jakości średnie, tyle tylko że „słuszne”

Polska młodzież śpiewa polskie piosenki (Jakub Knera)

Ostatnie miesiące 2019 roku to wysyp bardzo dobrych polskich płyt, których autorzy i autorki stawiają na śpiewanie po polsku, wszystkie też tworzą muzykę w duchu retromanii przełomu lat 80. i 90.

Obyczaje

Ostrożna pamięć (Maria Kobielska)

Mniejszościowy pomnik działa często tak, jakby nie chciał się narażać dominującej pamięci. Może być postawiony na uboczu, tymczasowy, nietrwały, eufemistyczny, ale może też zostać przywołany do porządku: zasłonięty, zmieniony, zniszczony

Karaibski łącznik (Bartosz Wójcik)

Wytwórnia płytowa widziała w nim następcę Boba Marleya. Jednak sam Linton Kwesi Johnson został aktywistą: przyczynił się do zmiany spojrzenia na emigrantów w Wielkiej Brytanii. Do dziś walczy z rasizmem i wszelkimi przejawami ksenofobii oraz niesprawiedliwości społecznej

Dwa dziwne pyski (Weronika Murek)

„Z pomników polskich najbardziej lubię ten katowicki, okropny. Piłsudski na nim dosiada: i konia, i swego wizerunku” – o koniach z pomników triumfalnych

Muszą wiedzieć, że to kryzys (Adrian Stachowski)

Osoba bezdomna rzadko czuje się bezpiecznie w przestrzeni publicznej. Nie może jeździć komunikacją publiczną, wyrzucają ją z galerii i z dworcowych poczekalni. Na ulicy jest narażona na ataki chuliganów. Nie może mieć pewności – tak jak osoba domna – że może oczekiwać pomocy

Stolik typu jamnik (Olga Drenda)

Wizytę w Muzeum Życia Codziennego w Płazie zaczynamy od kuchni, gdzie witają nas: wycięte grzybki i wiewiórki, makatki, brzytwy, emaliowane miski, papierosy Mewa, utensylia do trwałej ondulacji i przyrządy do ostrzenia żyletek

Sztuka

Rozbicie monolitu (Zuzanna Wicha)

Wystawa w Galerii Arsenał została stworzona w dialogu z artystami, którym bliskie są idee Bauhausu. Przybliża historyczny kontekst polityczno-społeczny, w którym funkcjonowała uczelnia, a także w krytyczny i wspólnotowy sposób stara się odczytać dziedzictwo Bauhausu w kontekście współczesnych praktyk twórczych, społecznych i edukacyjnych

Teatr

Po drugiej stronie ulicy (Aleksandra Boćkowska)

„Ubolewamy, że teraz wszystko jest z internetu. Młodzi bez komputera nic nie zrobią. A kiedyś scenografowie mieli wizję, wiedzieli, czego chcą” – mówią krawcowe z Teatru Zagłębia w Sosnowcu

Mur nie upadł (Piotr Morawski)

W bydgoskim „Murze” Justyny Lipko-Koniecznej i Justyny Sobczyk parodia ma siłę krytyczną, pokazuje, jak ta opowieść jest dyskontowana politycznie, gdy tymczasem pełna jest pęknięć i nieciągłości

Wiersze

wiersze (Klara Nowakowska)

Ziemia

O istotach chtonicznych (Robert Pucek)

W mikroskopijnym lesie, jaki stanowią źdźbła traw i łodyżki rozmaitych roślin, wre życie nie tylko przy samej powierzchni ziemi, ale i pod powierzchnią. Niektóre z owych Kabirów wywierają znaczny wpływ na ukształtowanie i dobrostan gleby

Stumilowy Las (Agnieszka Sowińska)

Na razie piszę o Bieszczadach, Patagonia na mnie poczeka, kiedyś się tam wybiorę, choćby piechotą. Tyle że nic o tym nie napiszę, bo po co. Łażenie po bliższej okolicy jest dużo bardziej odkrywcze i słuszne

]]>

Film

Chłopaki, które nienawidzą kobiet (Agnieszka Jakimiak)

Nowy film braci Dardenne – klasyków społecznie zaangażowanego kina, czasem oskarżanych o moralizatorstwo i ckliwy dydaktyzm – ustanawia nieoczywistą perspektywę spojrzenia na religijny fanatyzm i jego związek ze społeczeństwem

Parakino (Iwona Kurz)

„Solid Gold” trafił na festiwal w Gdyni, potem został z niego zdjęty, potem znów wrócił. Jeśli miało to służyć podgrzaniu atmosfery wokół filmu, sukces jest połowiczny lub żaden – przede wszystkim dlatego, że „Solid Gold” składa się z odgrzewanych kawałków

Widmo krąży (Bartosz Żurawiecki)

Najsilniej przenika kino III RP coś, co Michał Piepiórka nazywa „narracją inteligencko–moralizującą”. Charakteryzuje się ona, jak sama nazwa wskazuje, nieustającym pouczaniem z pozycji elitarnych

Historie rodzinne Noah Baumbacha (Jakub Socha)

Noah Baumbach jest dzisiaj jednym z najważniejszych amerykańskich reżyserów. Jego najlepsze filmy to wyrastające z osobistych doświadczeń opowieści o artystach, którzy próbują ułożyć sobie życie rodzinne

POP-CORE: Autonomiczna planeta (Michał Walkiewicz)

Kojima, człowiek o nieposkromionej ambicji, wchodzi do świata filmu kuchennymi drzwiami – jest nie tylko łatwą w medialnej obróbce figurą ekscentrycznego wizjonera, ale też symbolem wszelkich aspiracji elektronicznej rozrywki

Literatura

Clarice nad Wisłą (Michał Lipszyc)

W świecie portugalskojęzycznym, a w pewnej mierze i w anglojęzycznym, Lispector ma dziś status pisarki kanonicznej i miejsce w kulturze popularnej, jej podobizna widnieje na brazylijskich T-shirtach i znaczkach pocztowych

Dlaczego post- (Rafał Wawrzyńczyk)

W „Torfowym ogrodzie z mostem i tygrysem” Magdaleny Bielskiej „my” to najczęściej dwoje ludzi, co najwyżej świadomych tego, że ich los układa się w formach wspólnych dla całego pokolenia

Kamień z pola bitwy (Zofia Zaleska)

Zarażenie śmiercią i przekonanie o jej wszechobecności Ungaretti przyniósł już ze sobą na wojnę. Doświadczenia z frontu były tylko potwierdzeniem przeczuć, które miał jako bardzo młody chłopak

Wszystko można wyczytać (Aleksandra Boćkowska)

Gromadzę co najmniej pięć razy więcej materiału, niż potem wchodzi do książki. Nadmiar pomaga. Ja jestem straszna mrówa i bardzo lubię takie robótki

Wstyd (Iwona Komór)

Édouard Louis, Didier Eribon i słabiej znana w Polsce Annie Ernaux – łączy ich pochodzenie z prowincji, pisarstwo o zacięciu socjologicznym i badanie własnego doświadczenia, z którego wysnuwają szerokie polityczne obserwacje

Media

Tak żyli ludzie (Andrzej Muszyński)

Im więcej widzę w sobie małpy, tym więcej czytam o ewolucji gatunku ludzkiego. Chronię się w podziemiach YouTube’a i nadrabiam parę milionów lat zaległości

Erozja (Radosław Korzycki)

Służby podczas aktualnych protestów są wyjątkowo brutalne. Ludzie uświadomili sobie, że ich losy nic nie znaczą wobec tego, jakie plany wobec Hongkongu mają władze centralne

Ostatnie dni disco (Aleksander Borszowski)

Odważne deformacje historii, zabawy językowe i szczypta weird fiction posłużyły, by w „Disco Elysium” zaprezentować nową, osobistą interpretację współczesności, w której wszyscy łakną wizji piękniejszego jutra, ale nikt nie jest w stanie jej zaoferować

Muzyka

Bądź, kimkolwiek chcesz (Piotr Szwed)

Ralph Kamiński jest jednym z najciekawiej rozwijających się polskich songwriterów oraz rewelacyjnym wokalistą. Potrafi być uwodzicielem, ale i opowiadaczem historii. Trudno zresztą nie kibicować piosenkarzowi z odważną queerową kreacją

Polska, klasyczna, radykalna (Michał Wieczorek)

Radical Polish Ansambl chce odebrać słowa „radykalność” i „polskość” grupom, które je zawłaszczają. Chcemy też jednak odebrać „ludowość” osobom, którym kojarzy się ona z biesiadą

W półmroku (Adam Wiedemann)

Może nie był to koncert moich marzeń, ale jednak warto na tego Sokołowa chodzić, mieć kontakt z czymś najwyższej jakości, bo już pomału opanowują nas jakości średnie, tyle tylko że „słuszne”

Polska młodzież śpiewa polskie piosenki (Jakub Knera)

Ostatnie miesiące 2019 roku to wysyp bardzo dobrych polskich płyt, których autorzy i autorki stawiają na śpiewanie po polsku, wszystkie też tworzą muzykę w duchu retromanii przełomu lat 80. i 90.

Obyczaje

Ostrożna pamięć (Maria Kobielska)

Mniejszościowy pomnik działa często tak, jakby nie chciał się narażać dominującej pamięci. Może być postawiony na uboczu, tymczasowy, nietrwały, eufemistyczny, ale może też zostać przywołany do porządku: zasłonięty, zmieniony, zniszczony

Karaibski łącznik (Bartosz Wójcik)

Wytwórnia płytowa widziała w nim następcę Boba Marleya. Jednak sam Linton Kwesi Johnson został aktywistą: przyczynił się do zmiany spojrzenia na emigrantów w Wielkiej Brytanii. Do dziś walczy z rasizmem i wszelkimi przejawami ksenofobii oraz niesprawiedliwości społecznej

Dwa dziwne pyski (Weronika Murek)

„Z pomników polskich najbardziej lubię ten katowicki, okropny. Piłsudski na nim dosiada: i konia, i swego wizerunku” – o koniach z pomników triumfalnych

Muszą wiedzieć, że to kryzys (Adrian Stachowski)

Osoba bezdomna rzadko czuje się bezpiecznie w przestrzeni publicznej. Nie może jeździć komunikacją publiczną, wyrzucają ją z galerii i z dworcowych poczekalni. Na ulicy jest narażona na ataki chuliganów. Nie może mieć pewności – tak jak osoba domna – że może oczekiwać pomocy

Stolik typu jamnik (Olga Drenda)

Wizytę w Muzeum Życia Codziennego w Płazie zaczynamy od kuchni, gdzie witają nas: wycięte grzybki i wiewiórki, makatki, brzytwy, emaliowane miski, papierosy Mewa, utensylia do trwałej ondulacji i przyrządy do ostrzenia żyletek

Sztuka

Rozbicie monolitu (Zuzanna Wicha)

Wystawa w Galerii Arsenał została stworzona w dialogu z artystami, którym bliskie są idee Bauhausu. Przybliża historyczny kontekst polityczno-społeczny, w którym funkcjonowała uczelnia, a także w krytyczny i wspólnotowy sposób stara się odczytać dziedzictwo Bauhausu w kontekście współczesnych praktyk twórczych, społecznych i edukacyjnych

Teatr

Po drugiej stronie ulicy (Aleksandra Boćkowska)

„Ubolewamy, że teraz wszystko jest z internetu. Młodzi bez komputera nic nie zrobią. A kiedyś scenografowie mieli wizję, wiedzieli, czego chcą” – mówią krawcowe z Teatru Zagłębia w Sosnowcu

Mur nie upadł (Piotr Morawski)

W bydgoskim „Murze” Justyny Lipko-Koniecznej i Justyny Sobczyk parodia ma siłę krytyczną, pokazuje, jak ta opowieść jest dyskontowana politycznie, gdy tymczasem pełna jest pęknięć i nieciągłości

Wiersze

wiersze (Klara Nowakowska)

Ziemia

O istotach chtonicznych (Robert Pucek)

W mikroskopijnym lesie, jaki stanowią źdźbła traw i łodyżki rozmaitych roślin, wre życie nie tylko przy samej powierzchni ziemi, ale i pod powierzchnią. Niektóre z owych Kabirów wywierają znaczny wpływ na ukształtowanie i dobrostan gleby

Stumilowy Las (Agnieszka Sowińska)

Na razie piszę o Bieszczadach, Patagonia na mnie poczeka, kiedyś się tam wybiorę, choćby piechotą. Tyle że nic o tym nie napiszę, bo po co. Łażenie po bliższej okolicy jest dużo bardziej odkrywcze i słuszne

]]>
Fri, 06 Dec 2019 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2019/269]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/269

Film

Kocury (Jakub Socha)

W „Irlandczyku” Scorsese celebruje swój warsztat, jego aktorzy celebrują swoje najsłynniejsze role. Film najlepszy jest wtedy, gdy ci zaczynają ze sobą się droczyć, obrażać na siebie, coś sobie perswadować

Pocztówki z kasyna (Jakub Majmurek)

Co sprawia, że racjonalne krótkoterminowe działania mają destrukcyjne efekty? Amerykańskie kino głównego nurtu nie potrafi przekonująco tego opisać i nazwać – być może nie tylko ono

Pijackie widzenia, senne mary, natrętne domysły (Darek Arest)

Rozszalałe żywioły ekspresjonistycznego kina i gotyckiej literatury otaczają wyspę, na której dwóch mężczyzn dusi się w swym towarzystwie i ślepnie od światła tytułowej „Latarni”, która równie dobrze mogłaby emitować w przestrzeń wiązkę mroku

Literatura

Czyj ty jesteś, synku? (Jakub Zgierski)

Mniej więcej do 1965 roku – kiedy to zaczął stopniowo upadać na duchu – Baldwin wierzył, że dialog z białą Ameryką ma sens. Że odpowiednio dobrane słowa doprowadzą w końcu do tego, co terapeuci nazywają przełomem

Pisać i przepisywać (Małgorzata Łukasiewicz)

Z Robertem Walserem jest kłopot. Wiemy o nim mało, za mało jak na standardy życia literackiego i potrzeby czytelnicze. Ta twórczość słabo zaznaczyła się we współczesnej sobie krytyce – może dlatego, że zbytnio wyskakiwała poza swój czas

Ruletka Pascala (Eliza Kącka)

Maciej Miłkowski pokazuje w swojej powieści, jak odbiera świat ktoś niewyobrażalnie bystry. Z punktu ustawia to książkę w opozycji do całej niemal prozy najnowszej, skupionej na demonstracji, jak funkcjonują w świecie osoby neurotyczne lub gnuśne

Media

Sen doktora Caligari (Ewa Drygalska)

Nie chcieliśmy rekonstruować „Gabinetu doktora Caligari” ani ożywiać trupa. Chodziło nam o dodanie czegoś nowego, a jednocześnie powtórzenie gestu, jaki wykonał Wiene – mówi kurator projektu „Gabinet / Das Kabinett”

Dobrze, wybuchaczu (Kamil Fejfer)

„OK, boomer” jest kodem kulturowym generacji Z. Sposobem na pacyfikację babci czy wujka, którzy mówią: „Dzieciaku, coś ty zrobił z włosami”. Ale i przesłaniem politycznym

To nie o nas (Michał R. Wiśniewski)

TikTok przechodzi podobną ewolucję co reszta internetu – zaczęło się od kreatywnego miejsca, a potem przyszły korporacje i agencje marketingowe. Wpadnijcie zobaczyć, o co chodzi, zanim będzie za późno

Muzyka

Adresat: Nick Cave (Aleksander Wenglasz)

Start-upy próbujące zawojować branżę muzyczną oferują produkty, których celem jest nie tylko sprzedaż muzyki, ale też intensywniejszy kontakt artystów i artystek z fanami. Na tym polu śmiało eksperymentowali m.in. Nick Cave, Lady Gaga, David Bowie, Metallica czy Trent Reznor

Pod powierzchnią (Jakub Bożek)

Album „Dwunasty dom” duetu Enchanted Hunters to pop w staroszkolnym wydaniu: z muzyką na pierwszym planie, z bogatym warsztatem, pomysłowymi piosenkami, katorżniczą etyką pracy, perfekcjonizmem

Całe życie z freakami (Rafał Księżyk)

Małgorzata „Tekla” Tekiel jest światowym fenomenem. Od 30 lat nieprzerwanie gra na basie na scenie alternatywnej i rozwinęła w tym czasie swój własny niepowtarzalny styl. Świetlicki, Maleńczuk, Nika, Deriglasoff, Brylewski czy Robert Sadowski – współpracowała z nimi wszystkimi

Misja ocalenie (Anna Szudek)

Przemoc w tekstach Moor Mother jest traktowana jako część zwykłego doświadczenia Afroamerykanów. Jedyną adekwatną do niej formą ekspresji jest wokalny i instrumentalny krzyk. I utwory nieprzekraczające zwykle dwóch minut, krótkie jak punkowe manifesty

Obyczaje

Mury wyobraźni (Kacper Pobłocki)

Rok 1038 stanowić może kamień węgielny intelektualnego gmachu, którym jest pisanie o dziejach nie tych, którzy rządzą, ale tych, którzy są rządzeni. Historii, która nie jest historią władzy, ale historią zmagań z władzą

Sztuka

Piękno błędu (Monika Stelmach)

Nie zgadzam się na podział na sztukę kobiet i sztukę w ogóle – w domyśle tworzoną przez mężczyzn. Spychanie mnie w jakąś szufladkę dlatego, że jestem kobietą, jest grubo niesprawiedliwe

Chorobowe dla wszystkich (Karol Sienkiewicz)

Gdy na Zachodzie, a zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, epidemia AIDS wywarła ogromny wpływ na sztukę, w Polsce, głównie ze względu na inną dynamikę procesów emancypacyjnych, artyści niezwykle rzadko podejmowali ten temat

Wyczucie czasu dla każdej rzeczy świadczy o geniuszu (Adam Mazur)

„O wiele historii za dużo, by zmieścić w tak małym pudełku” to wystawa melancholijnie bezwstydna, emocjonalnie poruszająca i najzwyczajniej piękna. W sam raz na zakończenie kolejnego rozdziału w instytucjonalnej historii Zamku Ujazdowskiego

Przegięta historia (Karol Sienkiewicz)

AIDS, akcja Hiacynt, pikiety i politycy – przenoszą nas w lata 80. To głównie w tej dekadzie toczy się wystawa Radziszewskiego. Karol, urodzony w 1980 roku, ma wówczas zaledwie kilka lat, ale gdzieś dzieją się już rzeczy ważne, chociaż często w podziemiu, które zaważą na jego przyszłym życiu

Mam już swoje życie (Paulina Domagalska)

Sztuka kobiet jest ciekawsza. To nigdy nie było popularne zdanie. Zawsze mi powtarzano: „człowiek! człowiek, artysta! tu nie chodzi o to, czy kobieta, czy mężczyzna”

Teatr

Nie było dragu (Katarzyna Niedurny)

Jedna z aktorek zaśpiewała piosenkę. Tam w tekście było zdanie: To Zula, to Zula w futerko się otula. I po spektaklu jeden z moich bliskich przyjaciół powiedział, że trzeba to zmienić, bo to nie Zula, tylko Lulla w futerko się otula . I tak zostałem Lullą

Nie wiem (Katarzyna Niedurny)

Dziś daję sobie margines błędu, wcześniej mi się wydawało, że aktor nie może sobie na niego pozwolić. Idealizm i perfekcjonizm powiązane z pracoholizmem zapędziły mnie do miejsca, w którym zacząłem sam siebie zwalczać

Obsesja normalności (Julia Niedziejko)

„To my jesteśmy przyszłością” Jakuba Skrzywanka nie jest wyłącznie spektaklem o inicjacji, ale kształtującej się politycznej samoświadomości, która stanowi ważny element tożsamości współczesnej młodzieży

Wiersze

Wiersze (Paweł Tomanek)

Ziemia

Depresja klimatyczna (Grzegorz Uzdański)

Mogłam poczekać pół roku i zacząć działać po maturze, ale tych lat nie zostało nam za dużo i nie można tego odwlekać. Dla niektórych nauczycieli to było abstrakcyjne – rozmowa z aktywistkami Młodzieżowego Strajku Klimatycznego

]]>

Film

Kocury (Jakub Socha)

W „Irlandczyku” Scorsese celebruje swój warsztat, jego aktorzy celebrują swoje najsłynniejsze role. Film najlepszy jest wtedy, gdy ci zaczynają ze sobą się droczyć, obrażać na siebie, coś sobie perswadować

Pocztówki z kasyna (Jakub Majmurek)

Co sprawia, że racjonalne krótkoterminowe działania mają destrukcyjne efekty? Amerykańskie kino głównego nurtu nie potrafi przekonująco tego opisać i nazwać – być może nie tylko ono

Pijackie widzenia, senne mary, natrętne domysły (Darek Arest)

Rozszalałe żywioły ekspresjonistycznego kina i gotyckiej literatury otaczają wyspę, na której dwóch mężczyzn dusi się w swym towarzystwie i ślepnie od światła tytułowej „Latarni”, która równie dobrze mogłaby emitować w przestrzeń wiązkę mroku

Literatura

Czyj ty jesteś, synku? (Jakub Zgierski)

Mniej więcej do 1965 roku – kiedy to zaczął stopniowo upadać na duchu – Baldwin wierzył, że dialog z białą Ameryką ma sens. Że odpowiednio dobrane słowa doprowadzą w końcu do tego, co terapeuci nazywają przełomem

Pisać i przepisywać (Małgorzata Łukasiewicz)

Z Robertem Walserem jest kłopot. Wiemy o nim mało, za mało jak na standardy życia literackiego i potrzeby czytelnicze. Ta twórczość słabo zaznaczyła się we współczesnej sobie krytyce – może dlatego, że zbytnio wyskakiwała poza swój czas

Ruletka Pascala (Eliza Kącka)

Maciej Miłkowski pokazuje w swojej powieści, jak odbiera świat ktoś niewyobrażalnie bystry. Z punktu ustawia to książkę w opozycji do całej niemal prozy najnowszej, skupionej na demonstracji, jak funkcjonują w świecie osoby neurotyczne lub gnuśne

Media

Sen doktora Caligari (Ewa Drygalska)

Nie chcieliśmy rekonstruować „Gabinetu doktora Caligari” ani ożywiać trupa. Chodziło nam o dodanie czegoś nowego, a jednocześnie powtórzenie gestu, jaki wykonał Wiene – mówi kurator projektu „Gabinet / Das Kabinett”

Dobrze, wybuchaczu (Kamil Fejfer)

„OK, boomer” jest kodem kulturowym generacji Z. Sposobem na pacyfikację babci czy wujka, którzy mówią: „Dzieciaku, coś ty zrobił z włosami”. Ale i przesłaniem politycznym

To nie o nas (Michał R. Wiśniewski)

TikTok przechodzi podobną ewolucję co reszta internetu – zaczęło się od kreatywnego miejsca, a potem przyszły korporacje i agencje marketingowe. Wpadnijcie zobaczyć, o co chodzi, zanim będzie za późno

Muzyka

Adresat: Nick Cave (Aleksander Wenglasz)

Start-upy próbujące zawojować branżę muzyczną oferują produkty, których celem jest nie tylko sprzedaż muzyki, ale też intensywniejszy kontakt artystów i artystek z fanami. Na tym polu śmiało eksperymentowali m.in. Nick Cave, Lady Gaga, David Bowie, Metallica czy Trent Reznor

Pod powierzchnią (Jakub Bożek)

Album „Dwunasty dom” duetu Enchanted Hunters to pop w staroszkolnym wydaniu: z muzyką na pierwszym planie, z bogatym warsztatem, pomysłowymi piosenkami, katorżniczą etyką pracy, perfekcjonizmem

Całe życie z freakami (Rafał Księżyk)

Małgorzata „Tekla” Tekiel jest światowym fenomenem. Od 30 lat nieprzerwanie gra na basie na scenie alternatywnej i rozwinęła w tym czasie swój własny niepowtarzalny styl. Świetlicki, Maleńczuk, Nika, Deriglasoff, Brylewski czy Robert Sadowski – współpracowała z nimi wszystkimi

Misja ocalenie (Anna Szudek)

Przemoc w tekstach Moor Mother jest traktowana jako część zwykłego doświadczenia Afroamerykanów. Jedyną adekwatną do niej formą ekspresji jest wokalny i instrumentalny krzyk. I utwory nieprzekraczające zwykle dwóch minut, krótkie jak punkowe manifesty

Obyczaje

Mury wyobraźni (Kacper Pobłocki)

Rok 1038 stanowić może kamień węgielny intelektualnego gmachu, którym jest pisanie o dziejach nie tych, którzy rządzą, ale tych, którzy są rządzeni. Historii, która nie jest historią władzy, ale historią zmagań z władzą

Sztuka

Piękno błędu (Monika Stelmach)

Nie zgadzam się na podział na sztukę kobiet i sztukę w ogóle – w domyśle tworzoną przez mężczyzn. Spychanie mnie w jakąś szufladkę dlatego, że jestem kobietą, jest grubo niesprawiedliwe

Chorobowe dla wszystkich (Karol Sienkiewicz)

Gdy na Zachodzie, a zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, epidemia AIDS wywarła ogromny wpływ na sztukę, w Polsce, głównie ze względu na inną dynamikę procesów emancypacyjnych, artyści niezwykle rzadko podejmowali ten temat

Wyczucie czasu dla każdej rzeczy świadczy o geniuszu (Adam Mazur)

„O wiele historii za dużo, by zmieścić w tak małym pudełku” to wystawa melancholijnie bezwstydna, emocjonalnie poruszająca i najzwyczajniej piękna. W sam raz na zakończenie kolejnego rozdziału w instytucjonalnej historii Zamku Ujazdowskiego

Przegięta historia (Karol Sienkiewicz)

AIDS, akcja Hiacynt, pikiety i politycy – przenoszą nas w lata 80. To głównie w tej dekadzie toczy się wystawa Radziszewskiego. Karol, urodzony w 1980 roku, ma wówczas zaledwie kilka lat, ale gdzieś dzieją się już rzeczy ważne, chociaż często w podziemiu, które zaważą na jego przyszłym życiu

Mam już swoje życie (Paulina Domagalska)

Sztuka kobiet jest ciekawsza. To nigdy nie było popularne zdanie. Zawsze mi powtarzano: „człowiek! człowiek, artysta! tu nie chodzi o to, czy kobieta, czy mężczyzna”

Teatr

Nie było dragu (Katarzyna Niedurny)

Jedna z aktorek zaśpiewała piosenkę. Tam w tekście było zdanie: To Zula, to Zula w futerko się otula. I po spektaklu jeden z moich bliskich przyjaciół powiedział, że trzeba to zmienić, bo to nie Zula, tylko Lulla w futerko się otula . I tak zostałem Lullą

Nie wiem (Katarzyna Niedurny)

Dziś daję sobie margines błędu, wcześniej mi się wydawało, że aktor nie może sobie na niego pozwolić. Idealizm i perfekcjonizm powiązane z pracoholizmem zapędziły mnie do miejsca, w którym zacząłem sam siebie zwalczać

Obsesja normalności (Julia Niedziejko)

„To my jesteśmy przyszłością” Jakuba Skrzywanka nie jest wyłącznie spektaklem o inicjacji, ale kształtującej się politycznej samoświadomości, która stanowi ważny element tożsamości współczesnej młodzieży

Wiersze

Wiersze (Paweł Tomanek)

Ziemia

Depresja klimatyczna (Grzegorz Uzdański)

Mogłam poczekać pół roku i zacząć działać po maturze, ale tych lat nie zostało nam za dużo i nie można tego odwlekać. Dla niektórych nauczycieli to było abstrakcyjne – rozmowa z aktywistkami Młodzieżowego Strajku Klimatycznego

]]>
Fri, 22 Nov 2019 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2019/268]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/268

Film

Hongkong – znikające miasto (Bogna Konior)

Młodzi Hongkończycy są zżyci z popkulturą w sposób, jaki u ich społecznie zaangażowanych europejskich rówieśników może budzić zaskoczenie. Wyobraźnia Ruchu Parasolek jest przemożnie nacjonalistyczna, nostalgiczna i popkulturowa

POP-CORE: Oszukać przeznaczenie (Michał Walkiewicz)

„Jeszcze tu wrócę” – po blisko czterdziestu latach ciągłych powrotów brzmi to jak groźba. Grany przez Arnolda Schwarzeneggera cyborg na wielkim ekranie pojawia się po raz szósty, lecz tym metalom i układom scalonym recykling nie służy

Z szarości (Piotr Mirski)

Nadmierną dobrodusznością byłoby uznać, że bohater „Procederu” żyje niebezpiecznie i źle z powodu wyzysku czy braku perspektyw. Jeśli rodzime realia determinują jego postępowanie, to ich wpływ jest dyskretny, podprogowy

Literatura

Szacunki ryzyka (Anna Kałuża)

Tacy poeci jak Kopyt, Bartczak, Bąk i takie poetki jak Lubińska i Adamowicz w swoich najnowszych zbiorach przyglądają się raczej potencjalności tego, co mogłoby się wydarzyć, niż faktycznym wydarzeniom. Robią to w zupełnie nowy sposób i na nowych warunkach

Fotoplastykon (Monika Ochędowska)

Mikołaj Łoziński wycisza historię i uparcie, aż do ostatniej strony powieści oddala zło, które ma spotkać rodzinę z Tarnowa, trzymając nad Stramerami nieprzepuszczający zgiełku świata klosz nostalgii

SŁOWA: Na literkę P (Paweł Sołtys)

„Wiele zdarzeń żyje w przestrzeni, której nigdy nie naruszyło słowo” – napisał Rilke w pierwszym liście do Franza Kappusa. Napisał i muszę teraz z tym żyć

SŁOWA: Nogogłaszczki (Olga Wróbel)

Działanie na przekór systemowi języka jest przywilejem piszących, tylko w większości wypadków, żeby to robić naprawdę dobrze, trzeba doskonale wiedzieć, na przekór czemu się działa. Albo mieć doskonały słuch

Wstydliwy astronom  (Michał Tabaczyński)

Zdawałoby się, że pornografię i depresję dzieli kosmiczna odległość. Tymczasem łączy je wspólne obywatelstwo – przemożna, śmiertelna nuda świata

Media

Internet istnieje od zawsze (Maurycy Tryuk-Moczulski)

Zrobiło mi się głupio, że siedzę w domu i piszę książkę, a Małgorzata Rejmer, żeby napisać o Albanii, przeprowadziła się tam na cztery lata. Żona mi wtedy powiedziała: „Przecież mieszkasz w tym internecie 20 lat. Co to są te 4 lata w Albanii?” – rozmowa o biografiach internetu

Brud pod lukrem (Mateusz Witczak)

„Wanderlust” buduje most między reportażem a beletrystyką. Używamy fikcyjnego bohatera jako narzędzia, dzięki któremu gracz może wchodzić w osobiste interakcje z materiałem źródłowym

Czy ktoś mógłby śledzić mój lot? (Kaja Puto)

Jeśli w ramach prokrastynacji oglądacie samoloty na mapie, pomyślcie chwilę o matołach w powietrzu, które zarzekają się, że następnym razem pójdą pieszo

SŁOWA: 2.0 (Michał R. Wiśniewski)

Elo, fellow kids! Worduję ten content dla followersów vortalu Dwutygodnik, spodziewając się hejterów na fejsie i trollbotów na Twitterze, ale może ktoś da lajka albo szera, zamiast screenshotować w jakiejś piwnicy internetu?

Muzyka

Robienie hałasu (Maciej Krawiec)

Trudno mówić o nowej fali polskiego jazzu – takich muzykach jak Grzegorz Tarwid, Emil Miszk, Kamil Piotrowicz czy Kuba Więcek – bez dostrzeżenia ich aktywności wykraczających poza nagrywanie płyt i koncertowanie

Obyczaje

Ciąg dalszy kronik oporu (Inga Iwasiów)

11 listopada 2019 roku opuściłam demonstrację. A ty na ilu demonstracjach w tym stuleciu jeszcze nie byłaś/nie byłeś? Może to głupie pytanie, ale przyśniło mi się nad ranem, po nocy wypełnionej poczuciem winy – pisze dla nas autorka „Kronik oporu i miłości”

Wygaszanie pieca (Bartosz Sadulski)

Wiele wskazuje na to, że siedemdziesiąt lat po rozpoczęciu budowy Nowej Huty światło jej duszy, płomień jej lędźwi, jej grzech i dusza, czyli wielki piec, zostanie wygaszony

SŁOWA: Paczuszki i pojemniki ()

Pantofle, banieczka, dyskurs, gruczoł, tomik, ała, słowo i lol – pisarki i pisarze o słowach ulubionych i znienawidzonych

SŁOWA: Uścisk cudzysłowu (Agata Sikora)

W ramach kulturowej wojny słowa służą jako hasła wywoławcze, drużynowe emblematy i etykietki tożsamościowe. Stają się zapalnikami emocji, a nie narzędziami opisu świata

SŁOWA: W ramach dyskursu (Iwona Kurz)

Co jakiś czas pojawiają się słowa, które humaniści odmieniają przez wszystkie przypadki – wyłażą z doktoratu i z lodówki. Z zewnątrz wygląda to tak, że wszyscy mówią o tym samym i na dodatek niekoniecznie wiedzą, o czym mówią

Teatr

Utnijmy sznurki (Julia Niedziejko)

„Przyjęło się, że sztuka Terayamy jest trudna w odbiorze, bo proponuje rozwiązania fabularne i formalne wykraczające daleko poza społecznie akceptowane granice moralności” – o spektaklach legendy japońskiego kina, które można było zobaczyć w Polsce

System się chwieje (Witold Mrozek)

Bunt kobiet w Bagateli to z pewnością nie ostatnia taka sprawa w polskim teatrze repertuarowym. Ma na to pewnie wpływ zmiana pokoleniowa – dla części młodych pracownic teatrów znoszenie poniżenia i milczenie są po prostu niewyobrażalne

Zatrute wspomnienia (Monika Krawczak)

W ,,Historii przemocy” Eweliny Marciniak woda tworzy imponującą wizualnie metaforę traumy Édourda – czegoś, co jest wszędzie i nieprzerwanie, przed czym nie sposób się schować, zmieniając jedynie współrzędne

Wiersze

wiersze (Kalina Jaglarz)

Ziemia

Pamiętaj o rzekach (Adam Robiński)

Raz, że o rzekach pamiętają niektórzy ludzie, dwa – książki, trzy – muzea. I jeszcze pomniki. Flisacy mają trzy: w Grudziądzu, Kamieńczyku i Toruniu. Ale to ciągle są przecież ludzie, a nie rzeki. Kto by budował pomniki przyrodzie?

]]>

Film

Hongkong – znikające miasto (Bogna Konior)

Młodzi Hongkończycy są zżyci z popkulturą w sposób, jaki u ich społecznie zaangażowanych europejskich rówieśników może budzić zaskoczenie. Wyobraźnia Ruchu Parasolek jest przemożnie nacjonalistyczna, nostalgiczna i popkulturowa

POP-CORE: Oszukać przeznaczenie (Michał Walkiewicz)

„Jeszcze tu wrócę” – po blisko czterdziestu latach ciągłych powrotów brzmi to jak groźba. Grany przez Arnolda Schwarzeneggera cyborg na wielkim ekranie pojawia się po raz szósty, lecz tym metalom i układom scalonym recykling nie służy

Z szarości (Piotr Mirski)

Nadmierną dobrodusznością byłoby uznać, że bohater „Procederu” żyje niebezpiecznie i źle z powodu wyzysku czy braku perspektyw. Jeśli rodzime realia determinują jego postępowanie, to ich wpływ jest dyskretny, podprogowy

Literatura

Szacunki ryzyka (Anna Kałuża)

Tacy poeci jak Kopyt, Bartczak, Bąk i takie poetki jak Lubińska i Adamowicz w swoich najnowszych zbiorach przyglądają się raczej potencjalności tego, co mogłoby się wydarzyć, niż faktycznym wydarzeniom. Robią to w zupełnie nowy sposób i na nowych warunkach

Fotoplastykon (Monika Ochędowska)

Mikołaj Łoziński wycisza historię i uparcie, aż do ostatniej strony powieści oddala zło, które ma spotkać rodzinę z Tarnowa, trzymając nad Stramerami nieprzepuszczający zgiełku świata klosz nostalgii

SŁOWA: Na literkę P (Paweł Sołtys)

„Wiele zdarzeń żyje w przestrzeni, której nigdy nie naruszyło słowo” – napisał Rilke w pierwszym liście do Franza Kappusa. Napisał i muszę teraz z tym żyć

SŁOWA: Nogogłaszczki (Olga Wróbel)

Działanie na przekór systemowi języka jest przywilejem piszących, tylko w większości wypadków, żeby to robić naprawdę dobrze, trzeba doskonale wiedzieć, na przekór czemu się działa. Albo mieć doskonały słuch

Wstydliwy astronom  (Michał Tabaczyński)

Zdawałoby się, że pornografię i depresję dzieli kosmiczna odległość. Tymczasem łączy je wspólne obywatelstwo – przemożna, śmiertelna nuda świata

Media

Internet istnieje od zawsze (Maurycy Tryuk-Moczulski)

Zrobiło mi się głupio, że siedzę w domu i piszę książkę, a Małgorzata Rejmer, żeby napisać o Albanii, przeprowadziła się tam na cztery lata. Żona mi wtedy powiedziała: „Przecież mieszkasz w tym internecie 20 lat. Co to są te 4 lata w Albanii?” – rozmowa o biografiach internetu

Brud pod lukrem (Mateusz Witczak)

„Wanderlust” buduje most między reportażem a beletrystyką. Używamy fikcyjnego bohatera jako narzędzia, dzięki któremu gracz może wchodzić w osobiste interakcje z materiałem źródłowym

Czy ktoś mógłby śledzić mój lot? (Kaja Puto)

Jeśli w ramach prokrastynacji oglądacie samoloty na mapie, pomyślcie chwilę o matołach w powietrzu, które zarzekają się, że następnym razem pójdą pieszo

SŁOWA: 2.0 (Michał R. Wiśniewski)

Elo, fellow kids! Worduję ten content dla followersów vortalu Dwutygodnik, spodziewając się hejterów na fejsie i trollbotów na Twitterze, ale może ktoś da lajka albo szera, zamiast screenshotować w jakiejś piwnicy internetu?

