English version

Narodowy Instytut Audiowizualny

@dwutygodnik

dwutygodnik - strona kultury

82 2012

Archiwum numerów

Kwiecień 2009: 01 2009; 02 2009

Maj 2009: 03 2009; 04 2009; 05 2009

Czerwiec 2009: 06 2009; 07 2009

Lipiec 2009: 08 2009; 09 2009

Sierpień 2009: 10 2009; 11 2009

Wrzesień 2009: 12 2009

Wrzesień 2009: 13 2009

Październik 2009: 14 2009; 15 2009; 16 2009

Listopad 2009: 17 2009; 18 2009

Grudzień 2009: 19 2009

Grudzień 2009: 20 2009

Styczeń 2010: 21 2010; 22 2010

Luty 2010: 23 2010; 24 2010

Marzec 2010: 25 2010; 26 2010

Kwiecień 2010: 27 2010; 28 2010

Maj 2010: 29 2010; 30 2010; 31 2010

Czerwiec 2010: 32 2010; 33 2010

Lipiec 2010: 34 2010; 35 2010

Sierpień 2010: 36 2010; 37 2010

Wrzesień 2010: 38 2010; 39 2010

Październik 2010: 40 2010

Październik 2010: 41 2010; 42 2010

Listopad 2010: 43 2010; 44 2010

Grudzień 2010: 45 2010; 46 2010

Styczeń 2011: 47 2011

Styczeń 2011: 48 2011

Luty 2011: 49 2011; 50 2011

Marzec 2011: 51 2011; 52 2011

Kwiecień 2011: 53 2011; 54 2011

Kwiecień 2011: 55 2011

Maj 2011: 56 2011; 57 2011

Czerwiec 2011: 58 2011; 59 2011

Lipiec 2011: 60 2011; 61 2011

Sierpień 2011: 62 2011; 63 2011

Wrzesień 2011: 64 2011; 65 2011

Październik 2011: 66 2011; 67 2011; 68 2011

Listopad 2011: 69 2011; 70 2011

Grudzień 2011: 71 2011; 72 2011

Styczeń 2012: 73 2012; 74 2012

Luty 2012: 75 2012

Luty 2012: 76 2012

Marzec 2012: 77 2012; 78 2012; 79 2012

Kwiecień 2012: 80 2012; 81 2012

Maj 2012: 82 2012

Literatura
Teatr
Film
Sztuka
Muzyka
Produkty uboczne
Felietony
Rozmowy
Fikcje
Figle
Newsletter

Newsletter

Wpisz swój adres e-mail,
aby otrzymać nasz newsletter.

SŁOWACKI. DRAMATY WSZYSTKIE:
„Beniowski”

Agata Diduszko-Zyglewska

Majewski zdecydował się zrealizować swój projekt „Beniowski” w konwencji czysto kabaretowej. I poległ, śmieszną śmiercią

Maurycy Beniowski to słynny XVIII-wieczny szlachcic-awanturnik i autor niezwykle barwnych pamiętników, w których nie stronił zresztą od konfabulacji, i które, niedługo po jego śmierci, przetłumaczono na liczne języki obce. Z pochodzenia był Węgrem (lub Słowakiem), a zwykł podawać się także za Polaka. Zesłany przez Rosjan na Kamczatkę za uczestnictwo w konfederacji barskiej, zorganizował bunt zesłańców, którzy opanowali miasto i statek „Św. Piotr i Paweł”, na którym następnie wyruszyli w świat. Po dotarciu do Makau, Beniowski sprzedał statek i wrócił do Europy. Służył w wojsku francuskim i austriackim. Był gościem na dworze Ludwika XV i bliskim znajomym Benjamina Franklina. Jako podpułkownik armii francuskiej trafił na Madagaskar i w roku 1776 został obwołany przez tubylców królem wyspy! Jak piszą inscenizatorzy „Beniowskiego” w Instytucie Teatralnym: „za życia był królem tej wyspy i jej bohaterem, po śmierci – jej wiecznie żywą legendą. Świadczą o tym popkulturowe wizerunki Beniowskiego, do dziś pojawiające się na madagaskarskich pocztówkach, pamiątkach czy opakowaniach dedykowanej mu serii słodyczy Benyovszky.”

Ten bujny życiorys uczynił Beniowskiego idealnym pierwowzorem bohatera poematu dygresyjnego – jego piętrzące się przygody, obejmujące swoim zasięgiem niemal cały świat, stanowią świetną kanwę dla dywagacji na tematy polityczne, społeczne i literackie. Słowacki w swoim dziele wzorował się na „Don Juanie” Byrona, uznawanym za arcydzieło poezji heroikomicznej – w „Beniowskim” jest ironia, dystans wobec bogoojczyźnianych tematów i liczne dwuznaczności, jednym słowem – lekkość. Te cechy sprawiły, że poemat odniósł sukces wydawniczy i Słowacki doczekał się w tym samym roku aż trzech pochlebnych recenzji. Krytycy wywodzący się spośród polskiej emigracji w Paryżu nigdy wcześniej ani nigdy później nie docenili go tak gremialnie.

Być może ta optymistyczna aura wokół samego poematu jak i perypetii życiowych pierwowzoru jego głównego bohatera sprawiła, że Sebastian Majewski zdecydował się zrealizować swój projekt „Beniowski” w konwencji czysto kabaretowej. Aktorzy o twarzach pomalowanych na czarno błyskają białkami oczu i wykonują choreografię, którą w nomenklaturze przedwojennego amatorskiego kółka teatralnego można by określić jako „taniec dzikich”. W ten dość kuriozalny sposób wcielają się w malgaskich koneserów dzieła Słowackiego. Ta, jakże daleka – może nie tyle w przestrzeni, co w czasie – perspektywa, ma uwypuklić fakt, że wieszcz, obierając za bohatera węgierskiego króla Madagaskaru, rewiduje stosunek literatury emigracyjnej do mitów narodowych, nabierając do nich zbawiennego dystansu. W tej konwencji odczytano i zainscenizowano fragmenty samego poematu i sławną polemikę Słowackiego z koncepcją dramatu słowiańskiego Mickiewicza…

Gdyby projekt Instytutu Teatralnego był konkursem dla licealnych grup teatralnych na odbrązowienie i ożywienie wizerunku wieszcza, ta inscenizacja zyskałaby wysokie noty u jurorów, ale ponieważ kontekst jest nieco inny, pozostaje pochwalić czas trwania spektaklu – na szczęście, zmieściliśmy się w godzinie lekcyjnej…

Agata Diduszko-Zyglewska, absolwentka anglistyki UW i Akademii Praktyk Teatralnych w Gardzienicach, wieloletnia redaktorka magazynu kulturalno-społecznego (op.cit.,), animatorka kultury, tłumaczka, członkini prezydium Komisji Dialogu Społecznego ds. Kultury.

Jeśli chcesz umieścić fragment tekstu z dwutygodnik.com na swojej stronie lub blogu, prosimy o kontakt z redakcją na adres e-mail: redakcja@dwutygodnik.com. Dowiedz się więcej.