English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

„Zielony mężczyzna” w reż. Adama Nalepy

Łukasz Rudziński

„Zielony mężczyzna” to łamigłówka oparta na mechanizmie gry. Tego, co jest fantazją zapomnianego przez Boga i świat tytułowego bohatera, a co rzeczywistością, Roszkowski nie precyzuje. Dookreślić to powinien reżyser

Sztuki Jakuba Roszkowskiego to niełatwe wyzwanie dla realizatorów. Autor mnoży potencjalne odczytania tekstu, sam podsuwa i poddaje w wątpliwość kolejne możliwe interpretacje, gmatwa wątki. Tworzy właściwie jedynie ramę, dramaturgiczny stelaż gotowy do wielorazowego użytku, ale przygotowany tak, że nawet krańcowo odmienne wizje reżyserów powinny się w nim zmieścić bez uszczerbku dla tekstu.

J. Roszkowski „Zielony Mężczyzna”, reż. Adam Nalepa.
Fundacja Teatru BOTO, premiera 17 czerwca 2011 /
fot. J. Jankowski

Adam Nalepa (reżyser i zarazem dyrektor artystyczny Fundacji Teatru BOTO, która wystawia prapremierowo tekst Roszkowskiego w sopockim Dworku Sierakowskich) Białą Księżniczkę (Sylwia Góra-Weber) widzi jako lalkę Barbie: sztuczną, nadętą, wyniosłą i drażniącą, bo wpisaną w stereotyp seksownej blond lolitki. Biała Barbie pojawia się w życiu Zielonego Mężczyzny (Grzegorz Sierzputowski) znienacka i pozostaje w nim na dłużej. To bajka z niby happy endem, ale Nalepa nie decyduje się na snucie teatralnej baśni sensu stricto. Podkreślając powinowactwa Zielonego Mężczyzny z autsajderami Becketta, cytuje „Ostatnią taśmę Krappa” – bohater korzysta z radia, by odsłuchać fragmenty swojego tekstu – punktuje egzystencjalną pustkę, osamotnienie, degradację, czy wręcz dehumanizację bohatera, który straszy – według prologu – swoim wyglądem dzieci i zwierzęta.

fot. J. Jankowski

Napięcia w tekście reżyser przekłada na relację bohaterów – odgrywają przed sobą cudaczną, kiczowatą psychodramę, która gmatwa się coraz bardziej. Unieruchomiony na wózku inwalidzkim Zielony Sierzputowskiego skrywa emocje pod maską sceptycyzmu, ostentacyjną biernością prowokując Księżniczkę do coraz śmielszych zachowań. A ona – ni to wytwór jego fantazji, ni to była żona – spętana presją oczekiwań podejmuje dziwaczną konwencję pierwszego spotkania po latach, brnie w całą sytuację coraz bardziej. Dopiero gdy jej relacja z Zielonym przeradza się w pusty teatralny rytuał, buntuje się wobec roli słodkiej idiotki. Trzeci, najbardziej zagadkowy, amorficzny bohater sztuki Roszkowskiego – Rudy Kot, funkcjonuje tu jedynie jako metafora, wspomnienie, wyrzut sumienia z przeszłości, ale też usprawiedliwienie krępujących, nie do końca udanych łóżkowych zbliżeń.

fot. J. Jankowski

Nalepa podszedł do „Zielonego mężczyzny” zachowawczo, opierając się na słowach i tropiąc w tekście Roszkowskiego głównie niuanse, przez co spektakl wprawdzie intryguje i zachowuje wieloznaczność tekstu, jednak ostatecznie nie wykracza poza ramy baśniowej przypowieści dla dorosłych. Konsekwentny, sugestywny i gorzko-ironiczny Sierzputowski kreuje tu jedną z najlepszych swoich ról. Trudniejsze zadanie ma Góra-Weber, która dostała od reżysera bardzo mało miejsca na ukazanie drapieżności swojej postaci. Żarłoczna kobiecość Białej Księżniczki stłamszona zostaje przez konwencję gry. Jednak o tym, czy „żyli długo i szczęśliwie”, każdy widz musi zdecydować sam.

Łukasz Rudziński, absolwent filologii polskiej oraz slawistyki na Uniwersytecie Gdańskim. Publikował m.in. w „Teatrze”, „Scenie”, „Notatniku Teatralnym”, „Teatrze Lalek”, „Opcjach”, „Ricie Baum”, „Morelach i Grejpfrutach”, „Kulturze Enter”, a także na wortalu e-teatr.pl (w ramach projektu Nowa Siła Krytyczna Instytutu Teatralnego im. Z. Raszewskiego w Warszawie). Od 2008 roku dziennikarz serwisu Kultura Portalu Trojmiasto.pl.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.