Muzyka

Robienie hałasu (Maciej Krawiec)

Trudno mówić o nowej fali polskiego jazzu – takich muzykach jak Grzegorz Tarwid, Emil Miszk, Kamil Piotrowicz czy Kuba Więcek – bez dostrzeżenia ich aktywności wykraczających poza nagrywanie płyt i koncertowanie

Obyczaje

Ciąg dalszy kronik oporu (Inga Iwasiów)

11 listopada 2019 roku opuściłam demonstrację. A ty na ilu demonstracjach w tym stuleciu jeszcze nie byłaś/nie byłeś? Może to głupie pytanie, ale przyśniło mi się nad ranem, po nocy wypełnionej poczuciem winy – pisze dla nas autorka „Kronik oporu i miłości”

Wygaszanie pieca (Bartosz Sadulski)

Wiele wskazuje na to, że siedemdziesiąt lat po rozpoczęciu budowy Nowej Huty światło jej duszy, płomień jej lędźwi, jej grzech i dusza, czyli wielki piec, zostanie wygaszony

SŁOWA: Paczuszki i pojemniki ()

Pantofle, banieczka, dyskurs, gruczoł, tomik, ała, słowo i lol – pisarki i pisarze o słowach ulubionych i znienawidzonych

SŁOWA: Uścisk cudzysłowu (Agata Sikora)

W ramach kulturowej wojny słowa służą jako hasła wywoławcze, drużynowe emblematy i etykietki tożsamościowe. Stają się zapalnikami emocji, a nie narzędziami opisu świata

SŁOWA: W ramach dyskursu (Iwona Kurz)

Co jakiś czas pojawiają się słowa, które humaniści odmieniają przez wszystkie przypadki – wyłażą z doktoratu i z lodówki. Z zewnątrz wygląda to tak, że wszyscy mówią o tym samym i na dodatek niekoniecznie wiedzą, o czym mówią

Teatr

Utnijmy sznurki (Julia Niedziejko)

„Przyjęło się, że sztuka Terayamy jest trudna w odbiorze, bo proponuje rozwiązania fabularne i formalne wykraczające daleko poza społecznie akceptowane granice moralności” – o spektaklach legendy japońskiego kina, które można było zobaczyć w Polsce

System się chwieje (Witold Mrozek)

Bunt kobiet w Bagateli to z pewnością nie ostatnia taka sprawa w polskim teatrze repertuarowym. Ma na to pewnie wpływ zmiana pokoleniowa – dla części młodych pracownic teatrów znoszenie poniżenia i milczenie są po prostu niewyobrażalne

Zatrute wspomnienia (Monika Krawczak)

W ,,Historii przemocy” Eweliny Marciniak woda tworzy imponującą wizualnie metaforę traumy Édourda – czegoś, co jest wszędzie i nieprzerwanie, przed czym nie sposób się schować, zmieniając jedynie współrzędne

Wiersze

wiersze (Kalina Jaglarz)

Ziemia

Pamiętaj o rzekach (Adam Robiński)

Raz, że o rzekach pamiętają niektórzy ludzie, dwa – książki, trzy – muzea. I jeszcze pomniki. Flisacy mają trzy: w Grudziądzu, Kamieńczyku i Toruniu. Ale to ciągle są przecież ludzie, a nie rzeki. Kto by budował pomniki przyrodzie?

]]>
Fri, 08 Nov 2019 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2019/267]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/267

Film

Ksiądz i pianista (Jakub Socha)

Na przestrzeni dwóch tygodni weszły do kin „Boże Ciało” i „Ikar. Legenda Mietka Kosza”, filmy nagradzane i chwalone, podpisane przez reżyserów, którzy chcą i potrafią komunikować się z widzem. Filmy, które dzieli przepaść

Ach, jak pięknie piliśmy! (Bartosz Żurawiecki)

Czerkawski urodził się w pamiętnym roku 1989, dlatego też jego książka, nosząca podtytuł „Rozmowy o życiu filmowym w PRL-u”, napisana została z perspektywy „dziecka przełomu”

Literatura

Obieranie ze znaczeń (Krzysztof Cieślik)

„Chińczycy w różny sposób próbowali się uporać z traumą XX wieku, głodem i rewolucją. Właściwie cała literatura współczesna mierzy się z tym zagadnieniem, często okrężną drogą” – mówi redaktorka antologii literatury chińskiej

Zmierzch bogów (Agata Bielik-Robson)

Harold Bloom: dziwak i boom w świecie akademickiego blichtru, tak strasznie niedopasowany przez swoją ostentacyjną jidischkeit. Ale może też ostatni z bogów, wielkich bogów literatury, którzy powoli opuszczają nasz żelazny wiek

Seria wątpliwych decyzji (Katarzyna Nadana-Sokołowska)

Anna Świrszczyńska, poetka wybitna, ale wciąż nie dość rozpoznana, zasłużyła z pewnością na więcej delikatności jako człowiek i szacunku jako pisarka, niż otrzymała w tomie „Jeszcze kocham”, edycji notatek przygotowanym przez Wiolettę Bojdę

Żałoba 2.0 (Aleksandra Kumala)

Jarosław Kamiński – świetny literacki iluzjonista – ani razu nie daje się przyłapać na gorącym uczynku. W chwili gdy orientujemy się, dokąd zaprowadziła nas lektura jego nowej powieści, na środki ostrożności jest już za późno

Język lisiecki (Zofia Zaleska)

Kiedy parę lat temu dostałam ważną niemiecką nagrodę za pracę przekładową, kupiłam samochód, a za resztę pieniędzy, na swoje nieszczęście, założyłam wydawnictwo

Uciechy i zadziwienia (Olga Wróbel)

Założenie – przyjęte w „Królu, który uciekł” Jędrzeja Napiecka – że ludzie byli kiedyś dokładnie tacy jak my, tylko nosili dziwne stroje, jest błędne, chociaż atrakcyjne literacko

Media

Polska wadząca (Mateusz Witczak)

„Warsaw” traktuje powstanie warszawskie jako ramy organizacyjne rozgrywki. Ani jednak nie potrafi ich rozstawić, ani wypełnić treścią

Kiedy umieram (Bartosz Sadulski)

Im dłużej żyjesz, tym większe prawdopodobieństwo, że padniesz ofiarą własnego nekrologu. Logiką death hoax nie rządzą prawa medycyny czy prawdopodobieństwa

W sieci śmierć (Marcin Wilkowski)

Jeśli zostawimy po sobie zasoby cyfrowe, zostaną wykorzystane do utrzymania nas przy życiu. Przeżyjemy jako surowiec doskonalący algorytmy i kapitał

Muzyka

Zwyczajna dziewczyna (Piotr Szwed)

Sukces Taylor Swift wynika z połączenia trzech elementów: songwritingu, marketingu i wybitnej umiejętności korzystania ze statusu celebrytki

Słuchaj, tańcz, głosuj (Wioleta Żochowska)

Większość programu tegorocznego Unsoundu zajęła muzyka zaangażowana, jakby zaproszeni artyści i artystki chcieli udowodnić, że to nie czas i miejsce na sztukę oderwaną od rzeczywistości

Nie wiemy, co to jest siłość (Monika Borys / Piotr Fortuna)

Po raz pierwszy w życiu zacisnęłam pięść na Czarnym Proteście. Drugi raz – podczas imprezy w ramach festiwalu Unsound, za sprawą brazylijskiego kolektywu queerowego Teto Preto. Warto było jechać do Krakowa choćby na ten jeden występ

Maksimum radości (Mateusz Witkowski)

Nie chcemy w żadnym wypadku być zespołem politycznym. Czasem nawiązujemy do „Shoah” Lanzmanna, czasem piszemy jednak o czymś zupełnie intymnym, prywatnym – mówi Grzegorz Kwiatkowski z zespołu Trupa Trupa

Komunistyczna „Evita” (Marcin Bogucki)

Opera w reżyserii Jorge Antunesa, „Olga”, jest plakatowa, nie idzie to w parze z zaangażowaniem politycznym. Mieszanie stylistyk i konwencji zabiło jej rewolucyjny potencjał

Obyczaje

Ofiary sterylizacji (Joanna Ostrowska)

Zabieg sterylizacji w III Rzeszy przeprowadzano na osobach, które były rzekomo niezdolne do samodzielnego utrzymania siebie i rodziny albo zostały oskarżone o „niemoralne prowadzenie się” i zachowania aspołeczne

Teatr

Głodni (Paweł Soszyński)

Podkładamy bombę i nie potrafimy jej odpalić, więc lont zapalają inni. O tej próżni, która zasysa i dusi każdą iskrę, opowiada „Capri” Krystiana Lupy

Gołda Tencer w pierwszej osobie (Henryk Grynberg)

Gołda Tencer, Genia z najbardziej żydowskiej ulicy powojennej Łodzi, to nie tylko świetna samorodna śpiewaczka, aktorka, reżyserka. Wątpię, czy ktoś zrobił więcej, by ocalić pamięć o polskich Żydach

Koncert o życiu i śmierci (Witold Mrozek)

„Po prostu” Weroniki Szczawińskiej opowiada o trwaniu przy nieruchomym ciele, o wizytach u wróżek i ściąganiu bioenergoterapeutów. Wreszcie, o walce o urlop macierzyński dla samotnego ojca w ostatniej dekadzie PRL

Wiersze

Księżycowa miłość (Piotr Janicki)

]]>

Film

Ksiądz i pianista (Jakub Socha)

Na przestrzeni dwóch tygodni weszły do kin „Boże Ciało” i „Ikar. Legenda Mietka Kosza”, filmy nagradzane i chwalone, podpisane przez reżyserów, którzy chcą i potrafią komunikować się z widzem. Filmy, które dzieli przepaść

Ach, jak pięknie piliśmy! (Bartosz Żurawiecki)

Czerkawski urodził się w pamiętnym roku 1989, dlatego też jego książka, nosząca podtytuł „Rozmowy o życiu filmowym w PRL-u”, napisana została z perspektywy „dziecka przełomu”

Literatura

Obieranie ze znaczeń (Krzysztof Cieślik)

„Chińczycy w różny sposób próbowali się uporać z traumą XX wieku, głodem i rewolucją. Właściwie cała literatura współczesna mierzy się z tym zagadnieniem, często okrężną drogą” – mówi redaktorka antologii literatury chińskiej

Zmierzch bogów (Agata Bielik-Robson)

Harold Bloom: dziwak i boom w świecie akademickiego blichtru, tak strasznie niedopasowany przez swoją ostentacyjną jidischkeit. Ale może też ostatni z bogów, wielkich bogów literatury, którzy powoli opuszczają nasz żelazny wiek

Seria wątpliwych decyzji (Katarzyna Nadana-Sokołowska)

Anna Świrszczyńska, poetka wybitna, ale wciąż nie dość rozpoznana, zasłużyła z pewnością na więcej delikatności jako człowiek i szacunku jako pisarka, niż otrzymała w tomie „Jeszcze kocham”, edycji notatek przygotowanym przez Wiolettę Bojdę

Żałoba 2.0 (Aleksandra Kumala)

Jarosław Kamiński – świetny literacki iluzjonista – ani razu nie daje się przyłapać na gorącym uczynku. W chwili gdy orientujemy się, dokąd zaprowadziła nas lektura jego nowej powieści, na środki ostrożności jest już za późno

Język lisiecki (Zofia Zaleska)

Kiedy parę lat temu dostałam ważną niemiecką nagrodę za pracę przekładową, kupiłam samochód, a za resztę pieniędzy, na swoje nieszczęście, założyłam wydawnictwo

Uciechy i zadziwienia (Olga Wróbel)

Założenie – przyjęte w „Królu, który uciekł” Jędrzeja Napiecka – że ludzie byli kiedyś dokładnie tacy jak my, tylko nosili dziwne stroje, jest błędne, chociaż atrakcyjne literacko

Media

Polska wadząca (Mateusz Witczak)

„Warsaw” traktuje powstanie warszawskie jako ramy organizacyjne rozgrywki. Ani jednak nie potrafi ich rozstawić, ani wypełnić treścią

Kiedy umieram (Bartosz Sadulski)

Im dłużej żyjesz, tym większe prawdopodobieństwo, że padniesz ofiarą własnego nekrologu. Logiką death hoax nie rządzą prawa medycyny czy prawdopodobieństwa

W sieci śmierć (Marcin Wilkowski)

Jeśli zostawimy po sobie zasoby cyfrowe, zostaną wykorzystane do utrzymania nas przy życiu. Przeżyjemy jako surowiec doskonalący algorytmy i kapitał

Muzyka

Zwyczajna dziewczyna (Piotr Szwed)

Sukces Taylor Swift wynika z połączenia trzech elementów: songwritingu, marketingu i wybitnej umiejętności korzystania ze statusu celebrytki

Słuchaj, tańcz, głosuj (Wioleta Żochowska)

Większość programu tegorocznego Unsoundu zajęła muzyka zaangażowana, jakby zaproszeni artyści i artystki chcieli udowodnić, że to nie czas i miejsce na sztukę oderwaną od rzeczywistości

Nie wiemy, co to jest siłość (Monika Borys / Piotr Fortuna)

Po raz pierwszy w życiu zacisnęłam pięść na Czarnym Proteście. Drugi raz – podczas imprezy w ramach festiwalu Unsound, za sprawą brazylijskiego kolektywu queerowego Teto Preto. Warto było jechać do Krakowa choćby na ten jeden występ

Maksimum radości (Mateusz Witkowski)

Nie chcemy w żadnym wypadku być zespołem politycznym. Czasem nawiązujemy do „Shoah” Lanzmanna, czasem piszemy jednak o czymś zupełnie intymnym, prywatnym – mówi Grzegorz Kwiatkowski z zespołu Trupa Trupa

Komunistyczna „Evita” (Marcin Bogucki)

Opera w reżyserii Jorge Antunesa, „Olga”, jest plakatowa, nie idzie to w parze z zaangażowaniem politycznym. Mieszanie stylistyk i konwencji zabiło jej rewolucyjny potencjał

Obyczaje

Ofiary sterylizacji (Joanna Ostrowska)

Zabieg sterylizacji w III Rzeszy przeprowadzano na osobach, które były rzekomo niezdolne do samodzielnego utrzymania siebie i rodziny albo zostały oskarżone o „niemoralne prowadzenie się” i zachowania aspołeczne

Teatr

Głodni (Paweł Soszyński)

Podkładamy bombę i nie potrafimy jej odpalić, więc lont zapalają inni. O tej próżni, która zasysa i dusi każdą iskrę, opowiada „Capri” Krystiana Lupy

Gołda Tencer w pierwszej osobie (Henryk Grynberg)

Gołda Tencer, Genia z najbardziej żydowskiej ulicy powojennej Łodzi, to nie tylko świetna samorodna śpiewaczka, aktorka, reżyserka. Wątpię, czy ktoś zrobił więcej, by ocalić pamięć o polskich Żydach

Koncert o życiu i śmierci (Witold Mrozek)

„Po prostu” Weroniki Szczawińskiej opowiada o trwaniu przy nieruchomym ciele, o wizytach u wróżek i ściąganiu bioenergoterapeutów. Wreszcie, o walce o urlop macierzyński dla samotnego ojca w ostatniej dekadzie PRL

Wiersze

Księżycowa miłość (Piotr Janicki)

]]>
Fri, 25 Oct 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/266]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/266

Film

Nadrabianie miną (Jakub Socha)

„Joker” to kino grubo ciosane, wykalkulowane i poskładane z odpadów, jego autor jest niezainteresowany ani swoim bohaterem, ani światem, w którym on żyje

Wolność, równość, siostrzeństwo (Marta Bałaga)

Bez względu na wszystko i tak cieszę się, że żyję teraz, w 2019 roku. Nie powtarzamy tego wystarczająco często – mówi autorka nagrodzonego w Cannes „Portretu z kobietą w ogniu”

Gra w zielone (Jakub Socha)

W „Wysokiej dziewczynie” Bałagow bierze albumy z klasycznym malarstwem, zestawia je z książką „Wojna nie ma w sobie nic z kobiety” Swietłany Aleksijewicz, historią II wojny opowiedzianą głosami rosyjskich kobiet, i jakimś cudem nie wywraca się przy tym szpagacie

Literatura

Duchowy dobrostan (Aldona Kopkiewicz)

Jestem przekonana, że wiersze i umiejętności wróżbiarskie rodzą się w jednej przestrzeni, prowadzi je ten sam rodzaj intuicji. W obu przypadkach chodzi przecież o odnalezienie niepowtarzalnego słowa lub zdania

Nowe częstotliwości (Julia Fiedorczuk)

Chciałabym użyć pojęcia ekopoetyki do przyglądania się najnowszej polskiej poezji i światom powoływanym w niej do istnienia za pomocą eksperymentu – dziś o poezji Krupskiej i Topolskiego

Skóra świata (Monika Ochędowska)

„Mapa” Barbary Sadurskiej to opowieść o wspólnocie ludzi walczących o zobrazowanie świata, który wciąż się wymyka i rozprasza. Świata, który w momencie, gdy próbujemy go odwzorować, już nie istnieje

Cuda się nie odbyły (Olga Wróbel)

„Zimowla” Dominiki Słowik to ponad 600 stron opowieści o Historii, historii i herstorii, sposobach ich konstruowania, przechowywania i odtwarzania

Nagroda zwymyślana (Monika Muskała)

Kim jest Handke? Poetą czy idiotą, humanistą czy faszystą, wolnym duchem czy „apologetą zbrodni wojennych”? Trudno w jego przypadku oddzielić postawę od pisania, są ze sobą egzystencjalnie powiązane

Kibicowskie emocje (Maciej Jakubowiak)

O sukcesach mówi się czasem, że zamykają usta krytykom. W kontekście literatury brzmi to jednak złowrogo. Byłoby świetnie, gdyby Literacka Nagroda Nobla dla Olgi Tokarczuk prowokowała do poważnej, rzetelnej i wciągającej dyskusji

Na kolanach śpi pies (Zofia Król)

Mówienie o empatii jako ważnym elemencie pisania i czytania literatury nie jest w ustach Olgi Tokarczuk pustym komunałem – przekonanie, że literatura pomaga zrozumieć drugiego człowieka, wywodzi się wprost z jej pisarskiego wysiłku

Media

Awatary i marionetki (Ewa Drygalska)

Jako dziecko widziałem jedno z ostatnich przedstawień „Umarłej klasy”, zrobiło mi to fizia do końca życia. Pracując nad „Gymnasią”, próbowaliśmy zbliżyć się do problemów, które Kantor otworzył

Muzyka

Nadzieja w Filadelfii (Jakub Bożek)

Muzyka Alexa Giannascoliego wręcz kipi od pomysłów, niecodziennych rozwiązań harmonicznych, intrygujących warstw i brzmień. Trudno złapać jakąś esencję, tak wiele tu niedopowiedzeń

Pod troskliwą opieką sierżanta (Bartosz Żurawiecki)

W epoce Edwarda Gierka festiwale w Zielonej Górze i Kołobrzegu, oglądane masowo na jeszcze czarno-białych telewizorach, nabrały rozmachu i splendoru. „Telewizor, meble, mały fiat – oto marzeń szczyt”, zaśpiewa dekadę później zespół Perfect. Prezentujemy fragment książki „Festiwale wyklęte”

Chodząc po mieście (Michał Wieczorek)

Tegoroczna edycja festiwalu Sacrum Profanum 0kazała się bardzo zróżnicowana tematycznie i formalnie. Byliśmy świadkami występów nieśmiałych minimalistów i politycznych manifestów – czasem w ramach jednego dzieła

Kwadrat magiczny (Jan Topolski)

Opera „Drach” Aleksandra Nowaka na podstawie libretta Szczepana Twardocha łączy w zaskakującej syntezie barok z ekspresjonizmem i Śląsk z Indiami. Kompozytor buduje nią pozycję najwybitniejszego po Krzysztofie Pendereckim polskiego twórcy opery współczesnej

Obyczaje

Powrót do Polski (Renata Lis)

Trudno o bardziej dwutygodnikowy gatunek niż przegląd duszy, nawet jeśli ma to być przegląd duszy po czterech latach życia w warunkach „dobrej zmiany”. Jak się dzisiaj w Polsce czujemy?

Stres histeryczny, czyli fałsz frunie, a prawda kuśtyka za nim (Michał Paweł Markowski)

„Fałsz frunie, a prawda kuśtyka za nim” – powiedział ponad dwieście lat temu Jonathan Swift i nic się w tej mierze nie zmieniło. Jak jest z tą prawdą, zwłaszcza w środowisku medialnym?

Drżyjcie, drżyjcie, czarownice powróciły! (Anka Herbut)

Książka Mony Chollet może odczarować disneyowską wizję historii czarownic, jaką zalewa nas kultura popularna. Ostatnie lata to powrót czarownic w przestrzeń sztuki i myśli feministycznej

Sztuka

Cztery regały, jeden krótszy (Aleksandra Boćkowska)

„Kiedyś przyszła do nas znana artystka, przejrzała swoją teczkę i powiedziała: «Już nie zajmuję się tymi projektami. Nie może ich tutaj być». Odparłam, że niestety nie możemy usunąć tej dokumentacji tylko dlatego, że zmieniła zainteresowania” – wspomina archiwistka z warszawskiego CSW

Inaczej niż w raju (Stach Szabłowski)

Kosmopolityczne Oslo może momentami przypominać Berlin, ale w tym bogatym mieście trudno trafić na galerię komercyjną. Łatwo za to potknąć się o rzeźbę – reportaż z Oslo Biennale

Powtórzysz mnie jak echo (Karol Sienkiewicz)

Wystawa w lokalu_30 opowiada o relacji dorosłych córek z matkami. To moment, w którym można już powiedzieć rodzicom: sprawdzam. „Echo” z tytułowej piosenki Nosowskiej może odbić się od córek i powrócić do matek

Chłopi, realizm i ateizm (Stach Szabłowski)

Jakim językiem sztuka powinna dyskutować ze światem w czasach, kiedy poczucie rzeczywistości jest coraz bardziej chwiejne? Wilhelm Sasnal odpowiada: spróbujmy językiem realizmu

Teatr

40 milionów widzów (Witold Mrozek)

W Rosji ludzie tacy jak Bogomołow czy Sieriebriennikow, ludzie kultury, którzy są na świeczniku, zaczynają obracać się też w kręgach klasy wyższej i oligarchów. Mogą więc przekierowywać strumień pieniędzy w dobrym kierunku

Polki nadają z kosmosu (Teresa Fazan)

Retro futuryzm znowu staje się modny, kultura nostalgicznie powraca do swoich własnych spojrzeń w przyszłość. Nawiązuje do niego spektakl „Pole Reports from Space”, łączący tęsknotę za pierwszymi lotami w kosmos z dokonaniami Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia

Hormonalny huragan (Anna Łukasik)

„Woyzeck” Jaremki to niezwykle autentyczny spektakl. Terapeutyczna perspektywa dla młodzieży, nostalgiczny powrót do młodości dla starszych. Najstraszniejsza walka z samym sobą, cieniem, który nie ma jeszcze ukształtowanej formy

Wiersze

wiersze (Urszula Honek)

Ziemia

Wysyp (Łukasz Najder)

Prócz epifanii, spa dla płuc i grzybowej edycji Pokémon Go las ma do zaoferowania i uciechy z gatunku psycho-socjologicznych. To tylna kieszeń Polski, jej podświadomość, w której znikają rzeczy dziwne, niechciane

]]>

Film

Nadrabianie miną (Jakub Socha)

„Joker” to kino grubo ciosane, wykalkulowane i poskładane z odpadów, jego autor jest niezainteresowany ani swoim bohaterem, ani światem, w którym on żyje

Wolność, równość, siostrzeństwo (Marta Bałaga)

Bez względu na wszystko i tak cieszę się, że żyję teraz, w 2019 roku. Nie powtarzamy tego wystarczająco często – mówi autorka nagrodzonego w Cannes „Portretu z kobietą w ogniu”

Gra w zielone (Jakub Socha)

W „Wysokiej dziewczynie” Bałagow bierze albumy z klasycznym malarstwem, zestawia je z książką „Wojna nie ma w sobie nic z kobiety” Swietłany Aleksijewicz, historią II wojny opowiedzianą głosami rosyjskich kobiet, i jakimś cudem nie wywraca się przy tym szpagacie

Literatura

Duchowy dobrostan (Aldona Kopkiewicz)

Jestem przekonana, że wiersze i umiejętności wróżbiarskie rodzą się w jednej przestrzeni, prowadzi je ten sam rodzaj intuicji. W obu przypadkach chodzi przecież o odnalezienie niepowtarzalnego słowa lub zdania

Nowe częstotliwości (Julia Fiedorczuk)

Chciałabym użyć pojęcia ekopoetyki do przyglądania się najnowszej polskiej poezji i światom powoływanym w niej do istnienia za pomocą eksperymentu – dziś o poezji Krupskiej i Topolskiego

Skóra świata (Monika Ochędowska)

„Mapa” Barbary Sadurskiej to opowieść o wspólnocie ludzi walczących o zobrazowanie świata, który wciąż się wymyka i rozprasza. Świata, który w momencie, gdy próbujemy go odwzorować, już nie istnieje

Cuda się nie odbyły (Olga Wróbel)

„Zimowla” Dominiki Słowik to ponad 600 stron opowieści o Historii, historii i herstorii, sposobach ich konstruowania, przechowywania i odtwarzania

Nagroda zwymyślana (Monika Muskała)

Kim jest Handke? Poetą czy idiotą, humanistą czy faszystą, wolnym duchem czy „apologetą zbrodni wojennych”? Trudno w jego przypadku oddzielić postawę od pisania, są ze sobą egzystencjalnie powiązane

Kibicowskie emocje (Maciej Jakubowiak)

O sukcesach mówi się czasem, że zamykają usta krytykom. W kontekście literatury brzmi to jednak złowrogo. Byłoby świetnie, gdyby Literacka Nagroda Nobla dla Olgi Tokarczuk prowokowała do poważnej, rzetelnej i wciągającej dyskusji

Na kolanach śpi pies (Zofia Król)

Mówienie o empatii jako ważnym elemencie pisania i czytania literatury nie jest w ustach Olgi Tokarczuk pustym komunałem – przekonanie, że literatura pomaga zrozumieć drugiego człowieka, wywodzi się wprost z jej pisarskiego wysiłku

Media

Awatary i marionetki (Ewa Drygalska)

Jako dziecko widziałem jedno z ostatnich przedstawień „Umarłej klasy”, zrobiło mi to fizia do końca życia. Pracując nad „Gymnasią”, próbowaliśmy zbliżyć się do problemów, które Kantor otworzył

Muzyka

Nadzieja w Filadelfii (Jakub Bożek)

Muzyka Alexa Giannascoliego wręcz kipi od pomysłów, niecodziennych rozwiązań harmonicznych, intrygujących warstw i brzmień. Trudno złapać jakąś esencję, tak wiele tu niedopowiedzeń

Pod troskliwą opieką sierżanta (Bartosz Żurawiecki)

W epoce Edwarda Gierka festiwale w Zielonej Górze i Kołobrzegu, oglądane masowo na jeszcze czarno-białych telewizorach, nabrały rozmachu i splendoru. „Telewizor, meble, mały fiat – oto marzeń szczyt”, zaśpiewa dekadę później zespół Perfect. Prezentujemy fragment książki „Festiwale wyklęte”

Chodząc po mieście (Michał Wieczorek)

Tegoroczna edycja festiwalu Sacrum Profanum 0kazała się bardzo zróżnicowana tematycznie i formalnie. Byliśmy świadkami występów nieśmiałych minimalistów i politycznych manifestów – czasem w ramach jednego dzieła

Kwadrat magiczny (Jan Topolski)

Opera „Drach” Aleksandra Nowaka na podstawie libretta Szczepana Twardocha łączy w zaskakującej syntezie barok z ekspresjonizmem i Śląsk z Indiami. Kompozytor buduje nią pozycję najwybitniejszego po Krzysztofie Pendereckim polskiego twórcy opery współczesnej

Obyczaje

Powrót do Polski (Renata Lis)

Trudno o bardziej dwutygodnikowy gatunek niż przegląd duszy, nawet jeśli ma to być przegląd duszy po czterech latach życia w warunkach „dobrej zmiany”. Jak się dzisiaj w Polsce czujemy?

Stres histeryczny, czyli fałsz frunie, a prawda kuśtyka za nim (Michał Paweł Markowski)

„Fałsz frunie, a prawda kuśtyka za nim” – powiedział ponad dwieście lat temu Jonathan Swift i nic się w tej mierze nie zmieniło. Jak jest z tą prawdą, zwłaszcza w środowisku medialnym?

Drżyjcie, drżyjcie, czarownice powróciły! (Anka Herbut)

Książka Mony Chollet może odczarować disneyowską wizję historii czarownic, jaką zalewa nas kultura popularna. Ostatnie lata to powrót czarownic w przestrzeń sztuki i myśli feministycznej

Sztuka

Cztery regały, jeden krótszy (Aleksandra Boćkowska)

„Kiedyś przyszła do nas znana artystka, przejrzała swoją teczkę i powiedziała: «Już nie zajmuję się tymi projektami. Nie może ich tutaj być». Odparłam, że niestety nie możemy usunąć tej dokumentacji tylko dlatego, że zmieniła zainteresowania” – wspomina archiwistka z warszawskiego CSW

Inaczej niż w raju (Stach Szabłowski)

Kosmopolityczne Oslo może momentami przypominać Berlin, ale w tym bogatym mieście trudno trafić na galerię komercyjną. Łatwo za to potknąć się o rzeźbę – reportaż z Oslo Biennale

Powtórzysz mnie jak echo (Karol Sienkiewicz)

Wystawa w lokalu_30 opowiada o relacji dorosłych córek z matkami. To moment, w którym można już powiedzieć rodzicom: sprawdzam. „Echo” z tytułowej piosenki Nosowskiej może odbić się od córek i powrócić do matek

Chłopi, realizm i ateizm (Stach Szabłowski)

Jakim językiem sztuka powinna dyskutować ze światem w czasach, kiedy poczucie rzeczywistości jest coraz bardziej chwiejne? Wilhelm Sasnal odpowiada: spróbujmy językiem realizmu

Teatr

40 milionów widzów (Witold Mrozek)

W Rosji ludzie tacy jak Bogomołow czy Sieriebriennikow, ludzie kultury, którzy są na świeczniku, zaczynają obracać się też w kręgach klasy wyższej i oligarchów. Mogą więc przekierowywać strumień pieniędzy w dobrym kierunku

Polki nadają z kosmosu (Teresa Fazan)

Retro futuryzm znowu staje się modny, kultura nostalgicznie powraca do swoich własnych spojrzeń w przyszłość. Nawiązuje do niego spektakl „Pole Reports from Space”, łączący tęsknotę za pierwszymi lotami w kosmos z dokonaniami Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia

Hormonalny huragan (Anna Łukasik)

„Woyzeck” Jaremki to niezwykle autentyczny spektakl. Terapeutyczna perspektywa dla młodzieży, nostalgiczny powrót do młodości dla starszych. Najstraszniejsza walka z samym sobą, cieniem, który nie ma jeszcze ukształtowanej formy

Wiersze

wiersze (Urszula Honek)

Ziemia

Wysyp (Łukasz Najder)

Prócz epifanii, spa dla płuc i grzybowej edycji Pokémon Go las ma do zaoferowania i uciechy z gatunku psycho-socjologicznych. To tylna kieszeń Polski, jej podświadomość, w której znikają rzeczy dziwne, niechciane

]]>
Fri, 11 Oct 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/265]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/265

Film

Marsz ku Historii. Dekonstrukcja (Iwona Kurz)

Antonescu, nie on pierwszy i nie ostatni, uznawał, że odpowiada „przed Historią”. Ale to my, dziś, jesteśmy historią – i wobec niego, i wobec innych dyktatorów czy zbrodni przeszłości. Ostrożnie zatem z rekonstrukcjami

POP-CORE: Dom, który zbudował John (Michał Walkiewicz)

„Widziałem Rambo i jest republikaninem” – mawiał Reagan i choć sam Sylvester Stallone lubił wyprowadzać go z błędu, „prawda czasu” była po stronie prezydenta

Antyszkoła polska (Jakub Majmurek)

Kino „dobrej zmiany” wpisuje się w szereg zabiegów współczesnej władzy, dążącej do swoistej „militaryzacji” polskiej pamięci historycznej

Napinka (Michał Oleszczyk)

Premiera nastąpiła, fakt jest nagi. Film „Ad astra” arcydziełem na kubrickowską miarę nie jest

Niebezpieczne związki (Jakub Socha)

Pokazana w „Klerze” Smarzowskiego kościelna machina, która do perfekcji opanowała sztukę zarządzania kryzysem, przypominała bulteriera. U Ozona przypomina pudla. Ale wcale nie jest mniej skuteczna

Coś z zupełnie innej beczki (Jakub Majmurek)

Pythoni z pewnością nie byli marksistami. Cenili jednak myśl, która potrafi zauważyć, że bramka padła ze spalonego  – 50 lat temu wystartował Latający cyrk Monty Pythona

Literatura

Tokarczuk jak Agatha Christie (Eliza Szybowicz)

Olga Tokarczuk napisała świetny kryminał o „starej wariatce” walczącej z myśliwymi. Przy okazji rozbiła wyobrażenie o demokracji jako rynku idei, na którym wszyscy mają równe szanse

Doskonałość form nieprecyzyjnych (Zofia Król)

Do regału przypięłam żółtą karteczkę: „Nie ma żadnej historii, istnieją tylko życia ludzi”. Zaczynałam pracę od pojedynczych postaci. Przyjęłam perspektywę żaby – mówi laureatka Literackiej Nagrody Nobla

Melancholia zbawienia (Adam Lipszyc)

Zwariowana historia frankistów zasłużyła na nieco odważniejszą, dzikszą formę. Ale Olga Tokarczuk z niebywałym wyczuciem pokazuje melancholię dogasających marzeń, gnicie i zezwyczajnienie sekciarskiego żywota

Opowieści zwyczajne (Maciej Jakubowiak)

„Opowiadania bizarne” Olgi Tokarczuk wcale bizarne nie są, wprost przeciwnie, są całkiem oswojone. Niesamowity sztafaż przesłania w nich to, co najbardziej swojskie: zwykłą samotność

Wrzask nie wychodzi na ulice (Łukasz Żurek)

W nowej książce Adama Kaczanowskiego rodzice boją się prawie wszystkiego: oceniającego spojrzenia przedszkolanki, reklam zabawek, reakcji córki na rzeczywistość. Ale także samego strachu

Diagnoza porządkuje chaos (Paulina Małochleb)

Przez wiele lat czułam się zdecydowanie lepiej jako osoba nierozpoznawalna. Anonimowość pozwala mi obserwować ludzi, zamiast być obserwowaną. Znalazłam w tym więcej swobody – mówi autorka „Absolutnej amnezji”, powracająca do pisania po wieloletniej przerwie

W sobotę wstaję wcześnie (Michał Sowiński)

Zaczęła się jesień, a ja jestem jesieniarą. Ciepła herbatka, kocyk, książka. W biurze też pielęgnujemy jesieniarstwo – wszyscy przyszli dziś do pracy w swetrach i czapkach. Nawet poleciała Katie Melua, więc możesz sobie wyobrazić, jak było źle

Resztki inteligencji (Przemysław Czapliński)

Bohater Hena nie ma problemu z chłopskością własnej genealogii, pamięta o tradycji zaangażowania, doskwiera mu cudza bieda. Ten inteligent wie więcej, widzi szerzej, pamięta głębiej. Ale chce mniej

Media

Filmy, w które można grać (Marzena Falkowska)

Powszechność treści wideo oraz oczekiwania publiczności prawdopodobnie sprawią, że interaktywnych filmów albo filmowych gier – takich jak „Bandersnatch” i „Telling Lies” – będzie coraz więcej

Muzyka

Opór w disco (Bartosz Nowicki)

W ostatnich latach pojawiło się wiele inicjatyw przywracających wymiar polityczny muzyce klubowej

Dzieciństwo maszyny (Wioleta Żochowska)

Wbrew deklaracjom o bliskiej relacji z komputerem i wykorzystaniu sztucznej inteligencji do tworzenia muzyki, w centrum zainteresowań Holly Herndon wciąż pozostają cielesność i ludzka potrzeba doświadczenia wspólnotowego

Pieśni wojenne (Jan Topolski)

Zespół zeitkratzer przykłada do „muzyki ludowej” swoją oryginalną praktykę twórczą, wypracowaną w starciu z klasykami muzyki współczesnej i noise’owej. Tu nie chodzi o „dialog z tradycją etniczną”, ale o jej twórcze zawłaszczenie. Nikt już nie podchodzi do muzyki źródeł na klęczkach

Na co warto iść na Warszawską Jesień (Krzysztof Marciniak)

Warszawska Jesień jest jak brytyjski serial science fiction „Doctor Who”. Mijają dekady, ewoluują środki wyrazu, wciąż aktualizują się zbiorowe lęki, potrzeby i pragnienia. Zarówno festiwal, jak i serial próbują za tym nadążyć

Banany na Placu Wilsona (Rafał Księżyk)

Plan był taki: złożyć kapelę już bez tych kabaretowych klimatów, tylko grać rock and rolla. Bez socjologii, bez śpiewania o systemie. Miałem świadomość, że wchodzimy w nowe czasy. Swoje w undergroundzie przeorałem, byłem gotów do skoku – fragment wywiadu-rzeki z Muńkiem Staszczykiem

Obyczaje

Zwierzęta ludzkie i nie (Katarzyna Kuszyńska)

Pytanie o zwierzę wisiało w powietrzu. W tym samym przecież czasie, nic o sobie nie wiedząc, powstawały: wystawa w Zachęcie, „kryminał myśliwski” Olgi Tokarczuk oraz nowy numer pisma „Konteksty”. Czyżby nowy Zeitgeist?

