English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

21 2010

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

rys. Edward Dwurnik

MÓJ CHOPIN:
Das Chopin-Trauma. Opis przypadku

Michał Rusinek

Dzień wprowadzenia stanu wojennego starszy ode mnie o równo pół wieku profesor Henryk Markiewicz relacjonował ponoć następująco: „Włączam radio. Słyszę: Chopin. Myślę: niedobrze”

Pierwsze wspomnienia związane z Chopinem mam dość traumatyczne. Za czasów mojego dzieciństwa jego muzyka rozbrzmiewała, gdy nie było do śmiechu. Albo gdy ktoś ważny umarł, albo gdy przypadała rocznica jakiegoś czynu zbrojnego połączonego z przelewem krwi, albo gdy należało nas, szkolną dziatwę, odpowiednio nastroić i zarazem skarcić, bo coś przeskrobaliśmy.

Chopin kojarzył mi się więc z nudnymi akademiami, upokarzającym strojem galowym, zielonym suknem i przywiędłą paprotką. Był znakiem złowróżbnym. Dowiedziałem się niedawno, że jako taki był znakiem międzypokoleniowym. Dzień wprowadzenia stanu wojennego starszy ode mnie o równo pół wieku profesor Henryk Markiewicz relacjonował ponoć następująco: „Włączam radio. Słyszę: Chopin. Myślę: niedobrze”.

Nie wiem, jak w przypadku profesora, ale w moim – musiało upłynąć wiele lat, żeby Chopinowskie frazy przestały mi się źle kojarzyć. Kiedy już zacząłem słuchać tzw. poważnej muzyki (głównie Bach, Mozart i wczesny Beethoven), najtrudniej było mi się przekonać do twórców romantycznych, a w szczególności właśnie do Chopina. Ale akurat zbiegło się to z upadkiem komuny i schyłkiem szczególnej recepcji romantyzmu: akcentującej wątki narodowowyzwoleńcze, waleczne, rewolucyjne i doszukujące się armat w każdym niewinnym bukieciku kwiatów. Dwadzieścia lat temu romantyczny paradygmat został przewartościowany, romantyczny kanon dzieł sztuki, muzyki i literatury odkurzony, ułożony na nowo i zwolniony z obowiązków politycznych czy historiozoficznych. Wtedy po raz pierwszy wysłuchałem w radiu któregoś koncertu fortepianowego Chopina (myśląc zresztą, że to Beethoven) i tak znalazłem swoją drogę do tej muzyki.

Michał Rusinek, „Mały Chopin”, Wydawnictwo
Znak, Kraków 2009Aż któregoś dnia zaproponowano mi, żebym napisał o Chopinie książkę dla dzieci. Wpadłem w konsternację, bo zaraz wyobraziłem sobie akademię, na której czytane są fragmenty tej książki. Wróciła trauma... Wymyśliłem więc formułę anty-hagiograficzną, odbrązawiającą i pure-nonsensową, która w żadnym wypadku nie nada się na akademię, za to przemyci nieco muzykologicznych treści i może zaciekawi młodych czytelników postacią Chopina i jego muzyką. Nie tylko w Polsce, bo książka „Mały Chopin” ukazała się w 11 językach i ma być dystrybuowana w wielu krajach przez polskie ambasady i instytuty kultury w Roku Chopinowskim.

Niedawno dostałem list od pewnego mało czytającego dziewięciolatka, który jakimś cudem przełknął tę książkę i napisał tak: „kupiłbym takich jeszcze więcej książek napszykład o Michaelu Jacksonie i Lejdi Gadze” (pisownia oryginalna). Jestem zaszczycony. Obawiam się wprawdzie, że takiemu zamówieniu nie podołam z braku elementarnych kompetencji. No a przede wszystkim z braku dziecięcych traum związanych z muzyką tych artystów.

PS. Chopin podobno nie miał traumatycznego dzieciństwa, a wręcz sielankowe. Uważam, że to głęboko niesprawiedliwe. Ułożyłem więc tzw. clerihew, czyli biografioł. W ramach autopsychoterapii.

Ojciec zamykać zwykł Chopina
w szopie pod Wolą. Zaś szopę na
skobel. Bo wszak nie przypadkowo
tę Wolę zwano Żelazową:
tam hartowano ducha w dziatwie
wierząc, że będzie miała łatwiej.
Gdy Chopin się wydostał z budy
zaraz napisał swe etiudy.

Michał Rusinek, wykładowca teorii literatury i retoryki na UJ, tłumacz książek dla dzieci i dorosłych, sekretarz Wisławy Szymborskiej. Autor książki „Mały Chopin” (NIFC / Znak).

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.