Justyna Sobolewska
Wiedział, że musi wyjść. Odtrącił pannę Eltzner i wypadł z gabinetu. Szybko zbiegł po schodach, przeskakując po dwa, trzy stopnie i już był na parkingu
Powieść krytyków (1): Juliusz Kurkiewicz
Powieść krytyków (2): Dariusz Nowacki
Powieść krytyków (3): Justyna Sobolewska
Powieść krytyków
Czy krytyk to niespełniony pisarz? A może każdy pisarz jest – w istocie – niespełnionym krytykiem? Dlaczego pisarzowi nie wypada krytykować literatury, a krytykowi jej pisać? I co by się stało, gdyby podobne, niepisane zakazy na chwilę uchylić? W końcu pisarzom zdarza się oceniać twórczość kolegów. Dajmy więc krytykowi literacki głos! Juliusz Kurkiewicz zakończył swój pierwszy odcinek pytaniem o dziewczynę, którą bohater spotkał w punkcie opłaty za autostradę („Gdzie poszła? I kim jest? Czy wróci jutro? Czy uda mu się ją odszukać?”). Dariusz Nowacki także przywołał jej postać: „Panienka z autostradowego okienka nie dawała mu spokoju. Dlaczego? Czuł niepokój, ale przecież nie mogło to być erotyczne drżenie. Od pierwszego roku studiów prawniczych był wszak trwale i pięknie pogodzony z tym, że jest gejem”. Co z naszym bohaterem zrobiła Justyna Sobolewska? A już za dwa tygodnie…Pomyślał, że musi wyjść, że dłużej już nie wytrzyma. Do napięcia i nieokreślonego uczucia niepewności, zawieszenia, dołączyły regularne zwidy. Sekretarka najwyraźniej o czymś zapomniała i już w drzwiach obróciła się na pięcie. W jej oczach zobaczył nagle ślepia prążkowanego kocura, którego rozjechał był tego ranka na podjeździe przed garażem. „Nigdy go nie lubiłem”, pomyślał, ale szybka ucieczka z miejsca wypadku pozostawiła na języku tchórzliwo-słony osad lekkiego poczucia winy. Teraz w twarzy sekretarki ujrzał coś więcej niż tylko oczy biednego dachowca. Cała jej twarz nabrała kociego wyrazu. Czarniawe, zwykle dyskretne wąsiki, z którymi nie radził sobie jej make-up, zdawały się teraz prostować w sprężyste wąsiska. Gdy podeszła do jego biurka zwinnym (w innych okolicznościach powiedziałby sobie, że „kocim”) krokiem, z jej ust wydobył się zduszony charkot szybko przechodzący w syk kota, któremu nadepnięto na ogon. Pomyślał o śladach, jakie jej krwisto-czerwone pazury, choć dawno już nie ostrzone o fotel w stołowym pokoju, zostawią na jego przedramionach (w tej duchocie zdjął przecież marynarkę!); nie wspominając już o potencjalnych infekcjach, jakie mogą z tego wyniknąć (że też w takiej chwili myśli tak praktycznie!). Najgorsze miało jednak dopiero nastąpić... W jej oddechu poczuł nieprzetrawiony whiskas. A może był to po prostu trupi odór?
Wiedział, że musi wyjść. Odtrącił pannę Eltzner i wypadł z gabinetu. Szybko zbiegł po schodach, przeskakując po dwa, trzy stopnie i już był na parkingu. Wypadły mu jeszcze kluczyki, gdy szarpał się z drzwiczkami samochodu, ale potem wszystko już poszło gładko. W godzinę był na niewielkim podmiejskim lotnisku i wyczarterował mały pasażerski samolot. W dwie godziny później widział przez okno kojącą przestrzeń oceanu, a w dłoni trzymał równie kojącą szklaneczkę Jamesona na lodzie. Nawet myślami chciał być jak najdalej od pręgowanej Erny. Rozłożył się wygodnie w lotniczym fotelu i oddał wspomnieniom. Na ostatnie takie wypady pozwalał sobie jeszcze z Waldkiem, pięknym dwudziestolatkiem poznanym w modnym ostatnio klubie „Zajezdnia”. Waldek miewał najdziksze pomysły, a że miał też bajecznie bogatego ojca, od słów przechodził do czynów, na jakie tylko z rzadka stać było wziętego adwokata.
Myśl o brązowo-złotym Waldku w błękitnych slipkach i czerwonych Ray-Banach, rozpartym na ręczniku na plaży w Jaffie, gdzie zwykle udawali się wynajętą Cessną, odpędziła wprawdzie wspomnienie o nierównych siekaczach Frau Eltzner, nadal jednak wiedział, że musi wyjść. Szybkim ruchem rozpiął pas bezpieczeństwa, szarpnął za wewnętrzną dźwignię drzwi w połowie długości kadłuba i wyskoczył. To było silniejsze od niego.
Natychmiast zorientował się, że zapomniał spadochronu. Co za idiotyzm! Intensywnie niebieska powierzchnia oceanu zaczęła się szybko zbliżać. Co za bzdury gadają o tej taśmie życia przewijającej się przed oczami w takiej chwili. Zamiast niej zaatakowało go tylko jedno wspomnienie. Ma osiem, może dziewięć lat, razem z matką jest na ogrodowym przyjęciu, ona w pomarańczowej nieładnej sukience, chyba za dużo wypiła, bo non stop wybucha hałaśliwym śmiechem. Jakiemuś nieznanemu mężczyźnie opowiada, jak rzygała, kiedy była z nim w ciąży. „I mówię panu, kaszaneczka i już, chlup” – śmieje się sama, a mężczyzna rozgląda się dyskretnie, jak uciec. „Wuzetka i znowu, a nie!, zapomniałam, najbardziej rzygałam, nie zgadnie pan, po izraelskich pomarańczach, co je rzucili na święta”. A on wpatruje się intensywnie w swoje nowe tenisówki i udaje, że jest gdzieś daleko. Co za absurd, takie wspomnienie, teraz?
Spadał szybko. Pod sobą widział coraz wyraźniej kłębiące się stado głodnych rekinów...
Justyna Sobolewska, ur. 1972, krytyczka literacka, dziennikarka tygodnika „Polityka”. Współtwórczyni, wraz z Agnieszką Wolny-Hamkało, antologii opowiadań „Projekt mężczyzna” (2009).
- Wydanie: 30
- Data: 05/2010
Narodowy Instytut Audiowizualny
@dwutygodnik