O pochodzeniu turbopatriotów (Jerzy Franczak)

Zabawa w husarię i gra w wyklętych to podsunięte przez zręcznych manipulatorów sposoby samooszukiwania się, przemyślnie spreparowane techniki milczenia o tym, co wstydliwe: o przemocy, o strachu i o pochodzeniu

Aktor prowincjonalny (Alex Freiheit)

Boguś to Mojżesz, który zimą kupuje skarpetki i ciepłe gacie na targowisku od pani Mirki i wpełza na sam środek jeziora po lodzie, by podgrzać lód i w ten sposób podnieść poziom wody – nieznana historia gnieźnieńskiego aktywisty

Teatr

BACKSTAGE: Księgi Jakubowe (Magda Kupryjanowicz)

„Co działo się w Iwaniu po zgaszeniu świec? Czego przestraszyli się jasnogórscy mnisi? Jakiego rodzaju przekroczenie miało tam miejsce? O rytuałach tych milczała nie tylko Tokarczuk, ale i reszta źródeł” – pisze dramaturżka przed premierą  spektaklu Eweliny Marciniak

Frajda (Witold Mrozek)

Chciałabym spróbować różnych nowych rzeczy, ale nie umiem się pchać i przypominać o swoim istnieniu. Ale to pewnie pretensja bardziej do mnie samej

Pytania naiwne, a przez to smutne (Katarzyna Niedurny)

W spektaklu „Złota skała. Opowieść o Robercie Brylewskim” Laszuka najlepszy jest finał, w którym cała naiwność teatralnej sytuacji – spotkanie starego i młodego artysty – zaczyna nakręcać jej rzeczywiście tragiczny wymiar

Krytyk ekumeniczny (Paweł Soszyński)

Sieradzki jest szanowany przez ludzi zarówno z prawej, jak i z lewej strony. To jego największe osiągnięcie – szczególnie teraz, w skonfliktowanej Polsce

HIV pozytywnie (Paweł Soszyński)

„An Ongoing Song” Szymona Adamczaka to bezpretensjonalny, a jednocześnie czuły i szczery performans o tym, jak to jest żyć z HIV, może nawet pokochać wirusa

Wiersze

Ludzie kultury (Darek Foks)

Ziemia

Coś albo nic (Adrian Stachowski)

Jeśli powiem ci, żebyś spróbował jeść mięso tylko kilka razy w tygodniu, a nie codziennie, to dla wielu wegan będzie tak, jakbym pozwalał ci bić żonę, ale tylko pięć razy w tygodniu, a w końcu może przestaniesz w ogóle – mówi wegański aktywista

Głód na chłód (Marta Sapała)

Lodówka współczesnych rozmiarów jest jak przechowalnia wyrzutów sumienia, rozświetlony arktycznym światłem sarkofag; zdeponowane w niej emocje towarzyszące wyrzucaniu – wstyd, zakłopotanie, złość, żal – szybko stygną

Nikt nie chce jeść myszy (Michał R. Wiśniewski)

Zadaniem projektantów będzie wyobrażenie sobie możliwych zastosowań mięsa in vitro czy żywności funkcjonalnej i sprawienie, że będą smaczne. W przyszłości tradycyjne jedzenie wciąż mogłoby istnieć – na specjalne okazje

]]>

Film

Marsz ku Historii. Dekonstrukcja (Iwona Kurz)

Antonescu, nie on pierwszy i nie ostatni, uznawał, że odpowiada „przed Historią”. Ale to my, dziś, jesteśmy historią – i wobec niego, i wobec innych dyktatorów czy zbrodni przeszłości. Ostrożnie zatem z rekonstrukcjami

POP-CORE: Dom, który zbudował John (Michał Walkiewicz)

„Widziałem Rambo i jest republikaninem” – mawiał Reagan i choć sam Sylvester Stallone lubił wyprowadzać go z błędu, „prawda czasu” była po stronie prezydenta

Antyszkoła polska (Jakub Majmurek)

Kino „dobrej zmiany” wpisuje się w szereg zabiegów współczesnej władzy, dążącej do swoistej „militaryzacji” polskiej pamięci historycznej

Napinka (Michał Oleszczyk)

Premiera nastąpiła, fakt jest nagi. Film „Ad astra” arcydziełem na kubrickowską miarę nie jest

Niebezpieczne związki (Jakub Socha)

Pokazana w „Klerze” Smarzowskiego kościelna machina, która do perfekcji opanowała sztukę zarządzania kryzysem, przypominała bulteriera. U Ozona przypomina pudla. Ale wcale nie jest mniej skuteczna

Coś z zupełnie innej beczki (Jakub Majmurek)

Pythoni z pewnością nie byli marksistami. Cenili jednak myśl, która potrafi zauważyć, że bramka padła ze spalonego  – 50 lat temu wystartował Latający cyrk Monty Pythona

Literatura

Tokarczuk jak Agatha Christie (Eliza Szybowicz)

Olga Tokarczuk napisała świetny kryminał o „starej wariatce” walczącej z myśliwymi. Przy okazji rozbiła wyobrażenie o demokracji jako rynku idei, na którym wszyscy mają równe szanse

Doskonałość form nieprecyzyjnych (Zofia Król)

Do regału przypięłam żółtą karteczkę: „Nie ma żadnej historii, istnieją tylko życia ludzi”. Zaczynałam pracę od pojedynczych postaci. Przyjęłam perspektywę żaby – mówi laureatka Literackiej Nagrody Nobla

Melancholia zbawienia (Adam Lipszyc)

Zwariowana historia frankistów zasłużyła na nieco odważniejszą, dzikszą formę. Ale Olga Tokarczuk z niebywałym wyczuciem pokazuje melancholię dogasających marzeń, gnicie i zezwyczajnienie sekciarskiego żywota

Opowieści zwyczajne (Maciej Jakubowiak)

„Opowiadania bizarne” Olgi Tokarczuk wcale bizarne nie są, wprost przeciwnie, są całkiem oswojone. Niesamowity sztafaż przesłania w nich to, co najbardziej swojskie: zwykłą samotność

Wrzask nie wychodzi na ulice (Łukasz Żurek)

W nowej książce Adama Kaczanowskiego rodzice boją się prawie wszystkiego: oceniającego spojrzenia przedszkolanki, reklam zabawek, reakcji córki na rzeczywistość. Ale także samego strachu

Diagnoza porządkuje chaos (Paulina Małochleb)

Przez wiele lat czułam się zdecydowanie lepiej jako osoba nierozpoznawalna. Anonimowość pozwala mi obserwować ludzi, zamiast być obserwowaną. Znalazłam w tym więcej swobody – mówi autorka „Absolutnej amnezji”, powracająca do pisania po wieloletniej przerwie

W sobotę wstaję wcześnie (Michał Sowiński)

Zaczęła się jesień, a ja jestem jesieniarą. Ciepła herbatka, kocyk, książka. W biurze też pielęgnujemy jesieniarstwo – wszyscy przyszli dziś do pracy w swetrach i czapkach. Nawet poleciała Katie Melua, więc możesz sobie wyobrazić, jak było źle

Resztki inteligencji (Przemysław Czapliński)

Bohater Hena nie ma problemu z chłopskością własnej genealogii, pamięta o tradycji zaangażowania, doskwiera mu cudza bieda. Ten inteligent wie więcej, widzi szerzej, pamięta głębiej. Ale chce mniej

Media

Filmy, w które można grać (Marzena Falkowska)

Powszechność treści wideo oraz oczekiwania publiczności prawdopodobnie sprawią, że interaktywnych filmów albo filmowych gier – takich jak „Bandersnatch” i „Telling Lies” – będzie coraz więcej

Muzyka

Opór w disco (Bartosz Nowicki)

W ostatnich latach pojawiło się wiele inicjatyw przywracających wymiar polityczny muzyce klubowej

Dzieciństwo maszyny (Wioleta Żochowska)

Wbrew deklaracjom o bliskiej relacji z komputerem i wykorzystaniu sztucznej inteligencji do tworzenia muzyki, w centrum zainteresowań Holly Herndon wciąż pozostają cielesność i ludzka potrzeba doświadczenia wspólnotowego

Pieśni wojenne (Jan Topolski)

Zespół zeitkratzer przykłada do „muzyki ludowej” swoją oryginalną praktykę twórczą, wypracowaną w starciu z klasykami muzyki współczesnej i noise’owej. Tu nie chodzi o „dialog z tradycją etniczną”, ale o jej twórcze zawłaszczenie. Nikt już nie podchodzi do muzyki źródeł na klęczkach

Na co warto iść na Warszawską Jesień (Krzysztof Marciniak)

Warszawska Jesień jest jak brytyjski serial science fiction „Doctor Who”. Mijają dekady, ewoluują środki wyrazu, wciąż aktualizują się zbiorowe lęki, potrzeby i pragnienia. Zarówno festiwal, jak i serial próbują za tym nadążyć

Banany na Placu Wilsona (Rafał Księżyk)

Plan był taki: złożyć kapelę już bez tych kabaretowych klimatów, tylko grać rock and rolla. Bez socjologii, bez śpiewania o systemie. Miałem świadomość, że wchodzimy w nowe czasy. Swoje w undergroundzie przeorałem, byłem gotów do skoku – fragment wywiadu-rzeki z Muńkiem Staszczykiem

Obyczaje

Zwierzęta ludzkie i nie (Katarzyna Kuszyńska)

Pytanie o zwierzę wisiało w powietrzu. W tym samym przecież czasie, nic o sobie nie wiedząc, powstawały: wystawa w Zachęcie, „kryminał myśliwski” Olgi Tokarczuk oraz nowy numer pisma „Konteksty”. Czyżby nowy Zeitgeist?

O pochodzeniu turbopatriotów (Jerzy Franczak)

Zabawa w husarię i gra w wyklętych to podsunięte przez zręcznych manipulatorów sposoby samooszukiwania się, przemyślnie spreparowane techniki milczenia o tym, co wstydliwe: o przemocy, o strachu i o pochodzeniu

Aktor prowincjonalny (Alex Freiheit)

Boguś to Mojżesz, który zimą kupuje skarpetki i ciepłe gacie na targowisku od pani Mirki i wpełza na sam środek jeziora po lodzie, by podgrzać lód i w ten sposób podnieść poziom wody – nieznana historia gnieźnieńskiego aktywisty

Teatr

BACKSTAGE: Księgi Jakubowe (Magda Kupryjanowicz)

„Co działo się w Iwaniu po zgaszeniu świec? Czego przestraszyli się jasnogórscy mnisi? Jakiego rodzaju przekroczenie miało tam miejsce? O rytuałach tych milczała nie tylko Tokarczuk, ale i reszta źródeł” – pisze dramaturżka przed premierą  spektaklu Eweliny Marciniak

Frajda (Witold Mrozek)

Chciałabym spróbować różnych nowych rzeczy, ale nie umiem się pchać i przypominać o swoim istnieniu. Ale to pewnie pretensja bardziej do mnie samej

Pytania naiwne, a przez to smutne (Katarzyna Niedurny)

W spektaklu „Złota skała. Opowieść o Robercie Brylewskim” Laszuka najlepszy jest finał, w którym cała naiwność teatralnej sytuacji – spotkanie starego i młodego artysty – zaczyna nakręcać jej rzeczywiście tragiczny wymiar

Krytyk ekumeniczny (Paweł Soszyński)

Sieradzki jest szanowany przez ludzi zarówno z prawej, jak i z lewej strony. To jego największe osiągnięcie – szczególnie teraz, w skonfliktowanej Polsce

HIV pozytywnie (Paweł Soszyński)

„An Ongoing Song” Szymona Adamczaka to bezpretensjonalny, a jednocześnie czuły i szczery performans o tym, jak to jest żyć z HIV, może nawet pokochać wirusa

Wiersze

Ludzie kultury (Darek Foks)

Ziemia

Coś albo nic (Adrian Stachowski)

Jeśli powiem ci, żebyś spróbował jeść mięso tylko kilka razy w tygodniu, a nie codziennie, to dla wielu wegan będzie tak, jakbym pozwalał ci bić żonę, ale tylko pięć razy w tygodniu, a w końcu może przestaniesz w ogóle – mówi wegański aktywista

Głód na chłód (Marta Sapała)

Lodówka współczesnych rozmiarów jest jak przechowalnia wyrzutów sumienia, rozświetlony arktycznym światłem sarkofag; zdeponowane w niej emocje towarzyszące wyrzucaniu – wstyd, zakłopotanie, złość, żal – szybko stygną

Nikt nie chce jeść myszy (Michał R. Wiśniewski)

Zadaniem projektantów będzie wyobrażenie sobie możliwych zastosowań mięsa in vitro czy żywności funkcjonalnej i sprawienie, że będą smaczne. W przyszłości tradycyjne jedzenie wciąż mogłoby istnieć – na specjalne okazje

]]>
Fri, 27 Sep 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/264]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/264

Film

Na Lido, leniwie (Klara Cykorz)

Jest coś wyrachowanego w „Jokerze”; kiedy na gali ogłoszono go wielkim zwycięzcą, nagle ta wygrana wydała się dziwnie oczywista, jak zbyt wykoncypowany trolling

Czytanka (Jakub Socha)

„Piłsudski” emanuje prostotą rodem z czytanki dla pierwszoroczniaków – sekwencje przedzielają animowane plansze, na planszach idą śródleady, przygotowane chyba po to, żebyśmy się nie zgubili w meandrach historii

Rybiki (Darek Arest)

W świetnym „Parasite” biedacy nie czują do bogaczy ani nienawiści, ani zazdrości. Zderzenie klas przypomina tu spotkanie odległych cywilizacji, które prowadzą na swój temat badania etnograficzne, mówią wspólnym językiem, ale są sobie niemal biologicznie obce

Kino do użytku wewnętrznego (Adam Kruk)

Mówiło się w tym roku o reformie gdyńskiej imprezy, której tożsamość jest bardzo efemeryczna. Bo nie wiadomo właściwie, dla kogo jest ten festiwal. Dla filmowców? Organizatorów? Widzów? Na pewno nie dla sztuki filmowej

Literatura

Patoprzyjaciele (Tomasz Pstrągowski)

Weźcie najbardziej dołujący odcinek „BoJacka Horsmena”. Dodajcie prostą undergroundową kreskę, psychodeliczną kolorystykę. Dorzućcie narkotykowe jazdy Huntera S. Thompsona, ale ilość narkotyków pomnóżcie przez trzy. To „Czary zjary” Simona Hanselmanna

Cudowne dzieci (Anna Marchewka)

Ewa Kuryluk prowadzi nomadyczny tryb życia, między kontynentami, między krajami: Polską, Francją, Stanami Zjednoczonymi. Ta ruchliwość jest widoczna w jej dziełach: praca znaczeń stanowiły przez lata spore wyzwanie dla odbiorców

Życie Natalki (Monika Ochędowska)

Bohaterki Natalki Suszczyńskiej żyją w świecie niedorzeczności zasad i nadmiaru bodźców. Zbyt niechętne światopoglądowej wojnie plemion, by faktycznie przejmować się polityką, ale i zbyt znudzone, by w cokolwiek innego naprawę się zaangażować

Trzy litery (Aleksandra Kumala)

Tomasz Nalewajk ma czytelnikom do zaoferowania niekończącą się opowieść. Żadnych zwrotów akcji, żadnych fajerwerków. Czyta się to wszystko bez zarzutu, ale i bez zachwytu

Opcja na Kosińskiego (Krzysztof Umiński)

Kiedy zajechaliśmy pod księgarnię Czytelnika na spotkanie autorskie, kłębił się tam potworny tłum. Milicja kierowała ruchem, kolejka sięgała aż do ulicy Prusa. Kosiński spytał: „To do sklepu mięsnego?”. A to było po „Malowanego ptaka”

Aktywność kompulsywna (Olga Wróbel)

Pisanie, wbrew pozorom, to wcale nie jest samotnicza aktywność. Jest głęboko osadzone w życiu, czerpie z mnóstwa rzeczy, które czytaliśmy, które ukształtowały nas pośrednio, z setek czy tysięcy osób, które spotkaliśmy – rozmawiają autorzy „Nieradości” i „Zaraz będzie po wszystkim”

Szatkowanie (Kamila Dzika-Jurek)

Bohaterowie „Doktora Bianko” Maćka Bielawskiego ciągle wzdychają za czymś lepszym, nigdy nie dotkniętym śmiertelną ręką. Czymś nie z tego świata, który trzeba non stop łatać

Media

ODBIORNIK (20): Romantyzm dla ludzi, robota dla bota (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

Gdzie są roboty, które miały wykonywać za nas ciężką pracę? I jak to jest, kiedy sztuczna inteligencja przejmuje twoją tożsamość? W odcinku rozmawiamy z trzema kobietami o imieniu Alexa – od kilku lat ich imię nosi wirtualny asystent Amazona

Muzyka

Muzycy widzialni (Adam Suprynowicz)

Młodzi, przystojni śpiewacy często cieszą się zainteresowaniem, jednak sukces Jakuba Józefa Orlińskiego to coś więcej. Cztery miliony wyświetleń na YouTube i dwadzieścia pięć tysięcy lajków na Facebooku France Musique zmieniły polskiego kontratenora w jedną z najbardziej pożądanych postaci muzyki klasycznej

Wyjąwszy Moniuszkę (Adam Wiedemann)

Zestawianie Chopina i Moniuszki wydaje mi się pomysłem dość chybionym. Całą tę „moniuszkowskość” uważam za pójście na łatwiznę, podczas gdy pozostają do odrobienia takie tematy jak „Chopin a wieś”, „Chopin a rewolucja” czy „Chopin a awangarda” – relacja z XV edycji Chopin i Jego Europa

Uwodzenie samych siebie (Olga Drenda)

Żeby powiedzieć cokolwiek nowego o disco polo, należy radykalnie otworzyć uszy. Nawet jeśli miałoby to nas zaboleć. Trudno bowiem udawać, że znajdziemy w tym nurcie same emancypacyjne wątki i brzmieniowe eksperymenty. Natomiast ironia jest w przypadku disco polo postawą zupełnie nieciekawą

W krainie dziwności (Jakub Bożek)

Charli XCX znalazła swój nowy pop i trwa przy nim na przekór mainstreamowi. Nie umie porzucić pociągu do dziwacznych rozwiązań. Wcielanie się w Britney wychodzi jej już gorzej

Muzyka nie-ludzka (Radek Pulkowski)

Żeby nazywać się cyborgiem, nie trzeba być Terminatorem ani Robocopem – wystarczy rozrusznik serca. Albo autotune. Przykłady tego, że również współczesna muzyka rozrywkowa nie jest do końca ludzka, znajdziemy w niemal każdej stacji radiowej

Nowy model (Michał Wieczorek)

Za dnia filharmonia, wieczorem klub. Pisanie kompozycji na rozmaite składy i granie z własnym zespołem. To codzienność coraz większej liczby muzyków i kompozytorów, dla których podziały na muzykę poważną i rozrywkową są pieśnią przeszłości

Potężna stopa (Krzysztof Krześnicki)

Serce południowoafrykańskiej muzyki elektronicznej bije obecnie w Durbanie, gdzie narodził się styl gqom – odarty, aż do samego rytmicznego szkieletu, z wszelkich ozdobników

Obyczaje

Zakazany strach (Agata Sikora)

Współczesny kult ekspresji za źródło „prawdy” o osobie uznaje myśli, sny i wewnętrzne drgnienia. A przecież można sobie wyobrazić, że rasizm nie wynika z tego, co ktokolwiek z nas sobie pomyśli lub poczuje, ale z konkretnych zachowań

Źle już było (Paulina Domagalska)

Ten kryzys nie jest tylko „ich” kryzysem, on jest też nasz, rozgrywa się na obszarze naszej wspólnoty. To u nas jest możliwe, że migrantka w ciąży nie będzie mieć zimą stałego dachu nad głową. Tymczasem odwracamy głowę – i w końcu kryzys mija

Sztuka

Kadrowanie przestrzeni (Julia Golachowska | Jagoda Kwiatkowska)

Instalacje artystyczne w przestrzeni publicznej powstają na kilka miesięcy, najwyżej parę lat, a potem niszczeją. Wiele projektów tak przepada. Jeśli praca nie jest pomnikiem, to nie ostaje się zbyt długo w przestrzeni – mówią autor „Prostej tęczy” i kuratorka działań na placu Małachowskiego

Kostiumy i struktury (Joanna Mytkowska i Katarzyna Szotkowska-Beylin)

O antyfaszystowskiej tradycji, sensowności historycznych analogii i sztuce przeciwko faszyzmowi – dyskusja wokół wystawy „Nigdy więcej” w warszawskim MSN

Teatr

Czym go skusić, gdzie go złamać (Aleksandra Boćkowska)

„Teatralny bufet jest przestrzenią, w której ekipie ma nic nie grozić. Każdy może przyjść, bo mu coś w życiu nie tak poszło, może się złościć, bo mu nie wyszło na próbie” – mówi bufetowa z Teatru Powszechnego w Warszawie

Wojna zastępcza (Witold Mrozek)

Błędne jest mówienie o wojnie w Syrii jako „wojnie domowej”. To typowa wojna zastępcza. Owszem, walczą miejscowe siły, ale rozgrywane są konflikty między zewnętrznymi mocarstwami – mówi dramaturg spektaklu „Damaszek 2045”

Krew i błoto (Witold Mrozek)

Chciałbym, żeby prawicową sztuką, z którą się kłócę, były nie pornograficzne i nieudolne powieści, ale inteligentne, nieoczywiste spektakle, takie jak „Dobrze ci tego nie opowiem” Anny Karasińskiej

Wiersze

wiersze (Małgorzata Lebda)

Ziemia

Modna katastrofa (Zuzanna Kowalczyk)

Nowoczesna sztuka ekologiczna powinna łączyć ideę tworzenia w zgodzie z naturą z kontrolowaną ingerencją w środowisko. Jeśli chce być spójna i klarowna etycznie, powinna cofnąć się do własnych źródeł

]]>

Film

Na Lido, leniwie (Klara Cykorz)

Jest coś wyrachowanego w „Jokerze”; kiedy na gali ogłoszono go wielkim zwycięzcą, nagle ta wygrana wydała się dziwnie oczywista, jak zbyt wykoncypowany trolling

Czytanka (Jakub Socha)

„Piłsudski” emanuje prostotą rodem z czytanki dla pierwszoroczniaków – sekwencje przedzielają animowane plansze, na planszach idą śródleady, przygotowane chyba po to, żebyśmy się nie zgubili w meandrach historii

Rybiki (Darek Arest)

W świetnym „Parasite” biedacy nie czują do bogaczy ani nienawiści, ani zazdrości. Zderzenie klas przypomina tu spotkanie odległych cywilizacji, które prowadzą na swój temat badania etnograficzne, mówią wspólnym językiem, ale są sobie niemal biologicznie obce

Kino do użytku wewnętrznego (Adam Kruk)

Mówiło się w tym roku o reformie gdyńskiej imprezy, której tożsamość jest bardzo efemeryczna. Bo nie wiadomo właściwie, dla kogo jest ten festiwal. Dla filmowców? Organizatorów? Widzów? Na pewno nie dla sztuki filmowej

Literatura

Patoprzyjaciele (Tomasz Pstrągowski)

Weźcie najbardziej dołujący odcinek „BoJacka Horsmena”. Dodajcie prostą undergroundową kreskę, psychodeliczną kolorystykę. Dorzućcie narkotykowe jazdy Huntera S. Thompsona, ale ilość narkotyków pomnóżcie przez trzy. To „Czary zjary” Simona Hanselmanna

Cudowne dzieci (Anna Marchewka)

Ewa Kuryluk prowadzi nomadyczny tryb życia, między kontynentami, między krajami: Polską, Francją, Stanami Zjednoczonymi. Ta ruchliwość jest widoczna w jej dziełach: praca znaczeń stanowiły przez lata spore wyzwanie dla odbiorców

Życie Natalki (Monika Ochędowska)

Bohaterki Natalki Suszczyńskiej żyją w świecie niedorzeczności zasad i nadmiaru bodźców. Zbyt niechętne światopoglądowej wojnie plemion, by faktycznie przejmować się polityką, ale i zbyt znudzone, by w cokolwiek innego naprawę się zaangażować

Trzy litery (Aleksandra Kumala)

Tomasz Nalewajk ma czytelnikom do zaoferowania niekończącą się opowieść. Żadnych zwrotów akcji, żadnych fajerwerków. Czyta się to wszystko bez zarzutu, ale i bez zachwytu

Opcja na Kosińskiego (Krzysztof Umiński)

Kiedy zajechaliśmy pod księgarnię Czytelnika na spotkanie autorskie, kłębił się tam potworny tłum. Milicja kierowała ruchem, kolejka sięgała aż do ulicy Prusa. Kosiński spytał: „To do sklepu mięsnego?”. A to było po „Malowanego ptaka”

Aktywność kompulsywna (Olga Wróbel)

Pisanie, wbrew pozorom, to wcale nie jest samotnicza aktywność. Jest głęboko osadzone w życiu, czerpie z mnóstwa rzeczy, które czytaliśmy, które ukształtowały nas pośrednio, z setek czy tysięcy osób, które spotkaliśmy – rozmawiają autorzy „Nieradości” i „Zaraz będzie po wszystkim”

Szatkowanie (Kamila Dzika-Jurek)

Bohaterowie „Doktora Bianko” Maćka Bielawskiego ciągle wzdychają za czymś lepszym, nigdy nie dotkniętym śmiertelną ręką. Czymś nie z tego świata, który trzeba non stop łatać

Media

ODBIORNIK (20): Romantyzm dla ludzi, robota dla bota (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

Gdzie są roboty, które miały wykonywać za nas ciężką pracę? I jak to jest, kiedy sztuczna inteligencja przejmuje twoją tożsamość? W odcinku rozmawiamy z trzema kobietami o imieniu Alexa – od kilku lat ich imię nosi wirtualny asystent Amazona

Muzyka

Muzycy widzialni (Adam Suprynowicz)

Młodzi, przystojni śpiewacy często cieszą się zainteresowaniem, jednak sukces Jakuba Józefa Orlińskiego to coś więcej. Cztery miliony wyświetleń na YouTube i dwadzieścia pięć tysięcy lajków na Facebooku France Musique zmieniły polskiego kontratenora w jedną z najbardziej pożądanych postaci muzyki klasycznej

Wyjąwszy Moniuszkę (Adam Wiedemann)

Zestawianie Chopina i Moniuszki wydaje mi się pomysłem dość chybionym. Całą tę „moniuszkowskość” uważam za pójście na łatwiznę, podczas gdy pozostają do odrobienia takie tematy jak „Chopin a wieś”, „Chopin a rewolucja” czy „Chopin a awangarda” – relacja z XV edycji Chopin i Jego Europa

Uwodzenie samych siebie (Olga Drenda)

Żeby powiedzieć cokolwiek nowego o disco polo, należy radykalnie otworzyć uszy. Nawet jeśli miałoby to nas zaboleć. Trudno bowiem udawać, że znajdziemy w tym nurcie same emancypacyjne wątki i brzmieniowe eksperymenty. Natomiast ironia jest w przypadku disco polo postawą zupełnie nieciekawą

W krainie dziwności (Jakub Bożek)

Charli XCX znalazła swój nowy pop i trwa przy nim na przekór mainstreamowi. Nie umie porzucić pociągu do dziwacznych rozwiązań. Wcielanie się w Britney wychodzi jej już gorzej

Muzyka nie-ludzka (Radek Pulkowski)

Żeby nazywać się cyborgiem, nie trzeba być Terminatorem ani Robocopem – wystarczy rozrusznik serca. Albo autotune. Przykłady tego, że również współczesna muzyka rozrywkowa nie jest do końca ludzka, znajdziemy w niemal każdej stacji radiowej

Nowy model (Michał Wieczorek)

Za dnia filharmonia, wieczorem klub. Pisanie kompozycji na rozmaite składy i granie z własnym zespołem. To codzienność coraz większej liczby muzyków i kompozytorów, dla których podziały na muzykę poważną i rozrywkową są pieśnią przeszłości

Potężna stopa (Krzysztof Krześnicki)

Serce południowoafrykańskiej muzyki elektronicznej bije obecnie w Durbanie, gdzie narodził się styl gqom – odarty, aż do samego rytmicznego szkieletu, z wszelkich ozdobników

Obyczaje

Zakazany strach (Agata Sikora)

Współczesny kult ekspresji za źródło „prawdy” o osobie uznaje myśli, sny i wewnętrzne drgnienia. A przecież można sobie wyobrazić, że rasizm nie wynika z tego, co ktokolwiek z nas sobie pomyśli lub poczuje, ale z konkretnych zachowań

Źle już było (Paulina Domagalska)

Ten kryzys nie jest tylko „ich” kryzysem, on jest też nasz, rozgrywa się na obszarze naszej wspólnoty. To u nas jest możliwe, że migrantka w ciąży nie będzie mieć zimą stałego dachu nad głową. Tymczasem odwracamy głowę – i w końcu kryzys mija

Sztuka

Kadrowanie przestrzeni (Julia Golachowska | Jagoda Kwiatkowska)

Instalacje artystyczne w przestrzeni publicznej powstają na kilka miesięcy, najwyżej parę lat, a potem niszczeją. Wiele projektów tak przepada. Jeśli praca nie jest pomnikiem, to nie ostaje się zbyt długo w przestrzeni – mówią autor „Prostej tęczy” i kuratorka działań na placu Małachowskiego

Kostiumy i struktury (Joanna Mytkowska i Katarzyna Szotkowska-Beylin)

O antyfaszystowskiej tradycji, sensowności historycznych analogii i sztuce przeciwko faszyzmowi – dyskusja wokół wystawy „Nigdy więcej” w warszawskim MSN

Teatr

Czym go skusić, gdzie go złamać (Aleksandra Boćkowska)

„Teatralny bufet jest przestrzenią, w której ekipie ma nic nie grozić. Każdy może przyjść, bo mu coś w życiu nie tak poszło, może się złościć, bo mu nie wyszło na próbie” – mówi bufetowa z Teatru Powszechnego w Warszawie

Wojna zastępcza (Witold Mrozek)

Błędne jest mówienie o wojnie w Syrii jako „wojnie domowej”. To typowa wojna zastępcza. Owszem, walczą miejscowe siły, ale rozgrywane są konflikty między zewnętrznymi mocarstwami – mówi dramaturg spektaklu „Damaszek 2045”

Krew i błoto (Witold Mrozek)

Chciałbym, żeby prawicową sztuką, z którą się kłócę, były nie pornograficzne i nieudolne powieści, ale inteligentne, nieoczywiste spektakle, takie jak „Dobrze ci tego nie opowiem” Anny Karasińskiej

Wiersze

wiersze (Małgorzata Lebda)

Ziemia

Modna katastrofa (Zuzanna Kowalczyk)

Nowoczesna sztuka ekologiczna powinna łączyć ideę tworzenia w zgodzie z naturą z kontrolowaną ingerencją w środowisko. Jeśli chce być spójna i klarowna etycznie, powinna cofnąć się do własnych źródeł

]]>
Fri, 13 Sep 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/263]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/263

Film

KULTURA ZWIERZĄT: Macki, odnóża, kamery (Marcin Stachowicz)

„Kino dla zwierząt”, jakąkolwiek technologiczną formę by przyjęło, zawsze będzie tylko kinem dla zwierząt człowieka

Ból, biel i blask (Adam Kruk)

„Ból i blask” jest dziełem hiperalmodóvarowskim, pełnym ikonograficznych zapożyczeń z jego wcześniejszej twórczości. Almodóvar tworzy dziś raczej historię kina niż filmy

Przyjemności „Zniewolonej” (Renata Lis)

Pomysł, by wymieszana z seksem udręka kobiet sprzedawała „Zniewoloną”, jest oburzający i niesmaczny, jednak w serialu – przy całej dwuznaczności – sadyzm odgrywa pewną istotną rolę

Veni, Vidi, Vega (Łukasz Najder)

Tak jak Trump jest prezydentem doby postprawdy, tak Vega tychże czasów reżyserem. Wytrawnym, znającym potrzeby swojej klienteli barmanem, który serwuje koktajl faktów, pogłosek, ściem, bluzgów, patosu i tabloidowej pseudotroski o szarego człowieczka

Literatura

Pomnik Naukowego Błędu (Bartosz Sadulski)

Odkąd wiadomo, że nie zbadamy świata, trzeba wymyślać własne. A do serca krain fantastycznych nie sposób dojść inaczej jak przez bibliotekę – mówi jeden z tłumaczy „Słownika miejsc wyobrażonych”

KULTURA ZWIERZĄT: Animalizm (Jan Gondowicz)

Cóż właściwie mamy do zarzucenia zwierzętom? Że nie są ludźmi. Wie to każdy, kto celuje kapciem w kota paskudzącego na dywan – o kulturach zwierząt u Kiplinga, Wellsa i Orwella

KULTURA ZWIERZĄT: Gapiąc się w klawiaturę (Łukasz Zawada)

Psy ziewają przeciągle, przeczuwając, że nie uda się wyjść naprzeciw oczekiwaniom redakcji Dwutygodnika i napisać tekstu o kulturze dla zwierząt

Muzyka

Nieuchwytny przeciwnik (Krzysztof Krześnicki)

Muzyk nie tworzy w szale uniesień. Jego zawód jest dość podobny do pracy biurowej – wymaga skrupulatności i sumienności. Nic dziwnego, że niestabilne warunki pracy mają przełożenie na problemy ze zdrowiem psychicznym

Muzyka na zgliszczach (Krzysztof Marciniak)

Mam wątpliwości, czy w świecie katastrofy klimatycznej muzyka eksperymentalna pozbawiona wyraźnej funkcji społecznej będzie jeszcze komukolwiek potrzebna – relacja z tegorocznej odsłony Sanatorium Dźwięku

Wojna przeklęta (Rafał Wawrzyńczyk)

W 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej swoje prawykonanie miał utwór Lidii Zielińskiej, a polską premierę kompozycja Olgi Neuwirth. Oba z pacyfistyczną wymową. Budowanie empatii przez muzykę współczesną? Szalone, mesjańskie niemal działanie

Obyczaje

Codzienny antyfaszyzm (Mark Bray)

Za każdym razem, gdy ktoś podejmuje działania przeciwko transfobii czy rasizmowi – wskazując konkretne osoby, bojkotując ich firmy, zawstydzając je za to, co robią, kończąc znajomość, jeśli ktoś nie weźmie się w garść – korzysta z antyfaszystowskiej perspektywy

Porażka nie wchodzi w grę (Kamil Fejfer)

W sumie do Księżyca zbliżyło się dwudziestu czterech ludzi. I tylko oni, spośród 107 miliardów kiedykolwiek noszonych przez Ziemię, opuścili orbitę naszej planety – esej o podboju kosmosu w 50 lat po pierwszym lądowaniu na Księżycu

Przedział bez miejscówki (Olga Wróbel)

Może w krajach, gdzie dobrze działa kolej, ludzie więcej czytają? Nie da się wyjąć książki w ciasnym busie, którym trzęsie, albo w samochodzie. Taki transportowo-kulturowy wniosek: w Polsce jest niski poziom czytelnictwa, bo jest za mało pociągów

Sztuka

KULTURA ZWIERZĄT: Taniec pod kocem (Monika Stelmach)

Zrobiliśmy kilkupiętrowy tort dla owadów, składający się z kompostu, torfu, materiałów budulcowych, które mogły wykorzystać do budowania gniazd na zimę – rozmowa ze współtwórczynią performansu międzygatunkowego

Zwycięstwo Zofii (Monika Stelmach)

Zrobiłam fejkowe, alternatywne wydanie „Wiadomości ASP”. Mianowałam się rektorą, wszystkie nazwiska miały żeńską końcówkę, przerobiłam logo, wymieniłam skład Senatu na same kobiety. W ten sposób sporo osób dowiedziało się o 100-leciu przyjęcia kobiet na akademię

Teatr

Choreografie queerowych utopii (Anka Herbut)

Gdyby Lady Gaga czytała ten tekst, toby się dowiedziała, że nie do końca kupuję kawałek „Born This Way”, który wypuściła w 2011 roku, ustanawiając nieoficjalny hymn środowiska LGBTQ+

Pochwała dziwności (Anka Herbut)

Często mówi się, żeby wygaszać gniew – mnie z kolei interesuje sytuacja, kiedy gniew w ciele narasta i narasta aż do momentu rozładowania: eksplozji i rozluźnienia

Casting na Ukrainkę (Witold Mrozek)

Zawsze gdy pracuję nad spektaklem, to jestem w manii. Muszę dużo robić, gadać… Moi partnerzy z Rzeszowa byli przyzwyczajeni, że dostają tekst i go grają. A ja sama mówiłam reżyserce, że mój monolog mi nie pasuje, że coś sobie napiszę

Wiersze

wiersze (Tomasz Gromadka)

Ziemia

Będą lokalne końce świata (Tomasz Markiewka)

Jeżeli na granicach Europy stanie miliard Afrykanów, powiedzą, że to my naszymi emisjami zmieniliśmy klimat, a oni nie mogą mieszkać tam, gdzie ich przodkowie. Czy będziemy w stanie przyjąć więcej ludzi niż liczy populacja Europy?

KULTURA ZWIERZĄT: Świnie leżą w słońcu (Maciej Jakubowiak)

Miałem przyglądać się kulturze dla zwierząt, ale w Chrumkowie odkrywam kulturę samych zwierząt. Świnie nie są tu po prostu przedmiotem troski. To one troszczą się o siebie. I innych

KULTURA ZWIERZĄT: Krowa w stadium larwy (Adam Robiński)

Wolne krowy z Deszczna uratowano tak jak koalę – wymyślając im nową twarz. Znajdując nowe zastosowanie. Wolne krowy zostały symbolem, memem. Przyczynkiem do tekstów takich jak ten

KULTURA ZWIERZĄT: Atrakcje w plenerze (Dariusz Gzyra)

Czy ktokolwiek używa sformułowań w rodzaju „muzyka dla ludzi”, „koncert dla ludzi” lub „pokaz filmu dla ludzi”? Znamienne, że w przypadku psów pozwalamy sobie na takie uogólnienie

]]>

Film

KULTURA ZWIERZĄT: Macki, odnóża, kamery (Marcin Stachowicz)

„Kino dla zwierząt”, jakąkolwiek technologiczną formę by przyjęło, zawsze będzie tylko kinem dla zwierząt człowieka

Ból, biel i blask (Adam Kruk)

„Ból i blask” jest dziełem hiperalmodóvarowskim, pełnym ikonograficznych zapożyczeń z jego wcześniejszej twórczości. Almodóvar tworzy dziś raczej historię kina niż filmy

Przyjemności „Zniewolonej” (Renata Lis)

Pomysł, by wymieszana z seksem udręka kobiet sprzedawała „Zniewoloną”, jest oburzający i niesmaczny, jednak w serialu – przy całej dwuznaczności – sadyzm odgrywa pewną istotną rolę

Veni, Vidi, Vega (Łukasz Najder)

Tak jak Trump jest prezydentem doby postprawdy, tak Vega tychże czasów reżyserem. Wytrawnym, znającym potrzeby swojej klienteli barmanem, który serwuje koktajl faktów, pogłosek, ściem, bluzgów, patosu i tabloidowej pseudotroski o szarego człowieczka

Literatura

Pomnik Naukowego Błędu (Bartosz Sadulski)

Odkąd wiadomo, że nie zbadamy świata, trzeba wymyślać własne. A do serca krain fantastycznych nie sposób dojść inaczej jak przez bibliotekę – mówi jeden z tłumaczy „Słownika miejsc wyobrażonych”

KULTURA ZWIERZĄT: Animalizm (Jan Gondowicz)

Cóż właściwie mamy do zarzucenia zwierzętom? Że nie są ludźmi. Wie to każdy, kto celuje kapciem w kota paskudzącego na dywan – o kulturach zwierząt u Kiplinga, Wellsa i Orwella

KULTURA ZWIERZĄT: Gapiąc się w klawiaturę (Łukasz Zawada)

Psy ziewają przeciągle, przeczuwając, że nie uda się wyjść naprzeciw oczekiwaniom redakcji Dwutygodnika i napisać tekstu o kulturze dla zwierząt

Muzyka

Nieuchwytny przeciwnik (Krzysztof Krześnicki)

Muzyk nie tworzy w szale uniesień. Jego zawód jest dość podobny do pracy biurowej – wymaga skrupulatności i sumienności. Nic dziwnego, że niestabilne warunki pracy mają przełożenie na problemy ze zdrowiem psychicznym

Muzyka na zgliszczach (Krzysztof Marciniak)

Mam wątpliwości, czy w świecie katastrofy klimatycznej muzyka eksperymentalna pozbawiona wyraźnej funkcji społecznej będzie jeszcze komukolwiek potrzebna – relacja z tegorocznej odsłony Sanatorium Dźwięku

Wojna przeklęta (Rafał Wawrzyńczyk)

W 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej swoje prawykonanie miał utwór Lidii Zielińskiej, a polską premierę kompozycja Olgi Neuwirth. Oba z pacyfistyczną wymową. Budowanie empatii przez muzykę współczesną? Szalone, mesjańskie niemal działanie

Obyczaje

Codzienny antyfaszyzm (Mark Bray)

Za każdym razem, gdy ktoś podejmuje działania przeciwko transfobii czy rasizmowi – wskazując konkretne osoby, bojkotując ich firmy, zawstydzając je za to, co robią, kończąc znajomość, jeśli ktoś nie weźmie się w garść – korzysta z antyfaszystowskiej perspektywy

Porażka nie wchodzi w grę (Kamil Fejfer)

W sumie do Księżyca zbliżyło się dwudziestu czterech ludzi. I tylko oni, spośród 107 miliardów kiedykolwiek noszonych przez Ziemię, opuścili orbitę naszej planety – esej o podboju kosmosu w 50 lat po pierwszym lądowaniu na Księżycu

Przedział bez miejscówki (Olga Wróbel)

Może w krajach, gdzie dobrze działa kolej, ludzie więcej czytają? Nie da się wyjąć książki w ciasnym busie, którym trzęsie, albo w samochodzie. Taki transportowo-kulturowy wniosek: w Polsce jest niski poziom czytelnictwa, bo jest za mało pociągów

Sztuka

KULTURA ZWIERZĄT: Taniec pod kocem (Monika Stelmach)

Zrobiliśmy kilkupiętrowy tort dla owadów, składający się z kompostu, torfu, materiałów budulcowych, które mogły wykorzystać do budowania gniazd na zimę – rozmowa ze współtwórczynią performansu międzygatunkowego

Zwycięstwo Zofii (Monika Stelmach)

Zrobiłam fejkowe, alternatywne wydanie „Wiadomości ASP”. Mianowałam się rektorą, wszystkie nazwiska miały żeńską końcówkę, przerobiłam logo, wymieniłam skład Senatu na same kobiety. W ten sposób sporo osób dowiedziało się o 100-leciu przyjęcia kobiet na akademię

Teatr

Choreografie queerowych utopii (Anka Herbut)

Gdyby Lady Gaga czytała ten tekst, toby się dowiedziała, że nie do końca kupuję kawałek „Born This Way”, który wypuściła w 2011 roku, ustanawiając nieoficjalny hymn środowiska LGBTQ+

Pochwała dziwności (Anka Herbut)

Często mówi się, żeby wygaszać gniew – mnie z kolei interesuje sytuacja, kiedy gniew w ciele narasta i narasta aż do momentu rozładowania: eksplozji i rozluźnienia

Casting na Ukrainkę (Witold Mrozek)

Zawsze gdy pracuję nad spektaklem, to jestem w manii. Muszę dużo robić, gadać… Moi partnerzy z Rzeszowa byli przyzwyczajeni, że dostają tekst i go grają. A ja sama mówiłam reżyserce, że mój monolog mi nie pasuje, że coś sobie napiszę

Wiersze

wiersze (Tomasz Gromadka)

Ziemia

Będą lokalne końce świata (Tomasz Markiewka)

Jeżeli na granicach Europy stanie miliard Afrykanów, powiedzą, że to my naszymi emisjami zmieniliśmy klimat, a oni nie mogą mieszkać tam, gdzie ich przodkowie. Czy będziemy w stanie przyjąć więcej ludzi niż liczy populacja Europy?

