English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

08 2009

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

PINA BAUSCH (1940-2009):
Pożegnania

Beata Stasińska

W „Nefés”, jak w życiu, trwa karuzela ludzkich zabiegów, uwiedzeń, demonstracji i odejść. Tyle tu powtórzeń i tyle energii, by pokazać, jak – mimo ich oczywistości – są one nasze i prawdziwe

Przedmieścia Wrocławia w ścianie deszczu, który na kwadrans ustąpił miejsca bijącemu w maskę samochodu gradowi. Próbujemy nadrobić spóźnienie, wrzucamy torby do hotelowego pokoju i biegniemy podwórkami do opery.
Zatrzymuje nas sms z Warszawy: Pina Bausch nie żyje. Pod wrocławską operą tłum czeka na decyzję zespołu Tanztheater. Otwarte w ostatniej chwili drzwi nie budzą radości ani nawet ulgi; raczej niepewność, by nie powiedzieć – wątpienie w to, co za chwilę może się stać. Niektórzy przyglądają się tancerzom z niezdrową ciekawością zmieszaną z troską o to, czy i jak się potoczą te trzy godziny na scenie.

Otwarta przestrzeń i ascetyczna scenografia sugerują, że w tym przedstawieniu to tancerze, czy – jak powiedziałaby Pina Bausch – tańczący ludzie (bo nie lubiła profesjonalnych tancerzy) są najważniejsi.

Pierwsze taneczne etiudy „Nefés” zapraszają do znanego nam świata ról i masek, jakie kobiety i mężczyźni przybierają, by właśnie jako kobiety i mężczyźni społecznie zaistnieć, potwierdzić stereotypowymi zachowaniami swoją seksualną tożsamość. Jest zabawnie, czasami wręcz komicznie. Czasami boleśnie, bo tak trywialnie a prawdziwie.

W miejscu dotychczasowych poszukiwań i eksperymentów ze zmianą ról i płci włącznie, pojawia się w tym przedstawieniu rodzaj zgody na to, jacy jesteśmy. Śmieszni, stereotypowi, ulegli wobec społecznych norm i oczekiwań, skłonni do powtarzania błędów i budzących śmiech zachowań – byle nie zostać wykluczonym z hierarchii bardzo kogucich samców i bardzo seksownych kocic, byle nie zostać odrzuconym. Gama zachowań nawet w tych stereotypach jest bogata: rozpisuje ją bowiem niegasnące ludzkie pożądanie. To ono każe nam uwodzić urodą gestu, czułością, bądź grozić odejściem. A w czas dominacji nad drugim człowiekiem – posiadać, posiadać, posiadać.
W tym świecie jednak wszystko jest w ciągłym ruchu, nieustannie poddane naszym żądzom bądź lękom, że coś-kogoś tracimy. Tancerze wchodzą i wychodzą, powtarzają gesty i choreograficzne etiudy. Widzowie znajdują się w środku tego widowiska właściwie bez początku i końca, i bez wyrazistej konstrukcji.

W „Nefés”, jak w życiu, trwa karuzela ludzkich zabiegów, uwiedzeń, demonstracji i odejść. Tyle tu powtórzeń i tyle energii, by pokazać, jak – mimo ich oczywistości – są one nasze i prawdziwe. Nawet gdy wyglądamy jak postaci z commedii dell’arte lub udajemy modelki na wybiegu czy stalowych machos, nawet gdy nasza próżność i pycha dominuje nad uczuciem. Tacy jesteśmy.

„Nefés”, reż Pina Bausch. Tanztheater Wuppertal 2003, fot. Marcin Wasyluk„Nefés” to przedstawienie, które łatwo odrzucić i skrytykować. Za niebezpieczne balansowanie na granicy banału i muzycznego etnokiczu, za pozornie łatwe rozwiązania sceniczne, za zgoła kabaretowe scenki i w końcu – za podejrzane piękno uczuć, uczuć, które okazują się dobrze lub źle odrobioną lekcją przetrwania.
Te słowa krytyki nie były donośne 30 czerwca, w dzień śmierci Piny Bausch. Bo oglądając „Nefés” widziałam wielki hołd złożony przez Pinę Bausch jej zespołowi, ba, każdemu tancerzowi z osobna, bo każdy lub prawie każdy miał swoje małe-wielkie przedstawienie w tych trzech kipiących tańcem godzinach. W każdym ich ruchu zapisała się wypracowana wspólnie metoda wyrażania i docierania do prawdy o człowieku poprzez sekwencje ruchów właśnie, poprzez taniec. Z całą powagą tego zadania, skupieniem i szacunkiem dla tego, co wspólnie się tworzy i z kim tworzy.

Długie pożegnanie Piny Bausch? Tak to dziś widzę. Po przedstawieniu tancerze wyszli na scenę i stanęli w jednym rzędzie. Publiczność zobaczyła ich niemy szloch.

Beata Stasińska, wydawca, redaktor, animator kultury.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.