KULTURA ZWIERZĄT: Świnie leżą w słońcu (Maciej Jakubowiak)

Miałem przyglądać się kulturze dla zwierząt, ale w Chrumkowie odkrywam kulturę samych zwierząt. Świnie nie są tu po prostu przedmiotem troski. To one troszczą się o siebie. I innych

KULTURA ZWIERZĄT: Krowa w stadium larwy (Adam Robiński)

Wolne krowy z Deszczna uratowano tak jak koalę – wymyślając im nową twarz. Znajdując nowe zastosowanie. Wolne krowy zostały symbolem, memem. Przyczynkiem do tekstów takich jak ten

KULTURA ZWIERZĄT: Atrakcje w plenerze (Dariusz Gzyra)

Czy ktokolwiek używa sformułowań w rodzaju „muzyka dla ludzi”, „koncert dla ludzi” lub „pokaz filmu dla ludzi”? Znamienne, że w przypadku psów pozwalamy sobie na takie uogólnienie

]]>
Thu, 29 Aug 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/262]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/262

Film

Matka ognia (Adam Kruk)

Ważne jest, by przesuwać dyskusję z rejonów łóżka w stronę salonu i pytać, kto może w nim zasiadać i kto rości sobie prawo, by o tym decydować – mówi głośna argentyńska reżyserka, której retrospektywa twórczości odbyła się w trakcie tegorocznych Nowych Horyzontów

Sól ziemi (Jakub Socha)

Tarantino nieustannie poszerza swój świat, chce go uczynić tak dużym, żeby przysłonił ten rzeczywisty. Ekrany obrastają tu wszystko, bohaterowie odgradzają się nimi od życia

Seksualne wykroczenia skorupiaków (Marta Bałaga)

Fajnie być wściekłym, zbuntowanym dwudziestolatkiem. Ale teraz? Jeśli masz na karku siedemdziesiątkę i wszystko cię wkurza, jesteś tylko zwykłym dupkiem. Życie jest niesprawiedliwe, to prawda, ale chyba zdążyłeś się już do tego przyzwyczaić? – mówi legendarny amerykański reżyser

Literatura

Przekarmieni nienawiścią (Sebastian Frąckiewicz)

Trudno być prorokiem we własnym kraju, a jeszcze trudniej przyglądać się z dystansu, gdy jego mieszkańcy podrzynają sobie gardła i podpalają domy. Scenarzysta i współautor „Powrotu do Kosowa” musiał się z tym problemem zmierzyć

Za późno (Maciej Jakubowiak)

„Poniewczasie” Wita Szostaka to dziennik twórczej niemocy. Jednak z niedomagania wpisanego w samą formę dziennika autor próbuje wycisnąć własny pomysł na literaturę. Albo inaczej: dorabia kryzysowi, w który wpadł, poważnie brzmiące wymówki

Martwe fale (Kasper Bajon)

W „Falach” A.J. Dungo bezpardonowo zderzył surfing ze śmiercią, odchodzeniem i przemijaniem. Bo wbrew pozorom surfowanie to nie ślizg, szybkość i manewry, tylko czekanie godzinami na moment i ćwiczenie z melancholii

Mniej (Ilona Wiśniewska)

Chętnie powielamy opinię, że północne kraje wydają na świat zamkniętych, zdystansowanych i mrukliwych obywateli, a przecież to Polska jest klimatyzowana międzyludzkim chłodem – esej na marginesie nowej książki Filipa Springera

Magik na bar micwie (Michał Tabaczyński)

Literatura amerykańska musi znosić brzemię, któremu na imię Wielka Amerykańska Powieść. Michael Chabon – czy tego chce czy nie – staje do tego konkursu ze swoimi „Niesamowitymi przygodami Kavaliera i Claya”

Media

Twoja waifu nie istnieje (Michał R. Wiśniewski)

Miquela Sousa robi karierę, nagrywa piosenki, ma 1,6 miliona obserwujących. To perfekcyjnie wystudiowana normalność wprost z doliny niesamowitości. Sieć pełna jest dziewczyn z komputera

Muzyka

Mydełko Fa (Monika Borys)

Własne życie „Mydełko Fa” zaczęło wieść podobno już trzy dni od nagrania płyty – materiał wykradziono z wytwórni, zanim pojawił się na rynku na legalnych nośnikach, i trafił on do obiegu bazarowego

Wielki synthpopowy szwindel? (Mateusz Witkowski)

Grupa Papa Dance padła ofiarą kultu autentyczności i powagi, jaki w latach 80. panował w polskiej muzyce pop-rockowej. Stąd wzięło się nieporozumienie polegające na szukaniu w Papa Dance protoplastów disco polo

Ku przyszłości (Paweł Klimczak)

Kiedy wracamy do klasycznego electro, nie odrzuca nas archaizm rozwiązań muzycznych ani ideologiczna parafina. To wciąż aktualna muzyka, zarówno pod względem rozwiązań brzmieniowych, jak i otoczki, na poły zafascynowanej technologią, na poły wobec niej sceptycznej

Metronom kosmicznej grawitacji (Tomasz Cyz)

Wytwórnia ECM skutecznie podsyca obecność Keitha Jarretta na rynku płytowym, wyciągając z archiwum coraz to nowe skarby. Teraz wybór padł na bachowski koncert z marca 1987

Obyczaje

Pękła bańka (Aleksandra Boćkowska)

Najważniejsze słowo dla białostockiego świata kultury to „tolerancja”. Na Marsz Równości stawili się niemal wszyscy. A potem płakali

Sztuka

Instrukcja użycia placu (Ola Rusinek)

Nie chodzi nam jedynie o wprowadzenie dzieł sztuki w przestrzeń miasta. Rekomendujemy udział artystów w projektowaniu przestrzeni publicznych, nie tylko przyszłych placów – rozmowa z kuratorkami wystawy „Place. Instrukcja użycia”

Apokaliptyczny prorok (Karolina Plinta)

Stałem pod Sejmem, z kartonem „Coś poszło nie tak”. Innym razem na Patelni z napisem „The End is near”. Wtedy zdałem sobie sprawę, że bardzo dobrze czuję się w sytuacji osoby oddającej nastrój czasów. Psuję nastrój ludziom i to mnie jakoś kręci

Zajawka (Stach Szabłowski)

W jakich realiach rodził się hip-hop? Jest na „Zajawce” zdjęcie, które przedstawia podniszczony socmodernistyczny pawilon katowickiego kina Kosmos. Aura jest szara, kolory zbrudzone. Po ulicy toczą się maluchy. Scena jak z PRL, ale w kinie Kosmos grają „Jurassic Park”. Jest rok 1993

Chiński sen (Karol Sienkiewicz)

By sprawdzić, jak aktualnie wygląda chińska sztuka zgodna z linią partii, wybrałem się na 12. Ogólnokrajowy Festiwal Sztuki w Szanghaju. Gdzie, jeśli nie na tej przekrojowej wystawie, przekonam się, jak dzisiejsza propaganda przekłada się na sztukę?

Teatr

Rozrabiaka, czystej krwi artysta (Katarzyna Niedurny)

„Był taki niewybredny żart, że nawet deskę klozetową zagram. A ja bym się tego podjął, chociaż nie wiem, jak bym to zrobił. Tego się nauczyłem od Schaeffera, awangardy i zespołu MW2” – rozmowa o zmarłym niedawno twórcy metody aktora instrumentalnego

Złota Maja (Piotr Morawski)

Aktorzy są gwiazdami w teatrze. Wszyscy jesteśmy gwiazdami. To nasza wspólna moc. Ważne tylko, żeby nie spać na scenie. Czasem mi się zdarza zasnąć

Jeśli nie mogę tańczyć, to nie moja rewolucja (Anka Herbut)

W ciągu ostatniego roku taniec stał się kluczowym elementem protestów i radykalnych ruchów demokratycznych. Dość wspomnieć antynazistowskie rejwowe protesty w Berlinie, majowe protesty w Armenii, czy tegoroczne demonstracje, jakie pod hasłem „opór disco” odbyły się w Dzień Kobiet w Polsce.

Wiersze

wiersze (Agata Jabłońska)

]]>

Film

Matka ognia (Adam Kruk)

Ważne jest, by przesuwać dyskusję z rejonów łóżka w stronę salonu i pytać, kto może w nim zasiadać i kto rości sobie prawo, by o tym decydować – mówi głośna argentyńska reżyserka, której retrospektywa twórczości odbyła się w trakcie tegorocznych Nowych Horyzontów

Sól ziemi (Jakub Socha)

Tarantino nieustannie poszerza swój świat, chce go uczynić tak dużym, żeby przysłonił ten rzeczywisty. Ekrany obrastają tu wszystko, bohaterowie odgradzają się nimi od życia

Seksualne wykroczenia skorupiaków (Marta Bałaga)

Fajnie być wściekłym, zbuntowanym dwudziestolatkiem. Ale teraz? Jeśli masz na karku siedemdziesiątkę i wszystko cię wkurza, jesteś tylko zwykłym dupkiem. Życie jest niesprawiedliwe, to prawda, ale chyba zdążyłeś się już do tego przyzwyczaić? – mówi legendarny amerykański reżyser

Literatura

Przekarmieni nienawiścią (Sebastian Frąckiewicz)

Trudno być prorokiem we własnym kraju, a jeszcze trudniej przyglądać się z dystansu, gdy jego mieszkańcy podrzynają sobie gardła i podpalają domy. Scenarzysta i współautor „Powrotu do Kosowa” musiał się z tym problemem zmierzyć

Za późno (Maciej Jakubowiak)

„Poniewczasie” Wita Szostaka to dziennik twórczej niemocy. Jednak z niedomagania wpisanego w samą formę dziennika autor próbuje wycisnąć własny pomysł na literaturę. Albo inaczej: dorabia kryzysowi, w który wpadł, poważnie brzmiące wymówki

Martwe fale (Kasper Bajon)

W „Falach” A.J. Dungo bezpardonowo zderzył surfing ze śmiercią, odchodzeniem i przemijaniem. Bo wbrew pozorom surfowanie to nie ślizg, szybkość i manewry, tylko czekanie godzinami na moment i ćwiczenie z melancholii

Mniej (Ilona Wiśniewska)

Chętnie powielamy opinię, że północne kraje wydają na świat zamkniętych, zdystansowanych i mrukliwych obywateli, a przecież to Polska jest klimatyzowana międzyludzkim chłodem – esej na marginesie nowej książki Filipa Springera

Magik na bar micwie (Michał Tabaczyński)

Literatura amerykańska musi znosić brzemię, któremu na imię Wielka Amerykańska Powieść. Michael Chabon – czy tego chce czy nie – staje do tego konkursu ze swoimi „Niesamowitymi przygodami Kavaliera i Claya”

Media

Twoja waifu nie istnieje (Michał R. Wiśniewski)

Miquela Sousa robi karierę, nagrywa piosenki, ma 1,6 miliona obserwujących. To perfekcyjnie wystudiowana normalność wprost z doliny niesamowitości. Sieć pełna jest dziewczyn z komputera

Muzyka

Mydełko Fa (Monika Borys)

Własne życie „Mydełko Fa” zaczęło wieść podobno już trzy dni od nagrania płyty – materiał wykradziono z wytwórni, zanim pojawił się na rynku na legalnych nośnikach, i trafił on do obiegu bazarowego

Wielki synthpopowy szwindel? (Mateusz Witkowski)

Grupa Papa Dance padła ofiarą kultu autentyczności i powagi, jaki w latach 80. panował w polskiej muzyce pop-rockowej. Stąd wzięło się nieporozumienie polegające na szukaniu w Papa Dance protoplastów disco polo

Ku przyszłości (Paweł Klimczak)

Kiedy wracamy do klasycznego electro, nie odrzuca nas archaizm rozwiązań muzycznych ani ideologiczna parafina. To wciąż aktualna muzyka, zarówno pod względem rozwiązań brzmieniowych, jak i otoczki, na poły zafascynowanej technologią, na poły wobec niej sceptycznej

Metronom kosmicznej grawitacji (Tomasz Cyz)

Wytwórnia ECM skutecznie podsyca obecność Keitha Jarretta na rynku płytowym, wyciągając z archiwum coraz to nowe skarby. Teraz wybór padł na bachowski koncert z marca 1987

Obyczaje

Pękła bańka (Aleksandra Boćkowska)

Najważniejsze słowo dla białostockiego świata kultury to „tolerancja”. Na Marsz Równości stawili się niemal wszyscy. A potem płakali

Sztuka

Instrukcja użycia placu (Ola Rusinek)

Nie chodzi nam jedynie o wprowadzenie dzieł sztuki w przestrzeń miasta. Rekomendujemy udział artystów w projektowaniu przestrzeni publicznych, nie tylko przyszłych placów – rozmowa z kuratorkami wystawy „Place. Instrukcja użycia”

Apokaliptyczny prorok (Karolina Plinta)

Stałem pod Sejmem, z kartonem „Coś poszło nie tak”. Innym razem na Patelni z napisem „The End is near”. Wtedy zdałem sobie sprawę, że bardzo dobrze czuję się w sytuacji osoby oddającej nastrój czasów. Psuję nastrój ludziom i to mnie jakoś kręci

Zajawka (Stach Szabłowski)

W jakich realiach rodził się hip-hop? Jest na „Zajawce” zdjęcie, które przedstawia podniszczony socmodernistyczny pawilon katowickiego kina Kosmos. Aura jest szara, kolory zbrudzone. Po ulicy toczą się maluchy. Scena jak z PRL, ale w kinie Kosmos grają „Jurassic Park”. Jest rok 1993

Chiński sen (Karol Sienkiewicz)

By sprawdzić, jak aktualnie wygląda chińska sztuka zgodna z linią partii, wybrałem się na 12. Ogólnokrajowy Festiwal Sztuki w Szanghaju. Gdzie, jeśli nie na tej przekrojowej wystawie, przekonam się, jak dzisiejsza propaganda przekłada się na sztukę?

Teatr

Rozrabiaka, czystej krwi artysta (Katarzyna Niedurny)

„Był taki niewybredny żart, że nawet deskę klozetową zagram. A ja bym się tego podjął, chociaż nie wiem, jak bym to zrobił. Tego się nauczyłem od Schaeffera, awangardy i zespołu MW2” – rozmowa o zmarłym niedawno twórcy metody aktora instrumentalnego

Złota Maja (Piotr Morawski)

Aktorzy są gwiazdami w teatrze. Wszyscy jesteśmy gwiazdami. To nasza wspólna moc. Ważne tylko, żeby nie spać na scenie. Czasem mi się zdarza zasnąć

Jeśli nie mogę tańczyć, to nie moja rewolucja (Anka Herbut)

W ciągu ostatniego roku taniec stał się kluczowym elementem protestów i radykalnych ruchów demokratycznych. Dość wspomnieć antynazistowskie rejwowe protesty w Berlinie, majowe protesty w Armenii, czy tegoroczne demonstracje, jakie pod hasłem „opór disco” odbyły się w Dzień Kobiet w Polsce.

Wiersze

wiersze (Agata Jabłońska)

]]>
Fri, 16 Aug 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/261]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/261

Film

Rodzina człowiecza 2034 (Iwona Kurz)

Serial „Rok za rokiem” przekonuje, że właściwym zagrożeniem nie jest koniec świata (w końcu nic po nim nie będzie), ale życie w świecie końca

Czego nie widać (Agnieszka Jakimiak)

Nowohoryzontalni nowicjusze często przyjeżdżają do Wrocławia z przekonaniem, że czeka ich maraton filmowych arcydzieł. Szybko muszą dokonać rewizji oczekiwań – na Nowych Horyzontach pojęcie arcydzieła jest chybotliwym konstruktem

Literatura

Pamięć Alojzego (Piotr Paziński)

Czytana wciąż od nowa, „Akademia pana Kleksa” nie przestaje zaskakiwać i przerażać. Żyje, obrasta w nowe sensy, okazuje się zagadką metafizyczną, zbiorowym olśnieniem, marą senną, zwierciadłem, w którym pobłyskuje historia najnowsza

Kłopoty z zieloną dziewczyną (Zofia Zaleska)

W utworach, które sam przełożyłem, starałem się pokazać, że Lorca wcale nie jest taki słodki i natchniony – rozmowa z tłumaczem

遣波使 czyli wysłannicy (Sara Manasterska)

W ostatnich latach ukazało się po polsku sporo przekładów z japońskiego. Po raz pierwszy od wielu lat pojawiła się szansa, by zapoznać się z wycinkiem współczesnej japońskiej literatury w przystępnym i niejednokrotnie znakomitym tłumaczeniu

Media

Przyszłość, na jaką zasługujemy (Filip Konopczyński)

Gdyby Facebook, Google czy Amazon ogłosili, że stają się państwami, liczba ich obywateli przekroczyłaby populację Chin, Indii czy krajów Europy. W sporach z koncernami internetowymi państwa są bezsilne. A bycie krytykantem nikomu się nie opłaca

Muzyka

Nagłe zjawienie się Pobłockiej (Adam Wiedemann)

Mam w domu kilkanaście wykonań cyklu Bacha Das Wohltemperierte Klavier i zwykle nie wiem, które wybrać, gdyż wszystkie są na swój sposób najdoskonalsze. Ewa Pobłocka swoją wersją WTK powoduje niezłe zamieszanie, postanawia nam bowiem przywrócić „Bacha romantycznego”

Szczerość i profesjonalizm (Maciej Krawiec)

Muzyka Tercetu Kamili Drabek wcale nie jest naiwna, jak sugerowałby tytuł jego debiutanckiej płyty. Na „Muzyce Naiwnej” słyszymy kompetentnych jazzmanów kreatywnie przetwarzających inspiracje, od Duke’a Ellingtona i Milesa Davisa po muzykę ludową

Obyczaje

20 tysięcy za samo nazwisko (Przemysław Witkowski)

Największe zagrożenie widzę nie w bezpośredniej groźbie zdobycia przez faszystów i nazistów władzy, bo na to się nie zapowiada, a we wpływie ich idei na główny nurt polskiej polityki. Zaczyna się od tego, że ONR podejmuje temat uchodźców i stosuje do jego opisu retorykę rodem z III Rzeszy

Sztuka

Po drugiej stronie obrazu (Stach Szabłowski)

Kiedy zaczynam pracę nad wystawą, patrzę na nią jak ogrodniczka – wystawa jest działką domagającą się uprawy, trzeba pilnie pielęgnować kiełkującą na niej fabułę. Moje wystawy są zazwyczaj jedną historią, wszystkie prace przenikają się ze sobą, odbijają się jedna w drugiej, każda zależy od tego, co zdarzyło się przedtem i zdarzy się potem

Teatr

Jak śpiewać w teatrze państwo (nie)narodowe (Krystyna Duniec)

Angażując do spektaklu „Staff Only” mieszkających w Warszawie imigrantów, artystki i artystów, Katarzyna Kalwat podjęła problem autentyczności zaangażowania politycznego teatru

Wiersze

wiersze (Michał Koza)

Ziemia

Pokątnik złowieszczek: koniec (Karolina Iwaszkiewicz)

Owady były tu przed nami. Pojawiły się jakieś 400 milionów lat temu, na długo przed dinozaurami. Jako pierwsze ze zwierząt zaczęły latać. Przetrwały pięć masowych wymierań. Teraz padają ofiarą szóstego, które spowodowaliśmy my – czwarta i ostatnia część eseju o fascynującym życiu insektów

]]>

Film

Rodzina człowiecza 2034 (Iwona Kurz)

Serial „Rok za rokiem” przekonuje, że właściwym zagrożeniem nie jest koniec świata (w końcu nic po nim nie będzie), ale życie w świecie końca

Czego nie widać (Agnieszka Jakimiak)

Nowohoryzontalni nowicjusze często przyjeżdżają do Wrocławia z przekonaniem, że czeka ich maraton filmowych arcydzieł. Szybko muszą dokonać rewizji oczekiwań – na Nowych Horyzontach pojęcie arcydzieła jest chybotliwym konstruktem

Literatura

Pamięć Alojzego (Piotr Paziński)

Czytana wciąż od nowa, „Akademia pana Kleksa” nie przestaje zaskakiwać i przerażać. Żyje, obrasta w nowe sensy, okazuje się zagadką metafizyczną, zbiorowym olśnieniem, marą senną, zwierciadłem, w którym pobłyskuje historia najnowsza

Kłopoty z zieloną dziewczyną (Zofia Zaleska)

W utworach, które sam przełożyłem, starałem się pokazać, że Lorca wcale nie jest taki słodki i natchniony – rozmowa z tłumaczem

遣波使 czyli wysłannicy (Sara Manasterska)

W ostatnich latach ukazało się po polsku sporo przekładów z japońskiego. Po raz pierwszy od wielu lat pojawiła się szansa, by zapoznać się z wycinkiem współczesnej japońskiej literatury w przystępnym i niejednokrotnie znakomitym tłumaczeniu

Media

Przyszłość, na jaką zasługujemy (Filip Konopczyński)

Gdyby Facebook, Google czy Amazon ogłosili, że stają się państwami, liczba ich obywateli przekroczyłaby populację Chin, Indii czy krajów Europy. W sporach z koncernami internetowymi państwa są bezsilne. A bycie krytykantem nikomu się nie opłaca

Muzyka

Nagłe zjawienie się Pobłockiej (Adam Wiedemann)

Mam w domu kilkanaście wykonań cyklu Bacha Das Wohltemperierte Klavier i zwykle nie wiem, które wybrać, gdyż wszystkie są na swój sposób najdoskonalsze. Ewa Pobłocka swoją wersją WTK powoduje niezłe zamieszanie, postanawia nam bowiem przywrócić „Bacha romantycznego”

Szczerość i profesjonalizm (Maciej Krawiec)

Muzyka Tercetu Kamili Drabek wcale nie jest naiwna, jak sugerowałby tytuł jego debiutanckiej płyty. Na „Muzyce Naiwnej” słyszymy kompetentnych jazzmanów kreatywnie przetwarzających inspiracje, od Duke’a Ellingtona i Milesa Davisa po muzykę ludową

Obyczaje

20 tysięcy za samo nazwisko (Przemysław Witkowski)

Największe zagrożenie widzę nie w bezpośredniej groźbie zdobycia przez faszystów i nazistów władzy, bo na to się nie zapowiada, a we wpływie ich idei na główny nurt polskiej polityki. Zaczyna się od tego, że ONR podejmuje temat uchodźców i stosuje do jego opisu retorykę rodem z III Rzeszy

Sztuka

Po drugiej stronie obrazu (Stach Szabłowski)

Kiedy zaczynam pracę nad wystawą, patrzę na nią jak ogrodniczka – wystawa jest działką domagającą się uprawy, trzeba pilnie pielęgnować kiełkującą na niej fabułę. Moje wystawy są zazwyczaj jedną historią, wszystkie prace przenikają się ze sobą, odbijają się jedna w drugiej, każda zależy od tego, co zdarzyło się przedtem i zdarzy się potem

Teatr

Jak śpiewać w teatrze państwo (nie)narodowe (Krystyna Duniec)

Angażując do spektaklu „Staff Only” mieszkających w Warszawie imigrantów, artystki i artystów, Katarzyna Kalwat podjęła problem autentyczności zaangażowania politycznego teatru

Wiersze

wiersze (Michał Koza)

Ziemia

Pokątnik złowieszczek: koniec (Karolina Iwaszkiewicz)

Owady były tu przed nami. Pojawiły się jakieś 400 milionów lat temu, na długo przed dinozaurami. Jako pierwsze ze zwierząt zaczęły latać. Przetrwały pięć masowych wymierań. Teraz padają ofiarą szóstego, które spowodowaliśmy my – czwarta i ostatnia część eseju o fascynującym życiu insektów

]]>
Fri, 02 Aug 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/260]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/260

Film

Wajda i muzeum (Jakub Majmurek)

W Krakowie można oglądać monograficzną wystawę poświęconą Andrzejowi Wajdzie. Udowadnia ona, że kino Wajdy – ironiczne, dialektyczne, przeprowadzające nas na drugą stronę narodowych fantazmatów – jest dziś, w dobie kapłanów polskich mitów, ciągle ważne i potrzebne

Wszyscy ludzie będą siostrami (Klaudia Rachubińska)

„Midsommar” to historia nie zemsty, ale wyzwolenia – i nie z nieudanego związku, ale z opresyjnego, patriarchalnego scenariusza

Bezkrólewie (Darek Arest)

W nowym „Królu Lwie” zwierzęta ciągle gadają, ale trochę jakby miały zadrutowane szczęki. Efekt przypomina czasem te bezdennie smutne cyrkowe widowiska, w których niedźwiedzie grają w karty i siadają na krzesłach

POP-CORE: Gwiazdy muszą płonąć (Michał Walkiewicz)

Filmy Kapadii to bajki o współczesnych superbohaterach, które układają się w nową, celebrycką mitologię

Literatura

Eskapizm i ufoludki (Michał R. Wiśniewski)

Później mówiono, że fandom powstał, gdy na skrzyżowaniu dróg dwóch miłośników fantastyki zaczęło dyskutować o ulubionych książkach. Legenda nie odnotowuje, kiedy zaczęli się kłócić i kto pierwszy wrócił do domu z podbitym okiem

Pod drzwiami Hermesa (Aldona Kopkiewicz)

Tomaž Šalamun był słoweńskim Allenem Ginsbergiem występującym w teledysku Boba Dylana, a w jakiejś mierze może i samym Bobem Dylanem, tyle że bez gitary i harmonijki. Jego wpływ na pokolenie obecnych trzydziesto- i czterdziestolatków piszących poezję w Polsce był ogromny

Na skrzyżowaniach pajęczyn (Zofia Król)

Dlaczego tak atrakcyjne stają się dzisiaj opowieści o organizmach odległych od psów i kotów, z którymi zaprzyjaźniamy się wciąż częściej niż z mchami i sumami? Jak wobec narastającej od niedawna lawinowo świadomości, że nie żyjemy na planecie ludzi, a tylko przez chwilę nam się tak zdawało, zachowuje się i przekształca literatura?

21 groszy od słowa (Maciej Jakubowiak)

Skoro literatura to finansowe nieporozumienie, budżetowa otchłań, ekonomiczna studnia bez dna – to nasuwa się pytanie oszałamiające w swej prostocie: dlaczego ktoś w ogóle bierze się za pisanie?

Wiersz musi być wszystkim (Marta Eloy Cichocka / Mikołaj Spodaryk)

W referendum w 1988 roku na temat tego, czy Pinochet powinien zachować władzę, stworzony przez kolektyw CADA znak „NO+” pojawił się jako odpowiedź na setkach tysięcy kart do głosowania. Rzeczywistość społeczna przerosła intencje artystyczne – mówi chilijski poeta

Obcy stwór (Bartosz Sadulski)

Wiersze Marcina Świetlickiego nigdy nie były tak dalekie od świata. Manifestacje pojedynczości zmieniły się w lament rozkładającego się ciała. Nastroje niegdyś cieniowane, w „Ale o co ci chodzi?” są jednoznacznie czarne

Media

Po co nam ten Internet? (Marcin Wilkowski)

Pierwsze polskie książki o Internecie uczyły sprawnie klikać w linki, ale dziś ciekawsze jest, jak oswajały sieć, pokazywały jej dobre strony i możliwości działania. To cenne świadectwa oczekiwań wobec tego, czym Internet miał się stać

Muzyka

Świat się przesterował (Dominik Gac)

Mamy specyficzny klimat nad Wisłą. Chyba wyostrza zmysły na – nazwijmy to w uproszczeniu – cierpienie. Chociaż właściwie może za dużo pompy w tym określeniu

Thom w późnym kapitalizmie (Piotr Kowalczyk)

Co z tego, że nowa płyta wokalisty Radiohead przypomina zły trip lewicującego studenta? Lepszego soundtracku do najczarniejszych scenariuszy nie znajdziemy. Thom Yorke nie boi się łatki panikarza. Sam mówi, że to płyta o rozpadzie społeczeństwa

Obyczaje

Dekalog Kojota (Renata Lis)

Nie należy się wzdymać i napinać, tylko rozluźnić biodra i robić, co trzeba, pokładając nadzieję w roztańczonym Kojocie – esej o współczesnej nadziei na marginesie książki Rebeki Solnit

Tutaj nie ma kwiatów (Lidia Pańków)

Jeden z moich rozmówców stracił na skutek wojny prosperujący biznes, fabrykę mydła w Aleppo. Spotkałem go na Lesbos, ale podkreślał, że on i jego rodzina nie są uchodźcami. Zbiło mnie to z tropu. Zadałem sobie pytanie, co ten mężczyzna próbuje mi powiedzieć

Test jednokrotnego wyboru (Agata Sikora)

Jak mamy się zachowywać, jakie relacje stwarzać, jakie instytucje tworzyć, jak pisać i mówić, by świat społeczny nie redukował się do ról bijącego i bitego, okazującego pogardę i pogardzanego? Jak opowiedzieć sobie o przemocy, która wydarzyła się w Białymstoku?

Smutny jest ten świat (Zbigniew Mentzel)

Leszek Kołakowski nie przypominał sobie, aby czegoś szczególnego mu w dzieciństwie zabraniano. Dobrze natomiast zapamiętał, że „nie zdarzyło się nigdy – nigdy, ani razu! – żeby ktoś ze starszych w rodzinie go uderzył” – przedpremierowy fragment biografii zmarłego 10 lat temu filozofa

Nienawiść pozostanie (Radosław Korzycki)

To było po prostu polowanie. Od 2014 roku chodzę na parady równości, ale też marsze niepodległości. Byłem świadkiem naprawdę strasznych rzeczy. Nigdy jednak nie widziałem tak gwałtownej eskalacji nienawiści, dosłownej wojny na ulicy. Bo to była najprawdziwsza wojna – mówi fotoreporter, uczestnik Marszu Równości w Białymstoku

Nie da się wyłgać żartem (Witold Mrozek)

Parę dni wystarczyło, by historia dopisała brutalną, ironiczną puentę do mądrości tych, którzy przemoc faszyzmu tłumaczyli „dzikim Wschodem“. Tych, którzy mówili, że dzieje się to gdzieś tam, w Białymstoku, o którym dalibógże wiedzą mniej niż o Chinach

Sztuka

W kontrze do normy (Arek Gruszczyński)

Czuję się niedopasowany. I przestałem się tym krępować. Nie maluję obrazów o stoczniowcach i motoryzacji, bo to mnie nie interesuje

Teatr

Świat z drukarki 3D (Witold Mrozek)

Tegoroczne Biennale Sztuki w Wenecji wygrała… opera. Jeśli ktoś szuka łatwego i dobitnego dowodu na triumf zwrotu performatywnego w sztuce – proszę bardzo

Wiersze

wiersze (Kacper Bartczak)

Ziemia

Pokątnik złowieszczek: zowadzenie (Karolina Iwaszkiewicz)

„Obcość próbuje się oswajać, zawłaszczać i wykorzystywać do swoich celów. Zwierzętom przypisuje się ludzkie cechy, uczucia i motywacje. Ale bywa też tak, że owadzią tożsamość się komuś przykleja” – trzecia część eseju o niebywałym życiu insektów

]]>

Film

Wajda i muzeum (Jakub Majmurek)

W Krakowie można oglądać monograficzną wystawę poświęconą Andrzejowi Wajdzie. Udowadnia ona, że kino Wajdy – ironiczne, dialektyczne, przeprowadzające nas na drugą stronę narodowych fantazmatów – jest dziś, w dobie kapłanów polskich mitów, ciągle ważne i potrzebne

Wszyscy ludzie będą siostrami (Klaudia Rachubińska)

„Midsommar” to historia nie zemsty, ale wyzwolenia – i nie z nieudanego związku, ale z opresyjnego, patriarchalnego scenariusza

Bezkrólewie (Darek Arest)

W nowym „Królu Lwie” zwierzęta ciągle gadają, ale trochę jakby miały zadrutowane szczęki. Efekt przypomina czasem te bezdennie smutne cyrkowe widowiska, w których niedźwiedzie grają w karty i siadają na krzesłach

POP-CORE: Gwiazdy muszą płonąć (Michał Walkiewicz)

Filmy Kapadii to bajki o współczesnych superbohaterach, które układają się w nową, celebrycką mitologię

Literatura

Eskapizm i ufoludki (Michał R. Wiśniewski)

Później mówiono, że fandom powstał, gdy na skrzyżowaniu dróg dwóch miłośników fantastyki zaczęło dyskutować o ulubionych książkach. Legenda nie odnotowuje, kiedy zaczęli się kłócić i kto pierwszy wrócił do domu z podbitym okiem

Pod drzwiami Hermesa (Aldona Kopkiewicz)

Tomaž Šalamun był słoweńskim Allenem Ginsbergiem występującym w teledysku Boba Dylana, a w jakiejś mierze może i samym Bobem Dylanem, tyle że bez gitary i harmonijki. Jego wpływ na pokolenie obecnych trzydziesto- i czterdziestolatków piszących poezję w Polsce był ogromny

Na skrzyżowaniach pajęczyn (Zofia Król)

Dlaczego tak atrakcyjne stają się dzisiaj opowieści o organizmach odległych od psów i kotów, z którymi zaprzyjaźniamy się wciąż częściej niż z mchami i sumami? Jak wobec narastającej od niedawna lawinowo świadomości, że nie żyjemy na planecie ludzi, a tylko przez chwilę nam się tak zdawało, zachowuje się i przekształca literatura?

21 groszy od słowa (Maciej Jakubowiak)

Skoro literatura to finansowe nieporozumienie, budżetowa otchłań, ekonomiczna studnia bez dna – to nasuwa się pytanie oszałamiające w swej prostocie: dlaczego ktoś w ogóle bierze się za pisanie?

Wiersz musi być wszystkim (Marta Eloy Cichocka / Mikołaj Spodaryk)

W referendum w 1988 roku na temat tego, czy Pinochet powinien zachować władzę, stworzony przez kolektyw CADA znak „NO+” pojawił się jako odpowiedź na setkach tysięcy kart do głosowania. Rzeczywistość społeczna przerosła intencje artystyczne – mówi chilijski poeta

Obcy stwór (Bartosz Sadulski)

Wiersze Marcina Świetlickiego nigdy nie były tak dalekie od świata. Manifestacje pojedynczości zmieniły się w lament rozkładającego się ciała. Nastroje niegdyś cieniowane, w „Ale o co ci chodzi?” są jednoznacznie czarne

Media

Po co nam ten Internet? (Marcin Wilkowski)

Pierwsze polskie książki o Internecie uczyły sprawnie klikać w linki, ale dziś ciekawsze jest, jak oswajały sieć, pokazywały jej dobre strony i możliwości działania. To cenne świadectwa oczekiwań wobec tego, czym Internet miał się stać

Muzyka

Świat się przesterował (Dominik Gac)

Mamy specyficzny klimat nad Wisłą. Chyba wyostrza zmysły na – nazwijmy to w uproszczeniu – cierpienie. Chociaż właściwie może za dużo pompy w tym określeniu

Thom w późnym kapitalizmie (Piotr Kowalczyk)

Co z tego, że nowa płyta wokalisty Radiohead przypomina zły trip lewicującego studenta? Lepszego soundtracku do najczarniejszych scenariuszy nie znajdziemy. Thom Yorke nie boi się łatki panikarza. Sam mówi, że to płyta o rozpadzie społeczeństwa

Obyczaje

Dekalog Kojota (Renata Lis)

Nie należy się wzdymać i napinać, tylko rozluźnić biodra i robić, co trzeba, pokładając nadzieję w roztańczonym Kojocie – esej o współczesnej nadziei na marginesie książki Rebeki Solnit

Tutaj nie ma kwiatów (Lidia Pańków)

Jeden z moich rozmówców stracił na skutek wojny prosperujący biznes, fabrykę mydła w Aleppo. Spotkałem go na Lesbos, ale podkreślał, że on i jego rodzina nie są uchodźcami. Zbiło mnie to z tropu. Zadałem sobie pytanie, co ten mężczyzna próbuje mi powiedzieć

Test jednokrotnego wyboru (Agata Sikora)

Jak mamy się zachowywać, jakie relacje stwarzać, jakie instytucje tworzyć, jak pisać i mówić, by świat społeczny nie redukował się do ról bijącego i bitego, okazującego pogardę i pogardzanego? Jak opowiedzieć sobie o przemocy, która wydarzyła się w Białymstoku?

Smutny jest ten świat (Zbigniew Mentzel)

Leszek Kołakowski nie przypominał sobie, aby czegoś szczególnego mu w dzieciństwie zabraniano. Dobrze natomiast zapamiętał, że „nie zdarzyło się nigdy – nigdy, ani razu! – żeby ktoś ze starszych w rodzinie go uderzył” – przedpremierowy fragment biografii zmarłego 10 lat temu filozofa

Nienawiść pozostanie (Radosław Korzycki)

To było po prostu polowanie. Od 2014 roku chodzę na parady równości, ale też marsze niepodległości. Byłem świadkiem naprawdę strasznych rzeczy. Nigdy jednak nie widziałem tak gwałtownej eskalacji nienawiści, dosłownej wojny na ulicy. Bo to była najprawdziwsza wojna – mówi fotoreporter, uczestnik Marszu Równości w Białymstoku

Nie da się wyłgać żartem (Witold Mrozek)

Parę dni wystarczyło, by historia dopisała brutalną, ironiczną puentę do mądrości tych, którzy przemoc faszyzmu tłumaczyli „dzikim Wschodem“. Tych, którzy mówili, że dzieje się to gdzieś tam, w Białymstoku, o którym dalibógże wiedzą mniej niż o Chinach

Sztuka

W kontrze do normy (Arek Gruszczyński)

Czuję się niedopasowany. I przestałem się tym krępować. Nie maluję obrazów o stoczniowcach i motoryzacji, bo to mnie nie interesuje

Teatr

Świat z drukarki 3D (Witold Mrozek)

Tegoroczne Biennale Sztuki w Wenecji wygrała… opera. Jeśli ktoś szuka łatwego i dobitnego dowodu na triumf zwrotu performatywnego w sztuce – proszę bardzo

Wiersze

wiersze (Kacper Bartczak)

Ziemia

Pokątnik złowieszczek: zowadzenie (Karolina Iwaszkiewicz)

„Obcość próbuje się oswajać, zawłaszczać i wykorzystywać do swoich celów. Zwierzętom przypisuje się ludzkie cechy, uczucia i motywacje. Ale bywa też tak, że owadzią tożsamość się komuś przykleja” – trzecia część eseju o niebywałym życiu insektów

]]>
Fri, 19 Jul 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/259]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/259

Film

Milczenie Forda (Monika Talarczyk)

„Ford. Reżyser” to napisana z pasją opowieść o „mężczyźnie, w którego żyłach płynęła zamiast krwi zimna woda”, z udziałem pierwszoplanowych aktorów historii polskiego filmu. Tę książkę ogląda się jak biopic!

Bączek (Jakub Socha)

„Ja teraz kłamię” powstawało z bólem, przez długie lata, ale Borowski dopiął swego – zrobił film po swojemu, tak jak chciał. Inny od wszystkiego, co się kręci nad Wisłą

Literatura

Prawdy i fikcje (Tomasz Pstrągowski)

W „Sylwetkach i cieniach” Michał Rzecznik zdaje się kwestionować sensowność poszukiwania prawdy w osobistych narracjach. Przekornie komplikując opowieść o PRL-u, podważa prostackie spojrzenie na historię

Media

Suma wszystkich strachów (Krzysztof Cieślik)

Powoli zaczynaliśmy myśleć o struganiu memów z patyków. Tak właśnie powinno się to skończyć: nie żadnym hukiem ani skomleniem. Najpierw zabrali nam obrazki

Ktoś czuwa (Paweł Schreiber)

Wizja Opatrzności, która nas dręczy, a jednocześnie czule się nami opiekuje, dobrze się wpisuje w podstawowe mechanizmy gier wideo: muszą stawiać konkretne wyzwania, ale w końcu pozwalają wygrać

Muzyka

Opera demokratyczna (Stefan Drajewski)

„Paria” Moniuszki w reżyserii Grahama Vicka daje fanowi opery rzadką okazję, by znaleźć się naprawdę blisko wykonawcy. Odbiorca może wybrać bohatera i śledzić go, jak w teatrze ulicznym. Widzi pot spływający z czoła śpiewaka

Widmo rave'u (Paweł Klimczak)

30 lat po Drugim Lecie Miłości rave wciąż obecny jest we współczesnej muzyce tanecznej. Mimo różnych przykładów żenującego zawłaszczania tej kultury nadal pojawiają się inicjatywy, które kontynuują jej pierwotnego ducha

Wywracanie stolika (Wiktor Rusin)

O twórczości teatralnej i kompozytorskiej zmarłego niedawno Bogusława Schaeffera powiedziano wiele. Czy ktoś natomiast pamięta dwa tomy „Kompozytorów XX wieku”? To być może najinteligentniejszy i najdokładniejszy przewodnik nie tylko po nowej muzyce, ale po jakiejkolwiek dziedzinie sztuki XX wieku

Obyczaje

Ciemne, głupie, doskonałe (Maciej Topolski)

Kolekcjoner albumów fotograficznych bez końca podgląda intymne światy, których już nie ma, widzi śpiące kobiety, zmęczonych chłopców z karabinami, mężczyzn w wodzie w odcieniach bieli, czerni i szarości. Podglądacz nie ma dla siebie żadnego usprawiedliwienia

Sztuka

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Poruszone widzenie (Karol Sienkiewicz)

Bez zadania pytań o Zagładę, o jej wizualne ślady i świadectwa, o reakcje polskich artystów i artystek, o jej następstwa dokonujemy „wielkiego retuszu” historii sztuki w Polsce – mówi autorka „Afektu Strzemińskiego”

Przeciw wojnie i faszyzmowi (Aleksy Wójtowicz)

„Guernika” nie tylko opowiada o bombardowaniu miasta Guernika y Luno, ale – proroczo – tworzy opowieść o Hiroszimie, My Lai, Warszawie i każdym innym miejscu, które doświadcza piekła wojny

Teatr

Więź (Piotr Morawski)

W „Lipie w cukrze” Magdy Szpecht, przedstawieniu zrobionym z grupą TERAZ POLIŻ, nie ma żadnej rywalizacji. Seks nie jest tu narzędziem władzy

Pływanie w pustym basenie (Katarzyna Niedurny)

W najnowszym spektaklu Janiczak i Rubin analizują strategię hitlerowskiej propagandy. Postaci zakorzenione są w rzeczywistości, jednak na scenie zostają przedstawione sztucznie i fasadowo

Klara gra Klarę (Katarzyna Niedurny)

Postanowiłam ostatnio, że nie zagram już więcej Klary, chyba że w „Ślubach panieńskich”. Kiedyś w szkole teatralnej na zajęciach z dykcji pani wymyśliła takie ćwiczenie dla mnie: Klara gra Klarę. I teraz to stało się moją klątwą…

Wiersze

Arabska wiosna (Agnieszka Mirahina)

Ziemia

Pokątnik złowieszczek: obrzydliwość (Karolina Iwaszkiewicz)

„Entomofobia przybiera tak zaskakujące postaci jak isopterofobia – lęk przed owadami jedzącymi drewno, czy lepidopterofobia – lęk przed motylami. W wielu wypadkach obawy są zupełnie nieuzasadnione. Ale nie we wszystkich” – druga część eseju o niebywałym życiu insektów

]]>

Film

Milczenie Forda (Monika Talarczyk)

„Ford. Reżyser” to napisana z pasją opowieść o „mężczyźnie, w którego żyłach płynęła zamiast krwi zimna woda”, z udziałem pierwszoplanowych aktorów historii polskiego filmu. Tę książkę ogląda się jak biopic!

Bączek (Jakub Socha)

„Ja teraz kłamię” powstawało z bólem, przez długie lata, ale Borowski dopiął swego – zrobił film po swojemu, tak jak chciał. Inny od wszystkiego, co się kręci nad Wisłą

Literatura

Prawdy i fikcje (Tomasz Pstrągowski)

W „Sylwetkach i cieniach” Michał Rzecznik zdaje się kwestionować sensowność poszukiwania prawdy w osobistych narracjach. Przekornie komplikując opowieść o PRL-u, podważa prostackie spojrzenie na historię

Media

Suma wszystkich strachów (Krzysztof Cieślik)

Powoli zaczynaliśmy myśleć o struganiu memów z patyków. Tak właśnie powinno się to skończyć: nie żadnym hukiem ani skomleniem. Najpierw zabrali nam obrazki

Ktoś czuwa (Paweł Schreiber)

Wizja Opatrzności, która nas dręczy, a jednocześnie czule się nami opiekuje, dobrze się wpisuje w podstawowe mechanizmy gier wideo: muszą stawiać konkretne wyzwania, ale w końcu pozwalają wygrać

Muzyka

Opera demokratyczna (Stefan Drajewski)

„Paria” Moniuszki w reżyserii Grahama Vicka daje fanowi opery rzadką okazję, by znaleźć się naprawdę blisko wykonawcy. Odbiorca może wybrać bohatera i śledzić go, jak w teatrze ulicznym. Widzi pot spływający z czoła śpiewaka

Widmo rave'u (Paweł Klimczak)

30 lat po Drugim Lecie Miłości rave wciąż obecny jest we współczesnej muzyce tanecznej. Mimo różnych przykładów żenującego zawłaszczania tej kultury nadal pojawiają się inicjatywy, które kontynuują jej pierwotnego ducha

Wywracanie stolika (Wiktor Rusin)

O twórczości teatralnej i kompozytorskiej zmarłego niedawno Bogusława Schaeffera powiedziano wiele. Czy ktoś natomiast pamięta dwa tomy „Kompozytorów XX wieku”? To być może najinteligentniejszy i najdokładniejszy przewodnik nie tylko po nowej muzyce, ale po jakiejkolwiek dziedzinie sztuki XX wieku

Obyczaje

Ciemne, głupie, doskonałe (Maciej Topolski)

Kolekcjoner albumów fotograficznych bez końca podgląda intymne światy, których już nie ma, widzi śpiące kobiety, zmęczonych chłopców z karabinami, mężczyzn w wodzie w odcieniach bieli, czerni i szarości. Podglądacz nie ma dla siebie żadnego usprawiedliwienia

Sztuka

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Poruszone widzenie (Karol Sienkiewicz)

Bez zadania pytań o Zagładę, o jej wizualne ślady i świadectwa, o reakcje polskich artystów i artystek, o jej następstwa dokonujemy „wielkiego retuszu” historii sztuki w Polsce – mówi autorka „Afektu Strzemińskiego”

Przeciw wojnie i faszyzmowi (Aleksy Wójtowicz)

„Guernika” nie tylko opowiada o bombardowaniu miasta Guernika y Luno, ale – proroczo – tworzy opowieść o Hiroszimie, My Lai, Warszawie i każdym innym miejscu, które doświadcza piekła wojny

Teatr

Więź (Piotr Morawski)

W „Lipie w cukrze” Magdy Szpecht, przedstawieniu zrobionym z grupą TERAZ POLIŻ, nie ma żadnej rywalizacji. Seks nie jest tu narzędziem władzy

Pływanie w pustym basenie (Katarzyna Niedurny)

W najnowszym spektaklu Janiczak i Rubin analizują strategię hitlerowskiej propagandy. Postaci zakorzenione są w rzeczywistości, jednak na scenie zostają przedstawione sztucznie i fasadowo

Klara gra Klarę (Katarzyna Niedurny)

Postanowiłam ostatnio, że nie zagram już więcej Klary, chyba że w „Ślubach panieńskich”. Kiedyś w szkole teatralnej na zajęciach z dykcji pani wymyśliła takie ćwiczenie dla mnie: Klara gra Klarę. I teraz to stało się moją klątwą…

Wiersze

Arabska wiosna (Agnieszka Mirahina)

Ziemia

Pokątnik złowieszczek: obrzydliwość (Karolina Iwaszkiewicz)

„Entomofobia przybiera tak zaskakujące postaci jak isopterofobia – lęk przed owadami jedzącymi drewno, czy lepidopterofobia – lęk przed motylami. W wielu wypadkach obawy są zupełnie nieuzasadnione. Ale nie we wszystkich” – druga część eseju o niebywałym życiu insektów

]]>
Fri, 05 Jul 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/258]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/258

Film

Miczura, Adamus i Rączka (Justyna Sobolewska)

Zespół filmowy Miczura był primaaprilisowym żartem Kornela Filipowicza, Tadeusza i Stanisława Różewiczów. Kornel z Tadeuszem pisali scenariusze, Stanisław reżyserował

Stara baśń (Bartosz Żurawiecki)

Z „Krwi Boga” wyciągam jeden wniosek: wiara stała się dzisiaj sprawą bardziej intymną i bardziej wstydliwą niż seks. Nikt więc nie umie – albo nie ma śmiałości – powiedzieć o niej nic konkretnego

To jest (prawdziwa) opowieść (Klaudia Rachubińska)

Twórcy „Czarnobyla” nie twierdzą, że przedstawiają prawdziwą historię. Nie muszą. Zamiast tego zadają pytanie o „cenę kłamstw” i o ryzyko związane z zastępowaniem prawdy opowieściami

BRAK DYSCYPLINY: Z biegiem strumienia (Marcin Stachowicz)

Kolejne rewolucje techniczne – kamery wideo, VHS-y, DVD, internet, platformy streamingowe – dogłębnie przeorały uświęconą przestrzeń sali kinowej, „kinematograficznym” czyniąc także to, co nie daje się sprowadzić do samych właściwości aparatury i miejsca

Literatura

Po co pytać, kiedy można kłamać (Urszula Honek i Grzegorz Bogdał)

W pisaniu najbardziej wartościowe jest to, że jest się nikim i niczym. Musisz mieć wszystko puste. Nie startujesz z pozycji mędrca, ale z pustki wewnętrznej. Nie mam ochoty dostarczać czytelnikowi żadnej przyjemności. Sobie chcę robić przyjemność

Po huku, po szumie, po piśmie (Michał Tabaczyński)

Ostatecznym żyrantem cyfrowego odcieleśnienia pozostają nasze ciała – skazane na głód, cierpienie czy zagładę. Tego się chyba nie spodziewali obrońcy metafizyki pisma – także Jacek Dukaj, który w „Po piśmie” jest takim właśnie metafizykiem, a może nawet mistykiem

Muzyka

Poptymista (Krzysztof Cieślik)

Moim celem jest pisać o popie tak, jak nikt do tej pory tego w Polsce nie robił. Chciałbym, żeby moja lista przebojów była skarbnicą muzycznej wiedzy dla każdego i platformą życzliwej, niewykluczającej nikogo dyskusji

Wideonarkomania (Kazimierz Rajnerowicz)

Młody Kuba Wandachowicz całe dzieciństwo przeżywa przez pryzmat popkultury – wideoklipów, piosenek, audycji radiowych i programów telewizyjnych. Gdy wraca do wspomnień, mimowolnie schodzi na filmy, które oglądał i płyty, których słuchał. To one są najważniejszymi punktami odniesienia

Ariadna z Moskwy Granicznej (Konstanty Usenko)

Jana Kedrina, nostalgiczna eksploratorka, przyznaje się do fascynacji radziecką elektroniką końca lat 80. Dziennikarze porównują jej piosenki do „zmutowanego elektro-popu czasów późnej pierestrojki”

Statek kosmiczny „Scratch” (Rafał Księżyk)

Lee „Scratch” Perry – święty szaleniec, który kilka razy zmienił historię muzyki. Ojciec założyciel reggae. Ostatni żyjący pionier afrofuturyzmu. Wizjoner, który pokazał, jak ujarzmiać postkolonialną traumę metodą trickstera

Wielkie marzenie (Monika Pasiecznik)

Niedawne amsterdamskie wykonanie obszernych fragmentów „Licht”, monumentalnego dzieła Karlheinza Stockhausena, brzmiało wprost oszałamiająco. Wraz z upływem czasu jego muzyka szlachetnieje, by nie rzec: klasycznieje, przechodząc z awangardy do szeroko pojętego kanonu kultury XX stulecia

BRAK DYSCYPLINY: Lubrykant do rzeczywistości (Justyna Stasiowska)

Zapraszanie do  przestrzeni i przepędzanie z nich. Wspomaganie koncentracji i programowanie narkotycznych odlotów. Muzyka jako design to już nie tylko soundtrack do wind i, jak ogłosił 102 lata temu Erik Satie, element wystroju mieszkania

Zamknąłem się w pokoju (Piotr Szwed)

Bałtyk i Normal Echo są reprezentantami popu introwertycznego. To nie tyle gatunek, ile konwencja, w ramach której odbiorca, choćby stał w festiwalowym tłumie, ma poczucie, że wykonawca dzieli się z nim skrywaną tajemnicą

Obyczaje

BRAK DYSCYPLINY: Pod włos (Paweł Mościcki)

Warto może powiedzieć to wprost: nie ma już i nigdy nie było autonomicznych dyscyplin, ponieważ wszystkie powstawały w ramach złożonych procesów i dzięki pomocy zapożyczeń albo przekładów z innych dziedzin

Trolle, poganie, nacjonaliści (Przemysław Witkowski)

„Na skrajnej prawicy spotkamy synów prawników czy biznesmenów, chłopców z dobrych domów. W pewnym momencie życia włącza im się tożsamościowe wzmożenie i nagle czują, że są predestynowani do bycia elitą tego narodu” – rozmowa z byłym skrajnym prawicowcem

Sztuka zmiany (Katarzyna Niedurny)

Sztukę i studia traktujemy jako jedne z wielu praktyk kulturowych, co oznacza, że nie da się ich wyizolować – rzeczywistość na nie oddziałuje, a one wpływają na rzeczywistość. Instytut Kultury Polskiej otwiera nowy kierunek studiów

BRAK DYSCYPLINY: Szkaradne teorie (Adrian Stachowski)

Czasami odnoszę wrażenie, że współcześni filozofowie parodiują naukę. Dawniej, w zamierzchłych czasach filozofia była w zasadzie fizyką

Sztuka

Oberwanie chmury (Jakub Socha)

W sobotę nieznany sprawca zniszczył pracę Wojciecha Bąkowskiego, która powstała w bloku, gdzie swoje ostatnie lata przeżył Miron Białoszewski

BRAK DYSCYPLINY: Próba sił (Adam Mazur)

Zawsze chciałam być reżyserką. Choć nie posługuję się filmem, a obrazem, układając go w znaczenia. Ustawiam narrację oraz osoby, z którymi widz może się identyfikować – artystka opowiada o tworzeniu pomiędzy dziedzinami

BRAK DYSCYPLINY: Przynależność mieszana (Maria Poprzęcka)

„Piękne” pozostały tylko w nazwach akademii, „plastyczne” w ministerialnych formularzach, „wizualne” stały się nieadekwatne wobec inwazji dźwięku. Czy aby opanować sztuki, musimy wciąż znajdować nowe pojęcia, terminy, klasyfikacje, systemy?

Przyjemność nakładania farby (Monika Stelmach)

„Nie ma we mnie zgody na utożsamianie figury feministki z zezłoszczoną kobietą ze złamanym sercem. To argument Trumpa, który nazwał Hilary Clinton „wredną babą”. Takie terminy mają konstruować inność i stygmatyzować kobiecy gniew” – rozmowa z Natalią Sielewicz

Teatr

Baranek Boży i Saturn (Witold Mrozek)

Jest w tym spektaklu coś bardzo tkliwego, tematem „Psychozy” Węgorzewskiego jest głęboko ludzka potrzeba tłumaczenia, porządkowania, opowiadania świata

Porozumienie (Agnieszka Jakimiak)

„Trzy osoby przez cały rok spotkają się na indywidualne rozmowy z ponad połową pracowników teatru. Przejrzą wszystkie dokumenty i dotrą do list wynagrodzeń, porównają je i zanalizują” – o działalności intermediatorów w Teatrze Powszechnym w Warszawie i potrzebie zmian w polskich teatrach

BRAK DYSCYPLINY: Rzeczy, które grają (Witold Mrozek)

Coraz częściej w polskim teatrze zamiast liniowej narracji i foteli widzowie dostają szansę decydowania, którą scenę chcą obejrzeć i z której strony. Przedstawienia coraz bardziej przypominają galerie

Wiersze

wiersze (Jan Rojewski)

Ziemia

Pokątnik złowieszczek: owadzi seks (Karolina Iwaszkiewicz)

„Owady to obcy, którzy mieszkają w naszych domach, jedzą z naszych miseczek i śpią w naszych łóżkach” – pierwsza część eseju o niebywałym życiu insektów

Przewinienia (Stanisław Łubieński)

W idealnym świecie śmieciowe siedliska w ogóle by nie powstały. Sprzątanie oznaczałoby dla mszaków zagładę, ale byłoby dla ekosystemu cenniejsze niż rozczulanie się nad pędzliczkiem – kilka uwag na marginesie eseju Urszuli Zajączkowskiej

]]>

Film

Miczura, Adamus i Rączka (Justyna Sobolewska)

Zespół filmowy Miczura był primaaprilisowym żartem Kornela Filipowicza, Tadeusza i Stanisława Różewiczów. Kornel z Tadeuszem pisali scenariusze, Stanisław reżyserował

Stara baśń (Bartosz Żurawiecki)

Z „Krwi Boga” wyciągam jeden wniosek: wiara stała się dzisiaj sprawą bardziej intymną i bardziej wstydliwą niż seks. Nikt więc nie umie – albo nie ma śmiałości – powiedzieć o niej nic konkretnego

To jest (prawdziwa) opowieść (Klaudia Rachubińska)

Twórcy „Czarnobyla” nie twierdzą, że przedstawiają prawdziwą historię. Nie muszą. Zamiast tego zadają pytanie o „cenę kłamstw” i o ryzyko związane z zastępowaniem prawdy opowieściami

BRAK DYSCYPLINY: Z biegiem strumienia (Marcin Stachowicz)

Kolejne rewolucje techniczne – kamery wideo, VHS-y, DVD, internet, platformy streamingowe – dogłębnie przeorały uświęconą przestrzeń sali kinowej, „kinematograficznym” czyniąc także to, co nie daje się sprowadzić do samych właściwości aparatury i miejsca

Literatura

Po co pytać, kiedy można kłamać (Urszula Honek i Grzegorz Bogdał)

W pisaniu najbardziej wartościowe jest to, że jest się nikim i niczym. Musisz mieć wszystko puste. Nie startujesz z pozycji mędrca, ale z pustki wewnętrznej. Nie mam ochoty dostarczać czytelnikowi żadnej przyjemności. Sobie chcę robić przyjemność

Po huku, po szumie, po piśmie (Michał Tabaczyński)

Ostatecznym żyrantem cyfrowego odcieleśnienia pozostają nasze ciała – skazane na głód, cierpienie czy zagładę. Tego się chyba nie spodziewali obrońcy metafizyki pisma – także Jacek Dukaj, który w „Po piśmie” jest takim właśnie metafizykiem, a może nawet mistykiem

Muzyka

Poptymista (Krzysztof Cieślik)

Moim celem jest pisać o popie tak, jak nikt do tej pory tego w Polsce nie robił. Chciałbym, żeby moja lista przebojów była skarbnicą muzycznej wiedzy dla każdego i platformą życzliwej, niewykluczającej nikogo dyskusji

Wideonarkomania (Kazimierz Rajnerowicz)

Młody Kuba Wandachowicz całe dzieciństwo przeżywa przez pryzmat popkultury – wideoklipów, piosenek, audycji radiowych i programów telewizyjnych. Gdy wraca do wspomnień, mimowolnie schodzi na filmy, które oglądał i płyty, których słuchał. To one są najważniejszymi punktami odniesienia

Ariadna z Moskwy Granicznej (Konstanty Usenko)

Jana Kedrina, nostalgiczna eksploratorka, przyznaje się do fascynacji radziecką elektroniką końca lat 80. Dziennikarze porównują jej piosenki do „zmutowanego elektro-popu czasów późnej pierestrojki”

Statek kosmiczny „Scratch” (Rafał Księżyk)

Lee „Scratch” Perry – święty szaleniec, który kilka razy zmienił historię muzyki. Ojciec założyciel reggae. Ostatni żyjący pionier afrofuturyzmu. Wizjoner, który pokazał, jak ujarzmiać postkolonialną traumę metodą trickstera

Wielkie marzenie (Monika Pasiecznik)

Niedawne amsterdamskie wykonanie obszernych fragmentów „Licht”, monumentalnego dzieła Karlheinza Stockhausena, brzmiało wprost oszałamiająco. Wraz z upływem czasu jego muzyka szlachetnieje, by nie rzec: klasycznieje, przechodząc z awangardy do szeroko pojętego kanonu kultury XX stulecia

BRAK DYSCYPLINY: Lubrykant do rzeczywistości (Justyna Stasiowska)

Zapraszanie do  przestrzeni i przepędzanie z nich. Wspomaganie koncentracji i programowanie narkotycznych odlotów. Muzyka jako design to już nie tylko soundtrack do wind i, jak ogłosił 102 lata temu Erik Satie, element wystroju mieszkania

Zamknąłem się w pokoju (Piotr Szwed)

Bałtyk i Normal Echo są reprezentantami popu introwertycznego. To nie tyle gatunek, ile konwencja, w ramach której odbiorca, choćby stał w festiwalowym tłumie, ma poczucie, że wykonawca dzieli się z nim skrywaną tajemnicą

Obyczaje

BRAK DYSCYPLINY: Pod włos (Paweł Mościcki)

Warto może powiedzieć to wprost: nie ma już i nigdy nie było autonomicznych dyscyplin, ponieważ wszystkie powstawały w ramach złożonych procesów i dzięki pomocy zapożyczeń albo przekładów z innych dziedzin

Trolle, poganie, nacjonaliści (Przemysław Witkowski)

„Na skrajnej prawicy spotkamy synów prawników czy biznesmenów, chłopców z dobrych domów. W pewnym momencie życia włącza im się tożsamościowe wzmożenie i nagle czują, że są predestynowani do bycia elitą tego narodu” – rozmowa z byłym skrajnym prawicowcem

Sztuka zmiany (Katarzyna Niedurny)

Sztukę i studia traktujemy jako jedne z wielu praktyk kulturowych, co oznacza, że nie da się ich wyizolować – rzeczywistość na nie oddziałuje, a one wpływają na rzeczywistość. Instytut Kultury Polskiej otwiera nowy kierunek studiów

BRAK DYSCYPLINY: Szkaradne teorie (Adrian Stachowski)

Czasami odnoszę wrażenie, że współcześni filozofowie parodiują naukę. Dawniej, w zamierzchłych czasach filozofia była w zasadzie fizyką

Sztuka

Oberwanie chmury (Jakub Socha)

W sobotę nieznany sprawca zniszczył pracę Wojciecha Bąkowskiego, która powstała w bloku, gdzie swoje ostatnie lata przeżył Miron Białoszewski

BRAK DYSCYPLINY: Próba sił (Adam Mazur)

Zawsze chciałam być reżyserką. Choć nie posługuję się filmem, a obrazem, układając go w znaczenia. Ustawiam narrację oraz osoby, z którymi widz może się identyfikować – artystka opowiada o tworzeniu pomiędzy dziedzinami

BRAK DYSCYPLINY: Przynależność mieszana (Maria Poprzęcka)

„Piękne” pozostały tylko w nazwach akademii, „plastyczne” w ministerialnych formularzach, „wizualne” stały się nieadekwatne wobec inwazji dźwięku. Czy aby opanować sztuki, musimy wciąż znajdować nowe pojęcia, terminy, klasyfikacje, systemy?

Przyjemność nakładania farby (Monika Stelmach)

„Nie ma we mnie zgody na utożsamianie figury feministki z zezłoszczoną kobietą ze złamanym sercem. To argument Trumpa, który nazwał Hilary Clinton „wredną babą”. Takie terminy mają konstruować inność i stygmatyzować kobiecy gniew” – rozmowa z Natalią Sielewicz

Teatr

Baranek Boży i Saturn (Witold Mrozek)

Jest w tym spektaklu coś bardzo tkliwego, tematem „Psychozy” Węgorzewskiego jest głęboko ludzka potrzeba tłumaczenia, porządkowania, opowiadania świata

Porozumienie (Agnieszka Jakimiak)

„Trzy osoby przez cały rok spotkają się na indywidualne rozmowy z ponad połową pracowników teatru. Przejrzą wszystkie dokumenty i dotrą do list wynagrodzeń, porównają je i zanalizują” – o działalności intermediatorów w Teatrze Powszechnym w Warszawie i potrzebie zmian w polskich teatrach

BRAK DYSCYPLINY: Rzeczy, które grają (Witold Mrozek)

Coraz częściej w polskim teatrze zamiast liniowej narracji i foteli widzowie dostają szansę decydowania, którą scenę chcą obejrzeć i z której strony. Przedstawienia coraz bardziej przypominają galerie

Wiersze

wiersze (Jan Rojewski)

Ziemia

Pokątnik złowieszczek: owadzi seks (Karolina Iwaszkiewicz)

„Owady to obcy, którzy mieszkają w naszych domach, jedzą z naszych miseczek i śpią w naszych łóżkach” – pierwsza część eseju o niebywałym życiu insektów

Przewinienia (Stanisław Łubieński)

W idealnym świecie śmieciowe siedliska w ogóle by nie powstały. Sprzątanie oznaczałoby dla mszaków zagładę, ale byłoby dla ekosystemu cenniejsze niż rozczulanie się nad pędzliczkiem – kilka uwag na marginesie eseju Urszuli Zajączkowskiej

]]>
Fri, 21 Jun 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/257]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/257

Film

Zbiorowy stan wrzenia (Marta Bałaga)

Czas w naszej polityce jest tak gorący, że ciągle zmienia się kontekst rozmów o moim filmie. Chciałbym jednak, żeby za kilka lat nie było już tak gorąco. Chciałbym wreszcie odetchnąć z ulgą – rozmowa z reżyserem dokumentu „1989”

Tajemnica ruchu (Michał Danielewicz)

Aleksander Ford naprawdę nazywa się Aleksander Ford, ale na świat przychodzi jako Mosze Lifszyc. Prawda dokumentów zaczyna się w tym punkcie rozjeżdżać: przyszły reżyser urodził się w 1907 albo 1908 roku

POP-CORE: Show Must Go On? (Michał Walkiewicz)

W kinach rządzą dziś komiksowi superbohaterowie oraz odkrywane na nowo legendy muzyki. Obydwie grupy mają sporo wspólnego: poza zamiłowaniem do pstrokatych strojów oraz półboskim statusem w popkulturze łączy je marketingowy potencjał

Literatura

Życie z klisz (Tomasz Pstrągowski)

Bohaterowie „Nieznajomego”, często ukazywani w trakcie seksu czy załatwiania potrzeb fizjologicznych, są po ludzku niedoskonali. Anna Sommer posługuje się neutralnym stylem, przywodzącym na myśl instrukcje do mebli Ikei

Parę podań ze środka pola (Rafał Wawrzyńczyk)

Tom Simona Armitage’a dopisuje kolejny rozdział do historii poetyckich spraw polsko-brytyjskich. Przez wiele lat to poeci z Wysp byli dla naszej młodej sceny istotnym punktem odniesienia

Jestem kobietą (Zofia Zaleska)

Staramy się przede wszystkim wyrwać literaturę jidysz ze schematów lektury. Gramy z oczekiwaniami wobec żydowskiej poezji, podkreślając specyfikę kobiecego doświadczenia świata – rozmowa z tłumaczką i redaktorką antologii „Moja dzika koza”

Miękkie granie (Monika Ochędowska)

Debiut Tomasza Organka to książka nierówna, egzaltowana. Interesujące rozwiązania fabularne psuje naiwna, publicystyczna poza

Muzyka

Bez marynarek (Maciej Krawiec)

Po sukcesie albumu „Repetitions” z utworami Komedy EABS najwyraźniej uwierzyli, że stanowią zespół jazzowy z prawdziwego zdarzenia. Do tego brakuje im jednak jeszcze nieco jakości i wyrafinowania

Nie wiem, czy pomogłem (Piotr Strzemieczny)

Mam nadzieję, że kiedy zacznie się dźwiękowa rewolucja w Polsce, artyści z wytwórni Trzy Szóstki staną na barykadach. A ja zapewnię prowiant

Obyczaje

Smutna dziewczyna (Arek Gruszczyński)

Wtedy nie kopaliśmy pod sobą dołków, choć zwykle fotograf nie dzieli się z innymi informacjami o wydarzeniach. Po pracy spotykaliśmy się i porównywaliśmy efekty, konkurowaliśmy w lepszych ujęciach − opowieść o fotografkach i fotografach, którzy dokumentowali 1989 rok

Sztuka

Martwa natura (Urszula Zajączkowska)

Rośliny nie uciekają z miejsca zagrożenia, rozpoznają jednak częstotliwości wibracji liścia, gdy nadgryza je chrząszcz. Dlaczego nie wolno znęcać się nad kotem albo myszą, ale z roślinami w sztuce współczesnej można zrobić wszystko?

Olimpiada sztuki (Matylda Taszycka)

Tytuł weneckiego Biennale okazuje się kontrolowanym fake newsem, sensacyjną fałszywą wiadomością, która ma wprowadzić nas w błąd. „May You Live in Interesting Times” to chwytliwy nagłówek, za którym kryje się wszystko i nic

Teatr

W stanie oblężenia (Monika Krawczak)

Mike Urbaniak wraz z Grupą Stonewall wystawili w Scenie Roboczej w Poznaniu monodram o profesorze Michale Głowińskim — Żydzie i geju. Powstał poruszający spektakl

Plastikowe drzewa (Witold Mrozek)

„Rozmowa o drzewach” Szczawińskiej to nie jest spektakl z tezą, przedstawienie z „przesłaniem”. To las znaczeń, powiew świeżości

Kłopoty z kulturą (Paweł Soszyński)

„Hamlet” to wielkie widowisko, festyn i gigantyczna atrakcja. Wielka szkoda, że ucierpieli na tym aktorzy, których odmienność twórcy zaznaczają w każdej chwili

Hamlet rezygnuje z roli (Liubov Ilnytska)

Czy „Hamlet” w reżyserii Kleczewskiej tworzy wielokulturową wypowiedź na temat końca Europy? Moim zdaniem – nie. Przedstawiciele różnych kultur, którzy wchodzą na końcu jako zbiorowa postać Fortynbrasa, niestety są tutaj tylko przedmiotami reżyserskiej wizji

Lo (Monika Krawczak)

Wszystko, co najlepsze w „Lolicie” Tomasza Cyza, jest na drugim planie, poza tekstem sztuki. Scenografia, muzyka, kostiumy. Wady spektaklu to dosłowność oraz granice wyznaczone przez dramat Albeego

Wiersze

Okno na skrzydle (Hanna Janczak)

]]>

Film

Zbiorowy stan wrzenia (Marta Bałaga)

Czas w naszej polityce jest tak gorący, że ciągle zmienia się kontekst rozmów o moim filmie. Chciałbym jednak, żeby za kilka lat nie było już tak gorąco. Chciałbym wreszcie odetchnąć z ulgą – rozmowa z reżyserem dokumentu „1989”

Tajemnica ruchu (Michał Danielewicz)

Aleksander Ford naprawdę nazywa się Aleksander Ford, ale na świat przychodzi jako Mosze Lifszyc. Prawda dokumentów zaczyna się w tym punkcie rozjeżdżać: przyszły reżyser urodził się w 1907 albo 1908 roku

POP-CORE: Show Must Go On? (Michał Walkiewicz)

W kinach rządzą dziś komiksowi superbohaterowie oraz odkrywane na nowo legendy muzyki. Obydwie grupy mają sporo wspólnego: poza zamiłowaniem do pstrokatych strojów oraz półboskim statusem w popkulturze łączy je marketingowy potencjał

Literatura

Życie z klisz (Tomasz Pstrągowski)

Bohaterowie „Nieznajomego”, często ukazywani w trakcie seksu czy załatwiania potrzeb fizjologicznych, są po ludzku niedoskonali. Anna Sommer posługuje się neutralnym stylem, przywodzącym na myśl instrukcje do mebli Ikei

Parę podań ze środka pola (Rafał Wawrzyńczyk)

Tom Simona Armitage’a dopisuje kolejny rozdział do historii poetyckich spraw polsko-brytyjskich. Przez wiele lat to poeci z Wysp byli dla naszej młodej sceny istotnym punktem odniesienia

Jestem kobietą (Zofia Zaleska)

Staramy się przede wszystkim wyrwać literaturę jidysz ze schematów lektury. Gramy z oczekiwaniami wobec żydowskiej poezji, podkreślając specyfikę kobiecego doświadczenia świata – rozmowa z tłumaczką i redaktorką antologii „Moja dzika koza”

Miękkie granie (Monika Ochędowska)

Debiut Tomasza Organka to książka nierówna, egzaltowana. Interesujące rozwiązania fabularne psuje naiwna, publicystyczna poza

Muzyka

Bez marynarek (Maciej Krawiec)

Po sukcesie albumu „Repetitions” z utworami Komedy EABS najwyraźniej uwierzyli, że stanowią zespół jazzowy z prawdziwego zdarzenia. Do tego brakuje im jednak jeszcze nieco jakości i wyrafinowania

Nie wiem, czy pomogłem (Piotr Strzemieczny)

Mam nadzieję, że kiedy zacznie się dźwiękowa rewolucja w Polsce, artyści z wytwórni Trzy Szóstki staną na barykadach. A ja zapewnię prowiant

Obyczaje

Smutna dziewczyna (Arek Gruszczyński)

Wtedy nie kopaliśmy pod sobą dołków, choć zwykle fotograf nie dzieli się z innymi informacjami o wydarzeniach. Po pracy spotykaliśmy się i porównywaliśmy efekty, konkurowaliśmy w lepszych ujęciach − opowieść o fotografkach i fotografach, którzy dokumentowali 1989 rok

Sztuka

Martwa natura (Urszula Zajączkowska)

Rośliny nie uciekają z miejsca zagrożenia, rozpoznają jednak częstotliwości wibracji liścia, gdy nadgryza je chrząszcz. Dlaczego nie wolno znęcać się nad kotem albo myszą, ale z roślinami w sztuce współczesnej można zrobić wszystko?

Olimpiada sztuki (Matylda Taszycka)

Tytuł weneckiego Biennale okazuje się kontrolowanym fake newsem, sensacyjną fałszywą wiadomością, która ma wprowadzić nas w błąd. „May You Live in Interesting Times” to chwytliwy nagłówek, za którym kryje się wszystko i nic

Teatr

W stanie oblężenia (Monika Krawczak)

Mike Urbaniak wraz z Grupą Stonewall wystawili w Scenie Roboczej w Poznaniu monodram o profesorze Michale Głowińskim — Żydzie i geju. Powstał poruszający spektakl

Plastikowe drzewa (Witold Mrozek)

„Rozmowa o drzewach” Szczawińskiej to nie jest spektakl z tezą, przedstawienie z „przesłaniem”. To las znaczeń, powiew świeżości

Kłopoty z kulturą (Paweł Soszyński)

„Hamlet” to wielkie widowisko, festyn i gigantyczna atrakcja. Wielka szkoda, że ucierpieli na tym aktorzy, których odmienność twórcy zaznaczają w każdej chwili

Hamlet rezygnuje z roli (Liubov Ilnytska)

Czy „Hamlet” w reżyserii Kleczewskiej tworzy wielokulturową wypowiedź na temat końca Europy? Moim zdaniem – nie. Przedstawiciele różnych kultur, którzy wchodzą na końcu jako zbiorowa postać Fortynbrasa, niestety są tutaj tylko przedmiotami reżyserskiej wizji

Lo (Monika Krawczak)

Wszystko, co najlepsze w „Lolicie” Tomasza Cyza, jest na drugim planie, poza tekstem sztuki. Scenografia, muzyka, kostiumy. Wady spektaklu to dosłowność oraz granice wyznaczone przez dramat Albeego

Wiersze

Okno na skrzydle (Hanna Janczak)

]]>
Fri, 07 Jun 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/256]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/256

Film

Mękoła (Jakub Socha)

W najnowszym filmie Ceylana jest wszystko to, co było w jego poprzednim: trzy godziny rozmów poprzetykane obserwacją przyrody i kilkoma taktami muzyki klasycznej. Jakimś cudem jednak „Dzika grusza” jest filmem fascynującym

Poetka w ray-banach (Jakub Socha)

Do napisania scenariusza „Słodkiego końca dnia” reżyser zaprosił pisarza Szczepana Twardocha – znanego powszechnie króla stylu. Spotkania tych dwóch estetów materia filmowa zwyczajnie nie wytrzymała, powstało dzieło co najwyżej śmieszne, wysławiające wolność i równocześnie pragnące się wszystkim podobać

Pogorzelisko (Klara Cykorz)

Twórcom „Gry o tron” pomylił się rozmach z batalistyką. Serialowość czerpie siłę z miejsca i czasu na szczegół – miłość widzów rodzi się z rzeczy małych. Kiedy tego zabraknie, wielowątkowość okazuje się pozorna, zamienia się w obrzydliwe smoothie, kulę brunatnej plasteliny

Zmiana warty (Michał Walkiewicz)

Poprzednie edycje festiwalu w Cannes stały pod znakiem przepracowywania europejskich traum. Tegoroczna odbyła się w momencie, gdy rzeczywistość odstawiła reżyserski peleton na kilka długości

Mankamenty (Jakub Socha)

Ktoś wstrzykuje sobie wywrotkę botoksu, ktoś pilotuje uzbrojone w bomby drony. Kryzys antropocenu i kryzys demokracji, kryzys zaufania i energetyczny. Wszystko to czeka w domu i za oknem. I siłą rzeczy wdziera się do współczesnego dokumentu

Fajer i fajerwerki (Darek Arest)

Ona jest skromna, cicha i zamknięta w sobie, on pewny siebie, nonszalancki i tak spontaniczny, że pewnego dnia wychodzi kupić buty i już nie wraca. „Asako. Dzień i noc” to ironiczna love story, która zamienia się w dziwnie pogodną opowieść o rozczarowaniu

Literatura

Czynny żal (Jakub Zgierski)

Cichą współautorką „Bladego Króla” była fenelzyna – stworzona w latach 50. substancja antydepresyjna, którą obecnie stosuje się wyłącznie jako lek ostatniej szansy. Wallace przyjmował ją w pomarańczowych tabletkach opatrzonych nazwą handlową Nardil

Wyje, wyje, wyje (Łukasz Żurek)

W „Kokonie” Joanny Lech studium patriarchatu spłyca się i wykoślawia za sprawą konwencji dreszczowca. W efekcie powieść jest zapisem uników, jakie wykonuje literatura, aby trzymać na dystans rzeczywistość

Wszystkie reklamówki spod zlewu (Paweł Kaczmarski)

Bartosz Sadulski nie chce się przed nami popisać, nic nie jest tu wysilone – pozostaje pod wieloma względami poetą niskiej intensywności, stroniącym od prowokacji i zbędnych fajerwerków

Żyjemy w epoce bezwstydu (Michał Sowiński)

Dobre chęci to dziś za mało. Nikt już nikogo nie słucha, a każda wypowiedź, która wykracza poza prostą wymianę ciosów, jest ignorowana

Pasta w czasach nowoczesnej miłości (Michał R. Wiśniewski)

Literatura krąży po internecie – kopiowana, linkowana, szerowana i dyskutowana. W końcu jednak przybiera klasyczną formę książki wydrukowanej na pulpie ze zmielonych drzew

Muzyka

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Czym jest nagranie? (Antoni Michnik)

Grupie badaczy udało się wydobyć audialne ślady z nowych źródeł. Dziś możemy wsłuchać się w ślad głosu sprzed niemal 160 lat, zarejestrowanego na długo przed pojawieniem się fonografu

Morderstwo z czułością (Piotr Szwed)

Co da się powiedzieć o mieście za pomocą starych pocztówek? Słuchając produkcji Siksy, Młodego Kotka i grupy Tryp, zaglądamy na ich odwrotną stronę

Kompozytor totalny (Wioleta Żochowska)

Alexander Schubert nie przytłacza odbiorców wymyślnymi ideami. Uwzględnia w swojej muzyce ich lęki, oczekiwania i zmieniającą się wrażliwość. Jednocześnie pochłania słuchaczy i osacza bodźcami

Kampowe serce Europy (Marcin Bogucki)

Łatwo jest krytykować Eurowizję, dużo trudniej dostrzec jej potencjał. Jest to jedna z niewielu muzycznych utopii skupionych wokół idei europejskiej, która w silny sposób jednoczy ludzi

Wspomnienia wspomnień (Michał Wieczorek)

Albumy grup Panowie, D A V I C I I oraz Adōnis istnieją w jednym, wymyślonym dźwiękowym świecie. Trochę rajsko-nostalgicznym, a trochę dystopijnym. Może to i koniec cywilizacji, ale i tak jest pięknie

Obyczaje

Mapa nieznanego terytorium (Iwona Kurz)

Nie sposób przecenić znaczenia „Kleru” i „Tylko nie mów nikomu”, niezależnie od różnicy rodzaju i formy. Oba wprowadziły w sferę publiczną to, co było dotąd domeną prywatnych przemilczeń

Pierwszy raz (Aleksandra Boćkowska)

Poszliśmy głosować. Bardzo wcześnie. W komisji siedziało wiele osób, które same nie wiedziały, jak się zachować, kto co może powiedzieć, co wypada, a co nie – opowieść o 4 czerwca 1989 roku

Sztuka

Błędne przyrządy (Karol Sienkiewicz)

Moc fotografii Joanny Piotrowskiej leży w tym, jak łatwo można się w nich odnaleźć, mimo wyraźnej sztuczności aranżowanych przez nią sytuacji. Przeglądamy się w zdjęciach, instynktownie wyczuwając w sobie podobne, trudne do zwerbalizowania lęki

Wyjście z bąbla sztuki (Karol Sienkiewicz)

Spojrzenia to konkurs, który ma nas poruszać: od nominacji, przez wystawę, po przyznanie nagród. Tymczasem nie wydają się nim bardzo podnieceni nawet sami artyści, a i fałszywy alarm bombowy podczas wernisażu wystawy w Zachęcie nikogo specjalnie nie wzruszył

Teatr

Po co zabijać króla? (Witold Mrozek)

„Teraz każdy z was jest rzeczpospolitą” Podstawnego pokazuje, że jeśli do zupy wrzucisz Polskę, nawet świeżo uduszoną, i po szczypcie wielu innych rzeczy, a w dodatku mieszanina się odpowiednio nie przeżre, to istnieje ryzyko, że w smaku znów wyjdzie Polska. I tak kręcimy się w kółko

Kurs uciekania dla początkujących (Arek Gruszczyński)

„W Bolonii zobaczyłam teatr, który był jednocześnie dobry artystycznie i zaangażowany politycznie, poruszał ważne społeczne tematy, ale nie językiem tyrady filozoficznej” – mówi współtwórczyni Stołu Powszechnego

BACKSTAGE: Lo-li-ta! (Tomasz Cyz)

„Nabokov uważał, że jeśli w kinie reżyser chce mieć małe dziecko jako Lolitę, niech weźmie karlicę. Sue Lyon grająca Lolitę w wersji Stanleya Kubricka z 1962 roku, według scenariusza Nabokova, miała wówczas 15 lat” – pisze reżyser przed premierą „Lolity” w Łodzi

Wiersze

wiersze (Patrycja Sikora)

]]>

Film

Mękoła (Jakub Socha)

W najnowszym filmie Ceylana jest wszystko to, co było w jego poprzednim: trzy godziny rozmów poprzetykane obserwacją przyrody i kilkoma taktami muzyki klasycznej. Jakimś cudem jednak „Dzika grusza” jest filmem fascynującym

Poetka w ray-banach (Jakub Socha)

Do napisania scenariusza „Słodkiego końca dnia” reżyser zaprosił pisarza Szczepana Twardocha – znanego powszechnie króla stylu. Spotkania tych dwóch estetów materia filmowa zwyczajnie nie wytrzymała, powstało dzieło co najwyżej śmieszne, wysławiające wolność i równocześnie pragnące się wszystkim podobać

Pogorzelisko (Klara Cykorz)

Twórcom „Gry o tron” pomylił się rozmach z batalistyką. Serialowość czerpie siłę z miejsca i czasu na szczegół – miłość widzów rodzi się z rzeczy małych. Kiedy tego zabraknie, wielowątkowość okazuje się pozorna, zamienia się w obrzydliwe smoothie, kulę brunatnej plasteliny

Zmiana warty (Michał Walkiewicz)

Poprzednie edycje festiwalu w Cannes stały pod znakiem przepracowywania europejskich traum. Tegoroczna odbyła się w momencie, gdy rzeczywistość odstawiła reżyserski peleton na kilka długości

Mankamenty (Jakub Socha)

Ktoś wstrzykuje sobie wywrotkę botoksu, ktoś pilotuje uzbrojone w bomby drony. Kryzys antropocenu i kryzys demokracji, kryzys zaufania i energetyczny. Wszystko to czeka w domu i za oknem. I siłą rzeczy wdziera się do współczesnego dokumentu

Fajer i fajerwerki (Darek Arest)

Ona jest skromna, cicha i zamknięta w sobie, on pewny siebie, nonszalancki i tak spontaniczny, że pewnego dnia wychodzi kupić buty i już nie wraca. „Asako. Dzień i noc” to ironiczna love story, która zamienia się w dziwnie pogodną opowieść o rozczarowaniu

Literatura

Czynny żal (Jakub Zgierski)

Cichą współautorką „Bladego Króla” była fenelzyna – stworzona w latach 50. substancja antydepresyjna, którą obecnie stosuje się wyłącznie jako lek ostatniej szansy. Wallace przyjmował ją w pomarańczowych tabletkach opatrzonych nazwą handlową Nardil

Wyje, wyje, wyje (Łukasz Żurek)

W „Kokonie” Joanny Lech studium patriarchatu spłyca się i wykoślawia za sprawą konwencji dreszczowca. W efekcie powieść jest zapisem uników, jakie wykonuje literatura, aby trzymać na dystans rzeczywistość

Wszystkie reklamówki spod zlewu (Paweł Kaczmarski)

Bartosz Sadulski nie chce się przed nami popisać, nic nie jest tu wysilone – pozostaje pod wieloma względami poetą niskiej intensywności, stroniącym od prowokacji i zbędnych fajerwerków

Żyjemy w epoce bezwstydu (Michał Sowiński)

Dobre chęci to dziś za mało. Nikt już nikogo nie słucha, a każda wypowiedź, która wykracza poza prostą wymianę ciosów, jest ignorowana

Pasta w czasach nowoczesnej miłości (Michał R. Wiśniewski)

Literatura krąży po internecie – kopiowana, linkowana, szerowana i dyskutowana. W końcu jednak przybiera klasyczną formę książki wydrukowanej na pulpie ze zmielonych drzew

Muzyka

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Czym jest nagranie? (Antoni Michnik)

Grupie badaczy udało się wydobyć audialne ślady z nowych źródeł. Dziś możemy wsłuchać się w ślad głosu sprzed niemal 160 lat, zarejestrowanego na długo przed pojawieniem się fonografu

Morderstwo z czułością (Piotr Szwed)

Co da się powiedzieć o mieście za pomocą starych pocztówek? Słuchając produkcji Siksy, Młodego Kotka i grupy Tryp, zaglądamy na ich odwrotną stronę

Kompozytor totalny (Wioleta Żochowska)

Alexander Schubert nie przytłacza odbiorców wymyślnymi ideami. Uwzględnia w swojej muzyce ich lęki, oczekiwania i zmieniającą się wrażliwość. Jednocześnie pochłania słuchaczy i osacza bodźcami

Kampowe serce Europy (Marcin Bogucki)

Łatwo jest krytykować Eurowizję, dużo trudniej dostrzec jej potencjał. Jest to jedna z niewielu muzycznych utopii skupionych wokół idei europejskiej, która w silny sposób jednoczy ludzi

Wspomnienia wspomnień (Michał Wieczorek)

Albumy grup Panowie, D A V I C I I oraz Adōnis istnieją w jednym, wymyślonym dźwiękowym świecie. Trochę rajsko-nostalgicznym, a trochę dystopijnym. Może to i koniec cywilizacji, ale i tak jest pięknie

Obyczaje

Mapa nieznanego terytorium (Iwona Kurz)

Nie sposób przecenić znaczenia „Kleru” i „Tylko nie mów nikomu”, niezależnie od różnicy rodzaju i formy. Oba wprowadziły w sferę publiczną to, co było dotąd domeną prywatnych przemilczeń

Pierwszy raz (Aleksandra Boćkowska)

Poszliśmy głosować. Bardzo wcześnie. W komisji siedziało wiele osób, które same nie wiedziały, jak się zachować, kto co może powiedzieć, co wypada, a co nie – opowieść o 4 czerwca 1989 roku

Sztuka

Błędne przyrządy (Karol Sienkiewicz)

Moc fotografii Joanny Piotrowskiej leży w tym, jak łatwo można się w nich odnaleźć, mimo wyraźnej sztuczności aranżowanych przez nią sytuacji. Przeglądamy się w zdjęciach, instynktownie wyczuwając w sobie podobne, trudne do zwerbalizowania lęki

Wyjście z bąbla sztuki (Karol Sienkiewicz)

Spojrzenia to konkurs, który ma nas poruszać: od nominacji, przez wystawę, po przyznanie nagród. Tymczasem nie wydają się nim bardzo podnieceni nawet sami artyści, a i fałszywy alarm bombowy podczas wernisażu wystawy w Zachęcie nikogo specjalnie nie wzruszył

Teatr

Po co zabijać króla? (Witold Mrozek)

„Teraz każdy z was jest rzeczpospolitą” Podstawnego pokazuje, że jeśli do zupy wrzucisz Polskę, nawet świeżo uduszoną, i po szczypcie wielu innych rzeczy, a w dodatku mieszanina się odpowiednio nie przeżre, to istnieje ryzyko, że w smaku znów wyjdzie Polska. I tak kręcimy się w kółko

Kurs uciekania dla początkujących (Arek Gruszczyński)

„W Bolonii zobaczyłam teatr, który był jednocześnie dobry artystycznie i zaangażowany politycznie, poruszał ważne społeczne tematy, ale nie językiem tyrady filozoficznej” – mówi współtwórczyni Stołu Powszechnego

BACKSTAGE: Lo-li-ta! (Tomasz Cyz)

„Nabokov uważał, że jeśli w kinie reżyser chce mieć małe dziecko jako Lolitę, niech weźmie karlicę. Sue Lyon grająca Lolitę w wersji Stanleya Kubricka z 1962 roku, według scenariusza Nabokova, miała wówczas 15 lat” – pisze reżyser przed premierą „Lolity” w Łodzi

Wiersze

wiersze (Patrycja Sikora)

]]>
Fri, 24 May 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/255]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/255

Film

Superbohaterka (Jakub Majmurek)

W dokumencie „Podbić Kongres” Ocasio-Cortez odkrywa w sobie siłę do politycznego działania. Uczy się donośnym głosem przemawiać w sprawie ludzi takich jak ona – ciężko pracujących Amerykanów

Fatalne zauroczenie (Agnieszka Jakimiak)

Jeśli historia Teda Bundy'ego jest warta opowiedzenia, to tylko z tego powodu: żeby zobaczyć, jak spektakl przejmuje władzę nad sprawiedliwością, a jeden uśmiech seryjnego mordercy przekreśla jego winę w oczach tysięcy widzów i widzek przed telewizorami

Islam prób i błędów (Marta Bałaga)

Sherin Khankan przyciągnęła uwagę świata w 2016 roku. To właśnie wtedy postanowiła założyć meczet prowadzony wyłącznie przez kobiety. Rozmawiamy z reżyserką, która nakręciła o niej film

Literatura

Kwadratura koła (Agata Sikora)

W centrum zainteresowania „Taśm rodzinnych” Macieja Marcisza leży uzdrawianie jednostek i rodzin należących do nowej polskiej klasy średniej, a nie opowieść o społeczeństwie, roli pieniądza czy napięciach międzypokoleniowych

Kwestia tężca (Olga Wróbel)

„Rado Boy”, debiut Doroty Jaworskiej, to powieść o ludziach, którzy nienawidzą wszelkiej odmienności, i o ponurych tego konsekwencjach. Czy taki cel wart jest przymknięcia oczu na stylistyczne kiksy?

Nowa księga urwisów (Monika Ochędowska)

„Gigusie” Jakuba Michalczeni to prosta, ale wybuchowa mieszanka pieśni podwórkowej i powieści łotrzykowskiej dopełniona pantagruelicznym bezwstydem

Oczy szeroko rozstawione (Grzegorz Bogdał)

Łaska w historiach O’Connor jest szorstka i brutalna. Spada na człowieka wtedy, gdy jest już za późno na nadzieję. Równie dobrze można nazwać ją przemocą. Bo czym innym jest siła, która oddziałuje na człowieka, choć ten nie chce się jej poddać?

Nie umieraj (Małgorzata Łukasiewicz)

Jak z krucjaty przeciwko śmierci zrobić literaturę? Bo jasne jest, że literatura stanowi główne pole bitwy w wojnie, którą prowadzi Elias Canetti

Tak żyją ludzie (Zofia Król)

Co znaczy dla literatury, że ma ona być dokumentem degrengolady i rozkładu, końcowego aktu, w którym Europejczyk – biały mężczyzna, gatunek, jak wiadomo, raczej na wymarciu – próbuje opowiedzieć swoje ostatnie dni?

Media

Poszukiwaczka zaginionych translacji (Marzena Falkowska)

„Heaven’s Vault” to gra stworzona przez osoby kochające słowa i dla takich przeznaczona. Zamiast śmiertelnych pułapek – badanie starożytnych ruin i artefaktów. Zamiast depczących po piętach łotrów – odcyfrowywanie hieroglificznych inskrypcji

Duch i maszyny (Michał R. Wiśniewski)

Jest coś mylącego w terminie „cyfrowa rozrywka” – skojarzenie z nierzeczywistym bytem software’u. Ale historia gier wideo to coś więcej – emocji zaklętych w zerach i jedynkach doświadczało się przez kontakt ze sprzętem

Zadymiarze internetu i jedna zadymiara (Monika Borys)

Patostreamerzy wykorzystują popyt na obrazy „odrażających, brudnych, złych” i jednocześnie się za nie rewanżują. Z tą różnicą, że pracują na własny rachunek. Internetowe zadymy są odpowiedzią na pragnienie hardkorowego reality w późnym kapitalizmie

Zaklinaczka botów (Piotr Szostak)

Istnieją boty, które mają być przyjaciółmi. Pytają, co u ciebie słychać, pokazują, że o tobie pamiętają, wysyłają ci GIF-y i memy. Są zbudowane tak, żeby osiągać coraz dłuższe interakcje. Żebyś czekał na ich odpowiedź. Dla osób samotnych tego typu rozwiązania mogą być wkręcające

Muzyka

Program rozwoju dyskotek (Łukasz Strzelczyk)

Założony w 1973 roku Riviera Remont, klub studencki Politechniki Warszawskiej, szybko stał się mekką artystyczną stolicy i miejscem wyjątkowym dla całego regionu za żelazną kurtyną. Centrum życia kulturalnego, towarzyskiego i alkoholowego. Niestety nie jest to historia z happy endem

Strawiński w jaskini (Stefan Drajewski)

Każdy choreograf, który mierzy się z baletami Strawińskiego, musi sobie odpowiedzieć na pytanie, o czym chce rozmawiać z publicznością. Twórców wrocławskiej inscenizacji „Święta wiosny” nie interesuje jego fabuła ani rytuał płodności. Pokazują w nim za to walkę o przetrwanie

Chodź, pokażę ci coś jeszcze (Maciej Krawiec)

Młodzi jazzmani w rodzaju Jerzego Mączyńskiego to już nie „muzyczne brudasy”, jak mówiło o sobie pokolenie yassu. Są wykształceni i świadomi. Nie dziwią u nich poszatkowane formy, przeskoki z freejazzu do szkolnej etiudy czy hiphopowy groove. Nie dziwią, ale czy interesują?

Mamo, nie płacz (Aleksander Wenglasz)

Muzyczne crossovery muzyki współczesnej z popularną zbyt często przypominają naklejenie na utwór pierwotny własnego nazwiska. Płyta z Beth Gibbons śpiewającą III Symfonię Góreckiego jest tutaj chlubnym wyjątkiem

Obyczaje

Megafon miałkich mózgów (George Saunders)

Kulturze do przetrwania niezbędna jest zdolność rozumienia – i świata, i siebie samej. Dziś jednak na arenę debaty publicznej prowadzą nas wizjonerzy, których głównym darem jest zdolność skłaniania ludzi, by wciąż ich oglądali

Witajcie w przedwojniu (Przemysław Witkowski)

Kiedy chcesz akumulować, musisz mieć spokój. Aktywiści społeczni, związki zawodowe czy centra socjalne stoją temu na drodze. Trzeba ich usunąć albo czymś zająć. Likwidowane są miejsca działające na rzecz wspólnoty. Znikają jedno po drugim w europejskich metropoliach

To, co było (Roma Sendyka)

„Przez ruiny i zgliszcza” Mordechaja Canina to zapis rzeczywistości, która tylko na pierwszy rzut oka już nas nie dotyczy. Dopóki wyznanie: „Weźcie, Żydzi, swoje rzeczy”, nie będzie w Polsce możliwe, dopóty wojna wciąż będzie modelować nasze interakcje

Zdrajca klasy musi odejść (Olga Byrska)

„Powrót do Reims” Didiera Eribona jest opisem zmiany jednego stylu życia, klasy robotniczej, w drugi, intelektualny. Awansu społecznego i ceny, którą się zań płaci

Sztuka

Ruski sobór na Saskim placu (Maria Poprzęcka)

Warszawa jest znaczona wieloma miejscami głęboko nasyconymi symbolicznie. Żadne z nich nie może się jednak równać z placem nazywanym kolejno Saskim, Adolf Hitler Platz, Zwycięstwa, dziś Marszałka Józefa Piłsudskiego

Lot (Arek Gruszczyński)

Robię katastrofę, a potem ją naprawiam. Zniszczyłem nowy, piękny samolot. Przeciąłem go na pół, a potem rozłożyłem na czynniki pierwsze, dotknąłem jego każdej części. Na emigracji w Wenecji złożę go z powrotem, tylko na odwrót – mówi autor Polskiego Pawilonu na otwierającym się właśnie Biennale w Wenecji

W kałuży (Stach Szabłowski)

Sztuka to nie widowisko masowe. Jeżeli jest zrobiona naprawdę dobrze, jak „Kałuża neurotyków” Rafała Bujnowskiego, można w nią dosłownie wdepnąć i pomyśleć, że wlazło się w kałużę

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Geografia przemytu (Arek Gruszczyński)

Siedzę sporo w internecie, od którego zawsze zaczynam swoje poszukiwania. Dopiero jak się okazuje, że czegoś w nim nie ma, to odwiedzam Bibliotekę Narodową. Dryfuję po forach, Wikipedii. Mam sposoby, jak szukać na OLX-ie

Teatr

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Wchodzimy i robimy bałagan (Paweł Soszyński)

To, co jest najbardziej pasjonujące w archiwum, to dobór słów: jakie słowa się pojawiają w wywiadzie, jaki jest rytm tych słów, które się powtarzają

Czy macie z tym kłopot? (Witold Mrozek)

Można powiedzieć, że od nastoletniości jestem politycznym zwierzęciem. Mam taki rodzaj dziennikarskiej „nerwiczki”. Od razu reaguję na to, co się dzieje

I jedna nie ruszy bez drugiej (Agata Adamiecka Sitek)

Maria Klassenberg to najbardziej radykalna twórczyni polskiej, a może nawet światowej sztuki współczesnej. To postać fantazmatyczna z wymyślonym archiwum

Jesteśmy na siebie skazani (Witold Mrozek)

Dlaczego „Kowboje”? Dziki Zachód w spektaklu Smolar staje się symbolem stanu przemocy, wojny wszystkich ze wszystkimi

Kamera, siekiera (Piotr Morawski)

„Kino moralnego niepokoju” Borczucha jest myślowo szlachetnie vintage’owe. Snująca się dramaturgia Śpiewaka może wciągać lub drażnić. Sam spektakl skutecznie uchyla się jednak od pytań o współczesność, rekonstruując strategie niemocy

Wiersze

wiersze (Konrad Góra)

]]>

Film

Superbohaterka (Jakub Majmurek)

W dokumencie „Podbić Kongres” Ocasio-Cortez odkrywa w sobie siłę do politycznego działania. Uczy się donośnym głosem przemawiać w sprawie ludzi takich jak ona – ciężko pracujących Amerykanów

Fatalne zauroczenie (Agnieszka Jakimiak)

Jeśli historia Teda Bundy'ego jest warta opowiedzenia, to tylko z tego powodu: żeby zobaczyć, jak spektakl przejmuje władzę nad sprawiedliwością, a jeden uśmiech seryjnego mordercy przekreśla jego winę w oczach tysięcy widzów i widzek przed telewizorami

Islam prób i błędów (Marta Bałaga)

Sherin Khankan przyciągnęła uwagę świata w 2016 roku. To właśnie wtedy postanowiła założyć meczet prowadzony wyłącznie przez kobiety. Rozmawiamy z reżyserką, która nakręciła o niej film

Literatura

Kwadratura koła (Agata Sikora)

W centrum zainteresowania „Taśm rodzinnych” Macieja Marcisza leży uzdrawianie jednostek i rodzin należących do nowej polskiej klasy średniej, a nie opowieść o społeczeństwie, roli pieniądza czy napięciach międzypokoleniowych

Kwestia tężca (Olga Wróbel)

„Rado Boy”, debiut Doroty Jaworskiej, to powieść o ludziach, którzy nienawidzą wszelkiej odmienności, i o ponurych tego konsekwencjach. Czy taki cel wart jest przymknięcia oczu na stylistyczne kiksy?

Nowa księga urwisów (Monika Ochędowska)

„Gigusie” Jakuba Michalczeni to prosta, ale wybuchowa mieszanka pieśni podwórkowej i powieści łotrzykowskiej dopełniona pantagruelicznym bezwstydem

Oczy szeroko rozstawione (Grzegorz Bogdał)

Łaska w historiach O’Connor jest szorstka i brutalna. Spada na człowieka wtedy, gdy jest już za późno na nadzieję. Równie dobrze można nazwać ją przemocą. Bo czym innym jest siła, która oddziałuje na człowieka, choć ten nie chce się jej poddać?

Nie umieraj (Małgorzata Łukasiewicz)

Jak z krucjaty przeciwko śmierci zrobić literaturę? Bo jasne jest, że literatura stanowi główne pole bitwy w wojnie, którą prowadzi Elias Canetti

Tak żyją ludzie (Zofia Król)

Co znaczy dla literatury, że ma ona być dokumentem degrengolady i rozkładu, końcowego aktu, w którym Europejczyk – biały mężczyzna, gatunek, jak wiadomo, raczej na wymarciu – próbuje opowiedzieć swoje ostatnie dni?

Media

Poszukiwaczka zaginionych translacji (Marzena Falkowska)

„Heaven’s Vault” to gra stworzona przez osoby kochające słowa i dla takich przeznaczona. Zamiast śmiertelnych pułapek – badanie starożytnych ruin i artefaktów. Zamiast depczących po piętach łotrów – odcyfrowywanie hieroglificznych inskrypcji

Duch i maszyny (Michał R. Wiśniewski)

Jest coś mylącego w terminie „cyfrowa rozrywka” – skojarzenie z nierzeczywistym bytem software’u. Ale historia gier wideo to coś więcej – emocji zaklętych w zerach i jedynkach doświadczało się przez kontakt ze sprzętem

Zadymiarze internetu i jedna zadymiara (Monika Borys)

Patostreamerzy wykorzystują popyt na obrazy „odrażających, brudnych, złych” i jednocześnie się za nie rewanżują. Z tą różnicą, że pracują na własny rachunek. Internetowe zadymy są odpowiedzią na pragnienie hardkorowego reality w późnym kapitalizmie

Zaklinaczka botów (Piotr Szostak)

Istnieją boty, które mają być przyjaciółmi. Pytają, co u ciebie słychać, pokazują, że o tobie pamiętają, wysyłają ci GIF-y i memy. Są zbudowane tak, żeby osiągać coraz dłuższe interakcje. Żebyś czekał na ich odpowiedź. Dla osób samotnych tego typu rozwiązania mogą być wkręcające

Muzyka

Program rozwoju dyskotek (Łukasz Strzelczyk)

Założony w 1973 roku Riviera Remont, klub studencki Politechniki Warszawskiej, szybko stał się mekką artystyczną stolicy i miejscem wyjątkowym dla całego regionu za żelazną kurtyną. Centrum życia kulturalnego, towarzyskiego i alkoholowego. Niestety nie jest to historia z happy endem

Strawiński w jaskini (Stefan Drajewski)

Każdy choreograf, który mierzy się z baletami Strawińskiego, musi sobie odpowiedzieć na pytanie, o czym chce rozmawiać z publicznością. Twórców wrocławskiej inscenizacji „Święta wiosny” nie interesuje jego fabuła ani rytuał płodności. Pokazują w nim za to walkę o przetrwanie

Chodź, pokażę ci coś jeszcze (Maciej Krawiec)

Młodzi jazzmani w rodzaju Jerzego Mączyńskiego to już nie „muzyczne brudasy”, jak mówiło o sobie pokolenie yassu. Są wykształceni i świadomi. Nie dziwią u nich poszatkowane formy, przeskoki z freejazzu do szkolnej etiudy czy hiphopowy groove. Nie dziwią, ale czy interesują?

Mamo, nie płacz (Aleksander Wenglasz)

Muzyczne crossovery muzyki współczesnej z popularną zbyt często przypominają naklejenie na utwór pierwotny własnego nazwiska. Płyta z Beth Gibbons śpiewającą III Symfonię Góreckiego jest tutaj chlubnym wyjątkiem

Obyczaje

Megafon miałkich mózgów (George Saunders)

Kulturze do przetrwania niezbędna jest zdolność rozumienia – i świata, i siebie samej. Dziś jednak na arenę debaty publicznej prowadzą nas wizjonerzy, których głównym darem jest zdolność skłaniania ludzi, by wciąż ich oglądali

Witajcie w przedwojniu (Przemysław Witkowski)

Kiedy chcesz akumulować, musisz mieć spokój. Aktywiści społeczni, związki zawodowe czy centra socjalne stoją temu na drodze. Trzeba ich usunąć albo czymś zająć. Likwidowane są miejsca działające na rzecz wspólnoty. Znikają jedno po drugim w europejskich metropoliach

To, co było (Roma Sendyka)

„Przez ruiny i zgliszcza” Mordechaja Canina to zapis rzeczywistości, która tylko na pierwszy rzut oka już nas nie dotyczy. Dopóki wyznanie: „Weźcie, Żydzi, swoje rzeczy”, nie będzie w Polsce możliwe, dopóty wojna wciąż będzie modelować nasze interakcje

Zdrajca klasy musi odejść (Olga Byrska)

„Powrót do Reims” Didiera Eribona jest opisem zmiany jednego stylu życia, klasy robotniczej, w drugi, intelektualny. Awansu społecznego i ceny, którą się zań płaci

Sztuka

Ruski sobór na Saskim placu (Maria Poprzęcka)

Warszawa jest znaczona wieloma miejscami głęboko nasyconymi symbolicznie. Żadne z nich nie może się jednak równać z placem nazywanym kolejno Saskim, Adolf Hitler Platz, Zwycięstwa, dziś Marszałka Józefa Piłsudskiego

Lot (Arek Gruszczyński)

Robię katastrofę, a potem ją naprawiam. Zniszczyłem nowy, piękny samolot. Przeciąłem go na pół, a potem rozłożyłem na czynniki pierwsze, dotknąłem jego każdej części. Na emigracji w Wenecji złożę go z powrotem, tylko na odwrót – mówi autor Polskiego Pawilonu na otwierającym się właśnie Biennale w Wenecji

W kałuży (Stach Szabłowski)

Sztuka to nie widowisko masowe. Jeżeli jest zrobiona naprawdę dobrze, jak „Kałuża neurotyków” Rafała Bujnowskiego, można w nią dosłownie wdepnąć i pomyśleć, że wlazło się w kałużę

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Geografia przemytu (Arek Gruszczyński)

Siedzę sporo w internecie, od którego zawsze zaczynam swoje poszukiwania. Dopiero jak się okazuje, że czegoś w nim nie ma, to odwiedzam Bibliotekę Narodową. Dryfuję po forach, Wikipedii. Mam sposoby, jak szukać na OLX-ie

Teatr

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Wchodzimy i robimy bałagan (Paweł Soszyński)

To, co jest najbardziej pasjonujące w archiwum, to dobór słów: jakie słowa się pojawiają w wywiadzie, jaki jest rytm tych słów, które się powtarzają

Czy macie z tym kłopot? (Witold Mrozek)

Można powiedzieć, że od nastoletniości jestem politycznym zwierzęciem. Mam taki rodzaj dziennikarskiej „nerwiczki”. Od razu reaguję na to, co się dzieje

I jedna nie ruszy bez drugiej (Agata Adamiecka Sitek)

Maria Klassenberg to najbardziej radykalna twórczyni polskiej, a może nawet światowej sztuki współczesnej. To postać fantazmatyczna z wymyślonym archiwum

Jesteśmy na siebie skazani (Witold Mrozek)

Dlaczego „Kowboje”? Dziki Zachód w spektaklu Smolar staje się symbolem stanu przemocy, wojny wszystkich ze wszystkimi

Kamera, siekiera (Piotr Morawski)

„Kino moralnego niepokoju” Borczucha jest myślowo szlachetnie vintage’owe. Snująca się dramaturgia Śpiewaka może wciągać lub drażnić. Sam spektakl skutecznie uchyla się jednak od pytań o współczesność, rekonstruując strategie niemocy

Wiersze

wiersze (Konrad Góra)

]]>
Thu, 09 May 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2019/254]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2019/254

Film

W labiryncie (super)ludzkich spraw (Darek Arest)

Chociaż znaczną część metrażu „Avengers. Koniec gry” wypełnia wielka bitwa, mniej tu mordobicia, a więcej przytulania i klepania po ramieniu. Seans na kacu grozi śmiertelnym przedawkowaniem płytkich wzruszeń

Ręka, noga, mózg (Paulina Kwiatkowska)

Mroczny profeta, który drąży pod powierzchnią, i pogodna staruszka, która wędruje po powierzchni, to tylko figury potrzebne Godardowi i Vardzie, by opowiedzieć o doświadczeniu obcowania z obrazami

Literatura

Świat, jego kwadrat i pierwiastek (Rafał Wawrzyńczyk)

W „Feinweinblein” tylko tekst tytułowy brzmi jak „Weronika Murek z opowiadań”, a jednocześnie ma się wrażenie, że jest on napisany w stylistyce, którą autorka właśnie przekroczyła. Kto jeszcze takie rzeczy ma za sobą?

Drewno na opał (Wells Tower)

W czasie, gdy mama umierała, przerąbałem bardzo dużo drewna na całej naszej posesji. Po zakończeniu dniówki szedłem posiedzieć przy niej, a pył drzewny i drzazgi drapały mnie w wilgotnych zagłębieniach skóry na karku

Jesteś samo śpiewa (Jarosław Borowiec)

Co mi z fregaty i Morza Śródziemnego, którego w życiu nie widziałam? Do dziś nie potrafiłabym się zmusić do napisania tekstu, dla którego punktem odniesienia jest sztuka i kultura

Każdy ludzik jest chiński (Agnieszka Wolny-Hamkało)

Nie zajmuję się tylko pisaniem, muszę odprowadzić dziecko do szkoły, iść na spacer z psem, żeby się wyszczał. Inne rzeczy, inne przyjemności. Dobrze jest zajmować się czymś innym niż pisanie, żeby nie zwariować

Media

Kultura 3.0: internet dla ludzi (Mirek Filiciak / Alek Tarkowski)

Dziesięć lat temu sformułowaliśmy na łamach „Dwutygodnika” wizję Kultury 2.0, która dziś wygląda naiwnie i niewinnie. Dziś potrzebujemy działań, które pozwolą ujarzmić cyfrowe obiegi danych. Kultura 3.0 jest wizją, w której użytkownicy świadomie odzyskują ludzki wymiar technologii

ODBIORNIK (19): #dwutygodnikzostaje (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

W nowym odcinku podkastu rozmawiamy z Irą Glassem i Brianem Reedem – twórcami podkastu „This American Life” i „S-Town” oraz opowiadamy o festiwalu SXSW w Teksasie

Śmierć idzie rządkiem (Kaja Puto)

„Zima” to wszystko, co kocha rosyjski internet, a reszta internetu kocha w nim, czyli beznadzieja prowincjonalnego blokowiska

Muzyka

Populizmy nowej muzyki (Wioleta Żochowska)

Scena muzyki współczesnej w dużym stopniu przypomina to, co dzieje się w krajowej polityce. Dominują ścierające się „prawica” i „lewica”, każda traktująca słuchaczy jak potencjalnych wyborców

Obyczaje

Jak zwierzę (Renata Lis)

Nie czytać tygodniami albo miesiącami, nie czytać z pełną świadomością nieczytania. Namawiam was, umiłowani logosferzanie, do okresowego uzwierzęcenia

Szkoda miejsca (Filip Springer)

Miejsca kultury, te realne i te wirtualne, muszą ciągle walczyć o przetrwanie. Z ich zniknięć i zamknięć płynie często nauka nie mniej ważna niż ta, która wynika z samego ich działania

Przedmioty jednego weekendu (Paweł Sołtys)

Zapracowana rynna na stacji Shell przy Autostradzie Wolności. Winda mówiąca głosem czterdziestoletniej śląskiej kobiety. Niewzruszony, poważny kran w hotelu Tychy w Tychach. Okrągła różowa tabletka, którą biorę na noc

Gra w klasę (Joanna Roszak)

Nie można sprowadzić roli nauczycielek i nauczycieli do pilnowania młodzieży podczas egzaminów. Jesteśmy z dziećmi na co dzień: w radościach, czasem w depresjach, rozwodach rodziców, chorobach, samookaleczaniu, niedowartościowaniu, buncie, pogubieniu i strachu

Inwazja barbarzyńców (Bartosz Żurawiecki)

Gdy podrosłem, zrozumiałem, że piosenkarką nie zostanę. Straciłem dar imitacji, u dzieci tak naturalny i pozbawiony moralnych obciążeń. Niestety, im bardziej dorastasz, tym więcej świat ci tych obciążeń dorzuca. Aż wreszcie mówi ci, że to niemoralne, by mężczyzna był Jarocką. Albo Jantar

Rzeczy, z którymi nie chcę już mieszkać (Jacek Dehnel)

I rosła hałda, hałdy. Najpierw nieśmiało, na kanapie, na łóżku, na podłodze, potem z drobnych górek łączyła się w megahałdę, to znów dzieliła na podhałdki

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Ślady (Iwona Kurz)

W gorączkę archiwum trudno uwierzyć, kiedy się siedzi w czytelni. Bywa kurz i zaduch, ale dziś częściej chłód i jednostajny szum klimatyzacji. Pierwszą czynnością jest wpisanie się do zeszytu – potwierdzenie bytności w archiwum tworzy jego własne archiwum

Perpetua (Marcin Wicha)

Zawsze trochę nieśmiały. Jakby się obawiał, że nie znajdzie właściwych słów. Przecież sam był uczniem. To uczyniło z niego najlepszego nauczyciela, jakiego spotkałem. Nigdy później już nie zobaczyłem, żeby komuś zaparło dech na widok litery

Siedem moich klas (Zofia Zaleska)

„Jestem pewna, że warto inwestować w nauczycieli. Mogą być dobre programy, najlepsze podręczniki i metody, najlepsze szkolenia, ale to wszystko na nic bez zaangażowanego człowieka” – mówi nauczycielka, która przepracowała w zawodzie kilkadziesiąt lat

Zboczek z boczkiem (Michał Paweł Markowski)

Nie wstydzę się własnych przyjemności, stanowią o tym, za kogo się uważam. A cały teoretyczno-historyczny wstęp potrzebny mi jest po to tylko, żeby wprowadzić was do mojej kuchni, mówić o gotowaniu

Osierocone fotografie (Maciej Topolski)

Kiedy otwieram album, widzę pożółkłą bibułę oddzielającą karty, pod nią resztki pajęczyny. Następnie pojawia się kapryśna historia jakiejś pary. On jest całkiem przystojnym marynarzem. A ona?

Kontakt (Aldona Kopkiewicz)

Może jednak posłucham, bo coś za długo już gada o tym Marksie. Co proszę? He, he. Usiłuje zniszczyć całą myśl marksistowską zdroworozsądkowym close readingiem „Manifestu komunistycznego”? Poczciwina. Słodziak. Szczeniaczek – swobodna rekonstrukcja debaty Žižka i Petersona

Polakiem się bywa (Maria Magdalena Kozłowska)

Annefleur Schep marzy o zostaniu Polką. Nie ma z Polską absolutnie nic wspólnego. Żadnej rodziny, korzeni. Swoją performerską personę nazywa Ambasadorką IOOTCP, instytutu mającego za zadanie szerzenie informacji na temat języka i kultury Polski

Bonbon Bal (Weronika Murek)

Torebkę swą reklamową producenta wafelków Manner będę trzymać przy sobie przez cały bal. Między białymi posągami migają żółte, czerwone M&M'sy, w koronach, w czerwonych zbrojach, w niebieskich pelerynach roją się książęta reklamujący herbatniki Prinzen Rolle

Sztuka

Antyczna przyjaźń (Łukasz Gorczyca)

Jako pomnik powojennej tożsamości i transformacji ostatecznego ćwierćwiecza, dojrzewania i samoupokorzeń „Przyjaźń” Szapocznikow powinna dziś stanąć w muzeum. Bez rąk i bez sztandaru, ale z naszymi odwiecznymi, antycznymi obsesjami ukrytymi w ciemnych otworach po odciętych ramionach

Lubiłem to robić (Monika Stelmach)

Propaganda partyjna to nie było moje główne zajęcie. Jako plastyk dużo pracowałem dla handlu i rozrywki. A w latach 70. projektowałem nawet ołtarze na Boże Ciało. Zlecenia płynęły i z partii, i z kościoła

Wiersze

Wiersze (Julia Fiedorczuk)

]]>

Film

W labiryncie (super)ludzkich spraw (Darek Arest)

Chociaż znaczną część metrażu „Avengers. Koniec gry” wypełnia wielka bitwa, mniej tu mordobicia, a więcej przytulania i klepania po ramieniu. Seans na kacu grozi śmiertelnym przedawkowaniem płytkich wzruszeń

Ręka, noga, mózg (Paulina Kwiatkowska)

Mroczny profeta, który drąży pod powierzchnią, i pogodna staruszka, która wędruje po powierzchni, to tylko figury potrzebne Godardowi i Vardzie, by opowiedzieć o doświadczeniu obcowania z obrazami

Literatura

Świat, jego kwadrat i pierwiastek (Rafał Wawrzyńczyk)

W „Feinweinblein” tylko tekst tytułowy brzmi jak „Weronika Murek z opowiadań”, a jednocześnie ma się wrażenie, że jest on napisany w stylistyce, którą autorka właśnie przekroczyła. Kto jeszcze takie rzeczy ma za sobą?

Drewno na opał (Wells Tower)

W czasie, gdy mama umierała, przerąbałem bardzo dużo drewna na całej naszej posesji. Po zakończeniu dniówki szedłem posiedzieć przy niej, a pył drzewny i drzazgi drapały mnie w wilgotnych zagłębieniach skóry na karku

Jesteś samo śpiewa (Jarosław Borowiec)

Co mi z fregaty i Morza Śródziemnego, którego w życiu nie widziałam? Do dziś nie potrafiłabym się zmusić do napisania tekstu, dla którego punktem odniesienia jest sztuka i kultura

Każdy ludzik jest chiński (Agnieszka Wolny-Hamkało)

Nie zajmuję się tylko pisaniem, muszę odprowadzić dziecko do szkoły, iść na spacer z psem, żeby się wyszczał. Inne rzeczy, inne przyjemności. Dobrze jest zajmować się czymś innym niż pisanie, żeby nie zwariować

Media

Kultura 3.0: internet dla ludzi (Mirek Filiciak / Alek Tarkowski)

Dziesięć lat temu sformułowaliśmy na łamach „Dwutygodnika” wizję Kultury 2.0, która dziś wygląda naiwnie i niewinnie. Dziś potrzebujemy działań, które pozwolą ujarzmić cyfrowe obiegi danych. Kultura 3.0 jest wizją, w której użytkownicy świadomie odzyskują ludzki wymiar technologii

ODBIORNIK (19): #dwutygodnikzostaje (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

W nowym odcinku podkastu rozmawiamy z Irą Glassem i Brianem Reedem – twórcami podkastu „This American Life” i „S-Town” oraz opowiadamy o festiwalu SXSW w Teksasie

Śmierć idzie rządkiem (Kaja Puto)

„Zima” to wszystko, co kocha rosyjski internet, a reszta internetu kocha w nim, czyli beznadzieja prowincjonalnego blokowiska

Muzyka

Populizmy nowej muzyki (Wioleta Żochowska)

Scena muzyki współczesnej w dużym stopniu przypomina to, co dzieje się w krajowej polityce. Dominują ścierające się „prawica” i „lewica”, każda traktująca słuchaczy jak potencjalnych wyborców

Obyczaje

Jak zwierzę (Renata Lis)

Nie czytać tygodniami albo miesiącami, nie czytać z pełną świadomością nieczytania. Namawiam was, umiłowani logosferzanie, do okresowego uzwierzęcenia

Szkoda miejsca (Filip Springer)

Miejsca kultury, te realne i te wirtualne, muszą ciągle walczyć o przetrwanie. Z ich zniknięć i zamknięć płynie często nauka nie mniej ważna niż ta, która wynika z samego ich działania

Przedmioty jednego weekendu (Paweł Sołtys)

Zapracowana rynna na stacji Shell przy Autostradzie Wolności. Winda mówiąca głosem czterdziestoletniej śląskiej kobiety. Niewzruszony, poważny kran w hotelu Tychy w Tychach. Okrągła różowa tabletka, którą biorę na noc

Gra w klasę (Joanna Roszak)

Nie można sprowadzić roli nauczycielek i nauczycieli do pilnowania młodzieży podczas egzaminów. Jesteśmy z dziećmi na co dzień: w radościach, czasem w depresjach, rozwodach rodziców, chorobach, samookaleczaniu, niedowartościowaniu, buncie, pogubieniu i strachu

Inwazja barbarzyńców (Bartosz Żurawiecki)

Gdy podrosłem, zrozumiałem, że piosenkarką nie zostanę. Straciłem dar imitacji, u dzieci tak naturalny i pozbawiony moralnych obciążeń. Niestety, im bardziej dorastasz, tym więcej świat ci tych obciążeń dorzuca. Aż wreszcie mówi ci, że to niemoralne, by mężczyzna był Jarocką. Albo Jantar

Rzeczy, z którymi nie chcę już mieszkać (Jacek Dehnel)

I rosła hałda, hałdy. Najpierw nieśmiało, na kanapie, na łóżku, na podłodze, potem z drobnych górek łączyła się w megahałdę, to znów dzieliła na podhałdki

ARTYSTKA W ARCHIWUM: Ślady (Iwona Kurz)

W gorączkę archiwum trudno uwierzyć, kiedy się siedzi w czytelni. Bywa kurz i zaduch, ale dziś częściej chłód i jednostajny szum klimatyzacji. Pierwszą czynnością jest wpisanie się do zeszytu – potwierdzenie bytności w archiwum tworzy jego własne archiwum

Perpetua (Marcin Wicha)

Zawsze trochę nieśmiały. Jakby się obawiał, że nie znajdzie właściwych słów. Przecież sam był uczniem. To uczyniło z niego najlepszego nauczyciela, jakiego spotkałem. Nigdy później już nie zobaczyłem, żeby komuś zaparło dech na widok litery

Siedem moich klas (Zofia Zaleska)

„Jestem pewna, że warto inwestować w nauczycieli. Mogą być dobre programy, najlepsze podręczniki i metody, najlepsze szkolenia, ale to wszystko na nic bez zaangażowanego człowieka” – mówi nauczycielka, która przepracowała w zawodzie kilkadziesiąt lat

Zboczek z boczkiem (Michał Paweł Markowski)

Nie wstydzę się własnych przyjemności, stanowią o tym, za kogo się uważam. A cały teoretyczno-historyczny wstęp potrzebny mi jest po to tylko, żeby wprowadzić was do mojej kuchni, mówić o gotowaniu

Osierocone fotografie (Maciej Topolski)

Kiedy otwieram album, widzę pożółkłą bibułę oddzielającą karty, pod nią resztki pajęczyny. Następnie pojawia się kapryśna historia jakiejś pary. On jest całkiem przystojnym marynarzem. A ona?

Kontakt (Aldona Kopkiewicz)

Może jednak posłucham, bo coś za długo już gada o tym Marksie. Co proszę? He, he. Usiłuje zniszczyć całą myśl marksistowską zdroworozsądkowym close readingiem „Manifestu komunistycznego”? Poczciwina. Słodziak. Szczeniaczek – swobodna rekonstrukcja debaty Žižka i Petersona

Polakiem się bywa (Maria Magdalena Kozłowska)

Annefleur Schep marzy o zostaniu Polką. Nie ma z Polską absolutnie nic wspólnego. Żadnej rodziny, korzeni. Swoją performerską personę nazywa Ambasadorką IOOTCP, instytutu mającego za zadanie szerzenie informacji na temat języka i kultury Polski

Bonbon Bal (Weronika Murek)

Torebkę swą reklamową producenta wafelków Manner będę trzymać przy sobie przez cały bal. Między białymi posągami migają żółte, czerwone M&M'sy, w koronach, w czerwonych zbrojach, w niebieskich pelerynach roją się książęta reklamujący herbatniki Prinzen Rolle

Sztuka

Antyczna przyjaźń (Łukasz Gorczyca)

Jako pomnik powojennej tożsamości i transformacji ostatecznego ćwierćwiecza, dojrzewania i samoupokorzeń „Przyjaźń” Szapocznikow powinna dziś stanąć w muzeum. Bez rąk i bez sztandaru, ale z naszymi odwiecznymi, antycznymi obsesjami ukrytymi w ciemnych otworach po odciętych ramionach

Lubiłem to robić (Monika Stelmach)

Propaganda partyjna to nie było moje główne zajęcie. Jako plastyk dużo pracowałem dla handlu i rozrywki. A w latach 70. projektowałem nawet ołtarze na Boże Ciało. Zlecenia płynęły i z partii, i z kościoła

Wiersze

Wiersze (Julia Fiedorczuk)

]]>
Fri, 19 Apr 2019 00:00:00 +0200
<![CDATA[Numer 2018/253]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2018/253

Film

Warstwy (Jakub Socha)

„Roma” to film duchowo i artystycznie bliski „Nocom Cabirii” Felliniego. Aż trudno uwierzyć, że takie kino jest dzisiaj ciągle możliwe. To bez wątpienia jedno z wydarzeń mijającego roku

Syn Polski (Jakub Socha)

„1983”, pierwsza polska producja przygotowana dla Netflixa, potyka się bez przerwy o własne nogi, a właściwie – potyka się o nieudolny scenariusz

Bijące liczniki władzy (Krzysztof Świrek)

Sorrentino potrafi uwodzić widzów dzięki wybujałej, barokowej wyobraźni, realizującej się w nadmiarowych, niewytłumaczalnych z fabularnego punktu widzenia sekwencjach. Potrafi też ich dezorientować. I jedno, i drugie znajdziemy w „Onych”

Literatura

W towarzystwie piszących (Jakub Zgierski)

Kolonia Yaddo, której rezydenci zdobyli  66 nagród Pulitzera i 61 National Book Awards była wyposażona w ogród różany, fontannę z rzeźbami nimf oraz jadalnię w stylu późnofeudalnym, w której podawało się rolowane ręcznie kulki masła – o „Lucinelli” Lore Segal

Życie seksualne prekariuszy (Maciej Jakubowiak)

Postaciom z debiutanckiej książki Iana Kempa nawet wygrana na loterii niewiele może pomóc. Bo też prekariat to nie tylko debet na koncie, ale przede wszystkim stan ducha, sposób życia, horyzont wyobraźni

Był sobie tłumacz (Adam Pluszka)

Warto zajrzeć przez ramię tłumaczom, którzy wykonują naprawdę barwną pracę. Ten, kto to przeczyta, po prostu zrozumie, na czym ona polega: zarówno w sensie procesu twórczego, jak i realiów praktycznych  – mówią twórcy komiksu o przekładzie

10 śladów (Maciej Woźniak)

Emigracja wewnętrzna, na którą udawała się polszczyzna w 2018 roku, przebiegała rozmaitymi szlakami, ale jej szlak poetycki – dzięki śladom w postaci tomików – da się akurat z perspektywy końca roku prześledzić

Ten tekst miał nazywać się „Dzicy” (Rafał Wawrzyńczyk)

Jeśli po polsku pisane jest jeszcze coś, co pamięta zapach starodawnego terminu „awangarda”, to jest to twórczość Adama Kaczanowskiego i Andrzeja Szpindlera

Z otchłani w otchłań (Olga Byrska)

„Ostępy nocy” Djuny Barnes to powieść zupełnie szalona, miejscami jadowicie ironiczna, miejscami osobliwie wzniosła, a przy tym jakoś heroicznie wsobna, kolczasta, wolna od troski o to, czy się komukolwiek spodoba

Gorąco, środek lata (Maciej Jakubowiak)

Można co najwyżej opowiadać o swojej zmarłej matce, dołączając do innych, którzy opowiadają o swoich matkach, nawet jeśli podstawa porównania jest chwiejna. Te opowieści nigdy się nie kończą

Brudnopisy nie płoną (Darek Arest)

Niepowstałe arcydzieła pobudzają wyobraźnię w podobnym stopniu, co arcydzieła zaginione. „Morderstwo w szybie windy” to komiksowa adaptacja powieści kryminalnej nienapisanej do spółki przez Bertolda Brechta i Waltera Benjamina w 1933 roku

Media

Dobrze opowiedziane (Anna Desponds)

Nasz program bardzo się przeobraził w ciągu 20 lat. Mamy otwartą formułę i właściwie w każdej chwili możemy eksperymentować z czymś nowym. „This American Life” może stać się, czym tylko chcemy – mówią producenci najpopularniejszego podkastu na świecie

Mroczna ideologia z garażu (Piotr Szostak)

Ludzie nie są równi, niewolnictwo jest naturalną relacją międzyludzką, a najważniejszą cechą jest inteligencja, która daje elitom technologicznym prawo do rządzenia innymi – tak przynajmniej twierdzą neoreakcjoniści

Gry na zdrowie (Piotr Kubiński)

Gdy w jednym zdaniu padają słowa „gry” oraz „zdrowie”, to ich nieuchronnym towarzyszem jest „uzależnienie”. Ale gry mogą też służyć poprawie ludzkiego zdrowia. Również psychicznego

„Dwutygodnik” zostaje (Redakcja)

Wracamy z offline’owych zaświatów! Kolejny numer ukaże się 27 kwietnia na nasze dziesiąte urodziny. Będziemy je obchodzić hucznie razem z Wami. Bo to Wy nas uratowaliście

10. urodziny Dwutygodnika! (Redakcja)

Kiedy w grudniu zamykaliśmy ostatni numer, pisaliśmy, że mamy wielką nadzieję spotkać się i świętować wspólnie dziesiąte urodziny Dwutygodnika. I udało się! 27 kwietnia po raz 254. klikniemy „opublikuj numer” – i zrobimy to razem z Wami

Muzyka

Flet jest ważny (Rafał Wawrzyńczyk)

Utwory na flet miały w XX wieku kluczowe znaczenie dla rozwoju muzyki współczesnej. Ewa Liebchen i Bôłt Records na płycie z muzyką środkowoeuropejskich kompozytorów dopisują do tej historii własny rozdział

Raj na chwilę (Tomasz Cyz)

Tak właśnie brzmi śpiew wszędzie tam, gdzie w biedzie, wojennej pożodze, wśród ruin i trupów kobieta – matka – próbuje uśpić małe dziecko. Kolędy Barbary Kingi Majewskiej i Marcina Maseckiego

P O T Ę Ż N E algorytmy (Michał Wieczorek)

Wraz z rosnącą popularnością serwisów streamingowych wszechobecne stają się (meta)dane, big data i algorytmy polecające. Mają one coraz większy wpływ na muzykę i jej otoczkę

MUZYKA 2.1: Teoniki Rożynek (Jan Topolski)

Swobodnie czuje się na czterech kontynentach: muzyki współczesnej, nieakademickiej elektroniki, muzyki teatralnej i filmowego sound designu. Kompozytorkę napędza  niecodzienna chęć działania w kolektywach oraz swoiste twórcze ADHD

Chamy i psychopaci (Piotr Kowalczyk)

Nowa generacja polskiego rapu kpi z hiphopowej mitologii,  podkręcając ją lub czyniąc z niej groteskowy internetowy spektakl. Świat w piosenkach newschoolowych polskich raperów jest jak w dwuwymiarowej grze przygodowej. Ta dwuwymiarowość jest niezrozumiale pociągająca

Obyczaje

Wielogłos i przemilczenia (Agata Sikora)

Istota paradoksu, w którym znaleźliśmy się w dobie #metoo, polega na tym, że to właśnie kryteria wiarygodności – a nie tylko wypowiedzi i zachowania poszczególnych ludzi – muszą zostać poddane krytycznej weryfikacji

Nie jesteśmy idealistami (Zofia Król)

Walczymy o komunikację. Nie chcemy gwarancji, że dany autor wyżyje z pisania. Chcemy, żeby mógł spojrzeć w kalendarz, w wyceny tekstów i sam ocenić, czy wyżyje – rozmowa z sygnatariuszami listu otwartego dziennikarek i dziennikarzy freelancerów

Do zobaczenia (Redakcja)

Mamy nadzieję, że stworzyliśmy pismo na tyle ważne i liczące się w polskim życiu kulturalnym, że przetrwa chwilowe trudności, znajdzie nowe źródło finansowania i nadal będzie żywym miejscem wymiany myśli. To nie jest pożegnanie

Postne uczty (Bogusław Deptuła)

Ostatnio kucharze coraz częściej powracają do potraw historycznych, ludowych. Tymczasem mamy przepisy na zwierzęta, które zwyczajnie już wymarły, bo jedliśmy ich zbyt dużo

Mech między płytkami trylinki (Olga Drenda)

Perspektywa zrzucenia sobie dodatkowych kłopotów na głowę skutecznie zniechęciła mnie do zostania adeptką minimalizmu. Ale samo zjawisko zwróciło moją uwagę na magiczny charakter relacji ludzi z przedmiotami i obecność zaklęć w naszym życiu

Podsumowanie 2018 roku (Redakcja)

Szturm tańców na galerie sztuki, folkofobia i folkofilia, ucieczki od niepodległości, pomieszanie języków w prozie i poezji, powódź RODO-spamu i świetne piosenki o przegrywie. Redaktorzy „Dwutygodnika” wskazują najważniejsze trendy i wydarzenia mijającego roku

Jak likwidowano świat (Kaja Puto)

„Ziemia jałowa” to po prostu Polska powiatowa. Zawiercie jest modelowym przykładem miasta średniej wielkości, które transformację przeżyło fatalnie. W książce chciałam pokazać, jak zakłady zwijały się jeden po drugim

Lucyna zamiast internetu (Jakub Socha)

Przez kolejne lata pani od kuchni szła jak walec, zagarniała kolejne obszary, stała się specjalistką od wszystkiego i dla każdego, miała rady i dla klasy średniej, i dla arystokracji, nie rezygnowała też z edukowania biedoty. Była jak internet

Obrót rzeczy (Łukasz Najder)

Parę lat temu od jednej z cioć dostałem pod choinkę krawat. Zielony kwasowym szmaragdem Jokera. Krawat okazał się multimedialny. W rezultacie kwestia, która dzisiaj mnie zajmuje, brzmi: dlaczego jeszcze nie wywaliłem tego badziewia?

Zamiast końca świata (Arek Gruszczyński)

Konieczna jest przebudowa podstaw myślenia o kulturze i społeczeństwie. Wartości uznawane tradycyjnie za kobiece, takie jak troska czy współpraca, powinny być fundamentalne dla całej konstrukcji życia społecznego – mówią organizatorki Forum Przyszłości Kultury

Sztuka

Kopiuję, więc jestem (Karol Sienkiewicz)

Szerując ten tekst, jednocześnie go kopiujesz. Ale kopiowanie stanowi fundament naszej globalnej kultury. Nie ma lepszego miejsca, by tego dowieść, niż Chiny, i lepszego artysty niż Maurizio Cattelan

Sztuka w czasach populizmu (Adam Mazur)

Wbrew oczekiwaniom od jesieni 2015 roku nie doszło do żadnego trzęsienia ziemi. Ani jedna dyrektorka galerii nie została odwołana, nie wymieniono rektorów akademii ani nie wprowadzono ręcznego sterowania do finansowania pola sztuki

Wielki realista (Stach Szabłowski)

Kim jest Szlaga? Wielkim realistą, który podejmuje próbę zmieszczenia w kadrze współczesnej rzeczywistości, czy też ostatnim nowym dokumentalistą utrwalającym obraz Polski transformacyjnej, czyli świata, który właśnie znika z teraźniejszości i przechodzi do historii?

Oszczędzanie przestrzeni (Monika Stelmach)

Klasyczne formy upamiętniania od dawna wydają się anachroniczne. Mówienie społeczeństwu monumentalnymi postaciami ze spiżu, kogo ma czcić i o kim pamiętać zbyt mocno przypomina totalitarną inżynierię społeczną

Teatr

Tęsknota za realizmem (Witold Mrozek)

Nie mam pretensji do Mundruczó, że chciał robić teatr „po bożemu”. Gorzej, że postaci „z krwi i kości” okazują się w „Cząstkach kobiety” zrobione z papierowego stereotypu

Projektowanie sytuacji (Piotr Morawski)

Kierownik literacki to taki kurator na poziomie instytucji, który czuwa nad poszerzaniem pola kontekstowego, a pedagog teatru jest kuratorem reprezentującym widza. Pilnującym relacji teatru z otoczeniem

Wszystkie moje sukienki (Katarzyna Niedurny)

Na początku było nas bardzo mało. Może 10 osób, a w tej chwili jest nas około 50–60. To i tak niewiele w porównaniu z innymi krajami. W samym Londynie jest 2 tysiące drag queens

Nokaut (Piotr Morawski)

Spektakl Teatru 21 pokazuje narracje na temat niepełnosprawności, wyrywa ją z bezpiecznej prywatności i ostentacyjnie demonstruje praktyki dyskursywne, które w istocie wytwarzają niepełnosprawność

Drugi plan rusza mnie bardziej (Katarzyna Niedurny)

Zawsze fascynował mnie drugi plan. Daje możliwość obserwacji zdarzeń i wpływania na spektakl, tworzenia takiego drugiego kręgu. Jest coś takiego jak rola performatywana, a nawet superformatywna

Stwarzać, powtarzać (Witold Mrozek)

Samodzielność przydaje się, gdy reżyser podczas pracy czasem nie wie. I czeka. Rozumiesz? Czeka aż coś zaproponujesz – i to jest nieuczciwe czasem, a czasem daje wolność

Dużo z „Reksia” (Witold Mrozek)

Najpierw grałam w „Nie-boskiej komedii” Strzępki za Martę Ojrzyńską, potem za Martę Nieradkiewicz, gdy Ojrzyńska wróciła. Miałam sceny z Martą Ojrzyńską, za którą grałam miesiąc wcześniej – to było strasznie śmieszne. Miałam pierwszy raz percepcyjne problemy – w co ja teraz wchodzę?

Wiersze

wiersze (Maria Bigoszewska)

wiersze (Tomasz Różycki)

Ziemia

Nimfy przeciwko harvesterom (Jaś Kapela)

Obrona Puszczy zaktywizowała artystów i artystki wizualne. Czy sztuka może uratować przyrodę? Nie wiem, czy może. Wiem, że musi

I tak się właśnie kończy świat (Kaja Puto)

Szczyt klimatyczny był typowo ONZ-owskim wydarzeniem: bezsilnym wobec sprzecznych interesów i wątłym politycznie, ale heroicznym w próbie poszukiwania kompromisu między jednoczesnymi sprawcami i ofiarami. Ziemi tym kompromisem nie uratujemy

]]>

Film

Warstwy (Jakub Socha)

„Roma” to film duchowo i artystycznie bliski „Nocom Cabirii” Felliniego. Aż trudno uwierzyć, że takie kino jest dzisiaj ciągle możliwe. To bez wątpienia jedno z wydarzeń mijającego roku

Syn Polski (Jakub Socha)

„1983”, pierwsza polska producja przygotowana dla Netflixa, potyka się bez przerwy o własne nogi, a właściwie – potyka się o nieudolny scenariusz

Bijące liczniki władzy (Krzysztof Świrek)

Sorrentino potrafi uwodzić widzów dzięki wybujałej, barokowej wyobraźni, realizującej się w nadmiarowych, niewytłumaczalnych z fabularnego punktu widzenia sekwencjach. Potrafi też ich dezorientować. I jedno, i drugie znajdziemy w „Onych”

Literatura

W towarzystwie piszących (Jakub Zgierski)

Kolonia Yaddo, której rezydenci zdobyli  66 nagród Pulitzera i 61 National Book Awards była wyposażona w ogród różany, fontannę z rzeźbami nimf oraz jadalnię w stylu późnofeudalnym, w której podawało się rolowane ręcznie kulki masła – o „Lucinelli” Lore Segal

Życie seksualne prekariuszy (Maciej Jakubowiak)

Postaciom z debiutanckiej książki Iana Kempa nawet wygrana na loterii niewiele może pomóc. Bo też prekariat to nie tylko debet na koncie, ale przede wszystkim stan ducha, sposób życia, horyzont wyobraźni

Był sobie tłumacz (Adam Pluszka)

Warto zajrzeć przez ramię tłumaczom, którzy wykonują naprawdę barwną pracę. Ten, kto to przeczyta, po prostu zrozumie, na czym ona polega: zarówno w sensie procesu twórczego, jak i realiów praktycznych  – mówią twórcy komiksu o przekładzie

10 śladów (Maciej Woźniak)

Emigracja wewnętrzna, na którą udawała się polszczyzna w 2018 roku, przebiegała rozmaitymi szlakami, ale jej szlak poetycki – dzięki śladom w postaci tomików – da się akurat z perspektywy końca roku prześledzić

Ten tekst miał nazywać się „Dzicy” (Rafał Wawrzyńczyk)

Jeśli po polsku pisane jest jeszcze coś, co pamięta zapach starodawnego terminu „awangarda”, to jest to twórczość Adama Kaczanowskiego i Andrzeja Szpindlera

Z otchłani w otchłań (Olga Byrska)

„Ostępy nocy” Djuny Barnes to powieść zupełnie szalona, miejscami jadowicie ironiczna, miejscami osobliwie wzniosła, a przy tym jakoś heroicznie wsobna, kolczasta, wolna od troski o to, czy się komukolwiek spodoba

Gorąco, środek lata (Maciej Jakubowiak)

Można co najwyżej opowiadać o swojej zmarłej matce, dołączając do innych, którzy opowiadają o swoich matkach, nawet jeśli podstawa porównania jest chwiejna. Te opowieści nigdy się nie kończą

Brudnopisy nie płoną (Darek Arest)

Niepowstałe arcydzieła pobudzają wyobraźnię w podobnym stopniu, co arcydzieła zaginione. „Morderstwo w szybie windy” to komiksowa adaptacja powieści kryminalnej nienapisanej do spółki przez Bertolda Brechta i Waltera Benjamina w 1933 roku

Media

Dobrze opowiedziane (Anna Desponds)

Nasz program bardzo się przeobraził w ciągu 20 lat. Mamy otwartą formułę i właściwie w każdej chwili możemy eksperymentować z czymś nowym. „This American Life” może stać się, czym tylko chcemy – mówią producenci najpopularniejszego podkastu na świecie

Mroczna ideologia z garażu (Piotr Szostak)

Ludzie nie są równi, niewolnictwo jest naturalną relacją międzyludzką, a najważniejszą cechą jest inteligencja, która daje elitom technologicznym prawo do rządzenia innymi – tak przynajmniej twierdzą neoreakcjoniści

Gry na zdrowie (Piotr Kubiński)

Gdy w jednym zdaniu padają słowa „gry” oraz „zdrowie”, to ich nieuchronnym towarzyszem jest „uzależnienie”. Ale gry mogą też służyć poprawie ludzkiego zdrowia. Również psychicznego

„Dwutygodnik” zostaje (Redakcja)

Wracamy z offline’owych zaświatów! Kolejny numer ukaże się 27 kwietnia na nasze dziesiąte urodziny. Będziemy je obchodzić hucznie razem z Wami. Bo to Wy nas uratowaliście

10. urodziny Dwutygodnika! (Redakcja)

Kiedy w grudniu zamykaliśmy ostatni numer, pisaliśmy, że mamy wielką nadzieję spotkać się i świętować wspólnie dziesiąte urodziny Dwutygodnika. I udało się! 27 kwietnia po raz 254. klikniemy „opublikuj numer” – i zrobimy to razem z Wami

Muzyka

Flet jest ważny (Rafał Wawrzyńczyk)

Utwory na flet miały w XX wieku kluczowe znaczenie dla rozwoju muzyki współczesnej. Ewa Liebchen i Bôłt Records na płycie z muzyką środkowoeuropejskich kompozytorów dopisują do tej historii własny rozdział

Raj na chwilę (Tomasz Cyz)

Tak właśnie brzmi śpiew wszędzie tam, gdzie w biedzie, wojennej pożodze, wśród ruin i trupów kobieta – matka – próbuje uśpić małe dziecko. Kolędy Barbary Kingi Majewskiej i Marcina Maseckiego

P O T Ę Ż N E algorytmy (Michał Wieczorek)

Wraz z rosnącą popularnością serwisów streamingowych wszechobecne stają się (meta)dane, big data i algorytmy polecające. Mają one coraz większy wpływ na muzykę i jej otoczkę

MUZYKA 2.1: Teoniki Rożynek (Jan Topolski)

Swobodnie czuje się na czterech kontynentach: muzyki współczesnej, nieakademickiej elektroniki, muzyki teatralnej i filmowego sound designu. Kompozytorkę napędza  niecodzienna chęć działania w kolektywach oraz swoiste twórcze ADHD

Chamy i psychopaci (Piotr Kowalczyk)

Nowa generacja polskiego rapu kpi z hiphopowej mitologii,  podkręcając ją lub czyniąc z niej groteskowy internetowy spektakl. Świat w piosenkach newschoolowych polskich raperów jest jak w dwuwymiarowej grze przygodowej. Ta dwuwymiarowość jest niezrozumiale pociągająca

Obyczaje

Wielogłos i przemilczenia (Agata Sikora)

Istota paradoksu, w którym znaleźliśmy się w dobie #metoo, polega na tym, że to właśnie kryteria wiarygodności – a nie tylko wypowiedzi i zachowania poszczególnych ludzi – muszą zostać poddane krytycznej weryfikacji

Nie jesteśmy idealistami (Zofia Król)

Walczymy o komunikację. Nie chcemy gwarancji, że dany autor wyżyje z pisania. Chcemy, żeby mógł spojrzeć w kalendarz, w wyceny tekstów i sam ocenić, czy wyżyje – rozmowa z sygnatariuszami listu otwartego dziennikarek i dziennikarzy freelancerów

Do zobaczenia (Redakcja)

Mamy nadzieję, że stworzyliśmy pismo na tyle ważne i liczące się w polskim życiu kulturalnym, że przetrwa chwilowe trudności, znajdzie nowe źródło finansowania i nadal będzie żywym miejscem wymiany myśli. To nie jest pożegnanie

Postne uczty (Bogusław Deptuła)

Ostatnio kucharze coraz częściej powracają do potraw historycznych, ludowych. Tymczasem mamy przepisy na zwierzęta, które zwyczajnie już wymarły, bo jedliśmy ich zbyt dużo

Mech między płytkami trylinki (Olga Drenda)

Perspektywa zrzucenia sobie dodatkowych kłopotów na głowę skutecznie zniechęciła mnie do zostania adeptką minimalizmu. Ale samo zjawisko zwróciło moją uwagę na magiczny charakter relacji ludzi z przedmiotami i obecność zaklęć w naszym życiu

Podsumowanie 2018 roku (Redakcja)

Szturm tańców na galerie sztuki, folkofobia i folkofilia, ucieczki od niepodległości, pomieszanie języków w prozie i poezji, powódź RODO-spamu i świetne piosenki o przegrywie. Redaktorzy „Dwutygodnika” wskazują najważniejsze trendy i wydarzenia mijającego roku

Jak likwidowano świat (Kaja Puto)

„Ziemia jałowa” to po prostu Polska powiatowa. Zawiercie jest modelowym przykładem miasta średniej wielkości, które transformację przeżyło fatalnie. W książce chciałam pokazać, jak zakłady zwijały się jeden po drugim

Lucyna zamiast internetu (Jakub Socha)

Przez kolejne lata pani od kuchni szła jak walec, zagarniała kolejne obszary, stała się specjalistką od wszystkiego i dla każdego, miała rady i dla klasy średniej, i dla arystokracji, nie rezygnowała też z edukowania biedoty. Była jak internet

Obrót rzeczy (Łukasz Najder)

Parę lat temu od jednej z cioć dostałem pod choinkę krawat. Zielony kwasowym szmaragdem Jokera. Krawat okazał się multimedialny. W rezultacie kwestia, która dzisiaj mnie zajmuje, brzmi: dlaczego jeszcze nie wywaliłem tego badziewia?

Zamiast końca świata (Arek Gruszczyński)

Konieczna jest przebudowa podstaw myślenia o kulturze i społeczeństwie. Wartości uznawane tradycyjnie za kobiece, takie jak troska czy współpraca, powinny być fundamentalne dla całej konstrukcji życia społecznego – mówią organizatorki Forum Przyszłości Kultury

Sztuka

Kopiuję, więc jestem (Karol Sienkiewicz)

Szerując ten tekst, jednocześnie go kopiujesz. Ale kopiowanie stanowi fundament naszej globalnej kultury. Nie ma lepszego miejsca, by tego dowieść, niż Chiny, i lepszego artysty niż Maurizio Cattelan

Sztuka w czasach populizmu (Adam Mazur)

Wbrew oczekiwaniom od jesieni 2015 roku nie doszło do żadnego trzęsienia ziemi. Ani jedna dyrektorka galerii nie została odwołana, nie wymieniono rektorów akademii ani nie wprowadzono ręcznego sterowania do finansowania pola sztuki

Wielki realista (Stach Szabłowski)

Kim jest Szlaga? Wielkim realistą, który podejmuje próbę zmieszczenia w kadrze współczesnej rzeczywistości, czy też ostatnim nowym dokumentalistą utrwalającym obraz Polski transformacyjnej, czyli świata, który właśnie znika z teraźniejszości i przechodzi do historii?

Oszczędzanie przestrzeni (Monika Stelmach)

Klasyczne formy upamiętniania od dawna wydają się anachroniczne. Mówienie społeczeństwu monumentalnymi postaciami ze spiżu, kogo ma czcić i o kim pamiętać zbyt mocno przypomina totalitarną inżynierię społeczną

Teatr

Tęsknota za realizmem (Witold Mrozek)

Nie mam pretensji do Mundruczó, że chciał robić teatr „po bożemu”. Gorzej, że postaci „z krwi i kości” okazują się w „Cząstkach kobiety” zrobione z papierowego stereotypu

Projektowanie sytuacji (Piotr Morawski)

Kierownik literacki to taki kurator na poziomie instytucji, który czuwa nad poszerzaniem pola kontekstowego, a pedagog teatru jest kuratorem reprezentującym widza. Pilnującym relacji teatru z otoczeniem

Wszystkie moje sukienki (Katarzyna Niedurny)

Na początku było nas bardzo mało. Może 10 osób, a w tej chwili jest nas około 50–60. To i tak niewiele w porównaniu z innymi krajami. W samym Londynie jest 2 tysiące drag queens

Nokaut (Piotr Morawski)

Spektakl Teatru 21 pokazuje narracje na temat niepełnosprawności, wyrywa ją z bezpiecznej prywatności i ostentacyjnie demonstruje praktyki dyskursywne, które w istocie wytwarzają niepełnosprawność

Drugi plan rusza mnie bardziej (Katarzyna Niedurny)

Zawsze fascynował mnie drugi plan. Daje możliwość obserwacji zdarzeń i wpływania na spektakl, tworzenia takiego drugiego kręgu. Jest coś takiego jak rola performatywana, a nawet superformatywna

Stwarzać, powtarzać (Witold Mrozek)

Samodzielność przydaje się, gdy reżyser podczas pracy czasem nie wie. I czeka. Rozumiesz? Czeka aż coś zaproponujesz – i to jest nieuczciwe czasem, a czasem daje wolność

Dużo z „Reksia” (Witold Mrozek)

Najpierw grałam w „Nie-boskiej komedii” Strzępki za Martę Ojrzyńską, potem za Martę Nieradkiewicz, gdy Ojrzyńska wróciła. Miałam sceny z Martą Ojrzyńską, za którą grałam miesiąc wcześniej – to było strasznie śmieszne. Miałam pierwszy raz percepcyjne problemy – w co ja teraz wchodzę?

Wiersze

wiersze (Maria Bigoszewska)

wiersze (Tomasz Różycki)

Ziemia

Nimfy przeciwko harvesterom (Jaś Kapela)

Obrona Puszczy zaktywizowała artystów i artystki wizualne. Czy sztuka może uratować przyrodę? Nie wiem, czy może. Wiem, że musi

I tak się właśnie kończy świat (Kaja Puto)

Szczyt klimatyczny był typowo ONZ-owskim wydarzeniem: bezsilnym wobec sprzecznych interesów i wątłym politycznie, ale heroicznym w próbie poszukiwania kompromisu między jednoczesnymi sprawcami i ofiarami. Ziemi tym kompromisem nie uratujemy

]]>
Fri, 21 Dec 2018 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2018/252]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2018/252

Film

Ucieczka (Anka Herbut)

„Fuga” ma w sobie potężny emancypacyjny ładunek, który szczególnie mocno manifestuje się tu na poziomie kobiecego ciała i wyobraźni

Jazdy i jazdeczki (Jakub Socha)

W „Krainie wielkiego nieba” Paul Dano pokazuje drobne tąpnięcia, małe eksplozje i większe implozje, które są solą mieszczańskiego życia, rzeczywistość, która nie dorasta do marzeń, ludzi, którzy nie dorastają do rzeczywistości

Literatura

Nie jestem badziewiarzem (Adrian Stachowski)

Zawsze szukałem czegoś, co odróżni moje teksty od innych. Może dlatego, że jestem jedynakiem, może dlatego, że jestem człowiekiem estrady, nie mam tremy? A może ta wybujała czasem forma bierze się z egotyzmu i narcyzmu?

Senna rewolucja (Olga Wróbel)

Nikt w tym roku nie opowiedział tak ładnie i zwięźle o tęsknocie, o samotności, o codzienności, z której nie bardzo jest dokąd uciec – o debiucie Katarzyny Pochmary-Balcer

Niepodległość, nieuprzejmość (Monika Ochędowska)

Katarzyna Kochmańska postanowiła zrobić nam wszystkim zmyślną nieuprzejmość, pisząc rzecz do bólu trywialną, pełną pospolitych koleżeńskich zwierzeń i codziennych nieszczęść. Co prawda takie było założenie, ale przecież dobra książka zasadniczo różni się od książki słabej

Czy możemy wreszcie porozmawiać o Wittgensteinie? (Adam Lipszyc)

Kraus, Roth, Musil, Canetti, Celan i Wittgenstein – wszyscy bohaterowie mojej książki byli jacyś inni. Na swój sposób kochali Austrię, ale nie mieli poczucia przynależności. I byli świadomi swojego outsiderstwa. To czyni ich skrajnymi ironistami

Czarne znaczki (Zofia Król)

Literatura to akt wiary. Jedno z miliardów istnień na powierzchni Ziemi chce przelać na papier coś, co będzie warte wydrukowania i przeczytania – przecież trudno sobie wytłumaczyć, że to rzecz warta zachodu

Media

Smutek kowboja (Marzena Falkowska)

Nazywanie „Red Dead Redemption 2” „GTA na Dzikim Zachodzie” to nieporozumienie. Inspiracji należy raczej szukać w antywesternach pokroju „Krwawego południka” McCarthy’ego czy „Aż poleje się krew” Andersona. To gra niespodziewanie poważna i smutna

Zdrowifikacja gier (Michał R. Wiśniewski)

Najważniejsze, aby tworzone aplikacje były zgodne z wiedzą medyczną, żeby proces ich powstawania był poparty badaniami, żeby ich używanie dawało prawdziwe efekty – mówią specjaliści zaangażowani w tworzenie terapeutycznych gier

Muzyka

Chemia grime'u (Konstanty Usenko)

U progu XXI wieku na Wyspach wykluł się grime, najbardziej wyrazisty i najmniej zrozumiany brytyjski styl muzyczny ostatnich dwóch dekad

Niepozorny gigant (Piotr Szwed)

„Małomiasteczkowy” Dawida Podsiadły to album bardzo zachowawczy, muzycznie i tekstowo nieprzekonujący. Ot, jedna z kilku przyjemnych, popowych produkcji. Żadne wydarzenie roku

Kto zabił króla Rogera? (Marcin Bogucki)

„Król Roger” Szymanowskiego, jedno z nielicznych arcydzieł w polskim repertuarze operowym, został w Teatrze Wielkim dosłownie zamordowany – rozjechany przez nietrafione zabiegi reżyserskie i ukatrupiony ciężką ręką dyrygenta

Ta pustka wciąga (Borys Dejnarowicz)

Robyn po raz kolejny udowodniła, że działa w popowym mainstreamie na ustalonych przez siebie zasadach. Jej nowa płyta „Honey” nie jest produktem o natychmiastowym działaniu, ale hipnotyzuje i powoli uwodzi

Gorzowski splin (Piotr Kowalczyk)

Kameralną płytę Orła i Reszki przenika melancholia, a nawet atmosfera pewnego bezruchu. To muzyka dla ludzi, którym nie chce się opuszczać mieszkania

Muzyka niczego nie zmienia (Krzysztof Cieślik)

John Lydon powiedział: „Nie chcę, żeby określała mnie moda”. Punk to nie jest moda, punk jest właściwie przeciwko wszystkiemu

Obyczaje

Co tam się dzieje, w tym Białogardzie? (Paulina Wrocławska)

Tworzymy tu w Bibliotece Miejskiej alternatywną rzeczywistość, strefę bez podłości, bez szumu medialnego. Więc jeśli komuś jest w Białogardzie źle, to zapraszam do nas, może będzie mu lepiej

Tym samym autobusem (Piotr Kowalczyk)

Dotychczasowy model polegał na tym, że Szostakowicz i Czajkowski są dobrzy dla ciebie. Masz ich słuchać, żeby stać się lepszym człowiekiem. Nie mam nic przeciwko operze. Ale kultura nie jest wystarczająco demokratyczna

Elegia dla samoróbek (Maria Poprzęcka)

Olga Drenda, autorka „Wyrobów”, jest antropolożką kultury ze świetnym okiem, wyczuciem, empatią. Świadoma wszystkiego, co stanowi samorodną twórczością internetową, pozostaje jednak wierna rzeczom

Sztuka

Najważniejsze obrazy malują artystki (Stach Szabłowski)

Solo show w Rastrze to dla Karoliny Jabłońskiej godzina prawdy. Aura Potencji i atmosfera  wspólnych przedsięwzięć grupy schodzą na dalekie tło. Malarka wydaje się być w momencie, w którym wszystko jej wychodzi

Sztuka w ogniu historii (Karol Sienkiewicz)

Odkrycie kolekcji Hildebranda Gurlitta, marszanda nazistów, kilka lat temu wstrząsnęło Niemcami. Wystawa w Berlinie pokazuje wielowarstwowość problemu. I daje odpowiedź na to, jak się z nimi mierzyć: badania, głupcze!

Teatr

Głos w ciele (Piotr Morawski)

W teatrze miga się coraz częściej. Miga się nie tylko na scenie. Miganie służy twórcom w budowaniu języka spektakli i może służyć widzom wykluczanym z klasycznego modelu uczestnictwa w kulturze

Spektakl średniej klasy (Katarzyna Niedurny)

Najnowszy spektakl Strzępki i Demirskiego zrobiono zgodnie z zasadą: „Z czego się śmiejecie? Z samych siebie się śmiejecie”, a wszystko zbudowane jest na niezbyt wyszukanych stereotypach

Wiersze

wiersze (Bianka Rolando)

]]>

Film

Ucieczka (Anka Herbut)

„Fuga” ma w sobie potężny emancypacyjny ładunek, który szczególnie mocno manifestuje się tu na poziomie kobiecego ciała i wyobraźni

Jazdy i jazdeczki (Jakub Socha)

W „Krainie wielkiego nieba” Paul Dano pokazuje drobne tąpnięcia, małe eksplozje i większe implozje, które są solą mieszczańskiego życia, rzeczywistość, która nie dorasta do marzeń, ludzi, którzy nie dorastają do rzeczywistości

Literatura

Nie jestem badziewiarzem (Adrian Stachowski)

Zawsze szukałem czegoś, co odróżni moje teksty od innych. Może dlatego, że jestem jedynakiem, może dlatego, że jestem człowiekiem estrady, nie mam tremy? A może ta wybujała czasem forma bierze się z egotyzmu i narcyzmu?

Senna rewolucja (Olga Wróbel)

Nikt w tym roku nie opowiedział tak ładnie i zwięźle o tęsknocie, o samotności, o codzienności, z której nie bardzo jest dokąd uciec – o debiucie Katarzyny Pochmary-Balcer

Niepodległość, nieuprzejmość (Monika Ochędowska)

Katarzyna Kochmańska postanowiła zrobić nam wszystkim zmyślną nieuprzejmość, pisząc rzecz do bólu trywialną, pełną pospolitych koleżeńskich zwierzeń i codziennych nieszczęść. Co prawda takie było założenie, ale przecież dobra książka zasadniczo różni się od książki słabej

Czy możemy wreszcie porozmawiać o Wittgensteinie? (Adam Lipszyc)

Kraus, Roth, Musil, Canetti, Celan i Wittgenstein – wszyscy bohaterowie mojej książki byli jacyś inni. Na swój sposób kochali Austrię, ale nie mieli poczucia przynależności. I byli świadomi swojego outsiderstwa. To czyni ich skrajnymi ironistami

Czarne znaczki (Zofia Król)

Literatura to akt wiary. Jedno z miliardów istnień na powierzchni Ziemi chce przelać na papier coś, co będzie warte wydrukowania i przeczytania – przecież trudno sobie wytłumaczyć, że to rzecz warta zachodu

Media

Smutek kowboja (Marzena Falkowska)

Nazywanie „Red Dead Redemption 2” „GTA na Dzikim Zachodzie” to nieporozumienie. Inspiracji należy raczej szukać w antywesternach pokroju „Krwawego południka” McCarthy’ego czy „Aż poleje się krew” Andersona. To gra niespodziewanie poważna i smutna

Zdrowifikacja gier (Michał R. Wiśniewski)

Najważniejsze, aby tworzone aplikacje były zgodne z wiedzą medyczną, żeby proces ich powstawania był poparty badaniami, żeby ich używanie dawało prawdziwe efekty – mówią specjaliści zaangażowani w tworzenie terapeutycznych gier

Muzyka

Chemia grime'u (Konstanty Usenko)

U progu XXI wieku na Wyspach wykluł się grime, najbardziej wyrazisty i najmniej zrozumiany brytyjski styl muzyczny ostatnich dwóch dekad

Niepozorny gigant (Piotr Szwed)

„Małomiasteczkowy” Dawida Podsiadły to album bardzo zachowawczy, muzycznie i tekstowo nieprzekonujący. Ot, jedna z kilku przyjemnych, popowych produkcji. Żadne wydarzenie roku

Kto zabił króla Rogera? (Marcin Bogucki)

„Król Roger” Szymanowskiego, jedno z nielicznych arcydzieł w polskim repertuarze operowym, został w Teatrze Wielkim dosłownie zamordowany – rozjechany przez nietrafione zabiegi reżyserskie i ukatrupiony ciężką ręką dyrygenta

Ta pustka wciąga (Borys Dejnarowicz)

Robyn po raz kolejny udowodniła, że działa w popowym mainstreamie na ustalonych przez siebie zasadach. Jej nowa płyta „Honey” nie jest produktem o natychmiastowym działaniu, ale hipnotyzuje i powoli uwodzi

Gorzowski splin (Piotr Kowalczyk)

Kameralną płytę Orła i Reszki przenika melancholia, a nawet atmosfera pewnego bezruchu. To muzyka dla ludzi, którym nie chce się opuszczać mieszkania

Muzyka niczego nie zmienia (Krzysztof Cieślik)

John Lydon powiedział: „Nie chcę, żeby określała mnie moda”. Punk to nie jest moda, punk jest właściwie przeciwko wszystkiemu

Obyczaje

Co tam się dzieje, w tym Białogardzie? (Paulina Wrocławska)

Tworzymy tu w Bibliotece Miejskiej alternatywną rzeczywistość, strefę bez podłości, bez szumu medialnego. Więc jeśli komuś jest w Białogardzie źle, to zapraszam do nas, może będzie mu lepiej

Tym samym autobusem (Piotr Kowalczyk)

Dotychczasowy model polegał na tym, że Szostakowicz i Czajkowski są dobrzy dla ciebie. Masz ich słuchać, żeby stać się lepszym człowiekiem. Nie mam nic przeciwko operze. Ale kultura nie jest wystarczająco demokratyczna

Elegia dla samoróbek (Maria Poprzęcka)

Olga Drenda, autorka „Wyrobów”, jest antropolożką kultury ze świetnym okiem, wyczuciem, empatią. Świadoma wszystkiego, co stanowi samorodną twórczością internetową, pozostaje jednak wierna rzeczom

Sztuka

Najważniejsze obrazy malują artystki (Stach Szabłowski)

Solo show w Rastrze to dla Karoliny Jabłońskiej godzina prawdy. Aura Potencji i atmosfera  wspólnych przedsięwzięć grupy schodzą na dalekie tło. Malarka wydaje się być w momencie, w którym wszystko jej wychodzi

Sztuka w ogniu historii (Karol Sienkiewicz)

Odkrycie kolekcji Hildebranda Gurlitta, marszanda nazistów, kilka lat temu wstrząsnęło Niemcami. Wystawa w Berlinie pokazuje wielowarstwowość problemu. I daje odpowiedź na to, jak się z nimi mierzyć: badania, głupcze!

Teatr

Głos w ciele (Piotr Morawski)

W teatrze miga się coraz częściej. Miga się nie tylko na scenie. Miganie służy twórcom w budowaniu języka spektakli i może służyć widzom wykluczanym z klasycznego modelu uczestnictwa w kulturze

Spektakl średniej klasy (Katarzyna Niedurny)

Najnowszy spektakl Strzępki i Demirskiego zrobiono zgodnie z zasadą: „Z czego się śmiejecie? Z samych siebie się śmiejecie”, a wszystko zbudowane jest na niezbyt wyszukanych stereotypach

Wiersze

wiersze (Bianka Rolando)

]]>
Fri, 07 Dec 2018 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2018/251]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2018/251

Film

Pewien zgrzyt (Marta Bałaga)

Nasze postawy, postawy Europejczyków, są nudne i zwyczajne, wynikają z najprostszego zaniedbania. To nie są jakieś wielkie grzechy  – mówią autorzy filmu o uchodźcach „Via Carpatia”

Potwór i ćmy (Jakub Socha)

Odnaleziony po latach ostatni film Orsona Wellesa to przykład pięknej porażki – opowieść o prokrastynacji, którą zjada prokrastynacja

W pół drogi (Iwona Kurz)

„Via Carpatia” opisuje współczesnych jako niezdolnych do wyrazistych idei i działań. Zaniechanie i niedokonanie określają styl bycia (polskiej?) klasy średniej, resztę można zajeść czekoladą albo zagadać rozmową z żółwiem

Oj, dana, dana, nie ma Szatana (Bartosz Żurawiecki)

Przesłanie „Eteru” nie zostawia żadnych wątpliwości. Arogancji naukowców, zbrodniom nauki, wynoszeniu rozumu na poziom absolutu przeciwstawia Zanussi… nie, nawet nie wiarę, ale po prostu religię

Jak nie poddać się rozpaczy w Ameryce Trumpa (Jakub Majmurek)

Filmowy dokument Michaela Moore'a ma więcej wspólnego z politycznym felietonem niż z reportażem. Nie chodzi o to, by utrwalić rzeczywistość, ale ją zrozumieć, ocenić i zmobilizować widzów do zmiany

POP-CORE: Odmienny Stan świadomości (Michał Walkiewicz)

Od kontrowersji narosłych wokół zmarłego niedawno Stana Lee ciekawszy wydaje się  jego sukces – wykonany z nawiązką plan przebudowy kultury popularnej

Literatura

Wymyślanie kraju (Maciej Jakubowiak)

Bułgarzy mają silne poczucie, że nikt ich nie rozumie, ale nie dlatego, że robią słabszą kulturę albo że nie mają polityki kulturalnej, tylko dlatego, że ich kultura jest po prostu nieprzekładalna – mówi tłumaczka literatury bułgarskiej wyróżniona nagrodą „Literatury na Świecie”

Pożyczona maszyna do szycia (Aldona Kopkiewicz)

Elizabeth Bishop nie jest seryjną morderczynią mrzonek, fikcji, pragnień i pobożnych życzeń. Chciałaby w miarę dostępnych możliwości dobrze się czuć, a lubiąc życie, lubi przekornie fantazjować

Trzydzieści sześć lat (Krzysztof Umiński)

W tej chwili robimy ostatni numer. Chciałabym umieścić w nim protesty, żeby został ślad, że likwidacja nie przeszła w ciszy – rozmowa z redaktorką naczelną  „Zeszytów Literackich”

Muzyka

600 uderzeń na minutę (Michał Wieczorek)

W kościołach w Malawi głośniki rozkręca się na maksa, muzyka obejmuje całe miasto. W nocy, podczas obrzędów vimbuzy, bębny wybrzmiewają jak najgłośniej. Każda forma dźwięku zostaje w Afryce podniesiona do kwadratu

Widok z daleka (Olga Drenda)

Album „Hej!” Felicity ukazał się w szczycie internetowej mody na słowiańską automemizację – hardbass, przykuce i dresiarskie sztamy. Felicita tutaj pokazuje nieco inny wariant słowiańszczyzny – kruchy i sięgający śmiało do babcinej szuflady

Jaśniejsza strona (Artur Szarecki)

Płyty „Radiohedonistycznie” Moniki Borzym najlepiej słucha się, gdy nie pamiętamy, że to utwory Radiohead. Można delektować się wtedy świetnie zagranym orkiestrowym popem

#85 Penderecki (Tomasz Cyz)

Już dwudziestopięcioletni Penderecki był w stanie na niewielkiej przestrzeni zrobić z nutami wszystko – od fantastycznych pulsujących połączeń harmonii, melodii i barwy, przez najgłębszą medytację, po erupcję rytmiczną z ducha Strawińskiego i Orffa

Obyczaje

Nie chcę ładnej Polski (Anna Pajęcka)

Polska kultura wizualna jest przede wszystkim dziwna, ciekawa. Czy ładna? To niekoniecznie jest najważniejsze pytanie, które należy zadawać obrazom

Ludziom się coś nie składa (Marta Szarejko)

Może żydowska historia mojej rodziny nie miała skończyć się wraz z przedwojenną asymilacją ani w trakcie II wojny światowej? Może końcem jest powrót do korzeni i ponowne założenie tałesu?

Sztuka

Marsz muzealny (Stach Szabłowski)

Maszerować? Blokować? Siedzieć w domu? Na szczęście z odpowiedzią pośpieszyły muzea. Po zeszłorocznej fali wystaw o polskości nadeszła jeszcze większa fala projektów o niepodległości

Znaki szczególne (Marcin Wicha)

Jesienią warto pomyśleć o twórcach polskiej ortografii. Ktoś musiał znaleźć graficzny obraz pluchy, człapania po grząskim gruncie. Zapisać odgłosy polszczyzny

Teatr

Przyjemność teatru (Paweł Soszyński)

Dwie wspaniałe ekipy aktorskie dwóch najważniejszych w Warszawie teatrów, dezynwoltura, odklejenie od życia. Zabawa. „Neron” Rubina i „2118” Karasińskiej to wspomnienie o czymś takim, jak przyjemność teatru

Trzeba zabić tę miłość (Piotr Morawski)

Jeśli „Instytut Goethego” Cezarego Tomaszewskiego jest spektaklem o miłości, to przede wszystkim o miłości własnej. O tym, jak mężczyźni kochają samych siebie

Próba „Wampira” (Witold Mrozek)

Tomasz Węgorzewski rzuca trudne wyzwanie sobie, aktorom i widzom. Jego „Wampir” w Bydgoszczy jest także trochę opowieścią o niemożliwości zrealizowania spektaklu na podstawie powieści Reymonta

Allo (Paweł Soszyński)

Dopiero narażając na śmieszność swoją babcię, Szczawińska uderza w centrum wojennej legendy. „Nigdy więcej wojny” to oczywiście zabawa na granicy, jednak przez to znacznie dotkliwsza niż bezpośredni i jawny pacyfizm

Wiersze

Za horyzontem zdarzeń – ballada (Dominik Żyburtowicz)

]]>

Film

Pewien zgrzyt (Marta Bałaga)

Nasze postawy, postawy Europejczyków, są nudne i zwyczajne, wynikają z najprostszego zaniedbania. To nie są jakieś wielkie grzechy  – mówią autorzy filmu o uchodźcach „Via Carpatia”

Potwór i ćmy (Jakub Socha)

Odnaleziony po latach ostatni film Orsona Wellesa to przykład pięknej porażki – opowieść o prokrastynacji, którą zjada prokrastynacja

W pół drogi (Iwona Kurz)

„Via Carpatia” opisuje współczesnych jako niezdolnych do wyrazistych idei i działań. Zaniechanie i niedokonanie określają styl bycia (polskiej?) klasy średniej, resztę można zajeść czekoladą albo zagadać rozmową z żółwiem

Oj, dana, dana, nie ma Szatana (Bartosz Żurawiecki)

Przesłanie „Eteru” nie zostawia żadnych wątpliwości. Arogancji naukowców, zbrodniom nauki, wynoszeniu rozumu na poziom absolutu przeciwstawia Zanussi… nie, nawet nie wiarę, ale po prostu religię

Jak nie poddać się rozpaczy w Ameryce Trumpa (Jakub Majmurek)

Filmowy dokument Michaela Moore'a ma więcej wspólnego z politycznym felietonem niż z reportażem. Nie chodzi o to, by utrwalić rzeczywistość, ale ją zrozumieć, ocenić i zmobilizować widzów do zmiany

POP-CORE: Odmienny Stan świadomości (Michał Walkiewicz)

Od kontrowersji narosłych wokół zmarłego niedawno Stana Lee ciekawszy wydaje się  jego sukces – wykonany z nawiązką plan przebudowy kultury popularnej

Literatura

Wymyślanie kraju (Maciej Jakubowiak)

Bułgarzy mają silne poczucie, że nikt ich nie rozumie, ale nie dlatego, że robią słabszą kulturę albo że nie mają polityki kulturalnej, tylko dlatego, że ich kultura jest po prostu nieprzekładalna – mówi tłumaczka literatury bułgarskiej wyróżniona nagrodą „Literatury na Świecie”

Pożyczona maszyna do szycia (Aldona Kopkiewicz)

Elizabeth Bishop nie jest seryjną morderczynią mrzonek, fikcji, pragnień i pobożnych życzeń. Chciałaby w miarę dostępnych możliwości dobrze się czuć, a lubiąc życie, lubi przekornie fantazjować

Trzydzieści sześć lat (Krzysztof Umiński)

W tej chwili robimy ostatni numer. Chciałabym umieścić w nim protesty, żeby został ślad, że likwidacja nie przeszła w ciszy – rozmowa z redaktorką naczelną  „Zeszytów Literackich”

Muzyka

600 uderzeń na minutę (Michał Wieczorek)

W kościołach w Malawi głośniki rozkręca się na maksa, muzyka obejmuje całe miasto. W nocy, podczas obrzędów vimbuzy, bębny wybrzmiewają jak najgłośniej. Każda forma dźwięku zostaje w Afryce podniesiona do kwadratu

Widok z daleka (Olga Drenda)

Album „Hej!” Felicity ukazał się w szczycie internetowej mody na słowiańską automemizację – hardbass, przykuce i dresiarskie sztamy. Felicita tutaj pokazuje nieco inny wariant słowiańszczyzny – kruchy i sięgający śmiało do babcinej szuflady

Jaśniejsza strona (Artur Szarecki)

Płyty „Radiohedonistycznie” Moniki Borzym najlepiej słucha się, gdy nie pamiętamy, że to utwory Radiohead. Można delektować się wtedy świetnie zagranym orkiestrowym popem

#85 Penderecki (Tomasz Cyz)

Już dwudziestopięcioletni Penderecki był w stanie na niewielkiej przestrzeni zrobić z nutami wszystko – od fantastycznych pulsujących połączeń harmonii, melodii i barwy, przez najgłębszą medytację, po erupcję rytmiczną z ducha Strawińskiego i Orffa

Obyczaje

Nie chcę ładnej Polski (Anna Pajęcka)

Polska kultura wizualna jest przede wszystkim dziwna, ciekawa. Czy ładna? To niekoniecznie jest najważniejsze pytanie, które należy zadawać obrazom

Ludziom się coś nie składa (Marta Szarejko)

Może żydowska historia mojej rodziny nie miała skończyć się wraz z przedwojenną asymilacją ani w trakcie II wojny światowej? Może końcem jest powrót do korzeni i ponowne założenie tałesu?

Sztuka

Marsz muzealny (Stach Szabłowski)

Maszerować? Blokować? Siedzieć w domu? Na szczęście z odpowiedzią pośpieszyły muzea. Po zeszłorocznej fali wystaw o polskości nadeszła jeszcze większa fala projektów o niepodległości

Znaki szczególne (Marcin Wicha)

Jesienią warto pomyśleć o twórcach polskiej ortografii. Ktoś musiał znaleźć graficzny obraz pluchy, człapania po grząskim gruncie. Zapisać odgłosy polszczyzny

Teatr

Przyjemność teatru (Paweł Soszyński)

Dwie wspaniałe ekipy aktorskie dwóch najważniejszych w Warszawie teatrów, dezynwoltura, odklejenie od życia. Zabawa. „Neron” Rubina i „2118” Karasińskiej to wspomnienie o czymś takim, jak przyjemność teatru

Trzeba zabić tę miłość (Piotr Morawski)

Jeśli „Instytut Goethego” Cezarego Tomaszewskiego jest spektaklem o miłości, to przede wszystkim o miłości własnej. O tym, jak mężczyźni kochają samych siebie

Próba „Wampira” (Witold Mrozek)

Tomasz Węgorzewski rzuca trudne wyzwanie sobie, aktorom i widzom. Jego „Wampir” w Bydgoszczy jest także trochę opowieścią o niemożliwości zrealizowania spektaklu na podstawie powieści Reymonta

Allo (Paweł Soszyński)

Dopiero narażając na śmieszność swoją babcię, Szczawińska uderza w centrum wojennej legendy. „Nigdy więcej wojny” to oczywiście zabawa na granicy, jednak przez to znacznie dotkliwsza niż bezpośredni i jawny pacyfizm

Wiersze

Za horyzontem zdarzeń – ballada (Dominik Żyburtowicz)

]]>
Fri, 23 Nov 2018 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2018/250]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2018/250

Film

Confusão (Jakub Socha)

Powinniśmy skakać pod niebiosa za możliwość emigracji, czy raczej za to, że nie urodziliśmy się w Rosji? Współodczuwać z duńskimi dresiarzami, którzy wygrzewają się w Turcji, czy wierzyć tym, którzy potrafią najładniej kłamać? W tym roku Nowe Horyzonty obchodziły osiemnastkę

Wożąc się po mieście (Jakub Socha)

Serial „Ślepnąc od świateł” zabiera nas na nocną przejażdżkę po Warszawie. Przejażdżka miejscami jest efektowna, wraca się z niej jednak z poczuciem dużego znużenia

Ręce przy sobie (Agnieszka Jakimiak)

Bohaterowie i bohaterki „Touch Me Not” przechodzą jakąś drogę, coś do nich dociera, coś niewątpliwie odkrywają – ale nie zostajemy do tego dopuszczone, między salą a ekranem biegnie szklany mur

Ofiary „templariusza” (Krzysztof Świrek)

Film  „Utoya, 22 lipca” ma  jedną wielką zaletę. Kierując kamerę na Kaję i innych młodych ludzi z wyspy, gdzie doszło do tragedii, twórcy skutecznie wystrzegają się heroizowania mordercy

Literatura

Musze larwy żerują na cielsku historii (Maciej Jakubowiak)

Nowa powieść Twardocha jest jak hollywoodzkie filmy o amerykańskim rasizmie, wypuszczane z wielkimi fanfarami dla zamaskowania faktu, że w samym Hollywood panuje ten sam rasizm

Literaci są najgorsi (Krzysztof Sztafa)

„To, co zostaje” – debiut Wojciecha Pieniążka – idealnie zdaje sprawę z wyczerpania pewnej literackiej formuły, która z jakichś powodów wciąż ma się w Polsce całkiem nieźle

Wszystko o naszych ciotkach (Monika Ochędowska)

Historii z „Brzucha Matki Boskiej” Marty Handschke dobywa się mnóstwo, a każda z nich referowana jest z najdrobniejszymi szczegółami. Zebranym tu w roztargnieniu „fotografiom” zdecydowanie brak obiecanej „aranżacji”

Zwrotność (Rafał Wawrzyńczyk)

Poezji się nie czyta, owszem, ale jest taka jej część, o której istnieniu przynajmniej się wie, jak i taka, która omija nawet zainteresowanych tematem

Biel i żar (Aldona Kopkiewicz)

Emily Dickinson nie goniła za rozgłosem, ale nie była też amatorką, pisała świadomie. Mogła obawiać się werdyktu publiczności, mogła też uważać, że wcale go nie potrzebuje. Może nie chciała marnować energii na przekonywanie redaktorów, którzy zupełnie nie poznali się na wielkości jej talentu

Media

ODBIORNIK (18): Opowieści na soszialach (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

W 18. odcinku podkastu oglądamy mukbang, rozmawiamy o serialu facebookowym „Skam Austin” i instagramowej „Sufferosie”. Jak media społecznościowe sprawdzają się jako przestrzeń do opowiadania historii?

Koszty uzyskania rozrywki (Marzena Falkowska)

Studia deweloperskie od lat wykorzystują zaangażowanie i entuzjazm nowicjuszy, polegając na mitycznej pasji jako paliwie napędowym. To klasyczna sytuacja: nie podoba się, droga wolna, na twoje miejsce czeka długa kolejka chętnych

Sprawdzian gumowej ręki (Agnieszka Słodownik)

Dostaliśmy medium, w którym główną rolę gra przestrzeń – tak jak w rzeźbie czy architekturze. Nagle ludzie zajmujący się wideo, sztukami wizualnymi – szeroko rozumianą plastyką i narracją – mogą tworzyć środowiska, w których nadrzędną cechą jest rozciągłość przestrzeni oraz obecność

Muzyka

Mistrz empatii (Michał Wieczorek)

John Darnielle potrafiłby napisać piosenkę chyba na każdy możliwy temat. Album koncepcyjny o profesjonalnym wrestlingu? Proszę bardzo. Każdy dla niego zasługuje na zrozumienie, nawet ojczym przemocowiec. I zawsze jest nadzieja na lepsze jutro

Manewry taktyczne (Piotr Kowalczyk)

Disco to coś więcej niż kilka patentów aranżacyjnych. To stan ducha.Trzeba mieć tego rodzaju muzykę w sobie. A Pablopavo bliżej do melancholijnego barda z kwartyrnika niż do młodego Johna Travolty

Nieznośny ciężar wąsów (Piotr Szwed)

Najsłynniejsi rockmani często maskują upływ czasu. Operacje plastyczne, koncerty i teledyski mają pokazywać, że dalej są emanującymi młodzieńczą witalnością bogami gitary. Muzycy Psychocukru wypisują się z tak rozumianego rock'n'rolla. Ich strategią jest demitologizacja

Obyczaje

Durnostojka (Olga Drenda)

Durnostojka zagraca, jest nieprzydatna, ale im bardziej ostentacyjna jej niepraktyczność, tym jest ciekawsza. Durnostojka staje na przekór statecznemu światu, w którym wszystko musi mieć swoje miejsce i cel

Historie, których nie ma (Zofia Zaleska)

Trudno opowiadać historie, po których zostały tylko strzępy – źle zapisane nazwisko, krótka wzmianka, niepodpisane zdjęcie. Opisywanie życia i pracy opiekunek i służących jest równoznaczne z dawaniem świadectwa pominięciu

Sztuka

Wszyscy chcą mieszkać nad morzem (Beata Chomątowska)

Tegoroczna Warszawa w budowie przypomina, że Kijów i Warszawa są bliżej siebie, niż można by przypuszczać na podstawie miar geograficznych czy geopolitycznych

Nie huśtać łódką (Adam Mazur)

Polski jest za mało, Polska jest nie taka, jaką ktoś chciałby mieć, jaka powinna być, wszyscy krzyczą „Polska”, pytanie jaka?

Mirabelkami w husarię (Karol Sienkiewicz)

Z daleka łatwo się nabrać. Pod czarnym, żałobnym baldachimem wiszą portrety trumienne. Wystarczy jednak zbliżyć się do nich o kilka kroków, by ujawniło się naszym oczom więcej szczegółów

Gorączka alkoromantyczna (Iwona Kurz)

Z książki i wystawy w Rastrze o związkach sztuki i wódki wyłania się obraz całkowicie męskiej kultury w zdeformowany sposób romantycznej – szablę zastępuje tu szklanka, zawsze pełna, ale zawsze oznaczająca pustkę

Teatr

Odzyskać Konopnicką, odzyskać Dulębiankę (Piotr Morawski)

Twórcy i twórczynie „O mężnym Pietrku i sierotce Marysi” starają się z jednej strony badać queerową wyporność instytucjonalnego teatru, z drugiej – szukać wyjścia z patowej sytuacji, bo działalność poza instytucjami wiąże się z mniejszą widzialnością

Pies suka (Anka Herbut)

Dużo w „ Świętej Klusce” Agnieszki Smoczyńskiej slapsticku, kreskówki, zabawy kinem gatunkowym. Tylko szkoda, że to, co do pewnego stopnia sprawdza się na poziomie ruchu, nie sprawdza się już na poziomie aktorstwa

Nowe spojrzenia (Witold Mrozek)

Inni ludzie zmieniają teatry, a mi się w teatrze zmieniają zespoły. W sumie mam wrażenie, że jestem ciągle w jakimś innym kociołku. Przychodzi nowy dyrektor, inne twarze, inni aktorzy i inne spojrzenia. Wbrew pozorom, będąc w jednym miejscu, ciągle doświadczam zmiany

Wiersze

wiersze (Zofia Bałdyga)

]]>

Film

Confusão (Jakub Socha)

Powinniśmy skakać pod niebiosa za możliwość emigracji, czy raczej za to, że nie urodziliśmy się w Rosji? Współodczuwać z duńskimi dresiarzami, którzy wygrzewają się w Turcji, czy wierzyć tym, którzy potrafią najładniej kłamać? W tym roku Nowe Horyzonty obchodziły osiemnastkę

Wożąc się po mieście (Jakub Socha)

Serial „Ślepnąc od świateł” zabiera nas na nocną przejażdżkę po Warszawie. Przejażdżka miejscami jest efektowna, wraca się z niej jednak z poczuciem dużego znużenia

Ręce przy sobie (Agnieszka Jakimiak)

Bohaterowie i bohaterki „Touch Me Not” przechodzą jakąś drogę, coś do nich dociera, coś niewątpliwie odkrywają – ale nie zostajemy do tego dopuszczone, między salą a ekranem biegnie szklany mur

Ofiary „templariusza” (Krzysztof Świrek)

Film  „Utoya, 22 lipca” ma  jedną wielką zaletę. Kierując kamerę na Kaję i innych młodych ludzi z wyspy, gdzie doszło do tragedii, twórcy skutecznie wystrzegają się heroizowania mordercy

Literatura

Musze larwy żerują na cielsku historii (Maciej Jakubowiak)

Nowa powieść Twardocha jest jak hollywoodzkie filmy o amerykańskim rasizmie, wypuszczane z wielkimi fanfarami dla zamaskowania faktu, że w samym Hollywood panuje ten sam rasizm

Literaci są najgorsi (Krzysztof Sztafa)

„To, co zostaje” – debiut Wojciecha Pieniążka – idealnie zdaje sprawę z wyczerpania pewnej literackiej formuły, która z jakichś powodów wciąż ma się w Polsce całkiem nieźle

Wszystko o naszych ciotkach (Monika Ochędowska)

Historii z „Brzucha Matki Boskiej” Marty Handschke dobywa się mnóstwo, a każda z nich referowana jest z najdrobniejszymi szczegółami. Zebranym tu w roztargnieniu „fotografiom” zdecydowanie brak obiecanej „aranżacji”

Zwrotność (Rafał Wawrzyńczyk)

Poezji się nie czyta, owszem, ale jest taka jej część, o której istnieniu przynajmniej się wie, jak i taka, która omija nawet zainteresowanych tematem

Biel i żar (Aldona Kopkiewicz)

Emily Dickinson nie goniła za rozgłosem, ale nie była też amatorką, pisała świadomie. Mogła obawiać się werdyktu publiczności, mogła też uważać, że wcale go nie potrzebuje. Może nie chciała marnować energii na przekonywanie redaktorów, którzy zupełnie nie poznali się na wielkości jej talentu

Media

ODBIORNIK (18): Opowieści na soszialach (Anna Desponds / Agnieszka Słodownik)

W 18. odcinku podkastu oglądamy mukbang, rozmawiamy o serialu facebookowym „Skam Austin” i instagramowej „Sufferosie”. Jak media społecznościowe sprawdzają się jako przestrzeń do opowiadania historii?

Koszty uzyskania rozrywki (Marzena Falkowska)

Studia deweloperskie od lat wykorzystują zaangażowanie i entuzjazm nowicjuszy, polegając na mitycznej pasji jako paliwie napędowym. To klasyczna sytuacja: nie podoba się, droga wolna, na twoje miejsce czeka długa kolejka chętnych

Sprawdzian gumowej ręki (Agnieszka Słodownik)

Dostaliśmy medium, w którym główną rolę gra przestrzeń – tak jak w rzeźbie czy architekturze. Nagle ludzie zajmujący się wideo, sztukami wizualnymi – szeroko rozumianą plastyką i narracją – mogą tworzyć środowiska, w których nadrzędną cechą jest rozciągłość przestrzeni oraz obecność

Muzyka

Mistrz empatii (Michał Wieczorek)

John Darnielle potrafiłby napisać piosenkę chyba na każdy możliwy temat. Album koncepcyjny o profesjonalnym wrestlingu? Proszę bardzo. Każdy dla niego zasługuje na zrozumienie, nawet ojczym przemocowiec. I zawsze jest nadzieja na lepsze jutro

Manewry taktyczne (Piotr Kowalczyk)

Disco to coś więcej niż kilka patentów aranżacyjnych. To stan ducha.Trzeba mieć tego rodzaju muzykę w sobie. A Pablopavo bliżej do melancholijnego barda z kwartyrnika niż do młodego Johna Travolty

Nieznośny ciężar wąsów (Piotr Szwed)

Najsłynniejsi rockmani często maskują upływ czasu. Operacje plastyczne, koncerty i teledyski mają pokazywać, że dalej są emanującymi młodzieńczą witalnością bogami gitary. Muzycy Psychocukru wypisują się z tak rozumianego rock'n'rolla. Ich strategią jest demitologizacja

Obyczaje

Durnostojka (Olga Drenda)

Durnostojka zagraca, jest nieprzydatna, ale im bardziej ostentacyjna jej niepraktyczność, tym jest ciekawsza. Durnostojka staje na przekór statecznemu światu, w którym wszystko musi mieć swoje miejsce i cel

Historie, których nie ma (Zofia Zaleska)

Trudno opowiadać historie, po których zostały tylko strzępy – źle zapisane nazwisko, krótka wzmianka, niepodpisane zdjęcie. Opisywanie życia i pracy opiekunek i służących jest równoznaczne z dawaniem świadectwa pominięciu

Sztuka

Wszyscy chcą mieszkać nad morzem (Beata Chomątowska)

Tegoroczna Warszawa w budowie przypomina, że Kijów i Warszawa są bliżej siebie, niż można by przypuszczać na podstawie miar geograficznych czy geopolitycznych

Nie huśtać łódką (Adam Mazur)

Polski jest za mało, Polska jest nie taka, jaką ktoś chciałby mieć, jaka powinna być, wszyscy krzyczą „Polska”, pytanie jaka?

Mirabelkami w husarię (Karol Sienkiewicz)

Z daleka łatwo się nabrać. Pod czarnym, żałobnym baldachimem wiszą portrety trumienne. Wystarczy jednak zbliżyć się do nich o kilka kroków, by ujawniło się naszym oczom więcej szczegółów

Gorączka alkoromantyczna (Iwona Kurz)

Z książki i wystawy w Rastrze o związkach sztuki i wódki wyłania się obraz całkowicie męskiej kultury w zdeformowany sposób romantycznej – szablę zastępuje tu szklanka, zawsze pełna, ale zawsze oznaczająca pustkę

Teatr

Odzyskać Konopnicką, odzyskać Dulębiankę (Piotr Morawski)

Twórcy i twórczynie „O mężnym Pietrku i sierotce Marysi” starają się z jednej strony badać queerową wyporność instytucjonalnego teatru, z drugiej – szukać wyjścia z patowej sytuacji, bo działalność poza instytucjami wiąże się z mniejszą widzialnością

Pies suka (Anka Herbut)

Dużo w „ Świętej Klusce” Agnieszki Smoczyńskiej slapsticku, kreskówki, zabawy kinem gatunkowym. Tylko szkoda, że to, co do pewnego stopnia sprawdza się na poziomie ruchu, nie sprawdza się już na poziomie aktorstwa

Nowe spojrzenia (Witold Mrozek)

Inni ludzie zmieniają teatry, a mi się w teatrze zmieniają zespoły. W sumie mam wrażenie, że jestem ciągle w jakimś innym kociołku. Przychodzi nowy dyrektor, inne twarze, inni aktorzy i inne spojrzenia. Wbrew pozorom, będąc w jednym miejscu, ciągle doświadczam zmiany

Wiersze

wiersze (Zofia Bałdyga)

]]>
Fri, 09 Nov 2018 00:00:00 +0100
<![CDATA[Numer 2018/249]]> http://www.dwutygodnik.com/wydanie/2018/249

Film

Harder, better, faster (Adam Kruk)

Swoim najnowszym filmem francuski ekstremista, Gaspar Noé udowodnił, że jak nikt potrafi strząsnąć powagę i potrząsnąć uładzonymi konwencjami europejskiego art-hou